9. De cuong mon VHPT

2 con người Việt Namtrong thời kỳ đổi mới Câu 3: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần làm gì thực hiện quan điểm của Đảng và giải quyếtnhững vấn đề đặt ra trong xây dựng và phát triển văn hóa nh

NỘI DUNG TRẢ LỜI CÂU HỎI CỐT LÕI

MÔN: VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

2 CÂU HỎI CỐT LÕI

STT Tên chuyên đề/bài giảng Câu hỏi cốt lõi

Phát triển văn hóa,

- Câu 1: Vì sao Đảng Cộng sản Việt Nam đặt vấn đề gắn phát triển văn hóa với phát triểncon người nhằm mục tiêu phát triển bền vững đất nước?

- Câu 2: Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển văn hóa, con người trongthời kỳ đổi mới như thế nào?

2

2 con người Việt Nam

trong thời kỳ đổi mới

Câu 3: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần làm gì thực hiện quan điểm của Đảng và giải quyếtnhững vấn đề đặt ra trong xây dựng và phát triển văn hóa nhằm phát triển toàn diện conngười ở địa phương, đơn vị?

3

Bảo tồn và phát huy giá

trị di sản văn hóa dân

- Câu 3: Cán bộ lãnh đạo quản lý, cần làm gì để thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng

và và giải quyết những thách thức đặt ra trong công tác công tác bảo tồn và phát huy giá trị

di sản văn hóa ở địa phương?

4 Phát triển công nghiệp

văn hóa ở Việt Nam hiện

nay

- Câu 1: Công nghiệp văn hóa có vai trò như thế nào đối với sự phát triển bền vững đất

nước?

- Câu 2: Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển công nghiệp văn hoá là gì?

- Câu 3: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần làm gì để thực hiện quan điểm của Đảng và khơi dậy,phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương cho phát triển công nghiệp văn hóa ở địaphương?

- Câu 1: Văn hóa công vụ có vai trò như thế nào đối với nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt

động của hệ thống chính trị?

3

Văn hóa công vụ

ở Việt Nam hiện nay

- Câu 2: Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và phát triển văn hóa công

vụ là gì?

- Câu 3: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần làm gì để thực hiện quan điểm của Đảng và giảiquyết những vấn đề đặt ra trong tổ chức, thực thi văn hóa công vụ ở địa phương, đơn vịcông tác?

6

Nâng cao năng lực lãnh

đạo của Đảng, quản lý

của Nhà nước trên lĩnh

3 NỘI DUNG TRẢ LỜI

CHUYÊN ĐỀ 1: LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

STT Câu hỏi cốt lõi

trình học tập của học viên (trước và sau giờ lên lớp)

4

Câu 1: Quan điểm của

Chủ nghĩa Mác –

Lênin, Tư tưởng Hồ

Chí Minh về văn hóa

và vai trò của văn hóa

đối với phát triển là gì?

1 1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê nin về văn hóa

và vai trò của văn hóa

1 1.1 Quan niệm của Mác – Ang ghen

- Về nguồn gốc của văn hóa: Văn hóa bắt nguồn từ lao động

- Về bản chất của văn hóa: là lao động sáng tạo, phát triển

“năng lực bản chất người”nhằm cải tạo tự nhiên, xã hội và hoàn thiện chính bản thân mình

- Về vai trò của văn hóa: không chỉ thể hiện sức mạnh xã hộicủa hoạt động lao động sản xuất tạo ra những vật phẩm thiết

yếu cho cuộc sống con người mà còn là hoạt động tinh thần – hoạt động giáo dục và khai sáng theo ý nghĩa rộng nhất-

tạo nên những sản phẩm tinh thần cho con người hay nói cách khác, văn hóa chính là cái làm nên nền tảng tinh thần của xã hội

Như vậy, trong quan niệm của Mác, văn hóa không chỉ đóng vai trò là cơ sở, nền tảng tinh thần của xã hội, của lịch sử nhân loại mà còn là lĩnh vực luôn có tác động, ảnh hưởng

đến tiến trình phát triển của xã hội

1.1 2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa và vai trò của văn hóa

A Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 Văn hóa là gì?

2 Tại sao Mác nói: “Văn hóa chính là trình độ người trong các mối quan hệ xã hội”?

3 Văn hóa có những chức năng nào?

4 Mối quan hệ giữa văn hóa với kinh tế và chính trị

là gì?

5 Thế nào là phát triển bền vững?

B Câu hỏi sau giờ lên lớp:

1 Tại sao Văn kiện XIII đặtvấn đề: “Văn hóa là động lực mới, nguồn lực cho sự phát triển bền vững đất nước”4

5

- Câu 2: Sự phát triển

tư duy lý luận của

Đảng Cộng sản Việt

Nam về vai trò của văn

hóa đối với sự phát

- Văn kiện Đại hội VI (1986) xác định: trong thời kỳ đổi

mới, đồng thời với xây dựng kinh tế, dứt khoát phải xem trọng các vấn đề văn hóa, tạo ra môi trường văn hóa thích ứng cho sự phát triển

- Hội nghị lần thứ tư BCHTW khóa VII (1993): Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội là một động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là một mục tiêu của CNXH.

- Nghị quyết Trung ương năm khóa VIII (1998): Văn hóa là

nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội.

- Hội Nghị lần thứ 10, BCH TƯ khóa IX (2004): Đảm bảo

sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xâydựng chỉnh đốn Đảng là then chốt với không ngừng nâng cao

văn hóa-nền tảng tinh tần của xã hội, tạo nên sự phát triển đồng bộ của ba lĩnh vực trên chính là điều kiện quyết định

1 Hồ Chí Minh (1995): Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, t.3, tr.431

2 4,5 Hồ Chí Minh, Sđd, t.10, tr.59

3

4 ĐCSVN (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc làn twhus XIII, Nxb CTQG - ST, Hà Nội, tr.???

6

huy vai trò của văn

hóa như là nguồn lực

nội sinh cho sự phát

triển bền vững địa

phương, đơn vị?

Một số gợi ý định hướng:

3.1 Nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền

và toàn xã hội về vị trí, vai trò của văn hóa đối với phát triển bền vững

3.2 Tập trung xây dựng con người phát triển toàn diện, là chủ thể văn hóa có bản lĩnh, sáng tạo, có khả năng đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, chủ động hội nhập quốc tế

3.3 Phát huy tiềm năng, sức mạnh mềm văn hóa, với các chính sách phát triển hợp lý, trên cơ sở các giá trị bản địa, độc đáo, tạo lợi thế cạnh tranh của văn hoá địa phương

3.4 Phát triển thị trường văn hóa, lựa chọn các ngành công nghiệp văn hóa phù hợp với nhu cầu, điều kiện và nguồn lực của địa phương

3.5 Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của công nghệ thông tin

3.6.Giải quyết hợp lý, hài hòa, bền vững giữa bảo tồn, phát huy di sản văn hoá truyền thống với yêu cầu phát triển kinh

CHUYÊN ĐỀ 2: PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

STT Câu hỏi cốt lõi

Nội dung (nêu các ý chính phải trả lời của từng câu hỏi cốt lõi)

Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của học viên (trước

và sau giờ lên lớp)

8

+ Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống+ Sự xuống cấp của môi trường văn hóa

1.4 Xuất phát từ cuộc đấu tranh chống chiến lược “diễn biến hòabình” của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hóa và con người

Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 Thế nào là phát triển vănhóa, phát triển con người?

2 Mối quan hệ giữa văn hóavới con người?

3 Nêu những điểm mới vềphát triển văn hóa, con ngườitrong NQTW 9 khóa XI sovới NQTW 5 khóa VIII?

4 Nêu những điểm mới vềphát triển văn hóa, con ngườitrong Văn kiện Đại hội XIII?

9

4 Quá trình triển khai quanđiểm của Đảng về phát triểnvăn hóa, con người trong thời

kỳ đổi mới ở địa phương nhưthế nào?

5 Một số kết quả đạt được vàhạn chế trong phát triển vănhóa, con người ở địa phương

là gì?

Câu hỏi sau giờ lên lớp:

1 Đồng chí sẽ làm gì để gópphần xây dựng và phát triểnvăn hóa, con người Việt Namtrên cương vị lãnh đạo, quản

lý hiện nay của mình?

2 Gia đình, cộng đồng xã hội

có vai trò như thế nào trongviệc xây dựng môi trườngvăn hóa thúc đẩy con người

Câu 2: Quan

điểm của Đảng

Cộng sản Việt

Nam về phát

triển văn hóa,

con người trong

thời kỳ đổi mới

như thế nào?

2.1 Về phát triển văn hóa:

+ Đại hội VI xác định: Mỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ đềuphải tính đến hiệu quả xã hội, tác động tốt đến tư tưởng, tâm lý,tình cảm, trình độ thẩm mỹ của nhân dân Quan tâm đáp ứng nhucầu, thị hiếu lành mạnh của các tầng lớp xã hội và lứa tuổi

+ Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII (1998) của Đảng đã ban hànhNghị quyết về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc” và xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 10nhiệm vụ, 4 hệ thống giải pháp; trong đó đặt lên hàng đầu nhiệm

vụ xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa

+ Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI đã ban hành Nghịquyết “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đápứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” Bên cạnh việc kế thừanhững lĩnh vực mà Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII đã nêu,Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI đã bổ sung những lĩnh vực mới

mà Đảng cần quan tâm chỉ đạo Đó là xây dựng văn hóa trongchính trị và văn hóa trong kinh tế; phát triển công nghiệp văn hóa

đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường văn hóa và nhấn mạnh

sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển văn hóa và xây dựng con

5 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.76-77.

6 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2016, tr.126-127.

10

CHUYÊN ĐỀ 3: BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA DÂN TỘC

STT Câu hỏi cốt lõi

Nội dung

Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của học viên (trước và sau giờ lên lớp)

7 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Sđd, tập 1, tr.215-216.

8 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương khoá XI, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2014, tr.47.

11

Quan điểm của C.Mác và PH Ăngghen: Mỗi hình thái kinh tế

-xã hội sẽ có một dạng thức văn hóa xác định

+ Sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội là quá trình lịchsử- tự nhiên

+ Giá trị văn hóa, giá trị di sản văn hóa được kế thừa và traotruyền qua sự phát triển của các hình thái kinh tế -xã hội

- Quan điểm của V.Lê nin:

+ Văn hóa vô sản không phải bỗng nhiên mà có nó không phải donhững người tự cho mình là chuyên gia về văn hóa vô sản phátminh ra Văn hóa vô sản phải là sự phát triển hợp quy luật củatổng số những kiến thức mà loài người tích lũy được dưới áchthống trị của xã hội tư bản, xã hội của bọn địa chủ và xã hội củabọn quan liêu

+V.I.Lê-nin khẳng định: Trong khi nghiên cứu nền văn hóa cũ cầnphải biết phê phán nó, phải biết lựa chọn trong đó để rút ra chođược những gì là tốt đẹp, có ích đối với việc xây dựng xã hộimới, con người mới, và gạt bỏ đi tất cả những gì là lạc hậu, làphản động

Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 Di sản văn hóa là gì?

2 Di sản văn hóa có nhữnggiá trị nào?

3 Quan điểm về bảo tồn vàphát huy giá trị di sản hiệnnay như thế nào?

4 Hãy nêu một số giá trị disản văn hóa dân tộc củaViệt Nam đã đượcUNESCO vinh danh?

5 Trong giai đoạn hiện nay,những yếu tố cơ bản nàođang tác động đến bảo tồn,phát huy giá trị di sản vănhóa dân tộc?

Câu hỏi sau giờ lên lớp: 12

Câu hỏi 2: Đường

2.1.Quan điểm của Đảng về bảo tồn và phát huy giá trị di sản

văn hóa quan các văn kiện

- Đại hội VI (1986) xác định: cần phải giữ gìn, tôn tạo các di tích

lịch sử, văn hoá; Xây dựng nếp sống văn minh,lành mạnh; Bài trừ

mê tín, dị đoan, hủ tục, chống văn hóa đồi trụy và các tuyêntruyền phản động

- Đại hội VII (1991) khẳng định: Tiếp tục xây dựng và phát triển

sự nghiệp VHVN, bảo tồn và phát huy truyên thống VH tốt đẹpcủa các dân tộc, tiếp thu tinh hoa VH nhân loại

- NQ 04 khoá VII nhấn mạnh: phát triển VH với hai nội dung cơ

bản là phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là một trong sáu định hướng lớn về công tác tư

tưởng của Đảng

- NQTƯ 05 khóa VIII (1998), được coi là văn bản mang tính

chiến lược về VH trong thời kỳ đổi mới, xác định: DSVH là tàisản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dântộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu VH Hết sứccoi trọng bảo tồn, kế thừa, phát huy những giá trị VH truyềnthống (bác học và dân gian), văn hóa cách mạng, bao gồm cả VHvật thể và phi vật thể Nghiên cứu và giáo dục sâu rộng những 13

Câu hỏi cốt lõi 3:

- Nhận thức lý luận về di sản và giá trị di sản văn hóa

- Nhận thức về vai trò của giá trị di sản văn hoá trong phát triểnbền vững đất nước

3.2 Nghiên cứu, quán triệt sâu sắc Đường lối, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

- Nghiên cứu các văn Kiện, Nghị quyết của Đảng về văn hóatrong đó cần tìm hiểu các nội dung cụ thế về bảo tồn, phát huy giátrị di sản văn hóa

- Chỉ ra được quá trình đổi mới tư duy của Đảng về bảo tồn, pháthuy giá trị di sản văn hóa qua các nội dung Văn kiện của Đảng

- Cần nghiên cứu, quán triệt sâu sắc Đường lối, chủ trương củaĐảng về bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trong Văn kiệnĐại hội XIII

3 3.Nâng cao trình độ, năng lực về lý luận và chuyên môn nghiệp vụ khi lãnh đạo và làm công tác quản lý DSVH tại địa phương.

Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của học viên (trước

và sau giờ lên lớp)

15

Câu hỏi cốt lõi 1:

Công nghiệp văn hóa

có vai trò như thế nàođối với sự phát triểnbền vững đất nước?

1 Vai trò của công nghiệp văn hóa đối với sự phát triển bền vững đất nước:

- Đối với phát triển kinh tế:

+ Góp phần tăng trưởng GDP của quốc gia;

+ Giải quyết việc làm;

+ Đóng góp lớn trong thương mại quốc tế

+ Có tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế thế giới

+ Có thể làm thay đổi chiến lược phát triển kinh tế củanhiều quốc gia (ngành kinh tế trụ cột)

- Đối với sự phát triển xã hội:

+ Tác động tới tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lối sốngcủa người tiêu dùng

+ Tạo ra các xu hướng, trào lưu trong xã hội

+ Góp phần nâng cao dân trí, thu hẹp khoảng cách vùngmiền; tạo cơ hội học tập cho nhiều người

+ Tạo dựng một môi trường sống và làm việc cởi mở,sáng tạo, chấp nhận các khác biệt văn hóa

- Đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân

và phát triển nền văn hóa quốc gia.

+ Gia tăng cơ hội hưởng thụ các sản phẩm văn hóa

* Câu hỏi trước giờ lên lớp:

1 Công nghiệp vănhóa là gì?

2 Công nghiệpvăn hóa có đặctrưng, bản chất,cấu trúc như thếnào?

3 Việt Nam có tiềmnăng phát triển CN

VH ở ngành nào?

4 Cách mạng côngnghiệp 4.0 tác độngđến phát triển côngnghiệp văn hóa ViệtNam như thế nào?

5 Phân tích nhữngthuận lợi, khó khănđang đặt ra đối với

16

giải pháp phát triểncông nghiệp văn hóaphù hợp và phát huyđược tiềm năng sángtạo, vốn văn hóa địaphương?

Câu hỏi cốt lõi 2:

Quan điểm của Đảng,

về phát triển công

nghiệp văn hoá ở việt

Nam hiện nay?

2 * Nghị quyết, Văn kiện, kết luận của Đảng về pháttriển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

- Nghị quyết TW 5 Khóa VIII (1998) đặt tiền đề chophát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

+ Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêuvăn hóa

+ Văn hóa là kết quả của kinh tế đồng thời là động lựccủa sự phát triển kinh tế

+ Hoàn chỉnh các văn bản luật pháp về văn hóa, nghệthuật, thông tin trong điều kiện của cơ chế thị trường;

+ Sáng tạo văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ vănhóa của nhân dân

- Kết luận của Hội nghị TW 10 khóa IX (2004)

- Tiếp tục làm cho văn hóa thấm sâu vào đời sống

- Gắn kết giữa phát triển kinh tế với phát triển vănhóa

- Xã hội hóa các hoạt động văn hóa trong bối cảnhchuyển đổi tính chất, cơ cấu của nền kinh tế

- NQ số 23 NQ/TW “về tiếp tục xây dựng & phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới„ (16/6/2008) 17

Câu hỏi cốt lõi 3:

Cán bộ lãnh đạo, quản

lý cần làm gì để thực

hiện quan điểm của

Đảng và khơi dậy, phát

huy tiềm năng, lợi thế

của địa phương cho

phát triển công nghiệp

văn hóa?

3 Gợi ý định hướng nội dung:

- Nâng cao nhận thức về vai trò của công nghiệp vănháo đối với sự phát triển bền vững đất nước

- Khái quát nắm được bối cảnh phát triển công nghiệpvăn hóa ở Việt Nam

- Nhận diện, phân tích được thuận lợi, khó khăn trongxây dựng, phát triển CNVHVN, địa phương hiện nay+ Biết đánh giá được đúng tiềm năng vốn văn hóa tạiđịa phương, chọn phát triển được những ngành côngnghiệp văn hóa phù hợp để địa phương phát triểnCNVH, tham gia thực hiện mục tiêu, giải pháp vĩ môcủa Đảng, nhà nước hiện nay trong phát triển CNVH

+ Thiết kế được phương án/ kế hoạch hoạt động cụ thểtại địa phương, thúc đẩy phát triển công nghiệp vănhóa từ vị trí công tác

+ Bồi dưỡng nguồn nhân lực đấp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa ở địa phương+ Xây dựng và phát triển thị trường cho các sản phẩm CNVH phù hợp với điều kiện , nguồn lực địa phương

+ Có chính sách, cơ chế để thúc đẩy sự tham gia và huy 18