Sanh non : trẻ được sanh ra với tuổi thai từ 20 đến < 37 tuần (WHO 2010). Sanh non : trẻ được sanh ra với tuổi thai từ 22 đến < 37 tuần (Hướng dẫn quốc gia 2011). Sanh non muộn (late preterm) : 3436w6d. Sanh rất non (very preterm) : 2833w6d. Sanh cực non (extremly preterm) : < 28w. (WHO)
Trang 1DỌA SINH NON CHUYỂN DẠ SANH NON
Thực hiện: Bs.Văn Huỳnh Thúy Xuân Hướng dẫn: Ts.Bs.Lê Thị Thu Hà
Trang 3Định nghĩa
• Sanh non : trẻ được sanh ra với tuổi thai từ
20 đến < 37 tuần (WHO 2010).
• Sanh non : trẻ được sanh ra với tuổi thai từ
22 đến < 37 tuần (Hướng dẫn quốc gia 2011).
- Sanh non muộn (late preterm) : 34-36w6d
- Sanh rất non (very preterm) : 28-33w6d
- Sanh cực non (extremly preterm) : < 28w
(WHO)
Trang 4• Mỗi năm trên thế giới có khoảng 15
triệu trẻ sinh non, chiếm 1/10 tỷ lệ sinh
Trong số đó, khoảng 1,1 triệu trẻ tử
vong ngay sau khi ra đời!
• Tỷ lệ sinh non ở Việt Nam : 9,4%
• Tỷ lệ sinh non ở Mỹ : 12%
(Theo thống kê của WHO công bố 2/5/2012)
Dịch tể
Trang 5WilliamsObstetrics 23rd Edition-2008
Trang 6Yếu tố nguy cơ
Nhiễm trùng
Bệnh lây qua đường TD
Viêm đài bể thận,
viêm ruột thừa, viêm
phổi
Nhiễm khuẩn hệ thống
Nhiễm khuẩn răng
miệngBệnh lý bánh nhau
Nhau tiền đạo
Nhau bong non
Chảy máu âm đạo
Thai
Dị tật bẩm sinh
Thai chậm phát triển
Tử cung co quá mức
hay rối loạn
Đa thai
Đa ối Bất thường tử cung UXTC
Diethylstilbestrol
Yếu tố cổ tử cung
Tiền sử sảy thai ở tam cá nguyệt hai
Tiền sử phẫu thuật ctc Tiền sử nong nạo ctc
Trang 7Phẫu thuật bụng
Nghề nghiệp nặng
Dinh dưỡng kém Thiếu máu
Gene
…
Uptodate 2011
Trang 9Nguyên nhân
( Uptodate 2011 )
Trang 11Nguy cơ
WilliamsObstetrics 23rdEdition-2008
Trang 13Chẩn đoán chuyển dạ sanh non
Tuổi thai <37w + ¼ tiêu chuẩn sau
(ACOG 1997) :
- Gò TC 4 cơn/20ph hay 8 cơn/60ph
- CTC mở từ 2cm trở lên hay xóa ít nhất
80%
- Có sự tiến triển CTC được ghi nhận
bởi cùng một người khám qua nhiều lần
- Vỡ ối
Trang 14• Dọa sanh non :
Tuổi thai từ 22 đến < 37 tuần
Có cơn co tử cung gây đau
Trang 15Cận lâm sàng
1) CTG theo dõi cơn gò, tim thai
2) Siêu âm
- Siêu âm thai-nhau-ối
- Siêu âm đo chiều dài kênh CTC
3) Fetal fibronectin (fFN)
4) Xét nghiệm khác : CTM, TPTNT, soi
tươi-nhuộm gram khí hư nếu nghi ngờ viêm
AĐ, cấy dịch CTC- trực tràng tìm GBS
Trang 16Siêu âm đo chiều dài kênh CTC
Giá trị dự báo âm cho sinh non trong vòng 7 ngày:
Trang 17Uptodate 2011
Trang 18SOGC 2011
- Siêu âm ngả âm đạo được ưa chuộng hơn để đánh giá chiều dài kênh CTC giúp tiên đoán
sanh non.(II-2B)
- Giá trị tiên đoán dương và độ
nhạy thấp nên không khuyến
cáo siêu âm đo chiều dài kênh CTC ở thai phụ nguy cơ thấp.(II-2E)
Trang 19Fetal Fibronectin
– Protein ngọai bào, giúp gắn kết màng thai với màng rụng – Được tiết ra khi có cơn gò TC hay viêm nhiễm.
(ACOG 2001)
Trang 20• Tiêu chuẩn thử fibronectin: (ACOG 2001)
– Màng ối còn nguyên
– CTC<3 cm
– Không thực hiện khi thai<24 tuần 0 ngày hay >34 tuần 6 ngày.
• XN(+) khi >50 ng/ml
Trang 21Giá trị tiên đoán sanh non trong vòng 7 ngày
ở sản phụ có triệu chứng sanh non:
- Sen: 80%
- Spec: 85,1%
- NPV: 97,4%
- PPV: 37,5%
(J Obstet Gynaecol Can 2006;28(3):206–213)
Test có NPV cao nhưng PPV thấp nên không được khuyến cáo làm thường quy Test hữu ích để xác định những sản phụ không cần can thiệp giảm gò (ACOG 2008).
Trang 23Liệu pháp Corticosteroids
Trang 24• Mục tiêu : Giảm có ý nghĩa tỉ lệ suy hô hấp cấp sơ sinh, tỉ lệ tử vong sơ sinh, xuất huyết não thất.
• Chỉ định: Dọa sanh non, xuất huyết trước
• Chống chỉ định : mẹ có nhiễm trùng hệ thống (lao), nhiễm trùng ối.
• Hai liều Betamethasone 12mg TB cách nhau 24g Bốn liều Dexamethasone 6mg TB cách nhau mỗi 6g.
Trang 25Cochrane 2008
• Điều trị corticoid cho các trường hợp có nguy cơ sinh non làm giảm nguy cơ suy hô hấp, xuất
huyết não, tử vong sơ sinh.
• Khoảng thời gian sử dụng có hiệu quả corticoid là tuổi thai từ 26-34w6d.
• Thời gian tác dụng tốt nhất của corticoid là từ 1-7 ngày sau sử dụng Điều trị lặp lại corticoid có thể
có liên quan với giảm cân nặng và vòng đầu của trẻ lúc sinh.
• Chưa đủ bằng chứng cho thấy loại thuốc hay
phác đồ sử dụng corticoid nào là tối ưu.
Trang 26Dự phòng
• Nhận diện đối tượng có nguy cơ sinh non
• Cận lâm sàng dự báo sanh non (CL/TVS, fFN)
• Khâu eo CTC.(cervical cerclage)
• Tầm soát và điều trị viêm sinh dục
• Dự phòng với progesterone
Trang 28Khâu eo CTC
• Những sản phụ có tiền căn sanh non hay sảy
thai ở tam cá nguyệt II, nếu thai < 24 tuần siêu
âm chiều dài kênh CTC < 25mm thì nên khâu eo
(Level A, RCOG 2011).
• Khâu eo CTC dự phòng nên chỉ định ở thai phụ tiền căn sanh non hoặc sảy thai ởTCN II >2 lần (Đối với trường hợp =< 2 lần thì không khuyến cáo khâu eo thường quy) ( Level B, RCOG 2011).
Trang 29Chân thành cám ơn