*Ví dụ: bài thơ “Bánh trôi nước" của H Xuân Hương. ồ
=> Phải học bài, hiểu rõ về câu hỏi.
- Đưa ra những hiểu biết hoặc kiến thức đã tiếp thu trên lớp.
- Có thể có những suy nghĩ riêng của bản thân (như trong văn chương, nghệ thuật điện ảnh, sân khấu…)
*Nhận xét:
- Hoạt động này diễn ra liên tục, khẩn trương.
- Dùng ngữ điệu, cử chỉ, nét mặt điệu bộ.
- Khó khăn: nghe không rõ; không kịp hiểu hết ý nghĩa câu hỏi…
*Đặc điểm của dạng nói: là ngôn ngữ của âm thanh, là lời nói trong giao tiếp. Người nói và người nghe trực tiếp trao đổi với nhau (đổi vai, ít có điều kiện gọt giũa).
- Dùng ngữ điệu, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ.
- Sự giao tiếp liên tục, khẩn trương.
- Từ ngữ sử dụng khá đa dạng.
* Biện pháp:
+ Nói rõ ràng, đủ nghe, tốc độ nói vừa phải.
+ Dùng một số trợ từ, một số từ đưa đẩy xen vào giữa lời nói, hoặc thỉnh thoảng nhắc lại ý vừa nói để người nghe kịp tiếp nhận.
+ Nếu là một bài nói thì người ta có thể thông báo trước dàn ý, mỗi lúc chuyển ý thì báo cho phía người nghe biết.
*Phân biệt giữa nói và đọc (Bảng phụ)
? Cho biết sự giống nhau cuả nói và đọc?
GV cho học sinh theo dõi bảng phụ.
VD: SGK, Đơn xin nghỉ học…
? Đây là kiểu diễn đạt như thế nào?
?Qua đó em hãy cho biết đặc điểm riêng của dạng viết?
? Sự giống nhau giữa viết và ghi lại là gì?
=> Từ đây chúng ta có thể phân biệt sự khác nhau giữa viết và ghi lại như sau (GV treo bảng phụ )
2. Đặc ủieồm cuỷa dạng viết
*Vớ duù:
SGK, Đôn xin nghỉ học…
*Nhận xét:
- Đây là kiểu diễn đạt theo PCNN hành chính - Hình thức bằng văn tự
*Đặc điểm của dạng viết:
- Diễn đạt dùng văn tự và dùng cách trình bày văn tự
- Diễn đạt định hình trên giấy, khi trao cho người đọc thì không thể thay đổi.
*Phân biệt giữa viết và ghi lại:
- Giống nhau: dùng văn tự để ghi ý; hình thức giao tiếp.
- Sự khác nhau:
Viết Ghi lại
- Hướng tới đối tượng vắng mặt, diễn đạt ý tưởng và tình cảm của văn bản.
- Hình thức giao tiếp gián tiếp.
- Khoâng caàn kó naêng nghe.
-Từ đối tượng có mặt chuyển lời nói của người đó sang chữ viết.
- Hình thức giao tiếp trực tiếp - Cần đến kĩ năng nghe
*Tóm lại:
Nói Đọc
-ý tưởng, tình cảm phát ra thành lời trước một đối tượng.
- Dùng ngữ điệu, nét mặt, của chỉ, điệu bộ.
-Văn bản có sẵn chuyển chữ thành lời.
- Dùng ngữ điệu thuần tuý theo văn bản.
4- C ng củ ố
? Tóm lại: giữa nói và viết có sự khác nhau như thế nào?
- Học sinh làm bài tập SGK.
5- D n duõặ
- Làm bài tập còn lại SGK.
- Chuẩn bị:"Ca dao hài hước" và Đọc thêm "Lời tiễn dặn" theo SGK.
Tiết 29: Ngày soạn: 14-10-2007
CA DAO HÀI HƯỚC
A- Mục tiêu bài học: Giúp HS
- Cảm nhận được tiếng cười lạc quan trong cao dao qua nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh của người bình dân cho dù cuộc sống của họ còn nhiều vất vả, lo toan.
- Tiếp tục kĩ năng tiếp cận và phân tích cao dao qua tiếng cười của ca dao hài hước.
- Trân trọng tâm hồn lạc quan yêu đời của người lao động và yêu quý tiếng cười của họ trong ca dao.
B- Tiến trình dạy học:
1- Ổn định tổ chức:
Nói Viết
- Trao đổi ý kiến trực tiếp (ý tưởng, tình cảm phát ra thành lời trước một đối tượng).
- Dùng ngữ điệu kèm theo cử chỉ, nét mặt điệu bộ.
- Được chuẩn bị, gọt giũa và được định hình trên giấy để có thể xem lại.
Khi trao cho người đọc, không thể thay đổi.
- Dùng văn tự và cách trình bày văn tự.
2- Kiểm tra bài cũ:
? Lập bảng so sánh khái quát sự giống và khác nhau của ngôn ngữ nói và viết.
3- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
H/s đọc và nêu bố cục của ca dao hài hước?
- Bài ca dao số 1 được đặt trong hoàn cảnh như thế nào?
- Bút pháp giả định ở đây là gì?
- Cái khác thường của bài ca dao này ở điểm nào?
- Cách nói và tình cảm chàng trai dành cho cô gái ra sao?
=> Hai caâu cuoái:
“Miễn là có thú bốn chân Dẫn con chuột béo, mời dân, mời
làng”