Mọi công việc từ chỉ đạo thực hiện chương trình, tổ chức các kỳkiểm tra đánh giá, quản lý hồ sơ, đánh giá kết quả giảng dạy, đánh giá xếp loạicán bộ giáo viên, duy trì kỷ cương nề nếp đế
Trang 1
MỤC LỤC
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD & ĐT QUAN SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN TỔ KHỐI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018
Người thực hiện: Đỗ Thị Lợi
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Trung Thượng
Huyện Quan Sơn – Tỉnh Thanh Hóa SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Quản lí
THANH HOÁ, NĂM 2021
Trang 2hoạt chuyên môn tổ khối
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết: Mọi hoạt động trong mỗi nhà trường đều nhằm mụcđích nâng cao chất lượng dạy và học Chất lượng chuyên môn chính là yếu tốhàng đầu quyết định sự tồn tại, phát triển, sự sống còn và vị thế của nhà trường
Để đáp ứng nhu cầu của xã hội trước sự phát triển nhanh chóng của khoa họccông nghệ và kinh tế của đất nước trong những năm gần đây, ngành Giáo dục vàĐào tạo đã có nhiều đổi mới trong phương pháp dạy học, đổi mới nội dungchương trình sách giáo khoa, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh và đổi mớicông tác quản lý như đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; dạy học theo hướng phát triển phẩmchất và năng lực học sinh; ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, đổi mớichương trình sách giáo khoa, đổi mới công tác quản lý Trong đó đổi mới cáchthức quản lý, chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn tổ khối trong nhà trường luôn đượcquan tâm và coi trọng
Thực tế cho thấy tổ chuyên môn trong trường học như một “khối óc”; một “mắt xích” cực kỳ quan trọng trong bộ máy hoạt động của nhà trường.
Trong hoạt động chuyên môn của trường Tiểu học, tổ khối chuyên môn là tổchức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn củanhà trường Mọi công việc từ chỉ đạo thực hiện chương trình, tổ chức các kỳkiểm tra đánh giá, quản lý hồ sơ, đánh giá kết quả giảng dạy, đánh giá xếp loạicán bộ giáo viên, duy trì kỷ cương nề nếp đến đổi mới công tác quản lý nâng caochất lượng dạy và học đều phải thông qua sự quản lý và điều hành sinh hoạt tổ
chuyên môn Như vậy tổ chuyên môn như “một chiếc cầu nối” vừa triển khai
các kế hoạch của Hiệu trưởng đến tận giáo viên và học sinh vừa thực thi và báocáo việc thực hiện các chương trình, kế hoạch với Hiệu trưởng Vì thế, chỉ đạonâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn cũng là một hình thức đa dạng hóacách quản lý nhà nước để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học
Bản thân là một cán bộ quản lý trường Tiểu học Trung Thượng, huyệnQuan Sơn Đây là một đơn vị trường học ở một huyện miền núi cao Nơi đâycòn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn và hạn chế về mọi mặt Bản thân tôi luôn đauđáu, băn khoăn trăn trở tìm tòi phương pháp hay, cách quản lý phù hợp để nângcao chất lượng dạy và học của nhà trường Tôi nhận thấy cần phải có sự đổi mớitrong cách quản lý chỉ đạo chuyên môn, phải tạo ra bước đột phá lớn trong việcdạy và học để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường theo kịp với cáctrường bạn trong Huyện nhà
Một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhàtrường đó chính là đổi mới công tác chỉ đạo chuyên môn, nâng cao chất lượngsinh hoạt chuyên môn tổ khối; bởi đổi mới giáo dục không chỉ là đổi mới nộidung chương trình, đổi mới phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học màcòn đổi mới tư duy của đội ngũ cán bộ quản lý, của giáo viên trong việc thay đổicách làm việc Một trong những đổi mới đầu tiên đó là phải cải tiến hình thức,nội dung sinh hoạt tổ khối chuyên môn; nâng cao chất lượng và hiệu quả các
Trang 4buổi sinh hoạt chuyên môn; nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.
Hiện nay, trường Tiểu học Trung Thượng đang thực hiện dạy học theo môhình trường học mới (Từ lớp 2 đến lớp 5) và thực hiện chương trình GDPT 2018(đối với lớp 1); học sinh không còn là nhân vật thụ động lắng nghe, ghi nhớ, họcthuộc những điều thầy cô truyền thụ; học sinh thực sự là chủ thể của quá trìnhhọc tập, tự học theo sách, chia sẻ hợp tác với bạn, trao đổi trong nhóm và báocáo với giáo viên Quá trình học tập trong mô hình trường học mới và chươngtrình GDPT 2018 hình thành cho học sinh thói quen tự giác, tự quản, khả năng
tự học, tự đánh giá và đánh giá bạn bè, lắng nghe chia sẻ và hợp tác Đòi hỏigiáo viên phải có năng lực chuyên môn thật sự vững vàng, có khả năng bao quáttốt để điều hành giúp học sinh giải quyết những vấn đề cần thiết Từ những đòihỏi trên tôi thấy cần phải đổi mới nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức cáchoạt động giáo dục trong nhà trường sao cho thật hiệu quả Đây chính là cơ sở,
là cốt lõi của mô hình trường học mới và mục tiêu của chương trình GDPT
2018 Vì vậy, trong năm học vừa qua tôi đã tập trung nghiên cứu triển khai thựchiện và rút ra những kinh nghiệm trong quá trình chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn;
hy vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường Tiểu học TrungThượng nói riêng và chất lượng giáo dục của Huyện nhà nói chung Đó cũng
chính là lí do để tôi chọn đề tài SKKN: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao
hiệu quả sinh hoạt chuyên môn tổ khối ở trường Tiểu học đáp ứng chương trình GDPT 2018”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Tìm ra một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn
tổ khối ở trường Tiểu học đáp ứng chương trình GDPT 2018
Tạo hứng thú, lòng say mê, sự tự tin rèn luyện, nâng cao kỹ năng cho giáoviên và học sinh trong nhà trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn tổ khối đápứng chương trình GDPT 2018 ở trường Tiểu học Trung Thượng- huyện QuanSơn – Tỉnh Thanh Hoá
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các văn kiện, các công văn,tài liệu hướng dẫn về mô hình trường học mới;
Phương pháp điều tra khảo sát, thu thập các dữ liệu thực tiễn có liên quan;Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu
1.5 Điểm mới của sáng kiến
Thay đổi được tư duy của những người điều hành công tác sinh hoạtchuyên môn
Thay đổi được nhận thức, cách nghĩ, cách vận dụng vào thực tiễn củanhững người trực tiếp làm công tác giảng dạy Trong đó điểm nổi bật là tinh thầndám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của mỗi cá nhân khi thực hiện nhiệm
vụ phân công
Những biện pháp đưa ra đảm bảo tính khoa học, phù hợp với mỗi giáo
Trang 5viên, mỗi tổ khối và sát với thực tế.
Khi áp dụng biện pháp đó, mỗi giáo viên cảm thấy thoải mái, tự tin, hứngthú khi tham gia sinh hoạt chuyên môn Từ đó mỗi giáo viên tự học hỏi và nângcao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo củamình trong việc thực hiện chương trình GDPT 2018
Các biện pháp có thể áp dụng rộng rãi trong tất cả các trường học, đặc biệtkhi thực hiện chương trình GDPT 2018
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề
2.1.1 Khái niệm về sinh hoạt chuyên môn
Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động thượng xuyên của mỗi nhà trường và
là một trong những hình thức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũgiáo viên, giúp giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức
tổ chức sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của lớp mình, trường mình
Để một buổi sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu quả thì các chuyên đề phảithỏa mãn tối thiểu các điều kiện sau: Phảiđược bắt nguồn từ việc giải quyết vấn
đề khó, hoặc các vấn đề mới phát sinh trong thực tế giảng dạy.Bám sát địnhhướng đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giáo dục và kiểm tra đánhgiá hiện nay
Việc nâng cao buổi sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp mỗi giáo viênnâng cao năng lực chuyên môn cho bản thân mà còn là môi trường để tình đồngnghiệp nảy nở và phát triển giữa tất cả giáo viên, giúp họ hỗ trợ lẫn nhau trongcông tác, hình thành môi trường học tập tốt đẹp, cũng như truyền thống bản sắcvăn hóa riêng của nhà trường
Sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao khả năng nghiên cứu, đúc rút kinhnghiệm, ứng dụng tiến bộ khoa học giáo dục cho CBQL, giáo viên, nhân viêntrong hoạt động quản lý và giáo dục; góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quảhoạt động giáo dục và thực hiện các mục tiêu đổi mới của ngành, đặc biệt khicác thầy cô tiếp cận chương trình GDPT 2018
2.1.2 Điểm mới của sinh hoạt chuyên môn
+ Đưa sinh hoạt chuyên môn trở thành hoạt động thường xuyên có chấtlượng, tránh tổ chức một cách hình thức tại các tổ chuyên môn, trường và cụmtrường;
+ Kịp thời tháo gỡ những khó khăn về chuyên môn và có giải pháp phùhợp đối với học sinh, điều kiện của nhà trường, địa phương;
+ Nâng cao năng lực cho CBQL trong chỉ đạo chuyên môn, nâng cao nănglực chuyên môn, kỹ năng sư phạm cho giáo viên trong hoạt động dạy học;
+ Tạo mối quan hệ chia sẻ, học tập, giúp đỡ nhau giữa CBQL và giáoviên, giữa giáo viên và giáo viên, giữa các tổ khối chuyên môn trong trường vàcác trường Tiểu học;
+ Nội dung sinh hoạt phải phù hợp với nội dung chương trình trường học
Trang 6mới, phù hợp với chương trình GDPT 2018 do chính CBQL và giáo viên đềxuất, thống nhất thực hiện.
2.2 Cơ sở thực tiễn của vấn đề
2.2.1 Thực trạng việc sinh hoạt chuyên môn hiện nay
ở trường tiểu học
Trong những năm qua, công tác sinh hoạt chuyên môn ở các trường họcnói chung đã được tổ chức và thực hiện khá thường xuyên Song các buổi sinhhoạt chuyên môn thường diễn ra theo chuyên đề: Dự giờ, trao đổi rút kinhnghiệm Với các nội dung như: Triển khai các văn bản chỉ đạo chuyên môn củacấp trên; tập huấn phương pháp dạy học Bên cạnh đó là việc tổ chức thảoluận, dự giờ trao đổi kinh nghiệm về một số bài học Với nội dung sinh hoạt nhưtrên đã thực hiện khá tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện củahọc sinh
Tuy nhiên, các buổi sinh hoạt chuyên môn còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cậpcần phải thay đổi cả về nội dung lẫn hình thức Các buổi sinh hoạt chuyên mônchưa đem lại hiệu quả cao, một số giáo viên chưa chú trọng công tác tự học tựbồi dưỡng Việc sinh hoạt chuyên môn ở một số trường đôi lúc còn mang tínhhình thức; tổ trưởng chuyên môn không có sự chuẩn bị, không có kế hoạch sinhhoạt rõ ràng; không thông báo trước cho thành viên trong tổ nội dung buổi sinhhoạt dẫn đến giáo viên không có sự chuẩn bị chu đáo ; trong quá trình tổ chứcbuổi sinh hoạt chuyên môn, nhiều giáo viên còn thờ ơ, thiếu tập trung, khôngphát biểu ý kiến, không xây dựng, góp ý Chính vì vậy năng lực chuyên môn,nghiệp vụ sư phạm của một số giáo viên còn hạn chế, không có sự thay đổichuyển biến, nhất là khi tiếp cận với phương pháp dạy học mới; chương trìnhsách giáo khoa mới Có nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chủ yếu làCBQL, giáo viên chưa xác định đúng mục đích, ý nghĩa của việc sinh hoạtchuyên môn
Vậy làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia sinh hoạt chuyên môn,dành thời gian đầu tư cho việc sinh hoạt chuyên môn là cả một vấn đề các nhàquản lý phải quan tâm, đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ về thời gian, về nộidung; có sự theo dõi, định hướng và chỉ đạo kịp thời của Ban giám hiệu Nộidung sinh hoạt chuyên môn phải thiết thực, gắn bó chặt chẽ với nhu cầu của giáoviên, làm cho giáo viên thấy cần phải tham gia sinh hoạt chuyên môn và có nhucầu tham gia sinh hoạt chuyên môn
2.2.2 Thực trạng về sinh hoạt chuyên môn ở trường Tiểu học Trung Thượng- Quan Sơn
Trường Tiểu học Trung Thượng là đơn vị trường học đang thực hiện dạyhọc theo mô hình trường học mới Vnen (từ lớp 2 đến lớp 5) và chương trìnhGDPT 2018 (đối với lớp 1) .Năm học 2020 - 2021 nhà trường có 2 tổ chuyênmôn:
- Tổ 1, 2, 3 có 09 đ/c Trong đó, Đại học là 07 đ/c; CĐ: 02đ/c; TC: 0 đ/c
- Tổ 4, 5 có 8 đ/c Trong đó, Đại học là 06 đ/c; CĐ: 02 đ/c; TC: 0 đ/c
Nhìn chung, đội ngũ giáo viên nhà trường tương đối ổn định về số lượng,
Trang 7nhưng chất lượng đội ngũ không đồng đều Trình độ đào tạo ban đầu thấp; nănglực sư phạm còn nhiều hạn chế; khả năng vận dụng phương pháp dạy học mớitheo chương trình GDPT 2018 và chương trình Vnen của một số giáo viên cònchưa linh hoạt Bên cạnh đó công tác chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn và hoạtđộng của tổ chuyên môn trong nhà trường còn bộc lộ một số nhược điểm sau:
- Công tác chỉ đạo chuyên môn chưa thật sự sáng tạo; nhiều khi triển khainhưng thiếu sự kiểm tra giám sát thường xuyên của nhà trường
- Tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy hết vai trò của mình, thường cótâm lý coi mình cũng như giáo viên bình thường khác; chưa phân công nhiệm vụcho giáo viên trong tổ theo đúng yêu cầu nhiệm vụ, chưa chủ động xây dựng vàthực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng caochất lượng sinh hoạt chuyên môn
- Nội dung sinh hoạt chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu
gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học vàtháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ
- Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phátbiểu ý kiến, những vấn đề đổi mới ít được mang ra bàn bạc thảo luận Chủ yếu
là tổ khối trưởng triển khai sau đó cả tổ đồng ý tán thành
- Một số giáo viên còn coi nhẹ công tác bồi dưỡng bồi dưỡng chuyên môncủa tổ khối; chưa nắm được vị trí, chức trách nhiệm vụ của mình trong việc gópphần nâng cao chất lượng toàn diện
- Một số giáo viên thiếu tự tin vào năng lực chuyên môn của mình nênkhông mạnh dạn trao đổi, không góp ý với đồng nghiệp khi tham gia sinh hoạt tổ
- Các thành viên trong tổ thường không cố định mà thay đổi hàng năm nêngiáo viên chưa có kinh nghiệm giảng dạy ở khối đó
- Chất lượng chuyên môn cũng như khả năng tự học, tự bồi dưỡng củamột số giáo viên còn hạn chế dẫn đến hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên mônchưa cao, chưa có chất lượng
* Kết quả khảo sát:
Bảng 1 Thống kê chất lượng giáo viên tháng 10 năm học: 2020- 2021
Xếp loại chuyên
môn
Xếp loại phẩm chất đạo đức
Trang 8TT Nội dung bồi dưỡng Tổ khối 1, 2, 3 Tổ khối 4, 5
2 BDCM về đánh giá học sinh 9 3 6 8 4 4
3 BDCM về tổ chức lớp học 9 5 4 8 5 3
4 BDCM về ND phụ huynh vàcộng đồng tham gia giáo dục 9 5 4 8 3 5
5 BDCM về điều chỉnh Tài liệu
Hướng dẫn học 9 4 5 8 4 4
Qua bảng thống kê trên tôi thấy giáo viên trong đơn vị đều có phẩm chấtđạo đức tốt, nhiệt tình trong công tác, có tinh thần trách nhiệm cao; Tuy nhiênkết quả xếp loại chuyên môn còn khiêm tốn; vẫn còn tỷ lệ giáo viên xếp loạiTrung bình Mặt khác tổ khối chuyên môn đã có nhiều nội dung bồi dưỡng chogiáo viên thông qua các hoạt động triển khai trong năm học; Tuy nhiên vẫn cònnhiều giáo viên chưa đạt theo yêu cầu đặt ra Vậy làm thế nào để nâng cao chấtlượng đội ngũ Vấn đề trên đặt ra cho người làm công tác quản lý là tìm ranhững biện pháp chỉ đạo phù hợp để nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạtchuyên môn tổ khối, qua đó nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và nâng caochất lượng giáo dục của nhà trường
2.3.Các biện pháp thực hiện để giải quyết vấn đề
2.3.1.Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn
Để buổi sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu quả thì việc xây dựng kế hoạchhoạt động chuyên môn của nhà trường, cụm trường, của tổ khối là hết sức quantrọng
Lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn trong hoạt động giáo dục có ba cấp độ
là tổ chuyên môn, trường và cụm trường
Lập kế hoạch chỉ đạo chuyên môn tạo khả năng ứng phó với sự bất định
và thay đổi trong hoạt động sinh hoạt chuyên môn nói chung và dạy học nóiriêng
Lập kế hoạch chỉ đạo chuyên môn tạo điều kiện cho các cấp quản lý tậptrung vào những mục tiêu nhất định Qua kế hoạch các nhà quản lý có cách nhìntoàn diện, tổng thể về quá trình vận động, tiến lên của tổ chức Qua đó thấy được
sự ảnh hưởng, tương tác giữa các bộ phận, làm cho sinh hoạt chuyên môn trởthành nền nếp, tích cực hóa hoạt động của nhà trường theo mục đích đã đề ra
Lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn cho phép lựa chọn những phương ántối ưu, tiết kiệm nguồn lực, tạo hiệu quả cho tổ chức giáo dục; đồng thời tạo điềukiện dễ dàng cho việc kiển tra, giám sát
Chính vì những lý do trên nên kỹ năng lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn
là kỹ năng quan trong nhất Ngay từ đầu năm học chuyên môn nhà trường xâydựng kế hoạch chuyên môn cụ thể cho cả năm học và gửi xuống các tổ khốicùng thực hiện
Kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hoá kế hoạchnăm học, kế hoạch chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường Khi xây
Trang 9dựng cần căn cứ vào thực tiễn của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo viên, điềukiện về cơ sở vật chất và thực tiễn học sinh Trong kế hoạch tổ chuyên môn thìnội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là một phần quan trọng Nội dung này phảithể hiện được những công việc cần làm cho cả năm học và bổ sung những vấn
đề nhà trường chỉ đạo hoặc nảy sinh như tăng cường biện pháp bồi dưỡng họcsinh các Câu lạc bộ; phụ đạo học sinh chưa hoàn thành; học sinh còn hạn chế vềTiếng việt ; những vấn đề giáo viên chưa nắm vững hoặc gặp khó khăn trongquá trình giảng dạy, đặc biệt quan tâm đến giáo viên có năng lực chuyên môn
- Đảm bảo thời gian sinh hoạt tổ khối 2 lần/1 tháng
- Mạnh dạn phát biểu ý kiến, thống nhất kế hoạch trong tổ
- Có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành sự phân công của tổ và của nhàtrường
- Luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, ham học hỏi, tự bồi dưỡng chuyênmôn nâng cao trình độ nghiệp vụ và rèn luyện đạo đức tác phong sư phạm
Căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, của tổ, tất cả giáo viên trong
tổ tự xây dựng kế hoạch cá nhân, tham gia xây dựng kế hoạch tổ và cam kếtthực hiện một số kế hoạch sau:
+ Kế hoạch hoạt động năm học, tháng, tuần
+ Kế hoạch kiểm tra đánh giá học sinh ở các môn học theo từng giai đoạn.+ Kế hoạch phụ đạo học sinh chưa hoàn thành, bồi dưỡng học sinh cácCâu lạc bộ (HS năng khiếu)
+ Kế hoạch giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh
+ Kế hoạch tham gia các phong trào thi đua: Dạy tốt- học tốt, phong tràogiữ vở sạch - viết chữ đẹp…
Quy chế hoạt động của tổ phải được tất cả các thành viên trong tổ thamgia xây dựng góp ý và thống nhất thực hiện Ban giám hiệu cần chỉ đạo các tổkhối trưởng tăng cường công tác kiểm tra giám sát việc thực hiện quy chế hoạtđộng của tổ để việc sinh hoạt chuyên môn trở thành nề nếp, thành nội dungkhông thể thiếu trong hoạt động giáo dục của nhà trường
2.3.3 Bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành cho tổ trưởng chuyên môn.
Tổ trưởng chuyên môn thường là những người có phẩm chất đạo đức tốt,
có năng lực chuyên môn, có sức khoẻ tốt được Ban giám hiệu tin tưởng, giáoviên tin cậy nhưng lại chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ như Hiệu trưởng, Phóhiệu trưởng Vì vậy tôi quan tâm đến việc bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ đạochuyên môn trong tổ Đó là các kiến thức kỹ năng xây dựng và tổ chức thực hiện
kế hoạc tổ theo năm học, tháng, tuần; bồi dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra nội bộ,kiểm tra hồ sơ sổ sách, kiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khoá biểu của
Trang 10các thành viên trong tổ; kiểm tra hiệu quả giáo dục của các thành viên trong tổ,tham gia kiểm tra toàn diện giáo viên theo sự điều động của Hiệu trưởng.
Bồi dưỡng cho tổ trưởng kỹ năng đánh giá giáo viên theo chuẩn nghềnghiệp giáo viên Tiểu học
Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức, sắp xếp nội dung sinh hoạt tổ chuyên môncho cả năm học, cho từng buổi cụ thể
Bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành một buổi sinh hoạt chuyên môn; tổ chứcmột chuyên đề, một cuộc thi trong tổ; một số kỹ năng ra đề kiểm tra cho họcsinh trong các đợt kiểm tra định kì theo Thông tư 22 và Thông tư 27; phân côngnhiệm vụ cho các thành viên trong tổ đúng người đúng việc; kiểm tra đôn đốc đểđiều chỉnh và giúp đỡ giáo viên một cách kịp thời
Cung cấp cho tổ trưởng chuyên môn hệ thống văn bản làm cơ sở pháp lýcho việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn
Bồi dưỡng kỹ năng, kinh nghiệm tổ chức điều hành của tổ trưởng: Trong buổisinh hoạt chuyên môn, người điều hành cần biết khêu gợi để các giáo viên đượcnói ý kiến của mình, do đó không nên nói nhiều, không áp đặt ý kiến của mìnhlên người khác, không thuyết trình bắt người khác phải chấp nhận, không nênchốt lại, nhắc lại ý kiến của người khác tránh nhàm chán Người chủ trì cần lắngnghe tích cực, ghi chép và đặt câu hỏi nhẹ nhàng để khơi gợi các ý kiến tậptrung vấn đề trọng tâm Ví dụ khi giáo viên ngại phát biểu thường nói ý kiến củatôi cũng trùng với ý kiến của các đồng chí vừa phát biểu Trong trường hợp nàyngười chủ trì nhẹ nhàng yêu cầu: Vậy đồng chí có thể nói rõ hơn ý kiến củamình hoặc nhắc lại ý kiến mà bạn đồng tình…;khuyến khích giáo viên khôngnêu hiện tượng mà cần nêu rõ nguyên nhân và giải pháp khắc phục Đồng thờitrong sinh hoạt chuyên môn người chủ trì cần biết cách thâu tóm các vấn đề cầnlưu ý, các giải pháp hay để mỗi giáo viên tự suy nghĩ, rút kinh nghiệm áp dụngtrong giờ học thực tế và các buổi sinh hoạt chuyên môn lần sau.Sau mỗi buổisinh hoạt chuyên môn người chủ trì cần rút kinh nghiệm cho bản thân về cách tổchức, cách điều hành và đối chiếu với yêu cầu buổi sinh hoạt chuyên môn để rút
ra bài học, những gì đã đạt được và những gì cần điều chỉnh, thay đổi trong buổisinh hoạt chuyên môn kế tiếp
2.3.4 Chỉ đạo, tư vấn cho tổ trưởng quy hoạch nội dung sinh hoạt chuyên môn, thiết kế và thực thi một buổi sinh hoạt chuyên môn
2.3.4.1.Nội dung sinh hoạt chuyên môn
Năm học 2020 - 2021, tôi chỉ đạo và tư vấn cho tổ trưởng sinh hoạtchuyên môn tập trung và các vấn sau:
- Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp dạy học;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung đánh giá học sinh;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung tổ chức lớp học;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung phụ huynh và cộng đồng cùng thamgia vào hoạt động giáo dục;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung điều chỉnh tài liệu dạy học;
- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp Bàn tay nặn bột;
Trang 11- Sinh hoạt chuyên môn về nội dung Giữ vở sạch- viết chữ đẹp.
- Sinh hoạt chuyên môn về phương pháp kỷ luật tích cực trong trường…
2.3.4.2 Hình thức sinh hoạt chuyên môn
- Tổ chức xem băng hình, dự giờ, nêu tình huống sư phạm có thật hoặctình huống giả định;
- Tạo cơ hội cho GV tham gia tập huấn, tổ chức cho họ báo cáo hoặc tậphuấn lại cho đồng nghiệp trong trường
- Hình thức sinh hoạt chuyên môn chủ yếu là rút kinh nghiệm qua quansát phân tích qua một bài dạy cụ thể
* Hoạt động sinh hoạt chuyên môn gồm các bước sau:
Bước 1: Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị
Bước 2: Tổ chức dạy học minh họa và suy ngẫm
Bước 3: Thảo luận chung
Bước 4: Áp dụng vào thực tiễn dạy học
2.3.4.3.Một số nội dung thực hành sinh hoạt chuyên môn
2.3.4.3.1 Sinh hoạt chuyên môn về nội dung, phương pháp dạy học theo nghiên cứu bài học:
Sinh hoạt chuyên môn về nội dung phương pháp dạy học được tổ chứcthông qua hoạt động dự giờ, nghiên cứu bài học
*Quy trình gồm 4 bước sau:
Bước 1 Thiết kế bài dạy minh họa
- Bài dạy minh họa do một nhóm gồm CBQL, giáo viên trong trường cùnghợp tác nghiên cứu và thiết kế hoặc do một giáo viên thiết kế (sau đây gọi là giáoviên thiết kế bài dạy) Giáo viên thiết kế bài dạy được khuyến khích linh hoạt,sáng tạo, chủ động vận dụng kết quả của SHCM tìm hiểu Chương trình giáo dục
2018 và Xây dựng kế hoạch dạy học môn học/hoạt động trải nghiệm Giáo viênthiết kế bài dạy có thể thực hiện điều chỉnh nội dung, ngữ liệu trong sách giáokhoa, điều chỉnh thời lượng, chọn nội dung tích hợp, lựa chọn các phương pháp
kỹ thuật dạy học, đồ dùng dạy học cho phù hợp với đối tượng HS để tổ chức dạyhọc đạt được mục tiêu bài học, và yêu cầu cần đạt theo chương trình quy định
- Các hoạt động học tập của HS trong thiết kế bài học cần đảm bảo đạtmục tiêu của bài học theo định hướng tiếp cận năng lực HS, hướng tới tạo cơ hộicho tất cả HS được tham gia vào quá trình học tập và cải thiện được kết quả họctập của HS
Bước 2 Dạy minh họa và dự giờ
+ Giáo viên dạy minh họa
- Giáo viên dạy minh họa là người được nhà trường lựa chọn hoặc dogiáo viên tự nguyện đăng kí, nhưng phải đảm bảo sự luân phiên liên tục giữa cácgiáo viên tham gia dạy minh họa trong năm học
- Giáo viên dạy minh họa thiết kế bài dạy đảm bảo thể hiện các nội dung,
ý tưởng đã được nhóm thảo luận, thống nhất trong đó giáo viên dạy minh họađược quyền sáng tạo theo ý tưởng cá nhân để hoàn thiện bài dạy minh họa
Trang 12Trong khi dạy minh họa, nếu xuất hiện tình huống học tập của HS xảy ra khôngđúng với dự kiến đã thiết kế thì giáo viên dạy minh họa có thể linh hoạt thay đổingữ liệu, hình thức, phương pháp dạy học cho phù hợp, đáp ứng được việc họccủa HS nhưng phải đảm bảo về mục tiêu của bài học.
- Giáo viên dạy minh họa cần quan sát kỹ việc học của HS, quan tâm đếnnhững khó khăn của từng em để hướng dẫn, giúp đỡ kịp thời từ đó có giải pháptốt nhất giúp cho mọi HS được học một cách chủ động và đạt kết quả thực chất
- Giáo viên dạy minh họa tuyệt đối không dạy trước, tập luyện trước cho
HS vì mục đích của SHCM theo NCBH không phải để đánh giá, xếp loại tiếtdạy mà thông qua tiết dạy minh họa để cùng nhau trải nghiệm và học tập từ thực
- Giáo viên dự giờ đặt trọng tâm quan sát nét mặt, cử chỉ, thái độ, cácbiểu hiện tâm lý, hành vi thể hiện các năng lực và phẩm chất trong mỗi tìnhhuống, hoạt động học tập cụ thể của HS, kết hợp với quan sát việc dạy của giáoviên Ghi lại những thời điểm và tình huống HS học tập đáng quan tâm, suyngẫm và suy đoán nguyên nhân đồng thời dự kiến biện pháp giải quyết
- Dự giờ kết hợp sử dụng các kỹ thuật như nghe, nhìn, suy nghĩ, ghichép, quay phim, chụp ảnh để có dữ liệu phân tích nhằm trả lời các câu hỏi: HShọc như thế nào? (chú ý vào quan sát các biểu hiện về năng lực, phẩmchất).Nguyên nhân dẫn đến thực tế đó? (về các thành tố ảnh hưởng đến việc họccủa HS thường là kỹ thuật dạy học của giáo viên, môi trường học tập, nhiệm vụhọc tập, điều kiện về đồ dùng dạy học,…) Suy ngẫm những giải pháp làm thếnào để giúp HS học tập tốt hơn?
Bước 3 Phân tích bài học minh họa
Người chủ trì điều hành thực hiện thảo luận phân tíc bài học minh họacần tập trung các nội dung sau:
- Giáo viênphân tích thực tế việc học của HS,tìm nguyên nhân ảnh hưởngtích cực, tiêu cực đến việc học của HS, rút ra những điều học hỏi được hoặc cácgiải pháp để giải quyết vấn đềphát sinh theo dự kiến hoặc chưa tốt (nếu có).Những ý kiến đó dựa trên thực tế việc học của HS đã diễn ra và những ý định,cách thức mà giáo viên dạy minh họa đã thực hiện.Khuyến khích giáo viên dùngminh chứng bằng hình ảnh để phân tích làm rõ vấn đề
- Khi phân tích thực tế việc học của HS, chú ý đến các yêu cầu cần đạt vềphẩm chất, năng lực được quy định trong Chương trình GDPT 2018 Các ý kiếnphân tích tập trung vào các vấn đề cốt lõi liên quan đến việc học của HS
Trang 13- Nếu giờ học chưa đạt được kết quả như mong muốn (theo dự kiến củagiáo viên/nhóm thiết kế) thì cũng không đánh giá cá nhân người dạy mà coi đó
là bài học chung để mỗi giáo viên tự rút kinh nghiệm, có được điều học hỏi chobản thân
Bước 4 Vận dụng kết quả SHCM vào bài học hằng ngày
Cuối buổi SHCM, CBQL nhà trường đưa ra định hướng/yêu cầu mọigiáo viên phải áp dụng những sáng kiến, bài học kinh nghiệm từ bài học minhhọa vào các bài học thực tế trên lớp; thống nhất với giáo viên về việc áp dụngtrong thực tế; thực hiện giám sát, dự giờ khuyến khích/động viên giáo viên ápdụng
- Trong các bài học hằng ngày, giáo viên chủ động, tự giác áp dụng cácsáng kiến, bài học kinh nghiệm từ bài học minh họa khi thiết kế và thực hiện bàihọc trên lớp hàng ngày; chia sẻ với đồng nghiệp những điều đã làm được, những
gì chưa làm được; cùng nhau thảo luận cách cải tiến bài học Giáo viên chủ động
đề nghị người chủ trì, CBQL, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cốt cán tư vấn,giúp đỡ trong quá trình áp dụng vào bài học hàng ngày
2.3.4.3.2 Sinh hoạt chuyên môn về nội dung đánh giá học sinh
Đối với nội dung đánh giá thường xuyên nên tổ chức sinh hoạt chuyênmôn thông qua hoạt động dự giờ; Đối với nội dung đánh giá định kỳ nên tổ chứcsinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu đề kiểm tra, cách xây dựng ma trận đềkiểm tra, nội dung dạy học, kết quả học tập của học sinh…
* Cần thực hiện theo quy trình sau:
Bước 1: Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị:
Xây dựng kế hoạch cần tập trung vào các nội dung cụ thể mà GV, CBQLquan tâm, gặp vướng mắc khó khăn cần được chia sẻ, hỗ trợ trong đánh giá họcsinh Cần nghiên cứu kỹ công văn 5737/BGD ĐT-GDTH ngày 21/8/2013 vềhướng dẫn thí điểm đánh giá HS tiểu học Mô hình trường học mới Việt Nam;Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ giáo dục và đào tạo vềviệc Ban hành quy định đánh giá học sinh tiểu học; Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT ngày 06/11/2016 của Bộ giáo dục và đào tạo về việc đánh giá xếp loạihọc sinh tiểu học; Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 của Bộ giáodục và đào tạo về đánh giá học sinh tiểu học và dựa trên thực tiễn đánh giá họcsinh ở lớp, trường để xây dựng kế hoạch trong sinh hoạt chuyên môn Đối vớinội dung đánh giá thường xuyên trong kế hoạch cần nêu rõ bài dạy minh họa,thời gian và địa điểm dạy… Đối với đánh giá định kỳ và các nội dung khác cầnnêu rõ người chuẩn bị nội dung, đề kiểm tra, bài kiểm tra, Khuyến khích GV tựnguyện đăng ký nội dung về đánh giá HS để chuẩn bị sinh hoạt chuyên môn
Bước 2: Tổ chức, triển khai
Tổ chức dạy minh họa và dự giờ Việc dự giờ tập trung vào nội dungđánh giá thường xuyên theo tiến trình bài học và hoạt động giáo dục của GV và
HS nhằm trả lời câu hỏi:
+ GV quan sát hỗ trợ, đánh giá hoạt động học của từng nhóm/từng HSnhư thế nào?