GIÁO ÁN LỊCH SỬ 7 TIẾT 48 49

-Chiến tranh liên miên tàn khốc giữa các phe phái tập đoàn PK để lại những hậu quả nghiêm trọng, nhân dân đói khổ, đất nước bị chia cắt kéo dài đến cuối thế kỉ XVIII, gây bao đau thương [r]

Ngày soạn: 22/02/2019

Tiết 48

SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN

( THẾ KỈ XVI - XVIII)

II CÁC CUỘC CHIẾN TRANH NAM - BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH - NGUYỄN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Tìm hiểu nguyên nhân các cuộc chiến tranh Nam- Bắc triều và Trịnh - Nguyễn

- Hậu quả của các cuộc chiến tranh đối với dân tộc và sự phát triển của đất nước

2 Kĩ năng

- Xác định vị trí, địa danh và trình bày diễn biến của các sự kiện lịch sử trên bản đồ

- Đánh giá nguyên nhân dẫn đến nội chiến

3 Thái độ

- Bồi dưỡng cho Hs ý thức bảo vệ sự đoàn kết, thống nhất đất nước, chống mọi âm mưu chia cắt lãnh thổ

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ, tự học

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử; vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- Sgk, giáo án,

- Bản đồ cuộc chiến tranh

- Bản đồ chiến tranh, máy chiếu,

2 Học sinh

- Sgk, vở ghi, tìm hiểu bài trước ở nhà……

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,

IV TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức(1p)

7B

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

- Trình bày nguyên nhân và diễn biến phong trào khởi nghĩa nông dân đầu thế kỉ XVI?

3 Bài mới(35p)

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC Hoạt động 1

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Nội dung của chiến tranh Nam-Bắc

triều

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại,

dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút,

HS đọc phần 1 SGK

GV: Cho biết sự hình thành Nam Bắc Triều?

HS:

-Khi triều Lê suy yếu, diễn ra cuộc tranh chấp

giữa các phe phái ngày càng quyết liệt Lợi dụng

tình hình đó năm 1527 Mạc Đăng Dung cướp

ngôi nhà Lê lập ra nhà Mạc - Bắc triều

- Các thế lực cũ của nhà Lê không chấp nhận nhà

Mạc cho nên năm 1533 Nguyễn Kim vào Thanh

Hóa lấy một người dòng dõi nhà Lê lên làm vua

-> Nam triều

GV: Sử dụng lược đồ chỉ vị trí Nam Bắc triều

GV: Chiến tranh Nam Bắc triều diễn ra như

thế nào?

HS: Chiến tranh Nam-Bắc triều diễn ra hơn 50

năm Hai tập đoàn phong kiến Nam Bắc đánh

nhau liên miên, dai dẳng Năm 1592 Nam triều

chiếm được Thăng Long, họ Mạc chạy lên Cao

Bằng chiến tranh chấm dứt

GV: Chiến tranh gây hậu quả gì cho nhân dân

ta ?

HS: Là một cuộc hỗn chiến tàn khốc nhằm tiêu

diệt lẫn nhau giữa các tập đoàn phong kiến đối

lập, lôi kéo nhân dân cả nước vào cuộc chiến

1 Chiến tranh Nam - Bắc triều

- 1527 Mạc Đăng Dung lập ra nhà Mạc - Bắc triều

- 1533 Nguyễn Kim vào Thanh Hóa lấy một người dòng dõi nhà Lê lên làm vua -> Nam triều

- Chiến tranh Nam-Bắc triều diễn ra hơn 50 năm Năm 1592 Nam triều chiếm được Thăng Long chiến tranh chấm dứt

* Hậu quả: Gây tổn thất lớn về

người và của

tranh tàn hại đau thương với 47 năm chiến tranh

với 38 trận lớn nhỏ, hàng vạn người bị bắt đi

phu, đi lĩnh, gia đình li tán, mùa màng tàn phá,

nhân dân đói khổ

->Gây tổn thất lớn về người và của

………

………

Hoạt động 2

- Thời gian: 20p

- Mục tiêu: Nắm được nội dung của chiến tranh

Trịnh-Nguyễn và sự chia cắt Đàng trong và

Đàng ngoài

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại,

dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút,

GV: Sau chiến tranh Nam Bắc triều tình hình

nước ta có gì thay đổi? ( Sự hình thành thế lực

họ Nguyễn ở Đàng Trong như thế nào?)

HS: Năm 1545 Nguyễn Kim chết con rể là Trịnh

Kiểm lên nắm binh quyền của Nam triều

-Nguyễn Hoàng con trai của Nguyễn Kim được

cử vào trấn thủ Thuận Hoá, Quảng Nam xây

dựng thế lực riêng Khi ông chết, con ông tiếp

tục công việc của cha mình không tuân theo họ

Trịnh->ở Đàng Trong con cháu họ Nguyễn

truyền nối nhau cầm quyền, nhân dân gọi là chúa

Nguyễn

GV: Sự hình thành “Vua Lê- chúa Trịnh” ở

đàng Ngoài như thế nào?

HS: Năm 1592, cuộc xung đột Nam –Bắc triều

kết thúc về cơ bản, Trịnh Tùng xưng vương, xây

dựng vương phủ bên cạnh triều đình vua Lê.Họ

Trịnh nắm mọi quyền hành thống trị nhưng vẫn

dựa vào danh nghĩa vua Lê, nhân dân gọi là “

Vua Lê- chúa Trịnh” ở Đàng Ngoài

GV: Cuộc chiến tranh Trịnh –Nguyễn đã diễn

ra như thế nàơ?

2 Chiến tranh Trịnh -Nguyễn và sự chia cắt Đàng trong - Đàng ngoài

- Năm 1545 Nguyễn Kim chết con rể là Trịnh Kiểm lên nắm binh quyền Nam Triều

- Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ Thuận Hoá,Quảng Nam -> Chúa Nguyễn

- Đầu thế kỉ XVII chiến tranh giữa 2 thế lực bùng nổ hơn 50

HS:Đầu thế kỉ XVII chiến tranh giữa 2 thế lực

bùng nổ hơn 50 năm, 7 lần không phân thắng

bại, phải lấy sông Giang làm ranh giới phân chia

đất nước.

GV: Cuộc chiến tranh Trịnh -Nguyễn đã dẫn

tới hậu quả như thế nào?

-Hậu quả: chia cắt đất nước gây đau thương tổn

hại cho dân tộc

GV: Tính chất của cuộc chiến tranh này?

HS:Phi nghĩa giành giật quyền lợi và địa vị trong

phe phái phong kiến, phân chia đất nươc

GV: Nhận xét về tình hình chính trị, xã hội

nước ra thế kỉ XVI-XVIII?

HS: -Thế kỉ XVII mất ổn định, rối ren, chính

quyền PK trung ương suy yếu, mâu thuẫn xã hội

phát sinh sâu sắc-> nhiều cuộc đấu tranh của

nhân dân nổ ra

-Chiến tranh liên miên tàn khốc giữa các phe

phái tập đoàn PK để lại những hậu quả nghiêm

trọng, nhân dân đói khổ, đất nước bị chia cắt kéo

dài đến cuối thế kỉ XVIII, gây bao đau thương

cho dân tộc và tổn hại cho sự phát triển của đất

nước

………

………

năm, 7 lần không phân thắng bại, phải lấy sông Giang làm ranh giới phân chia đất nước

- Hậu quả: chia cắt đất nước gây đau thương tổn hại cho dân tộc

4 Củng cố(3p)

- Nêu nguyên nhân của cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều?

- Chiễn tranh Nam - Bắc triều và chiến tranh Trịnh - Nguyễn đã gây ra hậu quả ntn?

5 Hướng dẫn về nhà(1p)

- Học bài

- Hoàn thành bài tập Trả lời câu hỏi 1,2 SGK/109

- Chuẩn bị : Bài 23: KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI- XVIII

Ngày soạn: 22/02/2019

Tiết 49 Bài 23

KINH TẾ - VĂN HÓA THẾ KỈ XVI - XVIII

I KINH TẾ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Sự khác nhau của kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hoá ở hai miền đất nước Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó

- Tình hình TCN và TN ở thế kỉ này.

- Nhận rõ tiềm năng kinh tế của đất nước, tinh thần lao động cần cù, sáng tạo của nông dân, thợ thủ công VN thời bấy giờ

2 Kĩ năng

- Nhận biết được các địa danh trên bản đồ Việt Nam

- Nhận xét được trình độ phát triển của lịch sử dân tộc từ thế kỉ XVI-XVIII

3 Thái độ

- Tôn trọng, có ý thức giữ gìn những sáng tạo của ông cha, thể hiện sức sống tinh thần của dân tộc

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ, tự học

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử; vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- Bản đồ Việt Nam, máy chiếu,

- Tranh ảnh về bến cảng, Kinh Kì, Hội An,…

2 Học sinh

- Sgk, vở ghi, chuẩn bị bài ở nhà…

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp, dạy học theo nhóm,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, chia nhóm

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức(1p)

Lớp Ngày dạy Vắng Ghi chú

7A

7B

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

Câu hỏi:

- Nêu nguyên nhân của cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều?

- Chiễn tranh Nam - Bắc triều và chiến tranh Trịnh - Nguyễn đã gây ra hậu quả ntn?

3 Bài mới(35p)

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1

- Thời gian: 20p

- Mục tiêu: Tìm hiểu đặc điểm và so sánh

được tình hình nông nghiệp giữa Đàng

Trong và Đàng Ngoài

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp, dạy học

theo nhóm,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút, chia nhóm

Hoạt động nhóm:

GV: Trình bày tổng quát bức tranh kinh tế

cả nước

GV: Nêu những nét chính về tình hình

nông nghiệp Đàng Trong, Đàng Ngoài?

Em nhận xét gì về nông nghiệp nước ta

thời kỳ này?

- Gv bổ sung, tóm tắt thành bảng so sánh,

nhận xét:

+ Đàng Ngoài nông nghiệp suy sụp, đời

sống nhân dân cực khổ

+ Đàng Trong nông nghiệp phát triển

mạnh, đời sống nhân dân ổn định

-> Nông nghiệp Đàng Trong và Đàng

Ngoài phát triển không đồng đều

- Gv giảng trên bản đồ các địa danh theo

sgk/110

- Hs theo dõi bản đồ

GV: Nguyên nhân nào dẫn đến tình

trạng nông nghiệp Đàng Trong, Đàng

1 Nông nghiệp

Đàng Ngoài Đàng Trong

- Chính quyền không quan tâm đến sản xuất, thuỷ lợi

- Ruộng đất bị

chiếm, bỏ hoang

-> Nông nghiệp suy sụp nghiêm trọng, đời sống nhân dân cực khổ

- Chính quyền có nhiều biện pháp khai hoang, năng suất lao động cao

- Nhiều thôn xóm mới được lập

-> Nông nghiệp phát triển mạnh, đời sống nhân dân ổn định

Ngoài phát triển không đồng đều?

- Hs trả lời

- Gv bổ sung, phân tích:

+ Trong chiến tranh phong kiến, chiến

trường chính diễn ra chủ yếu trên đất

Đàng Ngoài Chính quyền Đàng Ngoài

không quan tâm đến sản xuất nông nghiệp,

bóc lột nhân dân nặng nề

+ Đàng Trong đất đai phì nhiêu, khí hậu

thuận lợi, chính quyền có nhiều biện pháp

tích cực

-> Nhà nước có vai trò quan trọng trong

phát triển kinh tế nông nghiệp

………

………

………

Hoạt động 2

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Hiểu được sự phát triển của

nghề thủ công và buôn bán

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp, dạy học

theo nhóm,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút, chia nhóm

GV: Dựa vào sgk và quan sát hình 51,

em nhận xét gì về thủ công nghiệp thời

kỳ này?

- Hs trả lời theo sgk và nhận xét

- Gv bổ sung

+ Nhiều làng thủ công, nghề thủ công

truyền thống ra đời

+ Hàng thủ công chất lượng tốt Bình gốm

có hình dáng cân đối, hoa văn tinh tế

Gv giới thiệu trên bản đồ vị trí các làng

thủ công, phường thủ công nổi tiếng theo

sgk/110

2 Sự phát triển của nghề thủ công

và buôn bán

a Thủ công nghiệp

- Xuất hiện nhiều làng thủ công nổi tiếng

- Kỹ thuật được nâng cao, chất lượng tốt

b Thương nghiệp

- Hs xem hình 52 sgk

GV: Dựa vào kiến thức sgk và hình 52,

em thấy thương nghiệp nước ta thời kỳ

này phát triển như thế nào?

- Hs dựa vào sgk, nêu những nét chính,

nhận xét

- Gv bổ sung, xác định trên bản đồ vị trí

các thành thị theo sgk/111, giảng thêm về

Thăng Long, Hội An theo sgk

Kết luận: thủ công nghiệp và thương

nghiệp phát triển mạnh trên cả nước

GV: Vì sao nông nghiệp phát triển

không đồng đều nhưng thủ công nghiệp

và thương nghiệp lại phát triển mạnh

trên cả nước?

- Hs thảo luận nhóm nhỏ 2 phút, trả lời

- Gv bổ sung, phân tích:

+ Thủ công nghiệp ít bị ảnh hưởng vì tận

dụng được sức lao động và phục vụ nhu

cầu chiến tranh

+ Thủ công nghiệp phát triển ->thương

nghiệp phát triển: Trịnh, Nguyễn đều tăng

cường mua vũ khí -> buôn bán với nước

ngoài phát triển

………

………

- Xuất hiện nhiều chợ, phố

- Nhiều thành thị lớn hình thành

- Buôn bán với nước ngoài phát triển

-> Thủ công nghiệp và thương nghiệp phát triển mạnh trên cả nước

4 Củng cố(3p)

- So sánh sự phát triển kinh tế Đàng Trong và Đàng Ngoài ở thế kỉ XVI- XVIII?

- Vì sao nửa đầu thế kỉ XVIII, kinh tế Nông nghiệp Đàng Trong còn có điều kiện phát triển?

5 Hướng dẫn về nhà(1p)

- Học bài Trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK/ 112

- Chuẩn bị : Bài 23: Phần II: VĂN HÓA