CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.2. PHÂN TÍCH MỨC ĐỘ TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU
3.2.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc
3.2.3.1. Phân tích hồi quy logistic đơn biến
Phân tích hồi quy logistic đơn biến được sử dụng để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố lên tuân thủ sử dụng thuốc. Kết quả được thể hiện trong bảng 3.20.
Bảng 3.20. Kết quả phân tích hồi quy logistic đơn biến
Yếu tố Tuân
thủ
Không tuân
thủ OR (95% CI) p
Tuổi 0,937 (0,897 – 0,979) 0,04
Giới tính Nữ
Nam 42,4 56,8 1,00
57,6 43,2 1,787 (0,907 – 3,533) 0,093 Thời gian mắc bệnh 0,881 (0,777 – 0,999) 0,049
Số biến chứng 0,496 (0,167 – 1,473) 0,207
Số bệnh mắc kèm 1.037 (0,688 – 1,563) 0,863
Dùng insulin - Không
- Có 83,1 88,9 1,00
16,9 11,1 1,633 (0,618 – 4,311) 0,322
42,1%
57,9%
Tuân thủ không tuân thủ
44
Yếu tố Tuân
thủ
Không tuân
thủ OR (95% CI) p
Học vấn Dưới THPT THPT Trên THPT
8,5 17,3 1,00
30,5 39,5 1,575 (0,487 – 5,09) 0,448 61 43,2 2,88 (0,938 – 8,846) 0,065 Việc làm
- Không (Nghỉ hưu, không có việc làm) - Có (Đi làm, tự sản xuất
KD)
62,7 65,4 1,00
0,74 37,3 24,6 1,125 (0,56 – 2,263)
Số thuốc trong đơn 0,729 (0,544 – 0,977) 0,034 Đổi thuốc HĐH trong 3
tháng gần nhất - Không
- Có 88,1 79 1,00 0,162
11,9 21 1,973 (0,761 – 5,119) Điểm tự tin dùng đúng
thuốc theo hướng dẫn 1,122 (1,043 – 1,207) 0,02 Điểm năng lực hiểu và
vận dụng thông tin về
thuốc 1.291 (1,137 – 1,466) 0,001
Nhận xét:
Kết quả phân tích hồi quy logistic đơn biến cho thấy có 5 yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc là tuổi, thời gian mắc bệnh, số thuốc trong đơn, mức độ tự tin dùng thuốc đúng cách và năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc.
Bệnh nhân cứ tăng một tuổi thì có khả năng tuân thủ sử dụng thuốc giảm 6,3%
(OR=0,937; 95% CI 0,897 – 0,979; p=0,04). Số năm mắc bệnh tăng khả năng tuân thủ giảm. Cứ tăng 1 năm mắc bệnh thì khả năng tuân thủ giảm 11,9% (OR = 0,881; 95%
CI 0,777 – 0,999; p = 0,049). Số thuốc trong đơn tăng thì khả năng tuân thủ giảm, tăng 1 thuốc thì khả năng tuân thủ giảm 27,1% (OR = 0,729; CI 95% 0,544 – 0,977; p = 0,034).
Kết quả phân tích cho thấy bệnh nhân có điểm tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn càng cao thì khả năng càng tuân thủ sử dụng thuốc tốt, cứ tăng 1 điểm tự tin dùng đúng thuốc theo hướng dẫn thì khả năng tuân thủ sử dụng thuốc tốt tăng 12,2%
(OR = 1,122; CI 95% 1,043 – 1,207; p = 0,02).
Những bệnh nhân có điểm năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc càng cao thì có khả năng tuân thủ sử dụng thuốc tốt cao hơn, cứ tăng 1 điểm năng lực hiểu
45
và vận dụng thông tin về thuốc thì khả năng tuân thủ sử dụng thuốc tăng 29,1% (OR = 1,291; CI 95% 1,137 – 1,466; p = 0,001).
Chúng tôi không nhận thấy sự ảnh hưởng của các yếu tố còn lại lên tuân thủ sử dụng thuốc như: Giới tính, số biến chứng, số bệnh mắc kèm, có sử dụng insulin, trình độ học vấn, việc làm và thay đổi thuốc hạ đường huyết trong 3 tháng.
3.2.3.2. Phân tích hồi quy logistic đa biến
Để xác định các yếu tố độc lập ảnh hưởng tới tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân, chúng tôi xây dựng mô hình hồi quy logistic đa biến với các yếu tố trên
Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến
Kết quả kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến của các biến được tổng hợp trong bảng sau:
Bảng 3.21. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến
Biến phân tích VIF
Tuổi 2,05
Giới tính 1,15
Thời gian mắc bệnh 1,54
Tổng các biến chứng bệnh nhân mắc 1,38
Tổng bệnh mắc kèm 1,28
Dùng insulin 1,21
Học vấn 1,34
Việc làm 1,4
Số thuốc trong đơn 1,26
Thay thuốc hạ ĐH 1,11
Điểm tự tin sử dụng thuốc đúng theo hướng dẫn 1,49 Điểm năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc 1,57 Nhận xét:
Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến cho thấy tất cả các biến có hệ số lạm phát phương sai VIF < 5. Không có hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến phân tích. Các biến này được đưa vào để xác định mô hình hồi quy logistic đa biến
46 . Mô hình hồi quy logistic đa biến
Sử dụng phương pháp Stepwise để lựa chọn mô hình hồi quy đa biến, chúng tôi thu được 1 yếu tố liên quan đến tuân thủ sử dụng thuốc là năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc. Yếu tố điểm tự tin dùng đúng thuốc theo chỉ dẫn là yếu tố chúng tôi hướng đến để tìm mối liên quan nên được cố định trong mô hình
Bảng 3.22. Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến Yếu tố
(N = 140)
OR hiệu chỉnh (95% CI)
p Điểm tự tin dùng đúng thuốc 1,06 (0,97 – 1,15) 0,18 Năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc 1,24 (1,08 – 1,42) 0,02 Nhận xét:
Kết quả phân tích cho thấy bệnh nhân có năng lực hiểu và vận dụng thông tin thuốc càng cao thì khả năng tuân thủ càng cao. Khi đánh giá năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc thông qua bộ câu hỏi ChMLM và phân tích hồi quy logistic đa biến nhận thấy cứ tăng 1 điểm năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc thì có khả năng tuân thủ tăng 24 % (OR= 1,24; 95% CI 1,08 – 1,42; p=0,02).
Kết quả phân tích không nhận thấy ảnh hưởng của các yếu tố còn lại lên tuân thủ sử dụng thuốc của bệnh nhân.
47
CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN