III. Sử dụng đột biến nhân tạo trong
3- Giống cà chua Cà chua Hồng Lan
ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT 1/ Mục tiêu:
1/ Mục tiêu:
1. Kiến thức :
- Học sinh nêu được những ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái nhiệt độ và độ ẩm môi trường đến các đặc điểm về sinh lí, sinh thái và tập tính của sinh vật
- Giải thích được sự thích nghi của sinh vật trong tự nhiên từ đó có các biện pháp chăm sóc sinh vật thích hợp
2. Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng tư duy tổng hợp, suy luận, , kỹ năng hoạt động nhóm
3. Thái độ : Yêu quí và biết chăm sóc các sinh vật, thích nghiên cứu bộ môn
2/ Phương tiện dạy học:
*GV: -Tranh hình 43.1 43.3 SGK và tranh ảnh sưu tầm ( nếu có ) - Bảng 43.1 và 43.2 SGK
*HS: như dặn dò
3/Tiến trình lên lớp :
a. KTBC: -Nêu sự khác nhau giữa thực vật ưa sáng và ưa bóng ?
-Ánh sáng có ảnh hưởng tới động vật như thế nào ?
b.Mở bài: Chim cánh cụt sống ở Bắc cực không thể sống được ở vùng khí hậu nhiệt đới
cho em suy nghĩ gì ?( hoặc khả năng sống của chúng bị ảnh hưởng như thế nào ?(Nhiệt độ và độ ẩm có ảnh hưởng đến đời sống sinh vật )
c.Các HĐ DH:
*HĐ1: Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật : *GV nêu câu hỏi:
+Sinh vật sống được ở nhiệt độ như thế nào?
+Nhiệt độ ảnh hưởng tới cấu tạo cơ thể sinh vật như thế nào ?
+Qúa trình quang hợp và hô hấp của cây chỉ có thể diễn ra bình thường ở nhiệt độ môi trường như thế nào ? (kiến thức lớp 6)
*GV gọi đại diện nhóm trình bày
nhóm khác bổ sung
*GV nhận xét hoạt động của các nhóm
*HS nghiên cứu SGK +ví dụ 1, 2 và tranh hình
* Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến *Yêu cầu nêu được:
+Phạm vi nhiệt độ mà sinh vật sống được là 00c 500c ( Trừ vi khuẩn suối nước nóng : 70 900c , ấu trùng sâu ngô: -270c) +Nhiệt độ ảnh hưởng tới quang hợp , hô hấp , thoát hơi nước ở TV hoặc ảnh hưởng tới bộ lông , kích thước cơ thể ở ĐV ... +Cây chỉ quang hợp tốt ở nhiệt độ : 20
300c . Cây ngừng quang hợp và hô hấp ở nhiệt độ quá thấp (00c)hoặc quá cao (hơn 400c)
*Nhóm sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt:
*GV yêu cầu:
+Phân biệt sinh vật hằng nhiệt với sinh vật biến nhiệt ?
+Hoàn thành bảng 43.1?
*GV thu bảng 43.1 của 1 số nhóm ,
*HS nghiên cứu SGK (ví dụ 3 và bảng 43.1)
*Các nhóm thảo luận hoàn thành bảng *Đại diện nhóm lên điền bảng
đổi cho các nhóm đánh giá lẫn nhau *Gọi các nhóm lên điền bảng (GV treo bảng phụ )
*GV nhận xét và chữa bảng 43.1
-Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường
-Sinh vật hằng nhiệt: có nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường
*Bảng 43.1: Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
Nhóm sinh vật Tên sinh vật Môi trường sống
Sinh vật biến nhiệt -Vi khuẩn cố định đạm -Cây lúa -Ếch -Rắn hổ mang ... -Rễ cây họ đậu -Ruộng lúa
-Hồ, ao, ruộng lúa ... -Cánh đồng lúa ... Sinh vật hằng nhiệt -Chim bồ câu -Chó ... -Vườn cây -Trong nhà ... *GV hỏi:
+Vậy nhiệt độ ảnh hưởng lên đời sống của sinh vật như thế nào ? *GV mở rộng: Nhiệt độ môi trường thay đổi sinh vật phát sinh biến dị để thích nghi và hình thành tập tính
*HS khái quát kiến thức từ nội dung trên
nêu kết luận :
-Nhiệt độ môi trường ảnh hưởng tới hình thái , hoạt động sinh lí cúa sinh vật
-Hình thành nhóm sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt
*TK: -Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới hình thái , hoạt động sinh lí của sinh vật .Đa số các loài sống trong phạm vi nhiệt độ :0500c. Tuy nhiên cũng có 1 số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
-Sinh vật được chia thành 2 nhóm : sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt
*HĐ2:Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
*GV yêu cầu HS:
+Hoàn thành bảng 43.2?
*GV chữa bài bằng cách cho các nhóm trao đổi phiếu để nhận xét *GV nhận xét và hoàn chỉnh
*HS trao đổi nhóm , tìm ví dụ để hoàn thành bảng 43.2
*Các nhóm trao đổi phiếu để đánh giá *Các nhóm nhận xét , bổ sung (nếu cần)
Các nhóm sinh vật Tên sinh vật Nơi sống
Thực vật ưa ẩm
-Cây lúa nước -Cây cói
-Cây thài lài, dương xĩ -Cây ráy
-Ruộng lúa nước -Bãi ngập ven biển -Dưới tán rừng -Dưới tán rừng Thực vật chịu hạn
-Cây xương rồng -Cây thuốc bỏng -Cây phi lao -Cây thông
-Bãi cát
-Trồng trong vườn -Bãi cát ven biển -Trên đồi Động vật ưa ẩm -Ếch -Ốc sên -Giun đất -Hồ ,ao...
-Trên thân cây trong vườn -Trong đất Động vật ưa khô -Thằn lằn -Lạc đà -Vùng cát khô, đồi ... -Sa mạc
*GV tiếp tục nêu câu hỏi:
+Nơi sống ảnh hưởng tới đặc điểm
*Các nhóm thảo luận dựa vào bảng nội dung vừa hoàn chỉnh và tranh , ảnh động
nào của sinh vật ?
* GV cho các nhóm trình bày và nhận xét
*GV hỏi:
+Độ ẩm ảnh hưởng tới đời sống sinh vật như thế nào ?
*Gọi 1 HS trình bày HS khác bổ sung , hoàn chỉnh
*Liên hệ:
+Trong sản suất , người ta có biện pháp kỹ thuật gì để tăng năng suất cây trồng và vật nuôi ?
vật , thực vật
*Yêu cầu nêu được:
-Ảnh hưởng tới hình thái : phiến lá , mô giậu , da , vảy
-Ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển -Thoát hơi nước , giữ nước ...
*HS khái quát kiến thức từ nội dung thảo luận kết luận:
-Sinh vật thích nghi với môi trường sống có độ ẩm khác nhau
-Hình thành các nhóm sinh vật :
+Thực vật: nhóm ưa ẩm và nhóm chịu hạn +Động vật: nhóm ưa ẩm và nhóm ưa khô *HS liên hệ thực tế -Có thể nêu:
-Cung cấp điều kiện sống -Đảm bảo thời vụ ...
*TK: -Thực vật và động vật đều mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau
-Thực vật được chia thành 2 nhóm : thực vật ưa ẩm , thực vật chịu hạn -Động vật cũng có 2 nhóm : động vật ưa ẩm , động vật ưa khô
4/Củng cố:
-Gọi 1HS đọc ghi nhớ -Cho HS TLCH:
C1: Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến đời sống động vật ?
a. Tới hoạt động sinh lí và mức độ trao đổi chất
b.Tới hoạt động sống (quá cao ngủ hè , quá thấp ngủ đông )
c.Tới hình thái cơ thể (ĐV hằng nhiệt , sống ở nơi càng lạnh thì kích thước các phần tai, chi ,đuôi , mỏ càng nhỏ )
d.Cả a, b và c
*Gợi ý TLCH SGK:
C1: HS phân tích các ý : Mỗi loài sinh vật chỉ sống được trong 1 giới hạn nhiệt độ nhất
định , nhiệt độ ảnh hưởng tới các đặc điểm hình thái (thực vật rụng lá , có lớp bần dày , có vảy móng bao bọc chồi lá ..., động vật có lông dày ...)-Nhiệt độ có ảnh hưởng tới hoạt động sinh lí của sinh vật như hoạt động quang hợp , hô hấp ..., nhiệt độ có ảnh hưởng tới tập tính của động vật như tập tính tránh nóng ngủ hè , tránh lạnh ngủ đông ...
C2:Sinh vật hằng nhiệt vì sinh vật hằng nhiệt có khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định ,
không thay đổi theo nhiệt độ của môi trường ngoài
5/Dặn dò:
-Học bài +TLCH SGK
-Nghiên cứu bài mới: “ Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật “ -Soạn mục lệnh
-Sưu tầm tranh ảnh về rừng : tre, trúc , thông , bạch đàn , quần thể ngựa , bò , chim cánh cụt , tranh hải quỳ và tôm kí cư ..