CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.14. Đánh giá về năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc
Năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc được đánh giá qua bộ công cụ ChMLM (Chinese Medication Literacy Measure), kết quả được thể hiện trong bảng 3.16.
Bảng 3.16. Đánh giá về năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc
Câu hỏi Số bệnh nhân (%)
Đúng Sai
Từ vựng về thuốc
Thuốc dùng ngoài 114 (81,4) 26 (18,6) Liều dùng của thuốc 92 (65,7) 48 (34,3) Tác dụng phụ của thuốc 61 (43,6) 79 (56,4) Thành phần hoạt tính 66 (47,1) 74 (52,9) Thuốc phối hợp liều cố định 41 (29,3) 99 (70,7)
Nhãn thuốc không kê đơn
Chỉ định của thuốc OTC 131 (93,6) 8 (5,7) Liều dùng của thuốc OTC 114 (81,4) 25 (17,9) Số viên thuốc trong hộp 117 (83,6) 22 (15,7) Hạn dùng của thuốc 116 (82,9) 23 (16,4) Cảnh báo và thận trọng 57 (40,7) 83 (59,3)
Quảng cáo
Chỉ định của thực phẩm bổ sung 129 (92,1) 11 (7,9) Đánh giá sự chính xác của thông
tin về thực phẩm bổ sung 57 (40,7) 82 (58,6) Tác dụng phụ của thực phẩm bổ
sung 66 (47,1) 74 (52,9)
Đơn thuốc
Thời điểm dùng thuốc trong đơn 110 (78,6) 30 (21,4) Số ngày dùng thuốc được kê đơn 128 (91,4) 128 (91,4) Triệu chứng hạ đường huyết 54 (38,6) 86 (61,4) Thuốc khác lần trước 103 (73,6) 34 (24,3) Điểm năng lực hiểu và vận dụng thông tin thuốc
(TB ± SD) 11,3 ± 3,6
39
Tỷ lệ năng lực hiểu và vận dụng thông tin được trình bày trong biểu đồ 3.2
Biểu đồ 3.2: Năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc của bệnh nhân NC Nhận xét:
Điểm năng lực hiểu và vận dụng thông tin về thuốc của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu là 11,3 ± 3,6. Tỷ lệ bệnh nhân có năng hiểu và vận dụng thông tin về thuốc tốt là 45,7%.
3.1.5. Niềm tin về các sản phẩm đông y điều trị bệnh đái tháo đường của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công An với phương châm kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền nâng cao hiệu quả điều trị bệnh. Vì vậy ngoài việc sử dụng thuốc tây y điều trị ĐTĐ theo hướng dẫn của Bộ y tế, tùy thuộc vào thể bệnh của bệnh nhân mà bác sỹ phối hợp thêm các sản phẩm đông y để điều trị. Nhằm hiểu thêm niềm tin của bệnh nhân đối với các sản phẩm đông y chúng tôi đã xây dựng bộ câu hỏi và tiến hành phỏng vấn 140 bệnh nhân, kết quả thu được như sau:
54,3%
45,7%
Năng lực hiểu và vận dụng TT về thuốc chưa tốt Năng lực hiểu và vận dụng TT về thuốc tốt
40
Bảng 3.17. Niềm tin về các sản phẩm đông y điều trị đái tháo đường Câu hỏi
Số Bệnh nhân
Tỷ lệ % (N=140) Ông/bà có biết sản phẩm đông y nào
có tác dụng điều trị bệnh tiểu đường không?
Có 108 77,1
Không
32 22,9
Ông/bà biết thông tin về các sản phẩm này qua nguồn nào?
Bác sỹ 38 27,1
Quảng cáo 29 20,7
Sách, tài liệu về thuốc 1 0,7 Giới thiệu của người
khác: BN ĐTĐ khác, người nhà, nhân viên
nhà thuốc.. 40 28,6
Khác 0 0,0
SP đông y có tác dụng điều trị bệnh tiểu đường không?
Có 122 87,1
Không 18 12,9
Có thể thay thế các thuốc tây y để điều trị tiểu đường
Có 15 10,7
Không 125 89,3
Có thể làm tăng tác dụng của các thuốc tây y (để điều trị tiểu đường)
Có 68 48,6
Không 72 51,4
Dễ sử dụng hơn các thuốc tây y Có 116 82,9
Không 24 17,1
Đang dùng SP đông y để điều trị tiểu đường
Có 88 62,9
Không 52 37,1
Được bác sĩ kê đơn các thuốc và sản phẩm này hay tự mua?
Bác sĩ kê đơn
28 20,0
Tự mua 60 42,9
Ông/bà có thường xuyên sử dụng không?
Không sử dụng 5 3,6
Hiếm khi 5 3,6
Thỉnh thoảng 22 15,7
Thường xuyên 82 58,6
Luôn luôn (ngày nào
cũng dùng) 19 13,6
41 Câu hỏi
Số Bệnh nhân
Tỷ lệ % (N=140) Có thích sử dụng các sản phẩm này
hơn các thuốc tây y để điều trị tiểu đường không?
Có 94 67,1
Không 46 32,9
Vì sao ông/bà thích sử dụng các sản phẩm này điều trị tiểu đường
Rẻ và sẵn có 20 14,3
Có tác dụng tốt điều
trị tiểu đường 8 5,7
Ít hoặc không có tác
dụng phụ 50 35,7
Dễ sử dụng 26 18,6
Khác 0 0,0
Hài lòng với tác dụng hạ đường huyết mà các sản phẩm này mang lại không?
Có 87 62,1
Không 53 37,9
Nhận xét:
Từ bảng trên cho thấy có 87,1% bệnh nhân được hỏi tin rằng các sản phẩm đông y có tác dụng điều trị bệnh đái tháo đường, 48,6% bệnh nhân tin rằng các sản phẩm này làm tăng tác dụng của thuốc tây y điều trị ĐTĐ, tuy nhiên chỉ 10,7% bệnh nhân tin là các sản phẩm đông y có thể thay thế thuốc tây y. Có 62,9% bệnh nhân đang sử dụng đông y để điều trị đái tháo đường, trong đó 20% được bác sỹ kê đơn còn 42,9%
bệnh nhân tự mua. Có 58,6% bệnh nhân thường xuyên sử dụng đông y để điều trị ĐTĐ và 67,1% bệnh nhân thích sử dụng các sản phẩm này hơn thuốc tây y. 62,1 % bệnh nhân hài lòng với tác dụng hạ đường huyết của các sản phẩm đông y.