BIỂU DIỄN VĂN BẢN, HÌNH ẢNH, ÂM THANH TRONG MÁY TÍNH Môn học/Hoạt động giáo dục: Tin học; lớp: 6 Thời gian thực hiện: 1 tiết I.. Về kiến thức: - Biết được một vài thiết bị số thông dụng
Trang 1Tổ: Toán – Tin Học Nguyễn Hữu Thọ
TÊN BÀI DẠY:
BÀI 2 MÁY TÍNH TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN
BIỂU DIỄN VĂN BẢN, HÌNH ẢNH, ÂM THANH TRONG MÁY TÍNH
Môn học/Hoạt động giáo dục: Tin học; lớp: 6
Thời gian thực hiện: (1 tiết)
I Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Biết được một vài thiết bị số thông dụng, giải thích máy tính và các thiết bị số là công cụ hiệu quả để thu nhận thông tin, xử lí và truyền thông tin
- Biết được bit là gì? Mỗi kí tự, mỗi văn bản được biểu diễn như thế nào trong máy tính Thế nào là số hoá dữ liệu ?
2 Về năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực đặc thù: Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông; ứng xử phù hợp với môi trường số; hợp tác trong môi trường số
3 Về phẩm chất: Hình thành và phát triển phẩm chất chăm chỉ và
trách nhiệm
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 GV: Giáo án, sgk, hình ảnh một số thiết bị, hình ảnh vế thanh tựu khoa học công nghệ của máy tính hình ảnh hạn chế của máy hiện nay, …
2 HS: Đồ dùng học tập, sgk, đọc bài trước theo sự hướng dẫn của gv
III Tiến trình dạy học
1 Hoạt động 1: Mở đầu
Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen
bài học
Từ khi ra đời đến
nay, máy tính có
nhiều lần “biến
hình” và có cung
cấp nhiều điều bổ
ích cho con người
Vậy máy tính đã
thực hiện chức
năng thông tin như
học
Trang 2thế nào tới con
người trong bối
cảnh hiện nay
Chúng ta cùng đến
với bài học hôm
nay
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
2.1 Tìm hiểu Một số thiết bị thông dụng
Mục tiêu: Biết được một số thiết số thông dụng ta vẫn gặp trong cuộc
sống hằng ngày
Em đã biết tên các
thiết bị nào trong các
thiết bị ở Hình 1 sau
đây?
Lời giải:
Các thiết bị trong hình
1 là: đĩa CD, thẻ nhớ, máy ảnh, cổng USB, điện thoại, camera
1 Một số thiết bị thông dụng
Các thiết bị trong hình
1 là: đĩa CD, thẻ nhớ, máy ảnh, cổng USB, điện thoại, camera, hỗ trợ con người trong hoạt động thu nhận, lưu trữ, xử lí và truyền thông tin một cách hiệu quả
2.2 Tìm hiểu Máy tính thay đổi cách thức và chất lượng hoạt động thông tin của con người
Mục tiêu: Giải thích được máy tính là công cụ hiệu quả để thu nhận, lưu
trữ, xử lí và truyền thông tin
Gv giới thiệu nhu cầu
sử dụng máy tinh cũng
như công dụng của
máy tính mà mọi hoạt
động thông tin của con
người cũng trở nên
chất lương hơn, cụ thể
hơn …
Gv yêu cầu hs lấy ví dụ
cụ thể để so sonh giữa
việc sử dụng máy tính
hỗ trọ và khả năng con
con người khi không có
máy tính hỗ trợ trơ quá
trình làm việc
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ xung ý kiến
2 Máy tính thay đổi cách thức và chất lượng hoạt động thông tin của con người
- Sự hiệu quả của máy tính trong thu thập, lưu trữ, xử lí và truyền thông tin thể hiện ở nhiều khía cạnh: làm việc không mệt mỏi, tốc độ nhanh, năng lực mạnh, chất lượng cao, thuận tiện, dễ dùng, …
Trang 3 Hiệu quả khi dùng máy tính trong các hoạt động thông tin đã
to lớn đến mức tạo ra những thay đổi có tính cách mạng.
2.3 Tìm hiểu Máy tính giúp con người đạt được những thành tựu khoa học công nghệ
Mục tiêu: Biết được máy tính quan trọng như thế nào trong cuộc sống
của chúng ta, giúp con người chinh phục nhiều đỉnh cao mới trong lĩnh vực công nghệ
GV yêu cầu hs đọc
thông tin ở mục 3 sgk
Yêu câu hs thảo luận,
tìm ra một số ví dụ
chứng minh máy tính
giúp con người chinh
phụ đỉnh cao của công
nghệ?
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ xung ý kiến
3 Máy tính giúp con người đạt được những thành tựu khoa học công nghệ
- Máy tính thiết kế tàu
vũ trụ, tàu ngầm, tên lửa,…
- Máy tính điều khiển máy bay, ô tô không người lái
- máy tính sáng chế ra robot, cứu nạn nhân từ vùng núi lửa, vùng có hoá chất độc hại
Với khả năng tính toán rất nhanh, máy tính đã giuo1 con người d9t5 được nhiều thành tựu KH-CN.
2.4 Tìm hiểu Những hạn chế của máy tính hiện nay và khả năng của máy tính trong tương lai
Mục tiêu: Biết được một số hạn chế của máy tính; biết được những điều
đặc biệt máy tính có thể mang đến cho con người trong tương lai
Gv đặt câu hỏi: theo
em, bên cạnh những
công dụng ,lớn lao đã
nhắc ở nội dung 3, máy
tính hiện nay vẫn còn
có những hạn chế nào?
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
4 Những hạn chế của máy tính hiện nay và khả năng của máy tính trong tương lai
* Hạn chế của máy tính
- Máy tính chưa biết
Trang 4GV tiếp tục đăt câu hỏi:
vậy mong muốn của
em về chiếc máy tính
trong tương lai sẽ như
thế nào?
Nhận xét, bổ xung ý kiến ngửi, chưa biết nếm và chưa biết sờ.
- Máy tính chua giỏi làm việc có tính nghệ thuật
Máy tính cũng có hạn chế, không phải làm được tất cả mọi việc
* Máy tính trong tương lai:
- Máy tính biết vẽ tranh, viết nhạc
- Máy tính biết tạo ra robot biết nói chuyện, dạy học, …
2.5 Tìm hiểu Khái niêm về bit
Mục tiêu: Biết được bit là gì?
Gv cho hs đọc thầm và
thực hiện hoạt động 1
sgk
Câu lạc bộ “Xanh + Đỏ”
của các chú Vẹt mấy có
quy ước như sau: Mỗi
chú Vẹt thành viên phải
đeo thẻ gồm một số ô
tròn cạnh nhau, mỗi ô
tròn có màu "xanh" hoặc
màu "đỏ"
Ban đầu câu lạc bộ chỉ
có bốn thành viên, thẻ
chỉ gồm hai ô tròn và
bốn chú Vẹt khác nhau
đeo bốn thẻ khác nhau
(hình 1)
Lời giải:
1 Không thể tạo ra một thẻ mới mà vẫn chỉ có hai ô tròn đươc,
vì đã hết thứ tự sắp xếp các ô tròn cho khác nhau
2 Nếu mỗi thẻ gồm 3
ô tròn thì vẫn tạo được 5 thẻ khác nhau cho 5 chú Vẹt
(Ví dụ thẻ 5: ba ô tròn
đỏ, hoặc tròn xanh ở giữa hai tròn đỏ )
5 Khái niêm về bit
- Bit là đơn vị nhỏ nhất
để biểu diễn và lưu trữ thông tin Bit chỉ có thể nhận một trong hai trang thái, kí hiệu
là “0” và “1”
- Ngoài ra con dung kí hiệu khác như “on” và
“of”, “bật” và “tắt”,
“đúng” và “sai”.
Trang 51 Có thể tạo ra một thẻ
mới (vẫn chỉ gồm hai ô
tròn) cho thành viên thứ
năm hay không? Chú ý
rằng, thẻ mới phải khác
với bốn thẻ đã có
2 Nếu mỗi thẻ gồm ba ô
tròn thì có thể tạo được
năm thẻ khác nhau cho
5 chú Vẹt không?
GV phát biểu định nghĩa
bit, noi rõ cho hs biết ý
tưởng hình thành khái
niệm về bit để từ đó hs
hiêu bản chất bit là gì.
- Nhấn mạnh: bit chị có
thể nhân một trong hai
trạng thái, kí hiệu là 0 và
1.
Gv yêu cầu hs: tương tự
hai kí hiệu 0 và 1, em
hay lấy thêm một số
cách viết kí hiệu khác mà
em biết?
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ xung ý kiến
2.6 Tìm hiểu Biểu diễn chữ cái và văn bản trong máy tinh
Mục tiêu: Biết được mỗi kí tự, mỗi văn bản được biểu diễn như thế nào
trong máy tính
Gv giới thiệu ban đầu
chữ cái và văn bản
trong máy tính.
GV giải thích giúp hs
nêu và sử dụng khái
niệm kí tự
GV hướng dẫn để hs
hiểu được cách biểu
diễn văn bản bằng các
dãy bít
Gv đưa ra ví du minh
hoạ cho hs tham khoả
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ xung ý kiến
6 Biểu diễn chữ cái
và văn bản trong máy tinh
- Kí tự là tên gọi chung cho chữ cái, chữ số, dấu cách, dấu chính tả,
kí hiệu khác
- Mỗi chữ cái được biểu diễn bằng một dãy bit xac định, mỗi văn bản được biểu diễn bằng một dãy bit
- Ví dụ:
Trang 6CAFE
01000011 01000001
01000110 01000101
2.7 Tìm hiểu Số hoá văn bản, hình ảnh, âm thanh
Mục tiêu: Biết được thế nào là số hoá dữ liệu
Em có hình một cái bát
màu đen trên nền
trắng hình chữ nhật
Chia hình này bằng
một ô nhỏ bằng một
lưới ô vuông, ví dụ
bằng lưới 4*8 Như vậy
32 ô vuông nhỏ, màu
đen hoặc trắng sẽ tạo
thành (gần đúng) hình
cái bát
Hãy thay ô màu đen
thành kí hiệu 1, ô màu
trắng bằng kí hiệu 0,
xếp liên tiếp theo trình
tự từ trái sang phải, từ
trên xuống dưới Kết
quả nhận được là gì?
Gv giới thiệu cho hs thế
nào là một dãy bit từ đó
dẫn dắt hs vào khác
niệm số hoá văn bản,
khái niệm số hoá hình
ảnh, số hoá âm thanh
Gv cho hs thao luận
Lời giải:
Kết quả nhận được:
Hs đọc, thảo luận theo nhóm nhỏ
Trình bày kết quả, trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ xung ý kiến
7 Số hoá văn bản, hình ảnh, âm thanh
- Số hoá văn bản là việc chuyển văn bản thành dãy bit
- Số hoá hình ảnh là việc chuyển hình ảnh thanh dãy bit Kết quả
số hoá một hình ảnh là
“hình ảnh số”
- Số hoá âm thanh là việc chuyển đoạn âm thanh thanh dãy bit Kết quả số hoá của một đoạn âm thanh là
“âm thanh số”
- Số hoá dữ liệu là chuyển dữ liệu thành dãy bit, túc là dãy các
kí hiệu “0” hoặc “1” liên tiếp, để máy tính
có thể xử lí
Trang 7theo nhóm nhỏ, hoàn
thành HĐ 2 sgk
3 Hoạt động 3: Luyện tập
Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức đã học thông qua giải bài tập
Cho các thiết bị số:
1 Điện thoại thông minh
2 Máy ảnh số
5 Máy tính để bàn (không
gắn camera và micro)
Em hãy cho biết thiết
bị nào có thể:
a Thu nhận trực tiếp
thông tin dạng âm
thanh (biết nghe)
b Thu nhận trực tiếp
thông tin dạng hình
ảnh (biết nhìn)
Lời giải:
Thiết bị có thể:
a Thu nhận trực tiếp thông tin dạng âm thanh (biết nghe):
b Thu nhận trực tiếp thông tin dạng hình ảnh (biết nhìn):
Lời giải:
Thiết bị có thể:
a Thu nhận trực tiếp thông tin dạng âm thanh (biết nghe):
b Thu nhận trực tiếp thông tin dạng hình ảnh (biết nhìn):
Em hãy vẽ hình mô tả
các bước cơ bản xử lý
thông tin của máy
tính? Gợi ý: Vận dụng
các kiến thức đã học ở
cấp tiểu học và Hình 1
trang 9
Lời giải:
Các bước cơ bản xử lý thông tin của máy tính là:
Lời giải:
Các bước cơ bản xử lý thông tin của máy tính là:
Có thể dùng dãy bit để
biểu diễn chữ cái Em
hãy đề xuất ba dãy bit
khác nhau có cùng độ
dài là bốn bit để biểu
Lời giải:
Chữ T: 0001 Chữ H: 1000
Lời giải:
Chữ T: 0001 Chữ H: 1000
Trang 8diễn ba chữ cái nào
đó?
Một điệp viên hẹn gặp
một người cung cấp tin
tại địa điểm bí mật Để
phòng ngừa mọi rủi ro,
họ quy ước: Trước giờ
gặp, người cung cấp
tin nhìn lên cửa số căn
phòng X; nếu ở cửa sổ
có lọ hoa thì cuộc gặp
diễn ra bình thường,
còn không thì cuộc gặp
bị hủy Có thể coi đây
là cách truyền tin dùng
một bit hay không? Vì
sao?
Lời giải:
Không, đây là cách truyền tin hai bit vì:
quy ước: có bình hoa
là 1, không có bình hoa là 0
Lời giải:
Không, đây là cách truyền tin hai bit vì: quy ước: có bình hoa
là 1, không có bình hoa là 0
4 Hoạt động 4: Vận dụng
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiển
Em hãy cho biết, máy
tính hay con người làm
tốt hơn trong những
việc sau:
1 Thu nhận thông tin,
văn bản, hình ảnh, âm
thanh và lưu trữ dữ
liệu
2 Thu nhận thông tin,
khứu giác, vị giác, xúc
giác
3 Tính toán, xử lý
thông tin
4 Sáng tác văn học,
nghệ thuật
Lời giải:
1 Thu nhận thông tin, văn bản, hình ảnh, âm thanh và lưu trữ dữ liệu => Máy tính
2 Thu nhận thông tin, khứu giác, vị giác, xúc giác => Con người
3 Tính toán, xử lý thông tin => Máy tính
4 Sáng tác văn học, nghệ thuật => Con người
5 Trao đổi thông tin văn bản, hình ảnh, âm
Lời giải:
1 Thu nhận thông tin, văn bản, hình ảnh, âm thanh và lưu trữ dữ liệu
=> Máy tính
2 Thu nhận thông tin, khứu giác, vị giác, xúc giác => Con người
3 Tính toán, xử lý thông tin => Máy tính
4 Sáng tác văn học, nghệ thuật => Con người
5 Trao đổi thông tin văn bản, hình ảnh, âm
Trang 95 Trao đổi thông tin
văn bản, hình ảnh, âm
thanh
thanh => Máy tính thanh => Máy tính
Trong các câu sau đây,
câu nào đúng?
1 Trong máy tính, mỗi
kí tự là một dãy bit,
hai kí tự khác nhau thì
hai dãy bit biểu diễn
chúng khác nhau
2 Một bit là một dãy
gồm nhiều số 0 và số
1 ghép lại để biểu diễn
chữ cái
3 Số hóa dữ liệu là
chuyển dữ liệu thành
các số
4 Ảnh số là kết quả số
hóa dữ liệu ảnh
5 Văn bản số là trang
in gồm toàn các số
6 Âm thanh số là kết
quả số hóa dữ liệu âm
thanh
Lời giải:
1 Trong máy tính, mỗi
kí tự là một dãy bit, hai kí tự khác nhau thì hai dãy bit biểu diễn chúng khác nhau =>
Đúng
2 Một bit là một dãy gồm nhiều số 0 và số
1 ghép lại để biểu diễn chữ cái => Sai
3 Số hóa dữ liệu là chuyển dữ liệu thành các số => Sai
4 Ảnh số là kết quả số hóa dữ liệu ảnh =>
Đúng
5 Văn bản số là trang
in gồm toàn các số =>
Sai
6 Âm thanh số là kết quả số hóa dữ liệu âm thanh => Đúng
Lời giải:
1 Trong máy tính, mỗi
kí tự là một dãy bit, hai
kí tự khác nhau thì hai dãy bit biểu diễn chúng khác nhau => Đúng
2 Một bit là một dãy gồm nhiều số 0 và số 1 ghép lại để biểu diễn chữ cái => Sai
3 Số hóa dữ liệu là chuyển dữ liệu thành các số => Sai
4 Ảnh số là kết quả số hóa dữ liệu ảnh => Đúng
5 Văn bản số là trang
in gồm toàn các số => Sai
6 Âm thanh số là kết quả số hóa dữ liệu âm thanh => Đúng
Ngày tháng năm
Lãnh đạo/Tổ kí duyệt