Nói chung toàn cầu hóa được nhắc đến rất nhiều trong các cuộc họp, các buổi nghị sự giữa nguyên thủ các quốc gia bên cạnh những vấn đề nổi cộm của thế giới hiện nay như: khủng bố, phát t
Trang 1HỌC VIỆN NGOẠI GIAO
Globalization of American
culture
Giảng viên: Thầy Dương Văn Quảng Nhóm: Đinh Hoài Thu – TT40B
Nguyễn Quỳnh Hương – TT40A Trương Hải Anh – TT40A
Hà Nội, tháng 3 - 2016
Trang 2M c l c ụ ụ
Phần 1: Các khái niệm 1
1 Toàn cầu hóa 1
2 Toàn cầu hóa văn hóa 2
Phần 2: Văn hóa Mỹ trong bối cảnh toàn cầu hóa 5
1 Đặc trưng của văn hóa Mỹ 5
2 Sự lan rộng, thống trị của văn hóa Mỹ 6
3 Nguyên nhân dẫn đến sức hút rộng lớn của văn hóa Mỹ 7
4 Các phương thức truyền bá văn hóa Mỹ ra nước ngoài 7
4.1 Chính sách văn hóa của chính phủ Mỹ 8
4.2 Hệ thống truyền thông đại chúng 8
4.3 Các sản phẩm văn hóa 8
Phần 3: Hollywood 10
1 Sự nổi lên của Hollywood 10
1.1 Thời kì hoàng kim của Hollywood 11
1.2 Suy thoái 12
1.3 Hollywood mới và các phim bom tấn 12
2 Sức mạnh của điện ảnh Mỹ trên thế giới 13
2.1 Điện ảnh Mỹ - nền công nghiệp điện ảnh quốc tế 13
2.2 Sự ủng hộ của Chính phủ Mỹ 14
3 Phản ứng trước sự bành trướng của điện ảnh Mỹ 15
4 Phim Mỹ ở thị trường Việt Nam 15
Tài liệu tham khảo 17
Trang 3Ph n 1: Các khái ni m ầ ệ
Xu hướng toàn cầu hoá xuất hiện vào khoảng những năm 1870 – 1913, cho đến ngày nay
nó đã trở nên phổ biến và ngày càng diễn ra hết sức sôi động trên hầu hết mọi mặt của đời sống
xã hội Nói chung toàn cầu hóa được nhắc đến rất nhiều trong các cuộc họp, các buổi nghị sự
giữa nguyên thủ các quốc gia bên cạnh những vấn đề nổi cộm của thế giới hiện nay như: khủng
bố, phát triển kinh tế, ô nhiễm môi trường, xung đột sắc tộc, tôn giáo, Và một trong những vấn
đề được nhiều người quan tâm đó là toàn cầu hóa văn hóa – bởi xu hướng này đang diễn ra
quyết liệt và sâu sắc hơn
1 Toàn cầu hóa
Mặc dù được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau, với những mục đích khác nhau
nhưng hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng toàn cầu hoá trước hết là khái niệm dùng để chỉ
toàn cầu hoá về kinh tế, sau đó nó tác động ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác
Chúng ta biết rằng từ xa xưa đến nay, con người muốn sống và tồn tại được thì buộc phải
giải quyết rất nhiều vấn đề khác nhau do cuộc sống đặt ra Vấn đề đó có thể chỉ liên quan đến
một cộng đồng người, cũng có thể liên quan đến nhiều cộng đồng người khác nhau Tuy nhiên,
chỉ có ở thời đại ngày nay thì một số vấn đề được coi là quan trọng đối với sự tồn tại và phát
triển ổn định của toàn thể loài người mới xuất hiện Những vấn đề này được gọi là những vấn đề
toàn cầu Theo M.Maksimova, những vấn đề được coi là vấn đề toàn cầu phải có những đặc
trưng sau:
- Thực sự mang tính chất toàn hành tinh, liên quan đến lợi ích toàn nhân loại
- Đe doạ cả loài người tụt hậu trong bước phát triển tiếp của lực lượng sản xuất và cả
trong những điều kiện của cuộc sống
- Cần có những giải pháp và hành động không thể trì hoãn trên bình diện toàn hành tinh
để khắc phục mọi mối đe doạ đối với con người
- Đòi hỏi nỗ lực tập thể từ phía tất cả các quốc gia và toàn thể cộng đồng thế giới Chẳng
hạn như: vấn đề an ninh lương thực, an ninh năng lượng, môi trường, các cuộc xung đột vũ
trang, khủng bố, tệ nạn xã hội và tội ác, vấn đề phát triển kinh tế toàn cầu…
Với cách tiếp cận này thì toàn cầu hoá được hiểu là: xã hội loài người đã ở vào giai đoạn
mà sự phát triển của các nền kinh tế đòi hỏi những phương thức hoạt động và điều hành mới ở
cấp độ toàn cầu; sự nảy sinh và tồn tại những vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với toàn nhân loại
đòi hỏi sự giải quyết ở cấp độ toàn cầu; nguyện vọng muôn thủơ của con người được sống trong
một thế giới hoà bình, nhân ái và hạnh phúc cần được đáp ứng ở cấp độ toàn cầu – tất cả là yêu
cầu vừa là điều kiện để cho tất cả các quốc gia, các dân tộc liên kết với nhau trong một toàn thể
đồng thuận trong đó mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng đều tự do lao động, sáng tạo, sản xuất kinh
doanh, hợp tác và cạnh tranh với nhau để cùng nhau tiến bộ, rút bớt khoảng cách giữa nhau Và
để đạt được mục đích đó, tất cả những tự do trên đây đều được đặt trong khuôn khổ những nhìn
Trang 4nhận chung, những quy ước và thể chế chung được lập ra vì lợi ích của toàn cầu Ta gọi đó là
toàn cầu hoá
Vì vậy, toàn cầu hóa, về thực chất, là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, sự
ảnh hưởng, tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các dân
tộc trên toàn thế giới, hay nói như C Mác, là quá trình lịch sử biến thành lịch sử thế giới Toàn
cầu hóa là giai đoạn mới, giai đoạn phát triển cao của quá trình quốc tế hóa đã diễn ra từ nhiều
thế kỷ trước đây Hay một định nghĩa khác của Uỷ ban Châu Âu mang sắc thái kinh tế hơn:
“Toàn cầu hoá là một quá trình mà thông qua đó thị trường và sản xuất ở nhiều nước khác nhau
trở nên ngày càng phụ thuộc lẫn nhau do tính năng động của việc buôn bán hàng hoá và dịch vụ
cũng như do tính năng động của sự lưu thông vốn tư bản và công nghệ”
Đồng thời với quá trình toàn cầu hoá kinh tế là sự ra đời của các tổ chức quốc tế và khu
vực về chính trị, kinh tế, thương mại, tài chính Trước hết phải kể đến Liên hợp quốc (UN) với
191 nước thành viên, tức là chiếm đại bộ phận các nước trên thế giới Liên hợp quốc cùng các tổ
chức trực thuộc của mình như UNDP, UNESCO, UNFPA, UNICEF, FAO đang tác động đến
tất cả các nước trên phạm vi toàn cầu Ngoài ra là các tổ chức khác như Tổ chức Thương mại thế
giới (WTO), Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB) có vai trò ngày càng tăng
trong việc giải quyết những vấn đề kinh tế, chính trị chung của thế giới và khu vực, như giải
quyết các cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ ở Thái Lan, Indonesia, Hàn Quốc, Liên bang Nga,
Brazil hay việc can thiệp của các tổ chức này cùng với chính phủ của nhiều quốc gia vào việc
kìm hãm sự suy thoái kinh tế trong giai đoạn hiện nay của thế giới Đến lượt mình, các tổ chức
này lại thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa
Do vậy, chúng ta không thể hiểu toàn cầu hoá một cách đơn giản, phiến diện, mà cần nhìn
nhận nó như là một quá trình phức tạp, đầy mâu thuẫn, có tính chất hai mặt, chứa đựng cả mặt
tích cực lẫn mặt tiêu cực, cả thời cơ và thách thức đối với tất cả các quốc gia, trong đó các nước
đang phát triển, chậm phát triển chịu nhiều thách thức gay gắt hơn
2 Toàn cầu hóa văn hóa
Nhưng có thể khẳng định rằng bên cạnh quá trình toàn cầu hóa kinh tế đang diễn ra như
là một xu thế tất yếu và đang trở thành đề tài sôi nổi và nóng bỏng trên toàn thế giới, thì chúng ta
còn nhận ra một trào lưu toàn cầu hóa khác, thậm chí còn quyết liệt hơn, sâu sắc hơn, đó là toàn
cầu hóa về văn hóa Với tính đặc thù và tính độc lập tương đối của mình, quá trình toàn cầu hoá
văn hoá diễn ra gần song song với toàn cầu hoá nói chung, và toàn cầu hoá về kinh tế nói riêng
Trên cơ sở sự tăng cường mạnh mẽ của toàn cầu hoá kinh tế; sự tăng cường mạnh mẽ của các
thành tựu khoa học công nghệ, đặc biệt là giao thông và viễn thông; sự tăng cường giao lưu ảnh
hưởng và xích lại gần nhau giữa các dân tộc, các quốc gia, khiến văn hoá các dân tộc có nhiều cơ
hội giao lưu ảnh hưởng, cọ sát, học hỏi, chia sẻ lẫn nhau Trong quá trình như vậy, một mặt văn
hoá các dân tộc vừa phong phú, đa dạng hơn, mặt khác cũng không loại trừ sự mất mát, thui chột
của các nền văn hoá, các yếu tố văn hoá đã lỗi thời, không còn sức sống cạnh tranh Như vậy,
Trang 5cũng như toàn cầu hoá nói chung, mà cốt lõi của nó là toàn cầu hoá kinh tế, thì toàn cầu hoá văn
hoá cũng là điều hiện hữu
Toàn cầu hóa văn hóa một mặt tạo điều kiện cho việc mở rộng giao lưu quốc tế, tăng
cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc; tạo điều kiện cho việc tiếp thu những thành tựu của
văn hóa nhân loại cũng như phổ biến và khẳng định bản sắc văn hóa của dân tộc mình, đồng thời
nó cũng tạo điều kiện cho việc hiện đại hóa và làm phong phú nền văn hóa của dân tộc; mặt
khác, nó cũng là nguy cơ làm mai một bản sắc văn hóa dân tộc Thông qua toàn cầu hóa, lối sống
thực dụng, vị kỷ, chủ nghĩa cá nhân, "văn hóa phẩm" độc hại dễ dàng được du nhập, đặc biệt là
thông qua các phương tiện truyền thông
Bên cạnh đó, lập luận về toàn cầu hóa văn hóa của nhiều học giả lại thiên về xu hướng
nhất thể hóa, xu thế một nền văn hóa chung toàn cầu nhấn mạnh tính toàn nhân loại của văn hóa
Quan điểm này xuất phát từ nhận định toàn cầu hóa do phương Tây khởi xướng; phương Tây là
khu vực phát triển nhất của loài người nên thế giới càng tiến lại gần phương Tây hơn, trở nên
giống phương Tây hơn
Theo Habermas, các quốc gia châu Âu phồn vinh ngày nay đóng vai trò lớn trong tư cách
là kiểu mẫu và mô hình của tổ chức xã hội trên thế giới, mà có giá trị nhất là kinh nghiệm “thuần
hóa chủ nghĩa tư bản” Cái gì trong văn hóa châu Âu đã phổ biến rộng khắp ra các châu lục khác
ngoài châu Âu? Cơ đốc giáo và chủ nghĩa tư bản, khoa học tự nhiên và kỹ thuật, luật La Mã và
sắc lệnh Napoleon, hình thức cuộc sống công dân đô thị, nền dân chủ và quyền con người, thế
tục hóa nhà nước và xã hội, những yếu tố này ngày nay không còn là sở hữu riêng của châu Âu
nữa mà đã lan ra toàn thế giới “Phương pháp tư duy phương Tây bắt nguồn từ truyền thống Juda
– Cơ đốc có những nét đặc trưng nhất định Diện mạo tinh thần với chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa
duy lý và tính tích cực này được các dân tộc châu Âu chia sẻ với Mỹ, Canada, Úc Nói tóm lại,
Phương Tây là một khu vực rộng lớn hơn châu Âu”
Như vậy là toàn cầu hóa đang tiếp tục công việc châu Âu khai hóa văn minh cho thế giới
từ hai ba thế kỷ trước Ngay cả các giá trị Mỹ cũng có nhiều điểm chung với giá trị châu Âu
Thế nhưng, nhiều học giả lại có quan niệm khác về toàn cầu hoá mà theo đó, toàn cầu
hoá chỉ đơn giản là quá trình mở rộng phạm vi giao tiếp và trao đổi giữa người với người đạt đến
cấp độ toàn thế giới Với quan niệm này, toàn cầu hoá văn hoá là khái niệm hoàn toàn có thể
chấp nhận Nó phản ánh không chỉ xu hướng nhất thể hoá các chuẩn giá trị, mà còn bao hàm tất
cả những hậu quả có thể có do giao lưu và tương tác văn hoá đem lại Chẳng hạn như sự dung
nạp lẫn nhau giữa các yếu tố của các nền văn hoá khác nhau để hình thành nên hệ giá trị chuẩn
chung cho toàn nhân loại; sự va chạm và đụng độ giữa các nền văn hoá ở cấp độ toàn cầu; xu
hướng bài ngoại, chủ nghĩa biệt lập văn hoá, v.v
Với cái nhìn đó, toàn cầu hoá văn hoá đang hàm chứa trong bản thân nó hai khuynh
hướng chủ đạo song lại trái ngược nhau:
Trang 6a Toàn cầu hoá văn hoá đang đặt nền móng cho một hiện thực văn hoá theo nghĩa rộng
-văn hoá của toàn nhân loại Nói cách khác, toàn cầu hoá đang xác lập nên hệ giá trị chung đại
diện cho con người - nhân loại, xét trong quan hệ với giới tự nhiên và trong quan hệ ứng xử giữa
các dân tộc trên thế giới
b Toàn cầu hoá đang đánh thức sự phản tư văn hoá ở tất cả các dân tộc trên thế giới Nó
kích thích nhu cầu khẳng định bản sắc trước nguy cơ bị hoà tan vào môi trường văn hoá bên
ngoài Bởi lẽ, mỗi dân tộc, để tồn tại được đến ngày nay, đã phải đấu tranh không ngừng để bảo
tồn “cái tôi” độc đáo của mình Và, tính độc đáo ấy chính là bản sắc của mỗi dân tộc - cái cơ sở
văn hoá dùng để khu biệt cộng đồng dân tộc này với các cộng đồng dân tộc khác trong lịch sử
Do đó nhiều nhà văn hoá học hiện nay đã đi tới kết luận rằng: toàn cầu hoá văn hoá sẽ
không đẻ ra một thứ văn hoá duy nhất và độc tôn cho toàn thế giới; và cũng không hề làm tiêu
biến các nền văn hoá dân tộc khác, mà trái lại, nó lấy tính đa dạng của các nền văn hoá dân tộc
làm cơ sở phát triển
Trang 7Ph n 2: Văn hóa Mỹ trong b i c nh toàn ầ ố ả
Một trong những khía cạnh được bàn đến nhiều nhất của vấn đề toàn cầu hóa đó là sự lan
rộng và thống trị của văn hóa Mỹ Ngày nay, văn hóa Mỹ đã có sự ảnh hưởng rộng khắp trên
toàn thế giới Cho tới thời điểm hiện tại, không ai có thể dễ dàng phủ nhận văn hóa Mỹ khi mọi
tầng lớp người dân trên thế giới đều tiếp xúc hàng ngày với nền văn hóa này và ngày càng dễ bị
nó ảnh hưởng hơn bởi xu hướng mở cửa, phát triển hợp tác và giao lưu về văn hóa, kinh tế
1 Đặc trưng của văn hóa Mỹ
Mỹ là một quốc gia đa sắc tộc, được hình thành từ các nhóm cộng đồng khác nhau dựa
trên những điều kiện như tôn giáo, sắc tộc, tầng lớp xã hội, khu vực cư trú,… Chính vì lẽ đó, văn
hóa, xã hội, nhân sinh quan của người Mỹ rất đa dạng và phong phú dù Mỹ chỉ là một quốc gia
non trẻ so với các quốc gia có lịch sử hình thành hàng nghìn năm như Trung Quốc, Ấn Độ, Hy
Lạp,… Tuy nhiên, văn hóa Mỹ nhìn chung vẫn có sự nhất quán và có một số đặc điểm nổi bật
dưới đây
Đặc điểm đầu tiên phải kể đến đó là sự đề cao chủ nghĩa cá nhân và sự tự lập của người
Mỹ Xã hội Mỹ lấy con người cá nhân làm trung tâm, hay còn gọi là chủ nghĩa cá nhân Chủ
nghĩa cá nhân được hiểu theo hai nghĩa: thứ nhất đó là có tính chất khác biệt so với người khác,
làm mọi việc theo cách của riêng mình; thứ hai đó là sự đề cao vai trò của các nhân trong xã hội
nhưng không phải sự ích kỉ mà là cơ hội cho cá nhân tự phát triển để đưa xã hội cùng tiến lên
Con người cần phải có ý thức tận dụng hết cơ hội của mình và phấn đấu theo các hướng mà bản
thân họ và những người khác đánh giá rất cao là tiền tài, đất đai, vị trí và công việc đảm bảo Cái
giá phải trả cho sự tự do cá nhân là tinh thần tự lập Cá nhân phải học cách trông cậy vào chính
bản thân mình nếu không sẽ bị mất tự do Họ phải độc lập về tài chính và tình cảm từ rất sớm, tự
chăm sóc bản thân mình và giải quyết các vấn đề của mình có thể ngay ở tuổi 18 hay 20
Đặc điểm nổi bật thứ hai của xã hội Mỹ cần phải nhắc đến đó là sự công bằng đi liền với
sự cạnh tranh Người Mỹ coi phần lớn cuộc sống của họ là sự chạy đua để đi đến thành công và
sự bình đẳng về cơ hội được xem như là một nguyên tắc đạo đức Điều này giúp đảm bảo tính
công bằng, người thắng cuộc không phải do xuất thân hay chủng tộc, tôn giáo của mình mà là do
nỗ lực của chính bản thân họ Tuy nhiên, điều gì cũng có sự hai mặt của nó Cái giá phải trả cho
sự bình đẳng về cơ hội chính là sự cạnh tranh Áp lực cạnh tranh làm cho người Mỹ trở nên
mạnh mẽ và đầy nghị lực nhưng cũng tạo ra cho họ vô số căng thẳng
Tiếp theo đó là sự cần cù lao động và thành đạt về vật chất Phần lớn người Mỹ tin vào
giá trị của sự cần cù làm việc Một con người lý tưởng là một “con người lao động hết mình” Họ
tin rằng mỗi người nên có công ăn việc làm và không nên sống dựa vào phúc lợi xã hội của chính
phủ
Trang 8Tính táo bạo, chấp nhận rủi ro và năng lực sáng tạo là đặc điểm thứ tư của văn hóa Mỹ.
Tinh thần táo bạo và óc sáng tạo là xung lực tạo nên sức sống mãnh liệt của nước Mỹ Người Mỹ
không ngại phải vượt qua những bước mạo hiểm và rủi ro để đi đến thành công Tính táo bạo của
họ được sự trợ giúp giữa tinh thần làm việc tập thể với sự cạnh tranh, của việc coi trọng kinh
nghiệm và chuyên môn Điều này có thể thấy rất rõ ở khả năng sáng tạo dồi dào và không ngừng
đổi mới của người Mỹ trong kinh tế, khoa học kỹ thuật và nghệ thuật
Và đặc điểm nổi bật cuối cùng của văn hóa Mỹ là tính thẳng thắn, quyết đoán Người Mỹ
thường trao đổi thẳng thắn và trực tiếp với người khác về những điều mà họ không thích, đặc
biệt là trong môi trường làm việc Và họ thường cho rằng các cuộc xung đột hay bất hoà có thể
được giải quyết tốt đẹp bằng cách tranh luận thẳng thắn giữa những người có liên quan
2 Sự lan rộng, thống trị của văn hóa Mỹ
Hiện nay, các “giá trị Mỹ” xuất hiện ở rất nhiều quốc gia và mang đến sự ảnh hưởng rộng
khắp Biểu hiện chứng minh cho điều này đó là việc không khó để bắt gặp hình ảnh người dân ở
một quốc gia bất kỳ mặc quần jeans, nghe nhạc pop, xem phim Hollywood, theo dõi các chương
trình TV của CNN, Cartoon Network, MTV, hay uống Coca Cola, ăn McDonald’s Đồng thời,
các lễ hội truyền thống của Mỹ như lễ Halloween, Giáng Sinh, Phục Sinh, Lễ Tạ Ơn,… dần dần
được truyền bá, tổ chức và đã trở thành những ngày lễ không thể quên tại nhiều nước
Năm 2015, theo báo cáo hàng năm của Interbrand, một tổ chức có uy tín hàng đầu thế
giới về định giá các thương hiệu, thì đã có tới 8 thương hiệu của Mỹ lọt vào top 10 thương hiệu
tốt nhất
Rank Brand Country
Trang 9Theo trang Globalization101, tính đến năm 2014, kênh truyền thông CNN có tới hơn 200
triệu hộ gia đình là người xem trên hơn 212 quốc gia và vùng lãnh thổ
Ngành công nghiệp điện ảnh Mỹ cũng mang đến những thành tích ấn tượng không kém
Theo The Economist, tạp chí tin tức hàng tuần của Anh, ấn bản phát hành ngày 29/6/2002,
trong năm 2001, có 81,3% phim trên toàn thế giới do Mỹ tài trợ hoặc sản xuất tại nước Mỹ
Ngoài ra, sự thống trị của văn hóa Mỹ còn được biểu hiện ở ngành công nghiệp âm nhạc
Kể từ những năm 1980, thể loại nhạc rap bắt đầu phát triển và tiếp tục lan rộng đến các nền
văn hóa khác trên thế giới Từ Nam Phi cho đến Nhật Bản, thể loại âm nhạc này đac tạo ra
một lực ảnh hưởng toàn cầu Nhiều nghệ sĩ rap của Mỹ đã thừa nhận rằng có một tỉ lệ lớn đĩa
thu âm được tiêu thụ bởi thị trường nước ngoài
3 Nguyên nhân dẫn đến sức hút rộng lớn của văn hóa Mỹ
Với những số liệu và thực tế ấn tượng về văn hóa Mỹ được nêu ở phần trên, ta có thể thấy
rằng hiện tại nền văn hóa này có một sức hút vô cùng mạnh mẽ đối với người dân ở mọi tầng
lớp trên toàn thế giới Lý giải cho điều này, có ba nguyên nhân sau đây:
Nguyên nhân đầu tiên đó là sự xuất hiện ở khắp mọi nơi của văn hóa Mỹ Sau chiến tranh
thế giới thứ hai, hàng hóa của Mỹ tràn ngập trên các thị trường trên thế giới Văn hóa Mỹ vì
thế mà đã thâm nhập vào mọi châu lục thông qua sự phát triển như vũ bão của của các
phương tiện truyền thông đại chúng (âm nhạc, truyền hình, phim ảnh và internet), và thông
qua sự thâm nhập của các tập đoàn Mỹ vào các quốc gia khác Điều này khiến công chúng dễ
dàng tiếp cận và lựa chọn hàng hóa, dịch vụ của Mỹ hơn là của các quốc gia khác
Tuy vậy, yếu tố quyết định việc khách hàng lựa chọn sử dụng các sản phẩm tiêu dùng và
sản phẩm văn hóa của Mỹ lại không phải vì việc các sản phẩm của Mỹ xuất hiện khắp mọi
nơi Yếu tố then chốt này, và cũng là nguyên nhân thứ hai khiến văn hóa Mỹ phát triển mạnh
mẽ, đó là chất lượng và sức hút đến từ sự hiện đại của sản phẩm
Nguyên nhân cuối cùng đó là sự chú trọng đầu tư xây dựng thương hiệu của các tập đoàn
đa quốc gia của Mỹ Họ có những phương tiện tài chính để xây dựng mạng lưới tiếp thị và
phân phối toàn cầu, đồng thời nhanh chóng vận dụng những kỹ thuật hiện đại và tinh tế nhất
để quảng cáo và tiếp thị nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu và sự trung thành
4 Các phương thức truyền bá văn hóa Mỹ ra nước ngoài
Như đã đề cập ở các phần trên, sự phổ biến của văn hóa Mỹ đang ngày càng phát triển tới
mức được bằng từ “thống trị” nhờ có sự xuất hiện liên tục và mạnh mẽ của các sản phẩm Mỹ
Bảng 2015 Top 10 Best Global Brands (theo Interbrand)
Trang 10ở khắp mọi nơi trên thế giới Câu hỏi đặt ra là bằng cách nào văn hóa Mỹ được phổ biến ra
nước ngoài?
4.1 Chính sách văn hóa của chính phủ Mỹ
Văn hóa là một bộ phận cấu thành quan trọng của chính sách đối ngoại nên việc truyền bá
văn hóa Mỹ ra ngoài đã trở thành một công việc của nhà nước/chính phủ Hoa Kỳ
Hành động đầu tiên có thể kể đến trong nỗ lực truyền bá văn hóa của Mỹ đó là việc thực
hiện các hoạt động trao đổi và xuất khẩu văn hóa, giáo dục Gần đây nhất, vào năm 2006, đệ
nhất phu nhân Laura Bush đã đưa ra “Sáng kiến văn hóa toàn cầu” nhằm tăng cường các
chuyến biểu diễn nghệ thuật thông qua việc hợp tác với các khu vực tư nhân Về khía cạnh
giáo dục, chính phủ Mỹ cùng các tổ chức NGOs đã triển khai các chương trình trao đổi về
văn hóa và giáo dục tại các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển
Ngoài ra, chính phủ Mỹ còn đầu tư ngân sách lớn cho cơ quan thông tin (USIA) để liên
tục tác động đến công chúng trên toàn thế giới, tuyên truyền chính sách đối ngoại của Mỹ và
quảng bá văn hóa Mỹ
Đặc biệt nhất đó là sự ủng hộ của chính phủ Mỹ đối với công nghiệp văn hóa, đặc biệt là
ngành điện ảnh, trong nỗ lực xuất khẩu ra nước ngoài Đồng thời, chính phủ Mỹ cũng tích
cực triển khai các hoạt động ngoại giao và biện pháp kinh tế để ngăn cản các quốc gia khác
dựng lên những cản trở cho việc lưu thông những sản phẩm văn hóa của Mỹ Ví dụ cho điều
này có thể đề cập đến việc với hiệp định Blum – Byres năm 1948 Mỹ đã mở rộng thị trường
Pháp cho các bộ phim Hoa Ký chiếm lĩnh các rạp chiếu phim, gây nên tình trạng ngột ngạt
cho nền công nghiệp điện ảnh Pháp
4.2 Hệ thống truyền thông đại chúng
Phương tiện truyền bá văn hóa hữu hiệu tiếp theo của Mỹ đó chính là các công cụ truyền
thông đại chúng như truyền hình, truyền thanh, báo chí và mạng internet
Lý do mà hệ thống truyền thông đại chúng của Mỹ lại thành công đến vậy trong khi tại
bất kỳ quốc gia nào cũng đều có hệ thống truyền thông riêng đó là hệ thống truyền thông của
Mỹ sở hữu số lượng đông đảo nhất, có sức mạnh trí tuệ và vật chất cực lớn, sức bao trùm cực
rộng và hiệu quả vô cùng cao Thêm vào đó, Mỹ còn là quốc gia luôn đi đầu trong lĩnh vực
khoa học kĩ thuật và công nghệ thông tin nên luôn vận dụng các phương tiện có sức truyền
tải nhanh, mạnh và rộng nhất để quảng bá thông tin
Một công cụ, hay một cách thức quan trọng khác khiến cho hệ thống truyền thông đại
chúng của Mỹ phát huy được tác dụng truyền bá đó chính là việc nó sử dụng tiếng Anh Đây
là loại ngôn ngữ quốc tế chiếm vị trí chủ đạo, là một lợi thế khiến văn hóa Mỹ thâm nhập vào
mọi nơi Và ngược lại, sự phát triển như vũ bão của văn hóa Mỹ lại ngày càng khiến tiếng
Anh trở nên phổ biến hơn