Huy động vốn cho phát triển nông nghiệp ở từ liêm, hà nội

Các công trình, nghiên cứu, bài viết trên đều phân tích, đánh giá, sự phát triển nông nghiệp ở Việt Nam: từ các chính sách nói chung, chính sách đầu tư đối với nông nghiệp hiện hành, đặc

Huy động vốn cho phát triển nông nghiệp ở

Từ Liêm, Hà Nội Capital mobilization for agricultural development in Tu Liem, Hanoi

NXB H : ĐHKT, 2012 Số trang 95 tr +

Nguyễn Hoài An

Trường Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Đại học Kinh tế Luận văn ThS ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01 Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Vũ Thị Dậu

Năm bảo vệ: 2012

Abstract Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô

Đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn cho sự phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm - Hà Nội: những thành công, những hạn chế và nguyên nhân của tình hình Đưa ra những định hướng và giải pháp khả thi để đẩy mạnh hoạt động huy động vốn cho việc xây dựng và phát triển nông nghiệp ven đô ở Từ Liêm

Keywords: Nguồn vốn; Nông nghiệp; Phát triển nông nghiệp; Huyện Từ Liêm; Kinh tế

chính trị

Content

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế mỗi nước, đặc biệt là trong các thế kỷ trước đây khi công nghiệp chưa phát triển và nông nghiệp chiếm tỉ trọng cao trong nền kinh tế

Từ Liêm là một huyện ngoại thành ven đô của thủ đô Hà Nội, trong yêu cầu phát triển một nền tảng nông nghiệp hiện đại của Thủ đô, nông nghiệp ở Từ Liêm được xác định là giữ vị trí rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội Xây dựng, phát triển nền nông nghiệp ven đô Từ Liêm là

xu thế tất yếu trong quá trình đô thị hóa nhanh ở Từ Liêm, hướng đến nền nông nghiệp sạch kỹ thuật cao, đạt giá trị sản xuất cao trên một đơn vị diện tích nhằm đảm bảo tăng trưởng ngành nông nghiệp trong khi đất nông nghiệp giảm dần cho các mục tiêu phi nông nghiệp

Trong khoảng 10 năm trở lại đây, Từ Liêm phát triển kinh tế theo hướng thương mại và dịch

vụ Đối với kinh tế nông nghiệp, huyện phát triển theo hướng du lịch sinh thái Từ Liêm đã thực hiện tốt việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, từ trồng rau, cấy lúa sang trồng hoa và chăn nuôi sạch cho hiệu quả kinh tế cao

Tuy nhiên, sự phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm còn gặp khá nhiều trở ngại như: độ an toàn

và giá trị kinh tế, năng suất, chất lượng các sản phẩm lương thực, thực phẩm chưa cao, tỷ lệ các sản

phẩm vô hình, phục vụ nhu cầu văn hoá du lịch thấp, ô nhiễm môi trường… Một trong những nguyên nhân của tình hình đó là tình trạng thiếu vốn, hiệu quả đầu tư phát triển nông nghiệp thấp, trong đó các nguồn vốn chưa được huy động tối đa cho phát triển nông nghiệp vùng ven đô này Thực tế đó cho thấy cần phải đánh giá một cách cụ thể về hoạt động huy động vốn để tìm ra giải pháp nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu về vốn cho phát triển nông nghiệp ven đô ở Từ Liêm

Vậy, hiện trạng hoạt động huy động vốn ở Từ Liêm có đáp ứng được nhu cầu phát triển nông nghiệp ở địa phương không? Cần có những giải pháp nào để khai thác triệt để các nguồn vốn cho phát triển nông nghiệp ở khu vực ven đô này?

Trên ý nghĩa đó, tác giả chọn đề tài: “Huy động vốn cho phát triển nông nghiệp Từ Liêm - Hà

Nội” làm luận văn thạc sỹ của mình và nhằm giải đáp câu hỏi trên

2 Tình hình nghiên cứu:

Đã có nhiều công trình trong và ngoài nước nghiên cứu về vấn đề phát triển nông nghiệp, trong đó có đề cập tới hoạt động huy động vốn cho phát triển nông nghiệp Một số công trình tiêu biểu như:

- Công trình “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam sau hai mươi năm đổi mới - Quá khứ và hiện

tại”, Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật (2007) - tác giả PGS TS Nguyễn Văn Bích

- “Chính sách hỗ trợ của Nhà nước ta đối với nông dân trong điều kiện hội nhập WTO”, Nxb

Chính trị Quốc Gia do PGS TS Vũ Văn Phúc; PGS TS Trần Thị Minh Châu (đồng chủ biên),

2010

- Gia nhập WTO và điều chỉnh chính sách trong ngành nông nghiệp Việt Nam - đề tài NCKH

cấp trường (Đại học kinh tế - ĐHQGHN) – tác giả Nguyễn Tiến Dũng (2010)

- Công trình: “ Nông dân, nông thôn và nông nghiệp – Những vấn đề đang đặt ra”, Nxb Tri

Thức, Hà Nội, 2008

- Công trình: “Tác động của hội nhập kinh tê quốc tế đối với phát triển nông nghiệp Việt

Nam”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, (2010) – tác giả TS Nguyễn Từ

- Công trình “ Kinh nghiệp quốc tế về nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong quá trình công

nghiệp hóa”, Nxb Chính trị quốc gia, (2008) – tác giả TS Đặng Kim Sơn Công trình: “Vấn đề Nông nghiệp nông dân nông thôn - Kinh nghiệm Việt Nam, kinh nghiệm Trung Quốc”, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội, 2009

- Công trình: “Nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong đổi mới ở Việt Nam - Một số vấn đề lý

luận và thực tiễn” của tác giả Tô Huy Rứa, số 794 (tháng 12/2008)

- Công trình: “Xây dựng hạ tầng cơ sở nông thôn trong quá trình Công nghiệp hóa, hiện đại

hóa ở Việt Nam”, Nxb Khoa học xã hội của hai tác giả Đỗ Hoài Nam và Lê Cao Đoàn

- “Thực trạng của nông thôn và đề xuất các chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn và

nông dân hiện nay”, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn, tháng

4/2007

- Tiêu thụ nông sản Việt Nam: Thực trạng và những vấn đề đặt ra trong điều kiện đẩy mạnh

hội nhập kinh tế quốc tế, Nxb Khoa học – Xã hội, tác giả Phan Huy Đường (2006)

- Nông nghiệp Việt Nam sau 4 năm gia nhập WTO – Những thay đổi về chính sách, Tạp chí

Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội, số 61+62, tác giả Chu Tiến Quang (2011)

- Công trình: “Chính sách nông nghiệp nông thôn Việt Nam nửa cuối thế kỷ XX và một số định

hướng đến năm 2010” , Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật - Tác giả Trần Ngọc Bút

Các công trình, nghiên cứu, bài viết trên đều phân tích, đánh giá, sự phát triển nông nghiệp ở Việt Nam: từ các chính sách nói chung, chính sách đầu tư đối với nông nghiệp hiện hành, đặc biệt trong điều kiện Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và tích cực, chủ động trong hội nhập WTO đến vấn đề huy động vốn cho nông nghiệp Trong Báo cáo phát triển Việt Nam hàng năm của Ngân hàng Thế giới đều có đánh giá về huy động vốn cho phát triển Đặc biệt, Báo cáo phát triển Việt Nam 2009 đã phân tích, đánh giá toàn diện về huy động và sử dụng vốn cho phát triển, trong đó có đánh giá về huy động vốn phát triển nông nghiệp Việt Nam

Tuy nhiên cho đến nay, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về huy động vốn cho phát triển nông nghiệp tại vùng ven đô như Từ Liêm, Hà Nội theo cách tiếp cận kinh tế chính trị Vì vậy,

việc nghiên cứu đề tài: "Huy động vốn cho phát triển nông nghiệp Từ Liêm - Hà Nội" là cách tiếp

cận cụ thể một lĩnh vực chưa được đề cập một cách độc lập, hoàn chỉnh, toàn diện từ khung lý thuyết tới thực tiễn ở địa phương

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ lý luận về hoạt động huy động vốn cho sự phát triển nông nghiệp ven đô, luận văn phân tích, đánh giá hoạt động huy động vốn cho phát triển nông nghiệp ven đô tại huyện

Từ Liêm – ngoại thành Hà Nội, từ đó đưa ra các giải pháp huy động vốn đáp ứng nhu cầu vốn cho

việc phát triển nông nghiệp ven đô ở địa phương

3.2 Nhiệm vụ

- Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô

- Đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn cho sự phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm:

những thành công, những hạn chế và nguyên nhân của tình hình

- Đưa ra những định hướng và giải pháp khả thi để đẩy mạnh hoạt động huy động vốn cho

việc xây dựng và phát triển nông nghiệp ven đô ở Từ Liêm

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu hoạt động huy động vốn phục vụ sự phát triển nông nghiệp ven đô dưới góc độ kinh tế chính trị Vấn đề nghiên cứu luôn gắn với những biến động về quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội ở Từ Liêm

4.2 Phạm vi nghiên cứu

* Phạm vi không gian: luận văn nghiên cứu huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô

trong phạm vi huyện Từ Liêm, Hà Nội (bao gồm 15 xã)

* Phạm vi thời gian: luận văn nghiên cứu chủ yếu huy động vốn cho phát triển nông nghiệp

huyện Từ Liêm trong khoảng thời gian từ năm 2006 trở lại đây, gắn với thời kỳ đẩy mạnh phát triển nông nghiệp của Từ Liêm

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử Phương pháp luận duy vật biện chứng cho phép khái quát và đi sâu phân tích từng mặt của quá trình huy động vốn nói chung và huy động vốn phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm, Hà Nội Sử dụng phương pháp duy vật lịch sử, đề tài nghiên cứu hoạt động huy động vốn trong quá trình phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm gắn với xu thế đô thị hoá của Hà Nội

5.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

- Tập hợp, nghiên cứu và kế thừa có chọn lọc các công trình đã công bố về hoạt động huy động

vốn cho nông nghiệp và các công trình có liên quan để hệ thống hoá những lý luận chung và thực tiễn về hoạt động huy động vốn cho sự phát triển nông nghiệp

- Thu thập, xử lý, phân tích số liệu thống kê của Chi cục Thống kê Hà Nội, Sở Kế hoạch Đầu

tư Hà Nội, Sở Nông nghiệp Thành phố Hà Nội, UBND Thành phố Hà Nội, đặc biệt là các tài liệu của UBND huyện Từ Liêm để đánh giá thực trạng huy động vốn phát triển nông nghiệp ở Từ Liêm Trên

cơ sở phân tích những tác động của bối cảnh kinh tế mới, luận văn đưa ra những giải pháp đẩy mạnh huy động vốn cho việc phát triển nông nghiệp theo mô hình nông nghiệp sạch ở Từ Liêm

- Tác giả luận văn sử dụng phương pháp quan sát các đối tượng nghiên cứu để minh hoạ thêm

các phân tích kết luận đưa ra phương hướng, giải pháp huy động có hiệu quả các nguồn vốn phục vụ phát triển nông nghiệp huyện Từ Liêm

6 Những đóng góp mới của luận văn

- Làm rõ hơn lý luận về nông nghiệp ven đô và hoạt động huy động vốn phát triển nông nghiệp

ven đô

- Phân tích, đánh giá thực trạng huy động vốn, tìm ra nguyên nhân những bất cập trong vấn đề

huy động vốn cho phát triển nông nghiệp tại Từ liêm, Hà Nội

- Đưa ra những giải pháp góp phần huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đẩy mạnh

phát triển nông nghiệp ven đô ở Từ Liêm, Hà Nội

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô

Chương 2: Thực trạng huy động vốn cho phát triển nông nghiệp ở huyện Từ Liêm, Hà Nội

Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường huy động vốn cho phát triển nông nghiệp tại huyện Từ Liêm, Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG VỐN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VEN ĐÔ

1.1 Nông nghiệp ven đô

1.1.1 Khái niệm

Vùng ven đô là khu vực cận kề với Thành phố, là nơi vừa có các hoạt động đặc trưng cho nông thôn vừa có các hoạt động mang tính đô thị Nó có những đặc trưng kinh tế, văn hóa và xã hội riêng:

Về kinh tế: Khác với nông thôn, vùng ven đô bao gồm toàn diện hơn các hoạt động kinh tế,

như các hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và các dịch vụ đô thị

Về xã hội: Vùng ven đô không thuần nhất về thành phần dân cư (nông dân, công dân, trí thức,

chủ doanh nghiệp; tầng lớp trung lưu, người nghèo cùng sống chung trong một vùng lãnh thổ ven đô); trình độ dân trí và nhận thức của người dân cao hơn so với nông thôn

Về văn hóa: Lối sống cư dân ven đô là sự pha trộn lối sống nông thôn - đô thị do sự đa dạng về

thành phần dân cư, trong đó chịu tác động mạnh của lối sống đô thị Các giá trị, chuẩn mực văn hóa và lối sống biến đổi trong mỗi gia đình và ngoài xã hội

1.1.2 Đặc điểm của nông nghiệp ven đô

Nông thôn ven đô có những đặc điểm khác với những vùng nông thôn khác, đó là:

Thứ nhất, có sự gia tăng mạnh về dân số, trong đó gia tăng dân số cơ học cao hơn gia tăng

dân số tự nhiên

Thứ hai, đa số người dân sống ở ven đô bị tách biệt giữa nơi ở và nơi làm việc

Thứ ba, cơ sở hạ tầng vùng nông thôn ven đô tương đối tốt nhưng không gian nông thôn bị

chia cắt bởi đô thị hóa gây khó khăn cho sinh hoạt và lao động của người dân

Những đặc điểm của nông thôn ven đô có ảnh hưởng lớn đến đặc điểm của nông nghiệp ven

đô, cụ thể:

1.1.2.1 Sản xuất nông nghiệp ven đô mang tính khu vực rõ rệt

1.1.2.2 Sản xuất nông nghiệp ven đô không ổn định do sự mở rộng đô thị

1.1.2.3 Sản xuất nông nghiệp ven đô chịu nhiều ảnh hưởng của sự ô nhiễm đô thị

1.1.2.4 Sản xuất nông nghiệp ven đô có tính thời vụ cao

1.1.3 Vai trò của nông nghiệp ven đô

*Đáp ứng nhu cầu nông sản khổng lồ ở ngay thành phố, nhất là nông sản hàng hóa chất lượng cao

* Khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững nguồn lực tự nhiên - xã hội của khu vực

*Là chỗ dựa chủ yếu để lao động nông nghiệp có điều kiện học nghề mới, chuyển nghề khác

* Cung cấp đầu vào, phối hợp giữa các ngành trong quá trình phát triển chung

* Bảo vệ môi trường và lưu giữ truyền thống lịch sử, giá trị văn hóa

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp ven đô

* Nhân tố tự nhiên, hệ sinh thái vùng

* Sự đô thị hóa và quy hoạch phát triển

* Nguồn lực kinh tế bao gồm: Nhân lực, vốn, khoa học công nghệ

* Thị trường & khả năng hợp tác của địa phương

1.2 Huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô

1.2.1 Vốn và cơ cấu đầu tư cho phát triển nông nghiệp ven đô

1.2.1.1 Vốn cho phát triển nông nghiệp

Vốn là điều kiện cần thiết, không thể thiếu nhưng lại là nguồn lực hạn chế đối với các ngành kinh tế nói chung để thực hiện quá trình sản xuất kinh doanh của mọi ngành nghề, lĩnh vực

1.2.1.2 Cơ cấu đầu tư vốn

Một là, Đầu tư cho cơ sở hạ tầng

Hai là, Đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp

Ba là, Đầu tư nghiên cứu và triển khai kỹ thuật vào sản xuất

1.2.1.3 Đặc điểm chung nguồn vốn cho nông nghiệp ven đô

Một là, Khối lượng vốn đầu tư cho nông nghiệp lớn, quay vòng chậm và hàm chưa nhiều rủi

ro lớn

Hai là, Trong cấu thành vốn cố định ngoài những tư liệu lao động có nguồn gốc kỹ thuật còn

bao gồm cả tư liệu lao động có nguồn gốc sinh học như: cây lâu năm, súc vật làm việc, súc vật sinh sản…

Ba là, Sự tác động của vốn vào quá trình sản xuất và hiệu quả kinh doanh của nó không phải

bằng cách trực tiếp mà thông qua đất, cây trồng, vật nuôi Cơ cấu và chất lượng của vốn sản xuất phải phù hợp với từng loại đất, từng đối tượng sản xuất là sinh vật

Bốn là, Chu kỳ sản xuất dài và tính thời vụ trong nông nghiệp làm cho sự tuần hoàn và luân

chuyển chậm chạp kéo dài thời gian thu hồi vốn cố định tạo ra sự cần thiết phải dự trữ trong thời gian tương đối dài của vốn lưu động và làm cho vốn ứ đọng

1.2.2 Các kênh huy động vốn cho phát triển nông nghiệp ven đô

1.2.2.1 Kênh huy động vốn trong nước

*Huy động vốn từ NSNN

Vấn đề đầu tư cho nông nghiệp ven đô nói chung luôn được Nhà nước quan tâm Trước hết cần khẳng định vốn đầu tư cho nông nghiệp ven đô từ ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp Vốn nhà nước đầu tư cho nông nghiệp ven đô có vai trò to lớn, giúp tăng cường năng lực sản xuất, chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp ven đô

*Vốn huy động trong dân cư

Cùng với vốn đầu tư của ngân sách nhà nước, vốn đầu tư của các hộ nông dân cũng góp phần quan trọng trong phát triển nông nghiệp Nguồn vốn này được đầu tư để phát triển sản xuất, mua sắm máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, mua phân bón, giống mới v.v

*Vốn huy động thông qua hệ thống tài chính – ngân hàng

Gồm hai loại chính là vốn hỗ trợ của Nhà nước thông qua các ngân hàng (vay ưu đãi) và vốn

tự huy động qua hệ thống ngân hàng

Thứ nhất là vốn hỗ trợ (cho vay ưu đãi) của Nhà nước thông qua hệ thống ngân hàng: Ngoài

vốn ngân sách, nhà nước còn đầu tư cho nông nghiệp qua hệ thống ngân hàng theo phương thức cho vay không lãi hoặc lãi suất ưu đãi để bù giá vật tư nông nghiệp, giá bán nông sản hàng hóa cho nông dân

Thứ hai là vốn huy động qua hệ thống ngân hàng: việc tiếp cận sử dụng nguồn vốn này đối

với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp ven đô thường không dễ dàng

Thứ ba, huy động vốn qua Quỹ tín dụng nhân dân: Với lợi thế sát dân, hiểu rõ nhu cầu, khả

năng kinh doanh, khả năng tài chính của từng hộ vay nên việc cho vay của các QTDND kịp thời, nhanh

gọn và đảm bảo an toàn, hiệu quả

1.2.2.2 Kênh huy động vốn nước ngoài

Đối với các nước đang phát triển, để phát triển kinh tế, thoát khỏi cảnh đói nghèo thì vấn đề nan giải từ đầu là thiếu vốn gay gắt dẫn tới thiếu nhiều điều kiện khác như: cơ sở hạ tầng, công nghệ… Nông nghiệp cũng là ngành nằm trong xu thế đó Để phát triển một ngành nông nghiệp bền vững (bao gồm cả nông nghiệp ven đô) thì nhất thiết phải đầu tư cho nông nghiệp Tuy nhiên Việt Nam là một quốc gia còn nghèo do đó vốn đầu tư trong nước còn rất hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu đầu tư phát triển đất nước Vì vậy, trên con đường phát triển không thể không huy động nguồn vốn đầu tư nước ngoài, tranh thủ nguồn vốn này để phát triển trong điều kiện nền kinh tế mở

Nguồn vốn này đã góp phần hỗ trợ cho phát triển sản xuất nông nghiệp, giải quyết phần nào nhu cầu về vốn trong quá trình phát triển kinh tế đất nước tuy nhiên quy mô đối với lĩnh vực nông nghiệp còn rất nhỏ

1.3 Huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô của một số địa phương và bài học kinh

nghiệm

1.3.1 Huy động vốn ở huyện Thanh Trì, Đông Anh

Huyện Thanh Trì là một huyện ven đô nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ Đô, với diện tích tự nhiên 6.292,7ha, dân số trên 200.000 người gồm 15 xã và 01 thị trấn Phía Bắc giáp với Quận Hoàng Mai, phía Nam giáp huyện Thường Tín, phía Tây bắc giáp Quận Thanh Xuân, phía đông là sông Hồng, giáp với huyện Gia Lâm và tỉnh Hưng Yên Huyện Thanh Trì là đầu mối giao thông quan trọng của Thủ đô,

Với vị trí như vậy, huyện Thanh Trì có nhiều thuận lợi trong phát triển kinh tế - xã hội, nông nghiệp ven đô của huyện cũng sẽ phát triển gắn với các ngành, lĩnh vực mũi nhọn nhằm đạt tới tối đa hiệu quả nguồn lực Huyện Thanh Trì đã và đang tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, mang lại thu nhập cao cho người nông dân Trong lĩnh vực nông nghiệp, huyện Thanh Trì chủ yếu tập trung phát triển NTTS, trồng RAT, cây ăn quả chất lượng cao và cây cảnh Tuy nhiên, khó khăn của Thanh Trì khi phát triển nông nghiệp là thiếu vốn, thiếu nước và vấn đề dồn điền đổi thửa khó khăn

Như vậy có thể thấy được nhu cầu vốn cho nông nghiệp của huyện Thanh Trì sẽ rất lớn do các lĩnh vực huyện tập trung hướng đến như thủy sản, trang trại sau an toàn là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu lớn Trong công tác huy động vốn, năm 2011 huyện Thanh Trì đã huy động các nguồn lực ngoài vốn ngân sách được 242 doanh nghiệp tham gia đóng góp xây dựng nông thôn mới với số tiền gần 11 tỷ đồng Vận động nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới bằng cách hiến đất mở đường điển hình như xã Ngũ Hiệp, Vạn Phúc, Liên Ninh, nhân dân đã hiến 1.136m2 đất để mở đường, đóng góp tiền xây dựng các di tích lịch sử, các công trình công cộng được hơn 27 tỷ đồng (xã Thanh Liệt, Đông Mỹ nhân dân đóng góp 2,3 tỷ đồng trùng tu đình, chùa )

Huy động vốn cho phát triển nông nghiệp huyện Đông Anh

Huyện Đông Anh là một trong năm huyện ngoại thành của Thủ đô, nằm ở phía Đông Bắc TP

Hà Nội

Theo đó, huyện Đông Anh sẽ định hướng phát triển nông nghiệp tập trung xây dựng các vùng sản xuất rau đậu thực phẩm, vùng rau an toàn, rau cao cấp & tạo lập vùng hoa, cây cảnh đặc trưng cho thành phố

Nằm trong xu hướng chung, mặc dù tỷ lệ đầu tư cho khu vực nông thôn ngày càng tăng trong tổng đầu tư của ngân sách Thành phố tuy nhiên đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp tại huyện Đông Anh còn rất thấp

Trong quý I/2012, Trạm đã thẩm định 6 phương án vay vốn với số tiền 2,4 tỷ đồng Ông Nguyễn Bá Giang, Trạm Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Đông Anh đánh giá, thông qua nguồn vốn vay QKN, nhiều hộ dân đã vươn lên làm giàu, doanh thu tăng từ 10 - 30% Đồng thời, góp phần

sử dụng đất đai, mặt nước có hiệu quả, tăng thu nhập cho người nông dân, giá trị sản phẩm hàng hóa đạt từ 100 - 200 triệu đồng/ha/năm Đặc biệt, nhiều mô hình hiệu quả cho thu nhập 300 - 400 triệu đồng/ha/năm Ngoài ra, còn tạo công ăn việc làm thường xuyên cho đội ngũ lao động dư thừa tại địa phương với mức thu nhập bình quân đạt từ 1,5 - 2 triệu đồng/tháng Một trong những vấn đề quan trọng khi triển khai hoạt động của QKN là quản lý vốn vay đúng mục đích Tại huyện Đông Anh, trạm khuyến nông huyện đã phối hợp chặt chẽ với UBND các xã trong thành phố trong quá trình quản lý, sử dụng QKN, đảm bảo phù hợp với kế hoạch, quy hoạch của địa phương Đồng thời, giao nhiệm vụ cho 23 khuyến nông viên cơ sở tại 23 xã trực tiếp tham gia triển khai, quản lý QKN trên địa bàn Để bảo toàn nguồn vốn QKN, Trạm Khuyến nông huyện gửi thông báo trước 1 tháng tới hộ

vay vốn và đôn đốc, kiểm tra các hộ đến hạn trả vốn Nhờ đó, đa số các hộ trả vốn đúng thời hạn, trong đó nhiều hộ trả vốn trước hạn 15 - 20 ngày Năm 2012, QKN Hà Nội được thành phố cấp thêm

20 tỷ đồng nâng tổng số vốn của Quỹ lên gần 100 tỷ đồng Kế hoạch giải ngân vốn năm 2012 dự kiến 52,850 tỷ đồng, thu hồi vốn đạt 30 tỷ đồng và thu phí quản lý QKN dự kiến 4,6 tỷ đồng

1.3.2 Bài học kinh nghiệm

Thứ nhất, Phải tập trung huy động đa dạng hóa các nguồn vốn khác nhau (vốn ngân sách Nhà

nước, vốn doanh nghiệp, vốn huy động từ dân cư, vốn tín dụng) với nhiều hình thức đa dạng, phong phú để đáp ứng nhu cầu cao về vốn trong nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp ven đô Tránh tình trạng phụ thuộc chủ yếu vào nguồn vốn ngân sách Nhà nước Khai thác triệt để hơn nữa nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư (dưới các hình thức vàng bạc, đá quý, bất động sản…) cũng như vốn tiềm tàng trong các doanh nghiệp vào việc phát triển nông nghiệp Tăng cường hơn nữa việc huy động vốn cho nông nghiệp thông qua các Quỹ (Quỹ hỗ trợ nông dân, Quỹ tự giúp nhau thoát đói giảm nghèo…) để tạo nên tính phong phú, đa dạng trong công tác huy động vốn

Thứ hai, Việc huy động vốn để phát triển nông nghiệp ven đô phải gắn chặt chẽ, bám sát mục

tiêu, định hướng phát triển nông nghiệp ven đô của từng vùng

Thứ ba, Phải nâng cao năng lực quản lý tài chính, năng lực sản xuất của người nông dân, hợp

tác xã để nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng, đưa vốn tín dụng thực sự trở thành một kênh huy động hiệu quả để phát triển nông nghiệp ven đô Song song với việc tăng quy mô dư nợ cho nông nghiệp là nâng cao chất lượng tín dụng, đảm bảo tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực nông nghiệp ở mức thấp từ đó các TCTD sẽ có cơ chế mở hơn trong việc cho người dân vay vốn đầu tư phát triển sản xuất, đặc biệt là vốn trung dài hạn (nguồn vốn hiện tại người dân rất khó tiếp cận từ hệ thống ngân hàng)

Thứ tư, Phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa huy động vốn và cho vay các nguồn vốn để phát

triển nông nghiệp ven đô

*Kết luận chương 1

Nông nghiệp ven đô là khu vực nông nghiệp ven các đô thị hay ven các khu công nghiệp … chịu ảnh hưởng của tính khu vực, sản xuất không ổn định do sự mở rộng đô thị, sự ô nhiễm môi trường và tính thời vụ cao Tuy nhiên, nông nghiệp ven đô đem lại nguồn nông sản chất lượng cao gần thành phố, chỗ dựa chủ yếu để lao động nông nghiệp học nghề mới, cung cấp đầu vào phối hợp với các ngành trong quá trình phát triển chung, bảo vệ môi trường và lưu giữ truyền thống lịch sử, giá trị văn hóa Vì vậy, đầu tư vốn để phát triển nông nghiệp ven đô là cần thiết và đây là yếu tố chính thúc đẩy mô hình nông nghiệp sạch ven đô phát triển

Để vốn đầu tư tăng nhanh, cần huy động vốn qua các kênh chủ yếu như: từ NSNN, từ dân cư,

từ hệ thống tài chính – ngân hàng, từ nguồn vốn nước ngoài Qua thực tiễn nghiên cứu huy động vốn phát triển nông nghiệp ven đô tại một số huyện ngoại thành như Thanh Trì, Đông Anh cho thấy cần tập trung huy động, đa dạng hóa các nguồn vốn khác nhau với nhiều hình thức đa dạng, phong phú để đáp

ứng nhu cầu cao về vốn trong nông nghiệp ven đô Việc huy động vốn phải gắn với mục tiêu phát triển của từng vùng và nâng cao năng lực quản lý tài chính của người dân để tiếp cận nguồn tín dụng, tránh phụ thuộc chủ yếu vào NSNN, giải quyết tốt mối quan hệ giữa huy động vốn và cho vay các nguồn vốn

để phát triển nông nghiệp ven đô

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VEN ĐÔ

TỪ LIÊM - HÀ NỘI

2.1 Tiềm năng và quan điểm phát triển nông nghiệp ven đô Từ Liêm - Hà Nội

2.1.1 Tiềm năng phát triển nông nghiệp

2.1.1.1 Nhân tố tự nhiên

a Vị trí địa lý

Từ Liêm là một huyện ngoại thành nằm ở phía Tây thành phố Hà Nội, tính đến 31/12/2011: tổng diện tích đạt 75,63km3 Phía Bắc giáp huyện Đông Anh và huyện Tây Hồ; phía Nam giáp huyện Thanh Trì và thành phố Hà Đông; phía Đông giáp 3 huyện: Cầu Giấy, Tây Hồ và Thanh Hà; phía Tây giáp huyện Hoài Đức và huyện Đan Phượng (tỉnh Hà Tây) Phía Bắc của huyện tiếp giáp với sông Hồng nên ngoài giao thông đường bộ, Từ Liêm còn có hệ thống giao thông đường thủy rất thuận lợi, nhất là vận chuyển khối lượng hàng hóa lớn và cồng kềnh với chi phí thấp, hiệu quả cao

b Quỹ đất

Địa hình huyện Từ Liêm khá bằng phẳng, đất đai khá màu mỡ, có nhiều sông hồ Đặc điểm chung là trong khu vực còn có các hồ ao trũng Sự chênh lệch về cao độ mặc dù không lớn nhưng cần phải lưu ý trong quy hoạch, thiết kế hệ thống thoát nước, tránh tình trạng úng ngập cục bộ Trong tầng đất canh tác của huyện, đều có thành phần cơ giới thuộc loại đất cát, đất thịt nhẹ, rất thuận lợi cho việc canh tác, sản xuất nông nghiệp

Căn cứ vào số liệu tổng hợp thống kê đất tự nhiên năm 2011 của 16 xã, thị trấn, tính đến ngày 01/01/2011 huyện Từ Liêm có tổng diện tích đất tự nhiên: 7.562 ha Trong đó:

- Nhóm đất sản xuất nông nghiệp: có diện tích 2.873ha, chiếm 38% tổng diện tích đất tự nhiên

- Nhóm đất phi nông nghiệp: có diện tích 4.639ha, chiếm 61% tổng diện tích đất tự nhiên

- Đất chưa sử dụng: có diện tích 50ha, chiếm 1% tổng diện tích đất tự nhiên

Việc hình thành những đô thị mới sẽ tạo ra một bước phát triển mới, tốc độ tăng trưởng kinh

tế nhanh, nâng cao chất lượng cuộc sống dân cư và tạo nên không gian đô thị mới, văn minh, hiện đại Tuy nhiên việc mất đi diện tích đất nông nghiệp trong một thời gian ngắn sẽ gây nhiều khó khăn cho một bộ phận dân cư nông nghiệp chiếm 93,6% dân số toàn huyện năm 2008 Tình hình đó đặt ra những vấn đề gay gắt cần phải giải quyết trong tiến trình đô thị hóa như lao động, việc làm, và các vấn đề xã hội khác phát sinh