tiểu luận vận dụng lí luận về đặc điểm tâm lí của tuổi học sinh trung học phổ thông vào công tác hướng nghiệp trong trường trung phổ thông

CHỦ ĐỀ: VẬN DỤNG LÍ LUẬN VỀ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍCỦA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÀO CÔNG TÁC HƯỚNG NGHIỆP TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG I.. Tuy nhiên khác với thiên nhiên hoang dã t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÀI TIỂU LUẬN/BÀI TẬP LỚN

HỌC PHẦN: TÂM LÍ HỌC GIÁO DỤC-PSYC 101

Học kỳ 1 năm học 2021-2022

Chủ đề số: 11 Tên chủ đề: Vận dụng lí luận về đặc điểm tâm lí của tuổi học sinh Trung học phổ thông vào công tác hướng nghiệp trong

trường Trung phổ thông

Họ và tên : Chu Văn Quyền

Lớp : K71E3

SBD : 3401

Mã sinh viên : 715105202

HÀ NỘI-2021

CHỦ ĐỀ: VẬN DỤNG LÍ LUẬN VỀ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍ

CỦA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÀO CÔNG TÁC HƯỚNG NGHIỆP TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG

I MỞ ĐẦU

Hiện nay học sinh Trung học phổ thông có độ tuổi từ 15 đến 18 tuổi Đây là

độ tuổi mà học sinh đang dành nhiều thời gian cho vui chơi chưa thực sự quan tâm đến vấn đề hướng nghiệp, nghĩ đến việc sau này vào đời và đi làm Tuy nhiên khác với thiên nhiên hoang dã thì con người chúng ta từ những bước chân đầu tiên từ khi sinh ra đến 12 năm đèn sách và thêm 4-5 năm đại học còn có sự dìu dắt của người thân, thầy cô và ban bè Nhưng rồi khi qua các giai đoạn đó thì khi vào đời chúng ta cũng phải độc lập kiếm sống , tự bước đi trên đôi chân của mình Và không may có bị vấp ngã cũng phải biết tự đứng dậy mà đi tiếp Như con con sư tử bắt trượt con mồi thì sẽ không ngồi đó than ván mà phải nghỉ ngơi dưỡng sức rồi tiếp tục bước tiếp Nên việc chúng ta có thể

ý thức được tính tự lập trong cuộc sống càng sớm càng tốt Để được như thế thì gia đình cũng nhà trường cần có những định hướng cho học sinh dựa trên

sở thích, điểm mạnh để phát triển Tránh trường hợp rất nhiều bạn học sinh chọn sai ngành nghề dẫn đến chán nản trong học tập và sau khi ra trường không có việc làm Và theo Tổng Cục Thống Kê thì số lượng thanh niên (từ 15-24 tuổi) thất nghiệp 6 tháng đầu năm 2021 là khoảng 398,9 nghìn người, chiếm 34% tổng số người thất nghiệp Vậy nên việc nghiên cứu và định hướng nghề nghiệp cho phù hợp đối với học sinh Trung học phổ thông là một vấn đề cực kì quan trọng

1

II NỘI DUNG CHÍNH

1 Đặc điểm tâm lí của tuổi học sinh Trung học phổ thông.

1.1 Giới hạn tuổi thanh niên.

Thanh niên là lực lượng có vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia Họ là những người luôn xung kích

đi đầu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Liên hợp quốc xác định thanh niên

là những người trong độ tuổi từ 15 – 24 tuổi Còn tại Việt Nam, theo Điều 1 Luật Thanh niên 2005 quy định “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 đến 30 tuổi”

1.2 Sự phát triển về thể chất của tuổi học sinh Trung học phổ thông.

Cơ thể thay đổi nhanh chóng – đặc biệt là các đặc điểm sinh dục phụ, chiều cao, cân nặng Đây là độ tuổi mà cơ thể chúng ta gần như phát triển hoàn thiện về mặt thể chất

1.3 Sự chuyển đổi vai trò và vị thế xã hội của tuổi thanh niên phụ thuộc gia đình và thầy cô.

Ở độ tuổi này thì học tập vẫn là hoạt động chính và nó có ảnh hưởng đến vấn

đề hướng nghiệp sau này Nếu như có động cơ học tập tốt và cung cấp nền

tảng hướng nghiệp đầy đủ thì rất có lợi cho việc chọn nghành sau này của học sinh Bên cạnh đó thì hiện tại mỗi nghành đang tuyển chọn dựa trên một số môn nhất định nên vấn đề chọn môn khối để học cũng rất quan trọng Muốn được như thế thì giáo viên cần tương tác nhiều với học sinh, có định hướng lồng ghép trong quá trình dạy học nhằm giúp học sinh nhận biết được điểm mạnh của mình

1.4 Một số đặc điểm tâm lí chủ yếu của lứa tuổi đầu thanh niên.

1.4.a Sự phát triển của tự ý thức.

Độ tuổi này học sinh bắt đầu chú ý đến hình ảnh của bản thân Biết trau chuốt và làm đẹp Khả năng đánh giá bẩn thân cũng phát triển rõ rệt Bên

2

cạnh đó thì do còn mới lớn nên tính tự trọng của các học sinh còn khá cao.

Dẫn đến dễ nối nóng và khó tiếp thu khi bị phê bình

1.4.b Lí tưởng sống và tính tích cực xã hội của học sinh.

Thông qua sự nhận thức về xã hội xung quanh mà các học sinh bắt đầu hình thành cho mình một lí tưởng sống riêng Bước đầu có các kế hoạch và ước mơ đường đời muốn đạt được sau này Ở độ tuổi này thì học sinh đang rất năng động và nhiệt huyết trong các hoạt động xã hội Muốn được trải nghiệm nhiều

về thế giới bên ngoài

1.4.c Lĩnh vực tình cảm.

Sự phát triển tình cảm của học sinh đã đạt tới mức trưởng thành và dần đi đến ổn định Tình cảm đã thực sự trở thành cá phẩm chất, các thuộc tính tâm

lí ổn định và bền vững trong cấu trúc nhân cách lứa tuổi này Cả tình bạn và tình yêu ở lứa tuổi này thường rất chân thật và trong sáng

2 Các giai đoạn định hướng giá trị và chọn nghề của thanh niên học sinh.

Gồm 3 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1 : Bắt đầu từ năm 13 hoặc 14 tuổi ( Cuối Trung học cơ sở

và đầu Trung học phổ thông )

+ Giai đoạn 2 : Bắt đầu từ 16 đến 18 tuổi ( Cuối Trung học phổ thông )

+ Giai đoạn 3 : Bắt đầu từ 19 đến 10 tuổi ( Tuổi sinh viên học nghề )

3 Vận dụng lí luận tâm lí vào công tác hướng nghiệp.

3.1 Những vấn đề trong định hướng nghề nghiệp của thanh niên học sinh.

Như phần mở đầu đã nói thì ở độ tuổi này các bạn đang được sự che chở nhiều từ gia đình và thầy cô nên chưa có tâm thế, cũng như chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc chọn nghề, chọn trường học nghề sau khi thi tốt nghiệp Trung học phổ thông Với việc chưa được tiếp xúc nhiều, lượng thông tin còn hạn chế nên sự hiểu biết về nghề còn hạn chế, mơ hồ chưa sâu

sắc, cụ thể Dẫn đến việc chọn ngành nghề còn mang tính chất cảm tính, nhất

3

thời Bên cạnh đó thì hiểu biết và kĩ năng đánh giá xu hướng, năng lực, tính cách của bản thân liên quan đến hoạt động nghề trong tương lai của học sinh còn hạn chế

3.2 Hậu quả khi học sinh chọn sai ngành nghề, không phù hợp với bản thân.

Trước hết chính bản thân học sinh sẽ cảm thấy chán nản, mất đi hứng thú, động lực học tập và sẽ không còn chí tiến thủ Ảnh hướng rất lớn đến tâm lí,

dễ nóng giận, cáu gắt với mọi người xung quanh, tệ hơn nếu không kiềm chế được bản thân thì rất dễ gây xung đột với người khác Nếu cứ tiếp tục như thế trong một thời gian dài thì các bạn rất dễ bị trầm cảm, cảm thấy bản thân mình vô dụng, sống bất cần và trở thành con mồi ngon để các đối tượng xấu lôi kéo vào lối sống xa đọa Với những tiêu cực đó thì những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng rất nhiều, đặc biệt là cha mẹ của những bạn học sinh đấy Và nếu với số lượng lớn học sinh rơi vào tình cảnh như thế thì sẽ tác động rất lớn đến nguồn nhân lực phát triển của đất nước, khiến cho kinh tế của nước nhà bị giảm sút

3.3 Vận dụng.

3.3.a Trong dạy học.

Phải để cho học sinh nhận thức được điểm mạnh và phát huy hết khả năng của mình Điều này yêu cầu rất cao ở người giáo viên phải có năng lực hiểu học sinh, năng lực giao tiếp tốt, tạo được động lực và hứng thú trong học tập Thường xuyên tạo ra các hoạt động kĩ năng mềm cho học sinh trải nghiệm

3.3.b Trong giáo dục.

Vì mỗi học sinh được sinh ra trong một môi trường sống khác nhau nên sẽ

có tính cách và quan điểm sống, ước mơ khác nhau, do đó cần hiểu tâm lí lứa tuổi và cách hành sử khác nhau với từng học sinh Bên cạnh đó thì cũng cần phối hợp và hỗ trợ cha mẹ học sinh trong việc hướng nghiệp cho con

4

III KẾT LUẬN.

Như vậy định hướng nghề nghiệp cho học sinh Trung học phổ thông là một vấn đề vô cùng cần thiết, quan trọng Và tiền đề cho công tác hướng nghiệp

đó chính là dựa trên những đặc điểm tâm lí của học sinh Muốn công tác hướng nghiệp có được kết quả tốt nhất thì vai trò của cha mẹ, nhà trường và thầy cô là vô cùng quan trọng Cha mẹ nên thường xuyên tâm sự và lắng nghe những mong muốn của con qua đó tạo các điều kiện tốt nhất để hỗ trợ việc cho học của con cái Thầy cô cần tìm hiểu và sáng tạo ra những phương pháp dạy mới để phù hợp với những nhu câu của học sinh qua đó tạo thêm hứng thú học tập cho học sinh Về phía nhà trường thì cố gắng thường xuyên tạo ra các hoạt động tập thể để cho các bạn học sinh có một sân chơi lành mạnh phát triển thêm những kĩ năng mềm Và quan trọng nhất vẫn là bản thân của học sinh, phải tự ý thức được tầm quan trọng của vấn đề hướng nghiệp Chịu khó tìm tòi và tìm hiểu kĩ về ngành nghề mà mình muốn theo đuổi

Là một sinh viên của trường Đại học Sư phạm Hà Nội và nếu có thể trở thành một giáo viên trong tương lai thì không chỉ cần giỏi về chuyên môn mà bản thân em còn cần phải rèn luyện thêm kĩ năng nắm bắt tâm lí, khả năng giao tiếp và lắng nghe với học sinh Cần có cái nhìn toàn diện về cuộc sống

để qua cho có thể cho các bạn học sinh những lời khuyên đúng đắn nhất Để

được như thế thì bản thân em cần phải cố gắng học hỏi, tìm hiểu về xã hội, sự thay đổi của xã hội qua các thời kì, sống thực tế và tuyệt đối không mơ hồ

Tài liệu tham khảo

-Sơn, Nguyễn Đức; Nguyệt, Lê Minh; Huệ, Nguyễn Thị; Phúc, Đỗ Thị

Hạnh; Thành, Trần Quốc; Thu, Trần Thị Lệ; (2021) Giáo trình tâm lí học

giáo dục TP Hà Nội: Lần thứ 5.

5

-LINH, Phạm Ngọc Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ

thông

2013

-(2020, 5, 29) Đa truy lúc 1, 2, 2021, tư thptchuyensonla.edu.vn: https://thpt chuyensonla.edu.vn/huong-nghiep/dinh-huong-nghe-nghiep-cho-hoc-sinh

trung-hoc-pho-thong.html/

-(không ngày tháng) Đa truy luc 1 2, 2021, tư TỔNG CỤC THỐNG KÊ:

https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2021/07/thong-cao-bao-chi-tinh-hinh-lao-dong-viec-lam-quy-ii-va-6-thang-dau-nam-2021/

6