TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI A – MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Sự hình thành trật tự thế giới hai cực sau Chiến tranh thế giới thứ hai và những hệ quả của nó như sự ra đời của Liên Hợp Quốc, tình trạng đối đầu giữa hai phe trong chiến tranh lạnh.
- Tình hình thế giới từ sau chiến tranh lạnh, những hiện tượng mới và các xu thế phát triển của thế giới hiện nay.
2. Kĩ năng
- Rèn các kĩ năng quan sát và sử dụng lược đồ;
- Biết tư duy khái quát và phân tích sự kiện lịch sử.
3. Thái độ
HS thấy được toàn cảnh thế giới với những diễn biến phức tạp và có tinh thần đấu tranh cho hòa bình độc lập đân tộc và hợp tác cùng phát triển.
B – THIẾT BỊ
1. Bản đồ thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
2. Tranh ảnh về: Hội nghị Ianta, các cuộc họp Đại hội đồng LHQ (nếu có).
C – LÊN LỚP 1. Kiểm tra bài cũ
? Trình bày nét nổi bật nhất về các nước Tây Âu sau CTTG II ?
? tại sao các nước Tây Âu lại liên kết với nhau ? Quá trình liên kết đó diễn ra ntn ? 2. Giới thiệu bài
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một trật tự thế giới mới được thiết lập, đó là trật tự hai cực Ianta do Liên Xô và Mĩ đại diện cho hai phe XHCN và TBCN đứng đầu mỗi cực. Sự phân chia thành hai phe đối lập nhau đã trở thành đặc trưng cơ bản nhất chi phối tình hình chính trị thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khiến tình hình thế giới từ năm 1945 đến nay diễn biến hết sức phức tạp.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
- Y/c HS theo dõi mục I. Bài 11. Sgk ? Hội nghị Ianta được triệu tập trong hoàn cảnh nào ?
- GV giới thiệu H.22.Sgk: tên, chức danh 3 vị nguyên thủ.
? Nội dung chủ yếu của Hội nghị Ianta là gì ?
- GV giải thích thêm: Về việc kết thúc chiến tranh ở c.Á – TBD được HN nhất trí:
+ Thủ tiêu tận gốc CNPX Đức và Nhật, nhanh chóng kết thúc ch/tr ở c.Âu, LX sẽ đánh Nhật ở châu Á.
+ Ba cường quốc thỏa thuận cho Mĩ chiếm đóng NB, LX và Mĩ cùng có quyền lợi ở TQ. ? Thực chất của HN Ianta là gì ?
? Hệ quả của HN Ianta ?
- GV y/c HS theo dõi mục II. Bài 11.Sgk
? LHQ được ra đời trong h/c nào ? ? Nhiệm vụ củ yếu của LHQ là gì ? - Từ 25.4 – 26.6.1945, Hội nghị đại diện của 50 nước họp tại San Fransisco (Mĩ) đã thông qua Hiến chương và thành lập LHQ, đến năm 2005 đã có 191 thành viên.
I. SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI
1. Hội nghị Ianta
- 2.1945,CTTGII sắp kết thúc, đại diện 3 nguyên thủ quốc gia: Liên Xô, Mĩ, Anh triệu tập Hội nghị tại Ianta (Liên Xô).
2. Nội dung
Hội nghị thông qua quyết định quan trọng về khu vực ảnh hưởng của Liên Xô và Mĩ:
- Châu Âu: L/Xô kiểm soát Đ.Đức & Đ.Âu;
Mĩ, Anh kiểm soát T.Đức và T. Âu.
- Châu Á: Giữ nguyên tạng Mông Cổ; trả lại L/Xô phía Nam đảo Xakhalin; trả lại TQ Mãn Châu, Đài Loan, thành lập chính phủ liên hiệp Quốc - Cộng; công nhận độc lập cho Triều tiên nhưng tạm thời do Mĩ và L/Xô chiếm đóng; các khu vực khác của c.Á thuộc phạm vi ảnh hưởng của p.Tây.
=> Trật tự hai cực Ianta được thiết lập do Liên Xô và Mĩ đứng đầu mỗi cực.
II. SỰ HÌNH THÀNH LIÊN HỢP QUỐC Hội nghị Ianta quyếtđịnh thành lập LHQ 1. Nhiệm vụ
- Duy trì hòa bình và an ninh thế giới;
- Thúc đẩy sự hợp tác giữa các nước trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, bình đẳng và nguyên tắc dân tộc tự quyết.
? Từ khi LHQ ra đời, nó đã thể hiện vai trò to lớn của mình ntn ?
? Hãy kể tên một số tổ chức của LHQ và sự giúp đỡ của LHQ đối với VN ? (FAO, UNDP, UNFPA, WTO, WHO, UNISEF, UNESCO...)
? Em hiểu thế nào là chiến tranh lạnh ? (chiến tranh thù địch của Mĩ về mọi mặt với L/Xô và các nước XHCN)
? N/n nào dẫn đến cuộc chiến tranh lạnh giữa Liên Xô và Mĩ ?
? Cuộc chiến tranh lạnh này được biểu hiện ntn ?
? Chiến tranh lạnh đã đưa lại hậu quả gì ?
- GV có thể cho HS phân tích một vài hậu quả.
- GV yêu cầu HS theo dõi mục IV.
Bài 11
? Sau thời kì chiến tranh lạnh, xu hướng chuyển biến của thế giới ntn ? - GV kết luận: Xu thế chung hiện nay của thế giới là: hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển kinh tế. Đó vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc.
2. Vai trò
- Giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới;
- Đấu tranh chống CNTD và CNPBCT;
- Giúp các nước phát triển KT, VH;
* LHQ đã giúp VN hàng trăm triệu USD để phát triển KT, VH.
III. CHIẾN TRANH LẠNH 1. Nguyên nhân
Sau CTTGII, Mĩ và L/Xô đối đầu nhau 2. Biểu hiện
- Mĩ và các nước ĐQ chạy đua vũ trang;
- Thành lập hàng loạt khối quân sự chống L/Xô, các nước XHCN và ph/trào GPDT.
- Thực hiện bao vây cấm vận KT, cô lập chính trị và hoạt động chống phá L/Xô à các nước XHCN.
3. Hậu quả
- T/giới luôn ở trong tình trạng căng thẳng.
- Ngân sách QP các cường quốc tăng vọt.
- XD hàng ngàn căn cứ QS trên khắp TG.
IV. THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH LẠNH - Chuyển từ đối đầu sang đối thoại;
- Tiến tới xác lập thế giới đa cực;
- Các nước ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển, lấy phát triển KT làm trọng điểm, đẩy mạnh sx, tham gia liên minh khu vực;
- Từ đầu những năm 90, nhiều khu vực xung đột quân sự, nội chiến, ...
3. Củng cố
? Hội nghị Ianta được triệu tập trong hoàn cảnh nào ? Nội dung của nó là gì ? ? Vai trò và nhiệm vụ của LHQ từ khi thành lập đến nay là gì ?
? Mĩ đã thực hiện cuộc Chiến tranh lạnh Ntn ? Hậu quả ? ? Xu hướng của thế giới sau Chiến tranh lạnh là gì ? 4. Bài tập
1) Từ nội dung của Hội nghị Ianta, em hãy xác định thực chất của Hội nghị này là gì ? 2) Phân tích hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với nền KT, CT của thế giới ?
Chương V