Đề bài:A. Trên cơ sở lí luận địa tô tư bản chủ nghĩa của Các Mác, đề xuất hàm ý chính sách để giải quyết các vấn đề đất đai ở Việt Nam. B.Lấy một ví dụ từ tham quan thực tế hoặc tìm tư liệu minh họa về việc sử dụng đất hiệu quả , góp phần phát triển một nền nông nghiệp hàng hóa bền vững ở nước ta.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH- KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Đề tài nguyên cứu và liên hệ thực tế
Môn : Kinh tế chính trị Mác-Lênin
Nhóm: 10
Trang 2Đề bài:A Trên cơ sở lí luận địa tô tư bản chủ nghĩa của Các Mác,
đề xuất hàm ý chính sách để giải quyết các vấn đề đất đai ở Việt Nam
B.Lấy một ví dụ từ tham quan thực tế hoặc tìm tư liệu minh họa về việc sử dụng đất hiệu quả , góp phần phát triển một nền nông nghiệp hàng hóa bền vững ở nước ta
Bài làm
A Trên cơ sở lí luận địa tô tư bản chủ nghĩa của Các Mác, đề xuất hàm ý chính sách để giải quyết các vấn đề đất đai ở Việt Nam
I Địa tô:
1 Khái niệm:
- Trong quá trình sản xuất, nhà tư bản kinh doanh nông nghiệp phải thuê, mướn ruộng đất của địa chủ và thuê công nhân để tiến hành sản xuất Do đó nhà tư bản phải trích một phần giá trị thặng dư do công nhân tạo ra để trả cho chủ đất dưới hình thức địa tô Nhưng giai cấp tư sản vẫn bóc lột người công nhân để tạo ra giá trị thặng dư, một phần sẽ nộp cho địa chủ và phần còn lại, nhà tư bản chiếm không
- Gía cả ruộng đất là hình thức địa tô tư bản hoá Bởi ruộng đất đem lại địa tô, tức là đem lại một thu nhập ổn định bằng tiền nên nó được xem như một loại tư bản đặc biệt Còn địa tô chính
là lợi tức của tư bản đó Do vậy giá cả ruộng đất chỉ là giá mua địa tô do ruộng đất mang lại theo tỷ suất lợi tức hiện hành Nó
tỷ lệ thuận với địa tô và tỷ lệ nghịch với tỷ suất lợi tức tư bản gửi vào ngân hàng
2 Hình thức:
- Địa tô chênh lệch
- Địa tô tuyệt đối
- Địa tô độc quyền
*Ý nghĩa:
Trang 3Địa tô độc quyền là hình thức đặc biệt của địa tô tư bản chủ nghĩa Địa tô độc quyền có thể tồn tại trong nông nghiệp, công nghiệp khai thác và ở các khu đất trong thành thị Trong nông nghiệp, địa tô độc quyền có ở các khu đất có tính chất đặc biệt, cho phép trồng các loại cây đặc sản hay sản xuất các sản phẩm đặc biệt
Trong công nghiệp khai thác, địa tô độc quyền có ở các vùng khai thác các kim loại, khoáng chất quý hiếm, hoặc những
khoáng sản có nhu cầu vượt xa khả năng khai thác chúng Trong thành thị, địa tô độc quyền có ở các khu đất có vị trí thuận lợi cho phép xây dựng các trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, nhà cho thuê có khả năng thu lợi nhuận cao
Nguồn gốc của địa tô độc quyền cũng là lợi nhuận siêu ngạch
do giá cả độc quyền của sản phẩm thu được trên đất đai ấy, mà nhà tư bản phải nộp cho địa chủ
II Đề xuất biện pháp giải quyết quan hệ đất đai dựa trên
lí luận về địa tô.
1 Chính sách giao ruộng đất lâu dài cho nông dân để canh tác.
“ Theo luật đất đai năm 1993 người nông dân được trao quyền
ổn định đất lâu dài với thời gian 20 năm đối với cây hàng năm
và 50 năm với cây lâu năm( người sử dụng được quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp đất được giao” Bên cạnh quyền sử dụng đất lâu dài, người sử dụng đất được chuyển từ nơi kém hiệu quả sang nơi sử dụng hiệu quả hơn Giao ruộng đất ổn định lâu dài cho nông dân đã khơi dậy tính cần cù, chịu khó và tăng sự gắn bó của nông dân với ruộng đất Nhờ chính sách giao khoán theo sản phẩm, chính sách khoán 10 cho người dân khiến họ yên tâm đầu tư cho sản xuất Địa tô chênh lệch trở thành đòn bẩy kinh tế quan trọng và chính nó đảm bảo đất đai được sủ dụng hợp lý, có hiệu quả “ Qua 5 năm thực hiện( 1993 – 1998) luật đât đai 1993 đã phát huy nhiều mặt tích cực trong sản xuất và đời sống Đến cuối năm 1997, khu vực nông thôn đã có 64,6% số hộ sử dụng đất nông nghiệp
và 34,4% số hộ được cáp giấy công nhận quyền sử dụng đất Nhờ những đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước như tăng đầu tư cho nông nghiệp; chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi,
Trang 4quan tâm đến đầu ra của nông phẩm… mà ngành nông nghiệp đạt mức tăng trưởng cao, nước ta từ một nước thiếu đói đã trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thế giới
2 Hỗ trợ cho vay lãi suất thấp, ứng dụng khoa học công nghệ
vào công cuộc cải thiện năng suất sản phẩm nông nghiệp :
Chính phủ sẽ lập ra các tiêu chí khi cho vay trong công cuộc canh tác đất, cùng với đó là nâng cao trình độ của người lao động trong việc sử dụng đất đai và sử dụng khoa học kĩ thuật vào trồng trọt và chăn nuôi
3 Vấn đề quyền sở hữu và sử dụng ruộng đất
Tại Việt Nam, hiện nay quyền sở hữu đất đai thuộc về Nhà
nước, mọi công dân, tổ chức, công ty v.v chỉ có quyền sử dụng đất đai Hiểu theo khái niệm địa tô trên đây thì những người đang có quyền sử dụng đất không có quyền gì trong việc thu địa tô hay địa tô thặng dư, mà quyền này thuộc về Nhà nước Điều này trên thực tế làm cho Nhà nước có một vai trò độc
quyền trong việc định giá đền bù khi thu hồi đất đai, và khi các chính sách định giá đền bù chưa hợp lý dễ gây ra phản ứng của người sử dụng cũng như tạo kẽ hở để một số người làm giàu bất chính từ đất Đất đai thuộc sở hữu toàn dân và Nhà nứơc là đại diện sở hữu trực tiếp, vì vậy cần có quan niệm rõ ràng về quyền
sở hữu đặc biệt này Trong nông nghiệp, “ ruộng đất thuộc sở hưũ toàn dân, được Nhà nước giai cho hộ nông dân sử dụng lâu dài” Nhà nước quy định bằng pháp luật vấn đề chuyển quyền
sử dụng ruộng đất, không thể tư hữu hoá ruộng đất, vì như vậy, phân hoá lớn về giai cấp, cản trở việc quy hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng và các cơ sở vật chất khác làm căng thẳng thêm vấn đề tranh chấp ruộng đất vốn đã phức tạp Quan điểm cho rằng, muốn phát triển sản xuất phải tư hữu hoá ruộng đất là hết sức sai lầm Theo Lênin, những tài liệu lịch sử đã chứng minh rằng: “ dưói bất cứ hình thức chiếm hữu ruộng đất nào, nhà nươc tư bản chủ nghĩa cũng vẫn nảy sinh và phát triển” Và về mặt lý luận, nền sản xuất tư bản chủ nghĩa có thể hoàn toàn đi đôi với việc không có chế độ tư hữu về ruộng đất, với việc quốc hữu hoá ruộng đất, tức là khi mà không có địa tô tuyệt đối, còn địa tô chênh lệch thuộc về nhà nước Nhân tố kích thích sự tiến
bộ về nông học không vì thế mà yếu đi, trái lại, còn được tăng
Trang 5cường lên rất nhiều Nếu trao quyền sở hữu ruộng đất cho nhân dân thì không chỉ làm cho việc tranh chấp ruộng đất thêm gay gắt, mà còn xuất hiện sự đầu cơ ruộng đất, sự phân hoá giai cấp càng tăng nhanh Để khuyến khích nông dân đầu tư thâm canh, ứng dụng công nghệ mới nhằm thu địa tô chênh lệch , cần trao quyền sử dụng ruộng đất lâu dài và quy định đựoc quyền thừa kế Trong điều kiện dân số tăng nhan, bình quân ruộng đất tính theo nhân khẩu rất thấp, quyền thừa kế tất yếu dẫn đến làm tăng sự phân tán manh mối ruộng đất, chỉ có thể khắc phục tình trạng ấy bằng khai hoang tăng vụ, thâm canh và
tổ chức dịch vụ, phát triển các ngành nghề khác để rút bớt lao động ra khỏi trồng trọt chứ không phải bằng cánh tư hữu hoá và tuỳ tiện mua bán ruộng đất
4 Thực hiện các chính sách ưu đãi dành cho các doanh nghiệp
thu mua các sản phẩm nông nghiệp từ nông dân:
Các chính sách như hỗ trợ chi phí vận chuyển, giảm thuế, trợ giá sàn… Để vừa giúp cho các doanh nghiệp thêm phần tự tin thu mua sản phẩm từ nông dân, đồng thời giúp cho nông dân không phải phụ thuộc quá nhiều giá cả thị trường
5 Xác định thuế nông nghiệp
Vì đất không được sinh ra, thị trường đất đai phản ứng đối với việc đánh thuế khác hẳn so với thị trường lao động và thị trường hàng hóa do con người sản xuất ra Thuế giá trị đất hoàn thiện một cách lý tưởng có thể không ảnh hưởng tới chi phí cơ hội trong việc sử dụng đất, thay vì thế nó có thể làm giảm giá trị của quyền sở hữu đất hợp pháp Nền sản xuất nông nghiệp gắn liền với tư liệu sản xuất cơ bản là đất đai nên xác định thuế giá trị đất ở nước ta hiện nay là một việc làm hết sức quan trọng trong việc quản lý kinh tế Nên muốn có nền sản xuất nông nghiệp phát triển, cần thiết phải xây dựng một chính sách thuế hợp lý và mang ý nghĩa khuyến khích, tạo điều kiện cho người nông dân đầu tư vốn sản xuất Trước khi đổi mới, người đầu tư chính để phát triển nông nghiệp là nhà nước chứ không phải là nông dân Do đó địa tô chênh lệch nếu có được nhà nước thu lại thông qua thhuỷ lợi phí, thu thuế Mức thuế thu căn cứ vào điều kiện tự nhiên của đất canh tác Nói cách khác, thuế nông
nghiẹưp chính là địa tô mà nông dân canh tác trên ruộng đất thuộc sở hữu toàn dân phải trả cho nhà nước Địa tô chênh lệch
Trang 6đảm bảo cho đất đai không bị sử dụng cạn kiệt mà luôn đựoc bổ sung, bồi dưỡng độ phì nhiêu Qua nhiều lần sửa đổi, “ miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ các hộ nông
nghiệp sử dụng đất trong mức hạn điền và giảm thuế sử dụng đối với các đối tượng khác, các trang trại có hiệu lực từ
năm2003”, xem xét giảm thuế nông nghiệp trong một thời kỳ nhất định, để khuyến khích nông dân bằng cái lợi hữu hình hơn nữa Việc giảm thuế sẽ tạo điều kiện để nông dân có thêm thu nhập: một phần thu nhập đầu tư vào sản xuất nông nghiệp…từ
đó thúc đẩy sản xuất nói chung và sản xuất nông nghiệp nói riêng
6 Giải quyết vấn đề đất xây dựng.
Hiện nay các vấn đề liên quan đến đất xây dựng ở nước ta cũng gặp rất nhiều khó khăn “ Sự tăng lên và đứng ở mức cao của bất động sản đã tác động đến bốn mặt Một lượng vốn lớn của
xã hội đã không được trực tiếp sử dụng vào sản xuất kinh
doanh, một bộ phận đất nông nghiệp đã bị chuyển mục đích sử dụng và một bộ phận nông dân đã trở thành không có việc làm Nhà nước trên danh nghĩa chủ sở hữu đất đai phải chi ra một lượng vốn lớn khi thu hồi để giải phóng mặt bằng, chẳng khác nào mua lại đất của chính mình” Có một thực tế là đất ngày càng bị thu hẹp trong khi đó nhu cầu đất xây dựng lại tăng
mạnh Nhu cầu nhà ở, mặt bằng sản xuất, đất để xây dựng các công trình, cơ sở hạ tầng ngày càng cần thiết Nhà nước cần phải có những điều chỉnh, quy hoạch chi tiết để giải quyết hợp lí tình trạng đất xây dựng hiện nay Để tài nguyên đất không bị lãng phí và được sử dụng đúng mục đích
*Một số cách giải quyết khác:
- Đẩy mạnh việc xây dựng và thực thi chính sách giải quyết đất đai Tích cực thực hiện công tác tuyên truyền để sự phân định của Nhà nước giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng đất đai trở nên rõ ràng, chặt chẽ để người sử dụng đất nắm chắc được quyền và nghĩa vụ của mình
- Phù hợp hóa chính sách về đất đai, nhà ở với các yêu cầu và các quy luật hoạt động của nền kinh tế thị trường
- Củng cố hệ thống luật pháp để quản lý, điều tiết hoạt động nhịp nhàng, giảm tỉ lệ tự phát, nạn đầu cơ nhà đất
Trang 7- Hoàn thiện các chính sách về đất đai, cụ thể là chính sách thuế, phí, lệ phí sử dụng đất, bồi thường giải phóng mặt bằng… phải thể hiện được nguyên tắc phân phối địa tô giữa người sử dụng đất và chủ sở hữu đất để duy trì các nguồn lợi do đất
mang lại từ Nhà nước chuyển sang người sử dụng và chiếm giữ đất đai
- Thúc đấy công tác qui hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai của Chính và không mang nặng tính hình thức, phải phù hợp với yêu cầu thực tế và định hướng phát triển kinh tế xã hội
- Phân định trách nhiệm quản lý đất đai cho các cấp các ngành
rõ ràng, cụ thể, không dẫn đến sự trùng lắp trong các văn bản làm cho việc triển khai thi hành pháp luật Hệ thống văn bản pháp luật và chính sách đất đai phải thống nhất, cố định không nên thay đổi quá nhiều
- Xây dựng năng lực cán bộ địa phương là vấn đề cốt yếu
- Khẩn trương giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ cụ thể
- Điều chỉnh giảm các mức thuế sử dụng đất, thuế trước bạ, thuế chuyển nhượng quyền sử dụng đất
- Bồi thường khi giải phóng mặt bằng và điều tiết địa tô
- Tăng cường các biện pháp thúc đẩy tích tụ và tập trung ruộng đất trong nông nghiệp
- Xử lý kịp thời hành vi vi phạm Luật Đất đai, đặc biệt là tình trạng quy hoạch treo
- Không đặt điều kiện về hộ khẩu trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Tạo mặt bằng sản xuất kinh doanh cho nhà đầu tư và đấu giá quyền sử dụng đất đối với các dự án đầu tư để loại bỏ cơ chế xin – cho
B Lấy một ví dụ từ tham quan thực tế hoặc tìm tư liệu minh họa
về việc sử dụng đất hiệu quả , góp phần phát triển một nền nông nghiệp hàng hóa bền vững ở nước ta
Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Sản xuất Nông nghiệp VinEco - một thành viên của Tập Đoàn Vingroup - đã
Trang 8chính thức tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp ngày 19 tháng 3 năm 2015.Với:
14 Nông trường trên cả nước, hơn 800 Hợp tác xã liên kết, trên
250 Kỹ sư, Thạc sĩ, Tiến sĩ, và Phó Giáo sư ngành Nông nghiệp cùng hàng nghìn lao động địa phương, 3.000 ha diện tích sản xuất, gần 3.000 tấn nông sản tiêu thụ mỗi tháng… là các thành tựu ấn tượng của VinEco sau 3 năm hình thành và phát triển
Chỉ sau 36 tháng, VinEco đã xây dựng và phát triển 14 nông trường quy mô và hiện đại bậc nhất, phân bổ rộng khắp trên toàn quốc Các nông trường được quy hoạch thiết kế khoa học với khu sản xuất đồng ruộng, khu nhà màng, khu nhà kính, khu
sơ chế, đóng gói tự động và khu bảo quản
Không chỉ lớn nhất về quy mô sản xuất, VinEco còn là đơn vị tiên phong đưa công nghệ và kĩ thuật nông nghiệp tiên tiến hàng đầu thế giới về Việt Nam Toàn bộ 14 nông trường sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và đang chuyển dần sang tiêu chuẩn Global GAP Riêng VinEco Măng đen (Kon Tum) sẽ đi theo hướng sản xuất nông nghiệp hữu cơ Công ty đã kí hợp đồng tư vấn, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật, giống và thiết bị nông nghiệp với các đối tác uy tín trên thế giới: máy móc cơ giới hóa của Kubota (Nhật Bản); công nghệ tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa
Trang 9của Netafirm (Israel); công nghệ nhà kính điều khiển khí hậu của Marchegay(Pháp), công nghệ sản xuất nấm ôn đới (Hàn Quốc), công nghệ canh tác nhiều tầng (Singapore), tư vấn về công nghệ và quản lý sau thu hoạch(Hà Lan)…
Về kênh phân phối, rau-củ-quả VinEco đang được phân phối độc quyền tại trang thương mại điện tử Adayroi.com và gần 1.500 siêu thị, cửa hàng VinMart & VinMart+ trên toàn quốc Mỗi
tháng VinEco cung cấp ra thị trường hàng nghìn tấn nông sản sạch như: rau ăn lá, rau ăn củ, rau gia vị, trái cây Với hơn 100 chủng loại, được ứng dụng quy trình kiểm soát tự động và khép kín hoàn toàn trong nhà kính, nhà màng như: nấm, dưa lưới, dưa lê, dưa leo baby, rau mầm và rau thủy canh, rau củ quả khác…Đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nông sản sạch ngày càng tăng của thị trường và tăng trải nghiệm của khách hàng, VinEco Nam Hội An đã đi vào hoạt động tháng 4/2018 và hiện đang là nông trường duy nhất trên toàn quốc sở hữu công nghệ thủy canh giá thể nhiều tầng, mang tới năng suất vượt trội Vineco Nam Hội An song hành cùng chuỗi Vinpearl Nam Hội An, mang các trải nghiệm thú vị đến các khách hàng, không chỉ được ăn sạch mà còn được ngắm nhìn, trực tiếp cảm nhận và hiểu thêm
về sản xuất Nông nghiêp công nghệ cao
Trang 10Cùng với việc chủ động tham gia trực tiếp sản xuất, VinEco cũng từng bước thúc đẩy việc thực hiện sứ mệnh lan tỏa, thay đổi tư duy làm nông nghiệp của người Việt khi khởi động chương trình “Đồng hành, hỗ trợ và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp Việt” năm 2016 Sau 2 năm triển khai với hàng trăm buổi hội thảo, đào tạo chuyên môn quy mô lớn nhỏ dành cho các hợp tác
xã và hộ nông dân trên toàn quốc, hơn 800 hộ sản xuất hợp tác với VinEco đã cung cấp được sản phẩm liên kết ra thị trường thông qua chuỗi bán lẻ VinMart & VinMart+
Tuy mới gia nhập thị trường 3 năm, nhưng VinEco nhanh chóng được xã hội ghi nhận và ủng hộ, từ chính phủ, các bộ ngành tới người tiêu dùng khi liên tục nhận danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2017, 2018” – một chứng chỉ chất lượng được chính người tiêu dùng Việt bình chọn và đánh giá Tháng 3/2018, VinEco được Ban Quản lý ATTP TP.Hồ Chí Minh trao tặng chứng nhận “Chuỗi thực phẩm an toàn”, đánh dấu sự công nhận chất lượng của người tiêu dùng miền Nam với VinEco Tháng 6/2018, VinEco tiếp tục đón nhận danh hiệu “Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam 2018” do Tổng hội nông nghiệp Việt Nam thuộc Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn trao tặng
Với mục tiêu đưa thương hiệu nông sản Việt Nam lên đấu trường quốc tế, VinEco còn tích cực tham gia các hội chợ quốc tế:
Thaifex (hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống hàng đầu châu Á); tuần hàng Việt Nam tại Rungis Pháp (chợ đầu mối lớn