Phân tích nhiệm vụ của Viện kiểm sát Nhân dân

Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 1

I Khái quát chung về nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 1

II Nội dung nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 4

1 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật 4 2 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân 6

3 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa 10

4 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân 12

5 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất 14

III Thực trạng và một số kiến nghị nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 17

1 Thực trạng việc thực hiện nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 17 2 Một số kiến nghị nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 18

C KẾT LUẬN 20

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

A MỞ ĐẦU

Trong quá trình xây dựng và trưởng thành của ngành Kiểm sát nhân dânViệt Nam từ năm 1960 đều ghi nhận tầm quan trọng của ngành Kiểm sát

trong việc bảo vệ pháp luật, bảo vệ Nhà nước Khoản 2 Điều 2 Luật Tổ chức

Viện kiểm sát nhân dân 2014 quy định: “Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm

vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.” Để có thể hiểu rõ hơn về quy định trên, Nhóm

4 lớp K5C chúng em sẽ đi tìm hiểu sâu hơn về nhiệm vụ của Viện kiểm sátnhân dân từ đó có cái nhìn cụ thể sâu sắc hơn về vấn đề này

B NỘI DUNG

I Khái quát chung về nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân

Nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân được thể hiện rõ qua một số bảnHiến pháp từ năm 1959 cho đến năm 2013 cụ thể như sau:

Hiến pháp năm 1959 được ban hành đã đánh dấu sự ra đời của một hệthống cơ quan mới trong bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa ở nước ta - Việnkiểm sát nhân dân Thực hiện Hiến pháp năm 1959, Luật tổ chức Viện kiểmsát nhân dân năm 1960 và các luật lệ hiện hành, kế thừa kinh nghiệm tổ chức

và hoạt động của Viện công tố, toàn ngành Kiểm sát nhân dân vừa tiến hànhcủng cố, xây dựng lực lượng, tổ chức bộ máy, vừa thực hiện chức năng,nhiệm vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật Khithực hiện chức năng, nhiệm vụ, Viện kiểm sát các cấp định hướng công táckiểm sát gắn với việc phục vụ các nhiệm vụ chính trị, xây dựng miền Bắc xãhội chủ nghĩa, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà

Theo Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960, Viện kiểm sát có

nhiệm vụ: “Kiểm sát việc tuân theo pháp luật, làm cho pháp luật được chấp hành một cách nghiêm chỉnh và thống nhất, pháp chế dân chủ nhân dân được giữ vững Mục đích của việc kiểm sát là bảo vệ chế độ dân chủ nhân dân, trật

tự xã hội, tài sản công cộng và những quyền lợi hợp pháp của công dân, góp

phần đảm bảo cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và sự nghiệp đấu tranh nhằm thực hiện thống nhất nước nhà được tiến hành thắng lợi” Trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị, của các đồng chí lãnh đạo cao cấp

của Đảng và Nhà nước, hằng năm, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tốicao đều có chỉ thị về phương hướng và nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhằmchấp hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng

Hiến pháp năm 1980 được thông qua đối với Viện kiểm sát nhân dân,cùng với việc tiếp tục xác định chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật,

đã quy định rõ chức năng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhândân Cụ thể hóa Hiến pháp năm 1980, để phù hợp với tình hình mới và yêucầu của nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, kế thừa Luật tổ chức Việnkiểm sát nhân dân năm 1960, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1981

đã làm rõ hơn chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân như sau:

“Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các bộ và cơ quan khác thuộc Hội đồng Bộ trưởng, các cơ quan chính quyền địa phương, tổ chức xã hội và đơn vị vũ trang nhân dân, các nhân viên nhà nước và công dân, thực hành quyền công tố, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”.

Trải qua các bản Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992, thiết chếViện kiểm sát nhân dân tiếp tục được khẳng định và ngày càng hoàn thiện.Tổng kết hơn 50 năm tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân, nhất

là 10 năm thực hiện Hiến pháp năm 1992 (được sửa đổi, bổ sung năm 2001)

đã chứng minh Viện kiểm sát nhân dân là thiết chế hữu hiệu trong đấu tranhphòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, bảo đảm không bỏ lọt tội phạm

và người phạm tội, không làm oan người vô tội, phát hiện kịp thời những viphạm trong hoạt động tư pháp Quy định nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân

dân tối cao tại Điều 126: “Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trong phạm vi chức năng của mình, có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể,

bảo vệ tính mạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân” và Điều 137: “Góp phần bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh

và thống nhất” Vậy, xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật

của Viện kiểm sát nhân dân khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ cho thấy ngoàinhiệm vụ như đã quy định trong Hiến pháp năm 1992 sửa đổi năm 2001, thìViện kiểm sát nhân dân còn thực hiện nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệquyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợiích hợp pháp của tổ chức, cá nhân Việc triển khai chức năng, nhiệm vụ củaViện kiểm sát nhân dân trong những năm từ 2001 đến năm 2010 được làm rấtkhẩn trương

Tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Hiến pháp năm 2013,đây là sự kiện chính trị - pháp lý quan trọng của đất nước Hiến pháp thể hiệnnhững nội dung mới quan trọng nhằm thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đấtnước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm2011) Tại Chương VIII quy định về Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhândân có những điểm mới so với các quy định của Hiến pháp năm 1992 VềViện kiểm sát nhân dân, Hiến pháp năm 2013 kế thừa và khẳng định chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát là thực hành quyền công tố vàkiểm sát hoạt động tư pháp như Hiến pháp năm 1992 Đồng thời thể chế hóayêu cầu về đổi mới hệ thống tổ chức Viện kiểm sát để phù hợp với mô hìnhTòa án nhân dân theo chủ trương cải cách tư pháp Đồng thời quy định rõ

trách nhiệm của Viện kiểm sát tại Khoản 3 Điều 107 Hiến pháp năm 2013:

“Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất” Hiến pháp năm

2013 đã quy định một cách đầy đủ các quy định chung về Viện kiểm sát nhândân trên cơ sở kế thừa các quy định của Hiến pháp năm 1992, vừa đảm bảo sựtinh gọn của hệ thống các cơ quan của tư pháp, đảm bảo tính độc lập tronghoạt động tư pháp, phát huy vai trò thực hiện quyền công tố, kiểm sát hoạt

động tư pháp của Viện kiểm sát nhằm bảo vệ công lý, bảo vệ quyền conngười, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích củaNhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân vì mục tiêu xâydựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vìNhân dân; thể hiện rõ quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công,phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện cácquyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.

II Nội dung nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân

1 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật

Hiến pháp là hình thức văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội banhành, có giá trị pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quy địnhcác vấn đề cơ bản nhất của Nhà nước Mọi văn bản pháp luật khác trong hệthống pháp luật của Việt Nam đều phải phù hợp với Hiến pháp Pháp luật là

hệ thống những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước banhành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thốngtrị và là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội phát triển phù hợp với lợi ích

của giai cấp mình Vậy, Viện kiểm sát có nhiệm vụ “bảo vệ Hiến pháp và pháp luật”, đó là bảo đảm sự tôn trọng và thi hành Hiến pháp và pháp luật,

phát hiện và xử lý kịp thời mọi hành vi vi phạm Hiến pháp và pháp luật

Nội dung nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật đó là: trong quá trìnhthực hiện quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, Viện kiểm sát phảikịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập trong các quy định của các văn bảnpháp luật, kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ văn bản luật trái với Hiếnpháp; văn bản dưới luật trái với luật, nghị quyết của Quốc hội; phát hiện và

xử lý kịp thời mọi tội phạm và người phạm tội, pháp nhân thương mại phạmtội; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo luật định, hủy bỏ, không phê chuẩncác quyết định trái Hiến pháp, pháp luật của các cơ quan có thẩm quyền tronghoạt động tư pháp; trực tiếp thực hiện các hành vi, quyết định theo luật định

để bảo vệ Hiến pháp, pháp luật, kiến nghị, kháng nghị yêu cầu các cơ quan, tổ

chức, cá nhân hủy bỏ, khắc phục, sửa chữa những hành vi, quyết định viphạm Hiến pháp và pháp luật.

Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 và Bộ luật tố tụng hình

sự năm 2015 đã có những quy định rất cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn củaViện kiểm sát trong từng giai đoạn tố tụng hình sự Ví dụ: trong giai đoạntruy tố, Viện kiểm sát thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể do luật địnhkhông chỉ là để kiểm tra lại kết quả của toàn bộ các quyết định tố tụng, hoạtđộng tố tụng; bảo đảm cho quyết định của Viện kiểm sát được chính xác,khách quan, toàn diện; góp phần truy cứu trách nhiệm hình sự đúng người,đúng tội và đúng pháp luật, không làm oan người vô tội và bỏ lọt tội phạm

Theo quy định tại Điều 236 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, nhiệm vụ,

quyền hạn của Viện kiểm sát khi thực hành quyền công tố trong giai đoạntruy tố là: Quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biệnpháp cưỡng chế; yêu cầu Cơ quan điều tra truy nã bị can; Yêu cầu cơ quan, tổchức, cá nhân cung cấp tài liệu liên quan đến vụ án trong trường hợp cầnthiết; Quyết định khởi tố, quyết định thay đổi, quyết định bổ sung quyết địnhkhởi tố vụ án, bị can trong trường hợp phát hiện còn có hành vi phạm tội,người phạm tội khác trong vụ án chưa được khởi tố, điều tra; Thực hiệnnhiệm vụ, quyền hạn khác để quyết định việc truy tố theo quy định của Bộ

luật này Hay tại Điều 237 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định

nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát khi kiểm sát trong giai đoạn truy tốlà: Kiểm sát hoạt động tố tụng hình sự của người tham gia tố tụng; yêu cầu,kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý nghiêm minh ngườitham gia tố tụng vi phạm pháp luật; kiến nghị cơ quan, tổ chức hữu quan ápdụng biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật; thực hiện nhiệm

vụ, quyền hạn khác để kiểm sát trong giai đoạn truy tố theo quy định của Bộluật này

Trong tố tụng dân sự, Viện kiểm sát thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Hiếnpháp và pháp luật Ví dụ: tại đơn thỏa thuận ly hôn 16/9/2018 giữa chịNguyễn Thị Hà và anh Trần Văn Nam thường trú tại tổ 1, phường Chiềng Lề,

Thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La gửi Tòa án nhân dân thành phố Sơn La, trongđơn hai bên thỏa thuận thuận tình ly hôn và yêu cầu Tòa án nhân dân thành

phố Sơn La sớm giải quyết Như vậy, căn cứ theo Điều 361 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì tòa án phải thụ lí và giải quyết theo thủ tục giải quyết

việc dân sự Cụ thể là tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn vàViện kiểm sát sẽ tham gia phiên họp giải quyết việc dân sự này Tuy nhiên,thông qua kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Sơn La phát hiện Tòa

án nhân dân thành phố Sơn La thụ lý dưới hình thức vụ án và ra Quyết địnhcông nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các bên đương sự là khôngđúng quy định của pháp luật

Bên cạnh đó, Báo Bảo vệ pháp luật - đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộmáy làm việc của Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn như:Tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật củaNhà nước; tuyên truyền về hoạt động tư pháp, thực hành quyền công tố vàkiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân trong công tác đấutranh phòng chống vi phạm pháp luật và tội phạm; phát hiện, biểu dương nhân

tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng chống các biểu hiện tiêu cựctrong xã hội

Tóm lại, nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp, pháp luật bảo đảm sự tôn trọng,nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật là một nhiệm vụ quan trọng củaViện kiểm sát bởi đây là nội dung của xây dựng nhà nước pháp quyền Hiếnpháp xác định chế độ chính trị, phản ánh tổ chức chính trị của quốc gia chứađựng những quy phạm pháp luật điều chỉnh những quan hệ xã hội chủ đạo,nền tảng và quan trọng nhất của quốc gia Về phương diện xã hội, Hiến phápghi nhận và thể hiện những giá trị xã hội như: tự do, công lý, bình đẳng, dânchủ, nhân quyền Đây là những giá trị mà toàn xã hội muốn hướng tới Bêncạnh đó, pháp luật không chỉ là một công cụ quản lý Nhà nước hữu hiệu, màcòn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lànhmạnh hoá đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới

2 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ quyền con người, quyền

và lợi ích hợp pháp của cá nhân

Theo quy định của Hiến pháp, Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan duynhất được giao chức năng quan trọng là thực hành quyền công tố và kiểm sáthoạt động tư pháp Thông qua thực hiện chức năng của mình, Viện kiểm sát

có nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ pháp luật, pháp chế, bảo vệ quyềncon người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

Bản Hiến pháp năm 2013 có hiệu lực từ ngày 1/1/2014 có những thayđổi lớn về chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dânđược đề cao Nội dung thay đổi thể hiện nhận thức mới đầy đủ hơn, sâu sắchơn trong việc thể chế hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về đề caonhân tố con người, coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu

của sự phát triển Điều 14 Hiến pháp năm 2013 đã quy định: “Ở nước Cộng

hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật” Cụ thể, nhiệm vụ bảo vệ quyền con

người, quyền công dân trong thực tiễn hoạt động của Viện kiểm sát được thểhiện như sau:

Thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự, Viện kiểm sát bảo vệ

quyền con người, quyền công dân thông qua hoạt động truy tố, buộc tội ngườiphạm tội để Tòa án xét xử, kết tội, quyết định hình phạt Bằng cách đó gópphần phòng ngừa tội phạm và khôi phục các quyền và lợi ích của người bịhại, người có quyền, lợi ích có liên quan bị kẻ phạm tội xâm phạm Mặt khác,hoạt động kiểm sát xét xử của Viện kiểm sát còn bảo đảm hoạt động xét xửcủa Tòa án tuân thủ đúng quy định của pháp luật, khắc phục tình trạng xét xửoan người vô tội, quyết định hình phạt và các biện pháp xử lý đối với bị cáonặng hơn quy định của pháp luật hoặc áp dụng các biện pháp không được ápdụng đối với bị cáo; mọi hoạt động vi phạm pháp luật đều phải được xử lý kịpthời

Thông qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam, quyền con người của người bị bắt, người bị tạm giữ,

người bị tạm giam trong tố tụng hình sự được thể hiện cụ thể trong các quyền

và nghĩa vụ tố tụng của họ được pháp luật tố tụng hình sự ghi nhận và đảmbảo thực hiện Hoạt động của Viện kiểm sát thực hiện kiểm sát việc tạm giữ,tạm giam là một trong những phương thức để Viện kiểm sát bảo vệ quyền củacon người, quyền công dân (của người bị tạm giữ, tạm giam) được quy định

tại Điều 20 Hiến pháp năm 2013: “1 Mọi người có quyền bất khả xâm

phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối

xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm 2 Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang Việc bắt, giam, giữ người do luật định” Như vậy, qua hoạt động kiểm

sát việc tạm giữ, tạm giam, Viện kiểm sát đảm bảo việc tạm giữ, tạm giamđúng luật định, chế độ tạm giữ, tạm giam, quản lý được chấp hành nghiêmchỉnh, tính mạng, tài sản, danh dự, nhân phẩm của người bị tạm giữ, tạm giam

và các quyền khác của họ không bị pháp luật tước bỏ được tôn trọng

b Trong tố tụng dân sự

Thông qua hoạt động tham gia phiên tòa, phiên họp giải quyết vụ việc dân sự, việc Viện kiểm sát tham gia phiên toà, phiên họp giải quyết vụ

việc dân sự thể hiện vị trí, vai trò của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự, qua

đó củng cố niềm tin vào pháp luật của đương sự và người tham gia tố tụngkhác, góp phần quan trọng trong bảo vệ quyền con người, quyền công dântrong tố tụng dân sự khi có sự tham gia của Viện kiểm sát

Thông qua hoạt động Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ việc dân sự tại phiên tòa, phiên họp sơ thẩm sẽ

góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự và người tham gia

tố tụng khác Sự tham gia của Viện kiểm sát tại phiên tòa, phiên họp sơ thẩm

vụ việc dân sự sẽ đảm bảo cho mọi hoạt động trước, trong và sau phiên tòa,phiên họp được tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt đương sự

và những người tham gia tố tụng khác được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.Đây cũng là thực tế của phiên tòa, phiên họp xét xử sơ thẩm vụ việc dân sự ởViệt Nam hiện nay, do vậy, vai trò của Viện kiểm sát rất quan trọng, sẽ bảođảm tính khách quan, công bằng, dân chủ của các bên tham gia trước phápluật

Thông qua hoạt động xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, Bộ luật

tố tụng dân sự năm 2015 đã quy định Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Tòa ánxác minh, thu thập chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự theoquy định của Bộ luật này Quy định này hướng đến mục đích và ý nghĩa trongviệc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tố tụng dân sự.Ngoài ra, Viện kiểm sát có quyền thu thập, xác minh chứng cứ hoặc yêu cầungười có đơn bổ sung tài liệu, chứng cứ Với những quy định trên sẽ góp phầnquan trọng thể hiện vai trò của Viện kiểm sát trong việc tiến hành thủ tụckháng nghị, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự và người thamgia tố tụng

Ngoài ra, một số hoạt động khác của Viện kiểm sát có vai trò đảm bảocho hoạt động tố tụng được tuân thủ các quy định của pháp luật, bảo đảm

quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của đương sự được kể đến như: Bảo vệ quyềncon người, quyền công dân của Viện kiểm sát thông qua hoạt động khángnghị bán án, quyết định của Tòa án có vi phạm pháp luật theo thủ tục phúcthẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm; Bảo vệ quyền con người, quyền công dânthông qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Viện kiểm sát đốivới cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tiến hành hoặc tham gia tố tụng giảiquyết các vụ án hành chính, vụ việc dân sự; Bảo vệ quyền con người, quyềncông dân thông qua hoạt động kiểm sát việc thi hành bản án, quyết định dân

sự, hành chính của Tòa án

Nói tóm lại, thực tiễn hoạt động xét xử vụ việc dân sự, vụ án hình sự chothấy, thiết chế Viện kiểm sát nhân dân thực hiện chức năng kiểm sát việc tuântheo pháp luật trong tố tụng dân sự, chức năng thực hành quyền công tố vàkiểm sát hoạt động tư pháp trong các vụ án hình sự là hết sức cần thiết, gópphần to lớn trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân Có thể khẳngđịnh Viện kiểm sát nhân dân chính là “Tấm lá chắn bằng thép vững chắc” bảo

vệ quyền con người, quyền công dân trong hoạt động tư pháp nói chung vàtrong tố tụng dân sự, tố tụng hình sự nói riêng

3 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

Tháng 12/1959, Đảng đoàn Viện Công tố Trung ương có tờ trình gửiBan Bí thư về Dự thảo Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, sau đó Quốchội giao cho Hội đồng Chính phủ chuẩn bị Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhândân Bản dự thảo phân tích rõ: Bảo đảm cho mọi pháp luật, chế độ, thể lệ củaNhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất là điều kiện cần thiết

để xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi Vì nền kinh tế quốc dân của ta chỉ cóthể phát triển mạnh mẽ khi chúng ta bảo đảm có được một sự hoạt động nhịpnhàng, cân đối giữa các Ngành theo một kế hoạch thống nhất Bất kỳ một viphạm về pháp luật, chế độ hoặc thể lệ nào của Nhà nước đều ít nhiều có hạiđến việc kế hoạch hóa nền kinh tế quốc dân của ta Có kiểm sát việc tuân theopháp luật, Nhà nước ta, nhân dân ta mới đấu tranh một cách có hiệu quả vớimọi tàn dư của xã hội cũ hiện nay còn tồn tại và đang gây ra những tác hại

đến công cuộc kiến thiết như: tham ô, lãng phí, quan liêu, vô trách nhiệm đó

là những trở ngại lớn cho công cuộc xây dựng một nền pháp chế xã hội chủnghĩa Vì các lẽ trên, phải tổ chức ra viện kiểm sát để kiểm sát việc tuân theopháp luật nhằm giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cho pháp chếđược chấp hành một cách nghiêm chỉnh và thống nhất Đó là nhiệm vụ cơ bảncủa Viện kiểm sát nhân dân

Ngày 26/7/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh công bố Luật tổchức Viện kiểm sát nhân dân, đánh dấu sự ra đời của một hệ thống cơ quanNhà nước với chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật, đảm bảo cho phápluật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, bảo vệ và phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân Sự ra đời của ngành Kiểm sát nhân dân nhằm góp phầnbảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa, đấu tranh phòng chống các hành vi viphạm pháp luật và tội phạm

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng ta đang chủ trương đổi mớitoàn diện đất nước theo hướng phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vậnhành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xãhội chủ nghĩa Thực hiện chủ trương đó, Đảng ta xác định phải đổi mới tổchức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước sao cho phù hợpvới điều kiện và hoàn cảnh đổi mới của đất nước Nghị quyết Đại hội XII năm

2015 của Đảng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện chiến lược cải cách tư pháp, xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, từng bước hiện đại; bảo vệ pháp luật, công lý, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa” Một trong những

trọng tâm của quá trình đổi mới đó là việc cải cách tổ chức và hoạt động củacác cơ quan tư pháp, trong đó có hệ thống Viện kiểm sát nhân dân các cấp.Tại Đại hội, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đã xác định

nhiệm vụ trọng tâm của ngành Kiểm sát nhân dân trong năm 2015 là: “Thực hiện hiệu quả chủ trương cải cách tư pháp; đẩy mạnh công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế; tăng cường công tác xây dựng Đảng, xây dựng Ngành;