GIÁO ÁN LỊCH SỬ 7 TIẾT 39 40

GV:Kế hoạch được vạch ra rất rõ ràng, hết sức chặt chẽ.Mỗi đạo quân cónhiệm vụ cụ thể khác nhau, nhưng cũng có nhiệm vụ chung là tiến sâu vào vùng chiếm đóng của địch, cùng với nhân dân [r]

Trang 1

Ngày soạn: 11/01/2019

Tiết 39 Bài 19

CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 -1427) (TT)

II GIẢI PHÓNG NGHỆ AN, TÂN BÌNH, THUẬN HÓA

VÀ TIẾN QUÂN RA BẮC (1424 -1426)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Học sinh làm rõ được :

- Những nét chính về cuộc KN Lam Sơn trên BĐ: Từ Thanh Hóa chuyển căn cứ vào Nghệ An, mở rộng vùng giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa

- GD HS truyền thống yêu nước, tự hào, tự cường DT

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ để lĩnh hội kiến thức, tư duy trong học tập

3 Thái độ

- Giáo dục học sinh thấy được tinh thần hy sinh vượt qua gian khổ, bất khuất, anh dũng của nghĩa quân

Nội dung tích hợp: Tìm hiểu tiểu sử của Nguyễn Trãi, Lê Lợi Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân Minh Từ đó, nêu cao tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ tổ quốc

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ, tự học; giao tiếp hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử; vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra;

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- sgk, giáo án, tài liệu tham khảo, BĐ KN Lam Sơn, máy chiếu

2 Học sinh

- Sgk, vở ghi, vở bài tập…

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức(1p)

7A

Trang 2

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

a Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa như thế nào?

b Trong những năm đầu hoạt động nghĩa quân Lam Sơn đã gặp khĩ khăn ntn ? Tại sao Lê Lợi tạm hoà hoãn với quân Minh ?

3 Bài mới(35p)

* Giới thiệu bài mới: Như bài học trước, nhà Minh hịa hỗn với nghĩa quân Lam Sơn để thực hiện âm mưu mua chuộc, dụ dỗ Lê Lợi đầu hàng nhưng bị thất bại Chúng đã trở mặt, tấn cơng nghĩa quân Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chuyển sang một thời kì mới Diễn biến cuộc khởi nghĩa trong thời kì này ra sao?

Hoạt động 1

- Thời gian: 10p

- Mục tiêu: Tìm hiểu được quá trình nghĩa

quân Lam Sơn giải phĩng Nghệ An (1424)

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm

thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1

phút,

GV:Trước tình hình quân Minh tấn cơng

nghĩa quân Nguyễn Chính đã cĩ kế họach

gì?

HS: Nguyễn Chích đề nghị chuyển hướng

hoạt động của nghĩa quân vào Nghệ An

GV: Vì sao Nguyễn Chích đề nghị chuyển

quân vào Nghệ An?

HS: Nghệ An là vùng đất rộng, người đơng,

địa hình hiểm trở cĩ thể huy động sức người

sức của cho cuộc kháng chiến

GV: Hãy cho biết một vài nét về Nguyễn

Chích?

HS: Là nơng dân nghèo, cĩ tinh thần yêu

nước cao, từng lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa

chống quân minh ở Nghệ An Thanh Hĩa

GV: Kế họach của Nguyễn Chích mang lại

kết quả gì?

HS: Thốt khỏi thế bao vây, mở rộng địa

bàn họat động và kiểm sốt của nghĩa quân

1 Giải phĩng Nghệ An (1424)

- Nguyễn Chích đưa ra kế hoạch chuyển nghĩa quân từ Thanh Hĩa

ra Nghệ An, xây dựng căn cứ và phát triển lực lượng

- 12/10/1424, ta thắng địch ở đồn

Đa Căng và hạ thành Trà Lân sau 2 tháng

- Trên đà thắng lớn ta đánh tan địch

Trang 3

trên phạm vi rộng lớn, bao gồm Nghệ An,

Tân Bình, Thuận Hóa

GV dùng lược đồ chỉ đường tiến quân ,

những trận đánh của nghĩa quân Lam

Sơn.

Ngày 12/10/1424, quân ta bất ngờ tập kích

đồn Đa Căng và hạ thành Trà Lân sau 2 tháng

bao vây Sau thất bại thành Trà Lân, địch tập

trung ở ải Khả Lưu (bên bờ sông Lam), ta

bằng kế nghi binh đã tiêu diệt địch ở đó

Được sự ủng hộ của nhân dân, quân ta tiến

vào Nghệ An, đánh chiếm Diễn Châu, Thanh

Hóa Cả vùng Nghệ An, Thanh Hóa được giải

phóng

GV: Nhận xét kế hoạch Nguyễn Chích?

HS: Ta chuyển sang thế chủ động, chuyển

địa bàn để đánh vào Nghệ An, làm bàn đạp

giải phóng miền Nam. Kế hoạch phù hợp

với tình hình thời đó nên đã thu nhiều thắng

lợi Thế và lực đã thay đổi, nghĩa quân giành

được thế chủ động, lực lượng nghĩa quân

ngày càng đông và trưởng thành trong chiến

đấu

………

- Thời gian: 10p

- Mục tiêu: Nắm được diễn biến quá trình giải

phóng Tân Bình, Thuận Hóa (1425)

phút,

GV: Giải phóng xong Nghệ An, Diễn Châu

Thanh Hoá Lê Lợi đã giải phóng tiếp

những đâu? Việc làm đó có ý nghĩa gì

ở ải Khả Lưu, Bồ Ải giải phóng Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hóa (Tháng 6/1425)

2 Giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa ( năm 1425)

- Tháng 8/ 1425, Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân tiến quân vào giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa

Trang 4

đốivới cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

HS: Tháng 8/ 1425, Lê Lợi cử Trần Nguyên

Hãn, Lê Ngân chỉ huy lực lượng mạnh từ

Nghệ An đến Tân Bình (Qủang Bình - Quảng

Trị) và Thuận Hóa (Thừa Thiên Huế) Nghĩa

quân nhanh chóng đập tan sự kháng cự của

địch, giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa

Kết quả:

+ Trong vòng 10 tháng giải phóng vùng đất

rộng lớn từ Thanh Hóa đèo Hải Vân

+ Quân Minh rút vào thành cố thủ

GV: Ý nghĩa của các chiến thắng đó?

HS: Tạo ra vùng giải phóng rộng lớn làm cơ

sở họat động và làm hậu phương vững chắc

của nghĩa quân

………

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Tìm hiểu quá trình nghĩa quân

Lam Sơn tiến ra bắc, mở rộng phạm vi hoạt

động năm 1426

phút,

GV: Tháng 9/1426, Lê Lợi quyết định tiến

quân ra Bắc Vì sao?

HS: - Đây là vị trí chiến lược: dân đông, là

miền đồng bằng phì nhiêu, của cải giàu có

nhất nước bấy giờ

- Nghĩa quân đã trưởng thành có hậu

phương rộng lớn Có tiến quân ra Bắc đuổi

giặc mới giải phong được đất nước

GV sử dụng lược đồ chỉ các hướng tiến

quân, nhiệm vụ của từng đạo quân

Kết quả: Trong vòng 10 tháng giải

phóng vùng đất rộng lớn từ Thanh Hóa đèo Hải Vân Quân Minh rút vào thành cố thủ

3 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động ( năm 1426)

- Tháng 9/1426, Lê Lợi chia quân thành 3 đạo tiến ra Bắc

+ Đạo 1: giải phóng miền Tây Bắc, ngăn chặn viện binh từ Vân Nam

+ Đạo 2: giải phóng vùng hạ lưu sông Nhị và chặn đường rút quân của giặc từ Nghệ An về Đông Quan

+ Đạo 3: tiến thẳng ra Đông Quan

Nhiệm vụ chung: cùng nhân dân giải phóng đất đai, thành lập chính quyền mới

- Được sự ủng hộ của nhân dân, ta thắng nhiều trận lớn, địch cố thủ

Trang 5

Tháng 9/1426, Lê Lợi chia quân làm 3 đạo

tiến ra Bắc:

+ Đạo 1: (3000 q) giải phóng miền Tây Bắc,

ngăn chặn viện binh từ Vân Nam sang

+ Đạo 2: (4000 q) có nhiệm vuÏ giải phóng

vùng hạ lưu sông Nhị và chặn đường rút quân

của giặc từ Nghệ An về Đông Quan, ngăn

chặn viện binh từ Qủang Tây

+ Đạo 3: (2000 quân) tiến thẳng ra Đông

Quan

Nhiệm vụ chung: Đánh vào vùng địch chiếm

đóng, cùng nhân dân bao vây đồn địch, giải

phóng đất đai, thành lập chính quyền mới

GV: Thái độ của nhân dân đối với nghĩa

quân Lam Sơn như thế nào?

HS: Nhiệt tình ủng hộ về mọi mặt

GV: Nhận xét gì về kế hoạch đánh giặc của

quân ta?

GV:Kế hoạch được vạch ra rất rõ ràng, hết

sức chặt chẽ.Mỗi đạo quân cónhiệm vụ cụ thể

khác nhau, nhưng cũng có nhiệm vụ chung là

tiến sâu vào vùng chiếm đóng của địch, cùng

với nhân dân nổi dậy tiêu diệt địch, giải

phóng đất đai, thành lập chính quyền mới…

GV: Nêu dẫn chúng về sự ủng hộ của nhân

dân đối với khởi nghĩa Lam Sơn từ

1424-1426?

HS: Năm 1425 nghĩa quân đếnlàng Đa Lôi

(Nam Đàn Nghệ An) già ,trẻ tranh nhau đem

trâu, rượu đến đón và khao quân…

-Mỗi châu, huyện được giải phóng thì hàng

trăm ngàn trai tráng nô nức gia nhập nghĩa

quân…

GV: + Bà Lương Thị Minh Nguyệt ở làng

Chuế Cầu

“Vĩ đại thay người đàn bà giỏi

Chí khí mạnh ngang vạn quân.

Cầm bút chép sự nước Việt.

Bà nghang tiếng với vua trưng vương

Miếu đền hương tế.

trong thành Đông Quan

Trang 6

Tiếng tâm truyền lại ngàn đời.”

+ Cô gái làng Đào Đặng (Huệ)

GV giảng tiếp :Được sự ủng hộ của nhân

dân, nghĩa quân đã đánh thắng nhiều trận

buộc địch cố thủ thành Đông Quan, chờ viện

binh Cuộc khởi nghĩa chuyển sang giai đoạn

mới

………

4 Củng cố(3p)

- GV củng cố bằng bản đồ

5 Hướng dẫn về nhà(1p)

- Học thuộc bài

- Soạn phần III “ KN LAM SƠN TOÀN THẮNG (CUỐI NĂM 1426 - CUỐI NĂM 1427)

Ngày soạn: 11/01/2019

Tiết 40 Bài 19

CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 -1427) (TT) III KHỞI NGHĨA LAM SƠN TOÀN THẮNG (CUỐI NĂM 1426 - CUỐI NĂM 1427)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Học sinh nắm được:

- Những nét chính về cuộc KN Lam Sơn trên BĐ: phản công diệt viện & giải phóng đất nước

- Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng BĐ để lĩnh hội kiến thức, tư duy trong học tập

3 Thái độ

- Giáo dục học sinh thấy được tinh thần hy sinh vượt qua gian khổ, bất khuất, anh dũng của nghĩa quân

- Giáo dục học sinh truyền thống yêu nước, tự hào, tự cường dân tộc

Trang 7

Nội dung tích hợp: Tìm hiểu tiểu sử của Nguyễn Trãi, Lê Lợi Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân Minh Từ đó, nêu cao tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ tổ quốc

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ, tự học; giao tiếp hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử; vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra;

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- Sgk, giáo án, tài liệu tham khảo, BĐ KN Lam Sơn, máy chiếu,

2 Học sinh

- Sgk, vở ghi, vở bài tập…

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,

- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức(1p)

7A

7B

2 Kiểm tra bài cũ(5p)

Câu hỏi: a Trình bày kế hoạch tiến quân ra Bắc của Lê Lợi?Nhận xét đánh

giá về kế hoạch đó?

b Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn từ 1424 đến 1426.

3 Bài mới(35p)

Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn sau nhiều năm chiến đấu gian lao, trải qua nhiều thử thách, đã bước vào giai đoạn toàn thắng từ cuối năm 1426 đến cuối năm 1427 Giai đoạn này đã diễn ra thế nào?

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Tìm hiểu được diễn biến của trận

Tốt Động - Chúc Động cuối năm 1427

1 Trận Tốt Động – Chúc Động (cuối năm 1427)

Trang 8

phút,

GV: Vì sao giặc lại tăng thêm viện binh?

GV giảng: Với mong muốn giành thế chủ

động tiến quân vào Thanh Hóa đánh tan bộ

chỉ huy của quân ta, T 10 -1426 nhà Minh cử

Vương Thông cùng 5 vạn quân kéo vào

Đông Quan phối hợp với số quân còn lại.

(lên tới 10 vạn) Giặc âm mưu đánh vào chủ

lực của ta ở Cao Bộ, Chương Miõ, Hạ Tây

hòng xoay chuyển tình thế.

- Tháng7/11/1426, Vương Thông chỉ huy

quân tiến vào Cao Bộ, Ta đặt phục binh ở

Tốt Động, Chúc Động tiêu diệt 5 vạn tên, 1

vạn tên bị bắt sống, Lý Lượng, Lý Đằng,

Trần Hiệp bỏ mạng, Vương Thông bị thương

chạy về Đông Quan

GV:Vì sao ta đặt phục binh ở Tốt Động,

Chúc Động?

HS: Đây là khu vực đồng lầy lội

sử dụng lược đồ tường thuật diễn biến Tốt

ĐộngChúc Động

- Tháng 11/1426, Vương Thông cho quân

chia làm 2 cánh tiến vào Cao Bộ, ta đặt

phục binh ở Tốt Động, Chúc Động và đồn

giặc xuống cánh đồng lầy lội tiêu diệt 5 vạn

tên, 1 vạn tên bị bắt sống, Lý Lượng, Lý

Đằng, Trần Hiệp bỏ mạng, Vương Thông bị

thương chạy về Đông Quan.

GV: Kết quả của trận Tốt Động, Chúc

Động?

HS:

GV: Vì sao được coi là có ý nghĩa chiến

lược?

HS: - Làm thay đổi tương quan lực lượng

giữa ta và địch

- Ý đồ chủ động phản công của địch bị

thất bại

- Ta giành thế chủ động trên chiến

- Tháng 10/1426, 5 vạn quân viên binh kéo vào thành Đông Quan

- Tháng7/11/1426, Vương Thông chỉ huy quân tiến vào Cao Bộ, Ta đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc Động

- Kết quả: tiêu diệt 5 vạn tên, 1

vạn tên bị bắt sống, Lý Lượng, Lý Đằng, Trần Hiệp bỏ mạng, Vương Thông bị thương chạy về Đông Quan

Trang 9

GV cho HS đọc đọan thơ trong SGK/ trang

90

………

- Thời gian: 15p

- Mục tiêu: Nắm được diễn biến trận Chi

Lăng-Xương Giang

phút,

GV: Sau thất bại ở Tốt Động, Chúc động

giặc Min hcó âm mưu gì mới?’

HS: Tháng 10/1427, giặc tăng 15 vạn viện

binh chia làm 2 đạo tiến vào nước ta:

HS quan sát lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn và

lược đồ trận Chi Lăng - Xương Giang

GV chỉ lược đồ hướng tiến quân của địch

- Tháng 10/1427, 15 vạn viện binh từ Trung

Quốc kéo vào nước ta chia làm 2 đạo:

Đạo quân chủ lực: 10 vạn do Liễu Thăng chỉ

huy  Lạng Sơn

Đạo quân thứ 2: 5 vạn do Mộc Thanh chỉ huy 

sông Hồng

GV: Trước tình hình đó bộ chỉ huy nghĩa

quân đã làm gì?

HS: Tập trung lực lượng xây dựng quân đội

mạnh.

GV: Vì sao ta đề ra chủ trương “xây thành

diệt viện”, vì sao lại tập trung tiêu diệt đạo

quân của Liễu Thăng trước mà không tập

trung lực lượng giải phóng Đông Quan?

HS:- Đây là chủ trương đúng đắn của quân

ta, đánh thành trước khi giặc tiến vào cả

trước và sau lưng đều có địch khó đối phó

Đánh được viện binh, địch trong các thành

phải hàng

2 Trận Chi Lăng – Xương Giang

( tháng 10/1427)

- Tháng 10/1427, giặc tăng 15 vạn viện binh chia làm 2 đạo tiến vào nước ta

- Ta tập trung lực lượng tiêu diệt quân Liễu Thăng trước

* Diễn biến:

- Ngày 8/10/1427, Liễu Thăng đưa quân vào nước ta 10/ 10/1427 đã bị phục kích và bị giết

ở ải Chi Lăng

- Lương Minh lên thay dẫn quân xuống Xương Giang liên tiếp bị phục kích ở Cần Trạm, Phố Cát

- Biết Liễu Thăng tử trận, quân Mộc Thạnh không đánh mà tan,

Trang 10

- Đánh đạo quân của Liễu Thăng trước dùng

bàn đạp tinh thần uy hiếp, đạo quân của Mộc

Thanh sẽ không đánh mà tan Viện binh tan,

địch ở các thành phải hàng

GV: Vì sao ta đặt mai phục ở Ải Chi Lăng.

Làm thế nào địch lọt vào trận địa?

HS:Quân tâ cử tướng giỏi vừa đánh vừa rút

lui nhử địch vào mai phục…

GV: Trình bày diễn biến trận Chi Lăng

Xương Giang?

GV:Ngày 8/10/1427, Liễu Thăng đưa quân

vượt biên giới nước ta Quân Lam Sơn do

tướng Trần Lựu chỉ huy vừa đánh vừa rút lui

nhử địch từ Khâu Ôn qua Pha Lũy đến trận

địa ở Chi Lăng Liễu Thăng hùng hổ đuổi

theo rơi vào trận địa mai phục của ta Liễu

Thăng bị Trần Lựu giết chết bên sườn núi

Mã Yên, tiêu diệt 1 vạn tên,

Tướng Lương Minh lên thay cho quân tiến

xuống Xương Giang, trên đường tiến quân

chúng bị quân ta mai phục ở Cần Trạm, Phố

Cát tiêu diệt 3 vạn tên, tướng Lương Minh tử

trận Thương thư bộ binh Lý Khách phải thắt

cổ tự tử

Mấy vạn quân địch co cụm ở giữa cánh

đồng XGiang 3-11-1427 ta tồng công kích

tiêu diệt 5 vạn tên, bắt sống số còn lại, cả

tướng Thôi tụ, Hòang Phúc

Tác động của chiến thắng Chi Lăng –

XGiang làm cho quân Mộc Thanh không

đánh mà tan rã, thừa thắng ta truy kích , diệt

hơn 1 vạn tên, bắt sống 100 tên Quân đích ở

thành khiếp đảm, Vương Thông phải xin hòa

đồng ý mở hội thề Đông Quan cam kết rút

quân về nước (10/12/1427  3/1/1428) đất

nước sạch bóng quân thù.

GV:Nhận xét gì về hội thề Đông Quan ?

Tại sao trên đà thắng lợi mà Lê Lợi lại mở

hội thề với quân giặc?

HS:Tạo điều kiện cho quân giặc rút lui về

vội vã rút quân về nước

* Kết quả:

- Liễu Thăng, Lương Minh bị tử trận, hàng vạn tên địch bị chết

- Vương Thông xin hòa, mở hội thề Đông Quan 10/12/1427 cam kết rút quân về nước

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	26,13 KB