CHƯƠNG III: CON NGƯỜI – DÂN SỐ VÀ MÔI TRƯỜNG
Tiết 57. Bài 54: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
III. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
2. Kiểm tra bài cũ 3. Bài mới.
Bài thực hành tiến hành trong 2 tiết:
- Tiết 1: Hướng dẫn điều tra môi trường - Tiết 2: Báo cáo tại lớp.
Tiến hành:
Tiết 1 - Hoạt động 1: Hướng dẫn điều tra môi trường Hoạt động 1a - 1. Điều tra tình hình ô nhiễm môi trường
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Chọn môi trường để điều tra
+ GV lưu ý: Tuỳ từng địa phương mà đề xuất địa điểm điều tra:
VD: Ở Bản Chợ, Bản Xuân Món khu vực gần trường.
- GV hướng dẫn nội dung bảng 56.1 - Yêu cầu HS:
+ Tìm hiểu nhân tố vô sinh, hữu sinh . + Con người có những hoạt động nào gây ô nhiễm môi trường.
+ Điền VD minh hoạ.
- GV hướng dẫn nội dung bảng 56.2 + Tác nhân gây ô nhiễm: rác, phân động vật, ...
+ Mức độ: thải nhiều hay ít.
+ Nguyên nhân: rác chưa xử lí, phân động vật còn chưa ủ thải trực tiếp ra môi trường...
+ Biện pháp khắc phục: làm gì để ngăn chặn các tác nhân
- HS nghe GV hướng dẫn, ghi nhớ để tiến hành điều tra.
- Nội dung các bảng 56.1 và 56.2.
- HS điều tra theo nhóm vào ngày nghỉ, ghi lại kết quả.
Nội dung bảng 56.1 Các nhân tố sinh thái trong môi trường điều tra quan sát.
Giáo án Sinh học 9 193
Nhân tố vô sinh Nhân tố hữu sinh Hoạt động của con người trong môi trường
- Đất - Nước - Không khí - Ánh sáng - Nhiệt độ…
- Thực vật - Động vật - Con người
- Hoạt động mua bán - Hoạt động sinh hoạt
- Hoạt động trồng trọt, chăn nuôi
- Hoạt động giao thông…
Nội dung bảng 56.2 Điều tra tình hình và mức độ ô nhiễm Các tác nhân
gây ô nhiễm
Mức độ ô nhiễm (ít/nhiều/rất ô
nhiễm)
Nguyên nhân gây ô nhiễm
Đề xuất biện pháp khắc phục Chất thải rắn Nhiều - Rác sinh hoạt, rác
thải nông nghiệp vứt bừa bãi
- Thu gom và trôn lấp rác một cách khoa học
Nước thải sinh hoạt và chăn
nuôi
Nhiều - Không có ống thoát nước nên nước thải chỉ đưa ra suối, chảy tràn trên đường…
- Đào hố chứa nước thải.
Phân động vật trong chăn
nuôi
Nhiều - Hệ thống chuồng trại không khoa học
- Ủ phân động vật một cách khoa học.
Khói bụi của phương tiện giao thông và
đường xá
Ít - Sử dụng phương
tiện cũ nát, hệ thống đường chủ yếu là đường cấp phối.
- Hạn chế sử dụng phương tiện cũ nát….
Do thuốc trừ sâu, thuốc diệt
cỏ
Ít - Sử dụng thuốc phun trên đồng ruộng và hoa màu.
- Hạn chế sử dụng và sử dụng đúng cách..
Hoạt động 1b - 2. Điều tra tác động của con người tới môi trường
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV cho HS chọn môi trường mà con người đã tác động làm biến đổi.
- GV nêu cách điều tra: 4 bước như SGK.
- Nội dung bảng 56.3: Xác định thành
- HS có thể chọn khu vực điều tra: ven suối Nậm Cô
- Nghiên cứu kĩ các bước tiến hành điều tra.
- Nắm được yêu cầu của bài thực hành.
Giáo án Sinh học 9 194
phần của hệ sinh thái đang có xu hướng biến đổi các thành phần trong tương lai có thể theo hướng tốt hay xấu
Hoạt động của con người gồm biến đổi tốt hay xấu cho hệ sinh thái.
- Hiểu rõ nội dung bảng 56.3.
Bảng 56.3 – Điều tra tác động của con người tới môi trường (Suối Nậm Cô)
Các thành phần của hệ sinh thái
hiện tại
Xu hướng biến đổi các thành
phần của hệ sinh thái trong
thời gian tới
Những hoạt động của con người gây nên sự biến đổi hệ
sinh thái
Đề xuất biện pháp khắc phục, bảo vệ
- Nước Nước bị ô nhiễm
- Nước thải sinh hoạt.
- Nước thải chăn nuôi - Rác thải sinh hoạt.
- Hạn chế nước thải sinh hoạt đổ ra suối.
- Không thải nước thải chăn nuôi ra suối.
- Không đổ rác ra suối.
- Nâng cao ya thức người dân về ô nhiễm.
Tiết 2: Hoạt động 2: Báo cáo kết quả về điều tra môi trường ở địa phương
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV yêu cầu:
+ Các nhóm báo cáo kết quả điều tra bằng cách trả lời các câu hỏi trong phần thu hoạch ra khổ giấy A0.
- GV cho các nhóm thảo luận kết quả.
- GV nhận xét đánh giá đặt biệt nhấn mạnh về mức độ ô nhiễm và biện pháp khắc phục.
+ GV đưa ra một số hình ảnh cụ thể về rác thải, nước thải chưa xử lí vào môi trường và cả hình ảnh thu gom rác của địa phương.
+ Qua bài thực hành về ô nhiễm môi
- Mỗi nhóm viết nội dung báo cáo đã điều tra được vào khổ giấy to.
- Đại diện nhóm trinh bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
- Học sinh trả lời câu hỏi và cần nêu được:
+ Mỗi cá nhân tự có ý thức về ô nhiễm môi trường như không vứt rác bừa bãi, ở gia đình nên tự đào hố rác
Giáo án Sinh học 9 195
trường ở địa phương em hãy cho biết để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu là học sinh em phải làm gì?
(HSTB)
để trôn lấp. Vận động cho người thân, hàng xóm biết cách thu gom và trôn lấp rác một cách khoa học…..
4. Củng cố
- GV nhận xét, đánh giá kết quả các nhóm.
- Khen nhóm làm tốt, nhắc nhở nhóm còn thiếu sót.
5. Hướng dẫn học bài ở nhà
- Yêu cầu các nhóm viết tiếp thu hoạch theo mẫu SGK trang 172 trên cơ sở các nhóm đã trình bày.
Ngày soạn: 13/04/2014 Ngày dạy: 16/04/2014
CHƯƠNG IV: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG