CHƯƠNG III: CON NGƯỜI – DÂN SỐ VÀ MÔI TRƯỜNG
Tiết 56. Bài 53: TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI
ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG I. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức.
- Học sinh nêu được các hoạt động của con người làm thay đổi thiên nhiên. Từ đó ý thức được trách nhiệm cần bảo vệ môi trường sống cho chính mình và cho các thế hệ sau.
2. Kĩ năng.
- Bồi dưỡng khả năng vận dụng thực tế vào bài học.
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:
Giáo án Sinh học 9 181
- Kĩ năng thu thập, xử lí thông tin khi đọc SGK để tìm hiểu tác động của con người tới môi trường sống và vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
- Kĩ năng kiên định, phản đối mọi hành vi phá hoại môi trường.
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.
3. Thái độ
- Mỗi người đều phải có trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường sống của mình.
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
- Tranh phóng to hình 53.1; 53.2 SGK.
- Tư liệu về môi trường, hoạt động của con người tác động đến môi trường.
III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG.
1. Ổn định tổ chức - Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra 3. Bài giảng
VB: GV giới thiệu khái quát chương III.
Hoạt động 1: Tác động của con người tới môi trường qua các thời kì phát triển của xã hội
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV cho HS nghiên cứu thông tin SGK và trả lời câu hỏi:
- Thời kì nguyên thuỷ, con người đã tác động tới môi trường tự nhiên như htế nào?(HSTB)
- Xã hội nông nghiệp đã ảnh hưởng đến môi trường như thế nào? (HSTB)
- Xã hội công nghiệp đã ảnh hưởng đến môi trường như thế nào? (HSTB)
- HS nghiên cứu thông tin mục I SGK, thảo luận và trả lời.
- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS rút ra kết luận.
Tiểu kết
* Tác động của con người:
- Thời nguyên thuỷ: con người đốt rừng, đào hố săn bắt thú dữ giảm diện tích rừng.
- Xã hội nông nghiệp:
+ Trồng trọt, chăn nuôi, chặt phá rừng lấy đất canh tác, chăn thả gia súc.
+ Cày xới đất canh tác làm thay đổi đất, nước tầng mặt làm cho nhiều vùng bị khô cằn và suy giảm độ màu mỡ.
Giáo án Sinh học 9 182
+ Con người địnhcư và hình thành các khu dân cư, khu sản xuất nông nghiệp.
+ Nhiều giống vật nuôi, cây trồng hình thành.
- Xã hội công nghiệp:
+ Xây dựng nhiều khu công nghiệp, khai thác tài nguyên bừa bãi làm chodiện tích đất càng thu hẹp, rác thải lớn.
+ Sản xuất nhiều loại phân bón, thuốc trừ sâu bảo vệ thực vật làm cho sản lượng lương thực tăng, khống chế dịch bệnh, nhưng cũng gây ra hậu quả lớn cho môi trường.
+ Nhiều giống vật nuôi, cây trồng quý.
Hoạt động 2: Tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV nêu câu hỏi:
- Những hoạt động nào của con người phá huỷ môi trường tự nhiên? (HSTB) - Hậu quả từ những hoạt động của con người là gì? (HSTB)
- Ngoài những hoạt động của con người trong bảng 53.1, hãy cho biết còn hoạt động nào của con người gây suy thoái môi trường? (HSTB)
- Trình bày hậu quả của việc chặt phá rừng bừa bãi và gây cháy rừng?
(HSTB)
- HS nghiên cứu bảng 53.1 và trả lời câu hỏi.
- HS ghi kết quả bảng 53.1 và nêu được:
1- a (ở mức độ thấp) 2- a, h
3- a, b, c, d, g, e, h 4- a, b, c, d, g, h 5- a, b, c, d, g, h 6- a, b, c, d, g, h 7- Tất cả
- HS kể thêm như: xây dựng nhà máy lớn, chất thải công nghiệp nhiều.
- HS thảo luận nhóm, bổ sung và nêu được:
Chặt phá rừng, cháy rừng gây xói mòn đất, lũ quét, nước ngầm giảm, khí hậu thay đổi, mất nơi ở của các loài sinh vật
giảm đa dạng sinh học gây mất cân băng sinh thái.
- HS kể: lũ quét, lở đất, sạt lở bờ sông
Giáo án Sinh học 9 183
+ - GV cho HS liên hệ tới tác hại của việc chặt phá rừng và đốt rừng trong những năm gần đây. Nhiều hoạt động của con người gây hậu quả xấu đối với môi trường: làm biến mất một số loài sinh vật, làm suy giảm các hệ sinh thái hoang dã, làm mất cân bằng sinh thái.
Tác động lớn nhất của con người tới môi trường tự nhiên là phá hủy thảm thực vật, từ đó gây ra sói mòn và thoái hóa đất, ô nhiễm môi trường, hạn hán, lũ lụt, lũ quét...
Hồng...
Tiểu kết
- Nhiều hoạt động của con người đã gây hậu quả rất xấu: mất cân bằng sinh thái, xói mòn và thoái hoá đất, ô nhiễm môi trường, cháy rừng, hạn hán, ảnh hưởng đến mạch nước ngầm, nhiều loài sinh vật có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Hoạt động 3: Vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV đặt câu hỏi:
- Con người đã làm gì để bảo vệ và cỉa tạo môi trường ? (HSTB)
- GV liên hệ thành tựu của con người đã đạt được trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường.
- HS nghiên cứu thông tin SGK và trình bày biện pháp.
- 1 HS trình báy, các HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS nghe GV giảng.
Tiểu kết
- Con người đã và đang nỗ lực để bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên bằng các biện pháp:
+ Hạn chế phát triển dân số quá nhanh.
+ Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên.
+ Bảo vệ các loài sinh vật.
+ Phục hồi và trồng rừng.
+ Kiểm soát và giảm thiểu các nguồn chất thải gây ô nhiễm.
+ Lai tạo giống có năng xuất và phẩm chất tốt.
Giáo án Sinh học 9 184
4. Củng cố
- Trình bày nguyên nhân dẫn đến suy thoái môi trường do hoạt động của con người (Bảng 53.1) trong đó nhấn mạnh tới việc tàn phá thảm thực vật và khai thác quá mức tài nguyên.
5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập số 2 (SGK trang 160), tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
Duyệt, ngày tháng năm 2014 Tổ trưởng
Nguyễn Thị Huế
Ngày soạn: 23/03/2014 Ngày dạy: 29/03/2014