Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, lười vận động được chứng minh là một trong những nguy cơ chính dẫn đến hai căn bệnh này và vô số các nguy cơ bệnh khác.. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng những b
Trang 1TR TRƯỜ ƯỜ ƯỜNG NG NG Đ Đ ĐH H H KINH KINH KINH T T TẾ Ế Ế LU LU LUẬ Ậ ẬT T KHOA KHOA KINH KINH KINH T T TẾ Ế Ế ĐỐ ĐỐ ĐỐIIII NGO NGO NGOẠ Ạ ẠIIII
L LỚ Ớ ỚP P P K15402 K15402
H HỌ Ọ Ọ V V VÀ À À T T TÊ Ê ÊN: N: NGUY NGUYỄ Ễ ỄN N N PH PH PHÚ Ú ÚC C C TH TH THẮ Ắ ẮNG NG
MSSV: MSSV: K154020151 K154020151
Trang 3Mục lục
L Líííí do do do ch ch chọ ọ ọn n n đề đề đề ttttà à ài: i: i: 4
I, I, Th Th Thếếếế n n nà à ào o o llllà à à v v vậ ậ ận n n độ độ động? ng? ng? 6
II,L II,Lợ ợ ợiiii íííích ch ch ccccủ ủ ủa a a vi vi việệệệcccc v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng 6
1, Ảnh hưởng của vận động đến hệ tuần hoàn 7
2, Ảnh hưởng của vận động đến hệ miễn dịch 8
3, Ảnh hưởng của vận động đến hệ thần kinh 9
4, Ảnh hưởng của vận động đến hệ tiêu hóa 10
5, Ảnh hưởng của vận động đến hệ hô hấp 11
6, Ảnh hưởng của vận động đến hệ cơ và xương 12
7, Ảnh hưởng của vận động đến tinh thần 13
III, III,V V Vìììì sao sao sao n n nó ó óiiii m m mọ ọ ọiiii ph ph phươ ươ ương ng ng thu thu thuố ố ốcccc đề đề đều u kh khô ô ông ng ng th th thểểểể thay thay thay th th thếếếế đượ đượ đượcccc v v vậ ậ ận n n độ độ động? ng? ng? 13
1,Báo động về tai biến và kháng thuốc 14
2,Tốt cho sức khỏe nhưng có chữa được bệnh? 15
IV, IV, S S Số ố ống ng ng y y yêêêêu u u v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng để để để ttttậ ậ ận n n h h hưở ưở ưởng ng ng cu cu cuộ ộ ộcccc ssssố ố ống ng ng 16
V, V, M M Mộ ộ ộtttt ssssố ố ố llllư ư ưu u u ý ý ý khi khi khi v v vậ ậ ận n n độ độ động, ng, ng, luy luy luyệệệện n n ttttậ ậ ập p p TD-TT TD-TT TD-TT 17
VI, VI, K K Kếếếếtttt lu lu luậ ậ ận n n 18
Trang 4L Líííí do do do ch ch chọ ọ ọn n n đề đề đề ttttà à ài: i:
Sự phát triển của khoa học kỹ thuật cùng với lối sống hiện đại đã khiến thói quen đi lại, lao động chân tay của con người gần như biến mất Tình trạng lười vận động đã đặt con người vào trạng thái nguy hiểm tới sức khỏe một cách trầm trọng và đang trở thành mối đe dọa lớn của nhân loại trong tương lai
Theo nghiên cứu khoa học gần đây được đăng tải trên tạp chí The Lancet (Anh), có khoảng 1/3 người trưởng thành trên khắp thế giới mắc
“bệnh” lười vận động, dẫn đến hậu quả 5,3 triệu người chết mỗi năm và Việt Nam là một trong 10 nước lười vận động nhất thế giới
Cũng theo thông tin được đăng trên tạp chí The Lancet, nếu một người không vận động thể chất nhẹ nhàng đủ 30 phút/5 lần/tuần và vận động thể lực mạnh 20 phút/3 lần/tuần hoặc kết hợp cả hai hình thức vận động trên, thì bị coi là rơi vào tình trạng thiếu vận động Thiếu vận động dẫn tới hàng loạt bệnh nguy hiểm như tim mạch, tiểu đường, béo phì, ung thư vú, ung thư đại tràng Các nhà nghiên cứu đánh giá mức độ nguy hiểm của tình trạng thiếu vận động tương đương với bệnh béo phì và nạn hút thuốc lá và nếu thế giới giảm được 10% tỷ lệ người thiếu vận động sẽ ngăn chặn được cái chết của hơn 500.000 người/năm Tại Việt Nam, theo điều tra của Viện Tim mạch Việt Nam và Viện Dinh Dưỡng tại 8 tỉnh, thành phố, hiện nay tỷ lệ người mắc bệnh tim mạch (từ 25 tuổi trở lên) là 25,1%, tỉ lệ người mắc chứng béo phì là 16,3% Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, lười vận động được chứng minh là một trong những nguy cơ chính dẫn đến hai căn bệnh này và
vô số các nguy cơ bệnh khác
Lối sống ít vận động, dành thời gian nhiều cho xem tivi, đọc báo, làm việc bằng máy vi tính, nói chuyện qua điện thoại, lái xe, ăn uống, ngồi lì trong văn phòng… đang ngày càng phổ biến trong đại bộ phận người dân nước ta, gây ra những căn bệnh nguy hiểm Đặc biệt, đối với những người thường xuyên làm công việc văn phòng, lười vận động còn là nguyên nhân của những chứng bệnh phổ biến như đau khớp, đau vai gáy, stress thường xuyên…dẫn đến sức khỏe suy giảm, tinh thần căng thẳng, ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng cuộc sống Hoạt động thể lực ngày càng ít đi, con người càng trở nên lười nhác hơn Bệnh tật là nguy cơ nhãn tiền
Con số gây “sốc” này cho thấy thói quen lười vận động mặc dù là nguyên nhân của nhiều căn bệnh nguy hiểm nhưng ngày càng trở nên phổ
Trang 5biến, đòi hỏi những cách suy nghĩ mới của mỗi người chúng ta.
Không phải ngẫu nhiên mà một danh y người Pháp phát biểu rằng:
“
“V V Vậ ậ ận n n độ độ động ng ng ccccó ó ó th th thểểểể thay thay thay th th thếếếế đượ đượ đượcccc m m mọ ọ ọiiii ph ph phươ ươ ương ng ng thu thu thuố ố ốcccc nh nh như ư ưng ng ng m m mọ ọ ọiiii ph ph phươ ươ ương ng thu
thuố ố ốcccc đề đề đều u u kh kh khô ô ông ng ng th th thểểểể thay thay thay th th thếếếế đượ đượ đượcccc v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng” ” ”
Trang 6I, I, Th Th Thếếếế n n nà à ào o o llllà à à v v vậ ậ ận n n độ độ động? ng?
Vận động là không có ngồi lì một chỗ, mà phải đi đứng, hoạt động thường xuyên
Tùy theo tình trạng sức khỏe và tuổi tác của mỗi người mà mình áp dụng một môn thể dục thích nghi Tài chi, khí công, yoga, aerobic, múa, khiêu vũ dưỡng sinh, bơi lội, đạp xe máy, quần vợt, bóng bàn, vũ cầu, đánh golf, chơi banh, chạy bộ jogging, v.v…tất cả đều tốt cho sức khỏe Đi bộ, nhất là đi nhanh, là môn dễ nhất và rất tốt cho tim mạch, đặc biệt là đối với các bạn khá lớn tuổi
Ngoài ra, làm vườn, cắt cỏ, đổ rác, rửa xe, lau nhà Đều là vận động
và rất thư giãn Tất cả đều rất tốt cho việc gìn giữ sức khỏe thể chất và tinh thần
II,L II,Lợ ợ ợiiii íííích ch ch ccccủ ủ ủa a a vi vi việệệệcccc v v vậ ậ ận n n độ độ động ng
Thể dục quan trọng cho việc duy trì thể trạng cơ thể và góp phần tích cực vào duy trì trọng lượng vừa vặn, xây dựng duy trì mật độ xương, sức mạnh các cơ, khớp, tính cơ động, đẩy mạnh sự khỏe mạnh sinh lý, giảm nguy hiểm phẫu thuật, và làm tăng sức mạnh hệ miễn dich
Các bài tập còn giảm mức cortisol Cortisol là một hóc môn gây căng thẳng tạo ra mỡ ở vùng bụng, làm khó giảm cân Cortisol là nguyên nhân của rất nhiều vấn đề sức khỏe, cả thể chất và tinh thần
Những bài tập ưa khí công (aerobic) thường được đưa ra để giúp ngăn ngừa hoặc điều trị những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như cao huyết
áp, béo phì, bệnh tim, tiểu đường típ 2, mất ngủ và suy nhược Theo tổ chức y tế thế giới WHO việc thiếu luyện tập dẫn đến khoảng 17% của các bệnh về tim và tiểu đường, 12% sự suy sụp khi về già, và 10% ung thư vú, ruột kết
Có một vài bằng chứng cho rằng những bài tập hoạt động tốt hơn so với các bài tập điều hòa Một số nghiên cứu chỉ ra rằng những bài tập hoạt bát thực hiện bởi cá nhân có thể làm tăng endorphin, mộ loại thuốc giảm đau
tự nhiên, làm tăng testosterone và hormone phát triển,[tác động đó không được đầy đủ như ở các bài tập điều hòa Những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng anandamide có thể đóng vai trò lớn hơn là nội sinh morphine
Cả bài tập ưa khí và yếm khí đều nâng cao hiệu quả cơ học của tim bằng các nâng cao thể tích tim (bài tập ưa khí công (aerobic)), hoặc độ dày thành tim (bài tập yêm khí (anaerobic) Sự trương của tâm thất thường mang lại lợi ích nếu đó là do các bài tập mang lại
Không phải tất cả mọi người đều có lợi ích như nhau từ các bài tập Có một
sự khác nhau lớn trong sự đáp ứng mỗi người với các bài tập Hầu hết mọi
Trang 7người nhìn thấy bài tập điều hòa nâng cao sức dẻo dai từ các bài tập aerobic, một số sẽ nâng cao hai lần lượng oxy lấy vào, trong khi đó số khác có thể không bao giờ tăng thêm Sự khác nhau về gen trong việc cải thiện từ tập luyên là một trong những chìa khóa sinh học của sự khác nhau giữa những vận động viên ưu tú và hầu hết dân số còn lại
Nhìn chung , vận động hay tập thể dục tác động tích cực lên toàn bộ cơ thể
1,
1, Ả Ả Ảnh nh nh h h hưở ưở ưởng ng ng ccccủ ủ ủa a a v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng đế đế đến n n h h hệệệệ tu tu tuầ ầ ần n n ho ho hoà à àn n
Ảnh hưởng có lợi của các bài lên hệ tuần hoàn được chứng minh bằng tài liệu sau:
Có một mối quan hệ trực tiếp giữa sự thiếu hoạt động và tử suất của
hệ tuần hoàn, và sự thiếu vận động thể chất là một yếu tố nguy hiểm độc lập với việc phát triển của các bệnh động mạch vành Có một sự liên quan đáp ứng liều lượng giữa lượng bài tập thực hiện từ khoảng 700 đến 2000 kcal năng lượng mỗi tuần và tất cả các nguyên nhân tử suất và bệnh của hệ tuần hoàn ở nhũng người trung tuổi và phần dân số già hơn Khả năng lớn nhất cho việc giảm tử suất của những người ít vận động là trở thành một người năng động Hầu hết các tác động có lợi của các hoạt động thể chất lên tử suất của các bệnh tim mạch có thể đạt được thông qua các hoạt động mạnh
mẽ-điều hòa (40 đến 60 % oxy được tăng thêm phụ thuộc vào tuổi) Những người điều chỉnh thói quen của mình sau khi bị nhồi máu cơ tim điều chỉnh thói quen của mình sang những bài tập thông thường có thể cải thiện khả năng sống sót Những người mà vẫ giữ thói quen ít vận động phải đối mặt với nguy cơ cao nhất của các bệnh về tim mạch (Nguồn: Internet)
H
Hệệệệ th th thố ố ống ng ng tim tim tim m m mạ ạ ạch: ch:
Vận động rất tốt để ngừa và chữa bệnh cao áp huyết 13 khảo cứu được làm, cho thấy vận động đúng mức và thường xuyên 5 đến 7 ngày mỗi tuần, có thể giúp áp suất tâm thu (systolic blood pressure, nôm na là “số trên”) giảm trung bình 11.3 mm Hg, và áp suất tâm trương (diastolic blood pressure, nôm na “số dưới”) giảm trung bình 7.5 mm Hg
Con tim người quen vận động sẽ bơm máu tới nuôi các cơ quan hữu hiệu hơn và với một sức ít hơn Con tim bình thường, vào mỗi nhịp co bóp, đẩy ra chỉ được 70 cc (phân khối) máu, song một con tim quen vận động, to hơn, khỏe hơn, vào mỗi nhịp co bóp, đẩy ra được đến 130 cc máu, tức hơn
60 cc máu Đã vậy, máu cũng đến các bắp thịt nhiều hơn, khiến các bắp thịt
Trang 8lâu mỏi Nhờ thế, tập luyện đều đặn, sức vận động của ta ngày lại càng tăng lên, dẻo dai, lâu mệt
2,
2, Ả Ả Ảnh nh nh h h hưở ưở ưởng ng ng ccccủ ủ ủa a a v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng đế đế đến n n h h hệệệệ mi mi miễễễễn n n d d dịịịịch ch
Mặc du có hàng trăm nghiên cứu về tập luyện và hệ miễn dịch,
nhưng có một số ít bằng chứng về sự liên quan của tập luyện với bệnh tật Các bằng chứng của khoa nghiên cứu bệnh dich gợi ý rằng những bài tập điều hòa có tác dụng tốt lên hệ miễn dich con người trong khi đó những bài tập nặng lại làm suy yếu nó, ảnh hưởng này mà đã được minh họa
trong đường cong J (J curve) Những bài tập điều hoà có liên quan tới giảm
29 % tỉ lệ mắc phải nhiễm trùng của ống hô hấp trên (URTI), tuy nhiên các nghiên trên các vận động viên ma-ra-tông cứu chỉ ra rằng việc tập luyện cường độ cao kéo daicó liên quan đến việc tăng nguy cơ nhiễm trùng, mặc
dù một nghiên cứu khác không tìm thấy tác động này Chức năng của các tế bào miễn dịch bị tổn thương cấp tính bởi các bài tập kéo dài, cường độ cao,
và một số nghiên cứu chỉ ra rằng các vận động viên có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn Hệ miễn dịch của vận động viên và người thường nói chung giống nhau Vận động viên có thể nâng cao số lượng tế bào tự nhiên và các hành động cytolitic nhưng những thứ này không có nhiều ý nghĩa Bổ xung
vitamin C trợ giúp mức URTI thấp trong những vận động viên ma-ra-tông
Chỉ dấu sinh học của viêm như protein phản ứng C, cái mà hỗ trợ các bệnh mãn tính, được giảm trong những hành động riêng liên quan đến những người ít vận động, và tác động tích cực của các bài tập có thể là vì hiệu ứng chống lại nhiễm trùng Sự suy nhược hệ miễn dịch theo sau những cơn bệnh của những bài tập có thể là một trong những cơ chế cho tác động chống nhiễm trùng
3,
3, Ả Ả Ảnh nh nh h h hưở ưở ưởng ng ng ccccủ ủ ủa a a v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng đế đế đến n n h h hệệệệ th th thầ ầ ần n n kinh kinh
Trang 9Ảnh nh nh h h hưở ưở ưởng ng ng llllêêêên n n ch ch chứ ứ ứcccc n n nă ă ăng ng ng ccccủ ủ ủa a a n n nã ã ão o
Một khảo sát năm 2008 của các liệu pháp làm phong phú dựa trên sự hiểu biết kết luận rằng các hoạt động thể chất, và các bài tập aerobic đặc biệt nâng cao chức năng nhận thức của người già
Trong loài chuột, các bài tập cải thiện chức năng nhận thức bằng cách cải sự độc lập thiện đồi hải mã, tiếp thu không gian, và nâng cao tính tạo hình của thời kỳ tiếp hợp và tế bào thần kinh. Ngoài ra hoạt động thể chất được cho nói là thứ bảo vệ tế thần kinh trong rất nhiều tác nhân có hại cho thần kinh
và các bệnh thần kinh.Ví dụ, nó giảm nguy cơ phát triển chứng mất trí Xa hơn, những bằng chứng giai thoại gợi ý rằng tập luyện đều đặn có thể bảo vệ
sự hư hại của rượu bao gồm trong máu
Có một vài khả năng tại sao tập luyện lại có lợi cho não:
� Làm tăng lượng máu và oxy chảy lên não
� Làm tăng sự phát triển của các yếu tố giúp tạo tế bào thần kinh mới và đẩy mạnh tính tạo hình của kỳ tiếp hợp
� Làm tăng chất hóa học trong não giúp cho khả năng nhận thức như dopamine, glutamate, morepinephrine và serotoninin
Hoạt động thể chất có những ảnh hưởng có lợi khác liên quan tới khả năng nhận thức như làm tăng các yếu tố phát triển tế bào thần kinh, cái mà hỗ trợ
sự tồn tại và phát triển của số tế bào thần kinh
T
Tá á ác c c độ độ động ng ng llllê ê ên n n ch ch chứ ứ ứng ng ng tr tr trầ ầ ầm m m c c cả ả ảm m
Số lượng các yếu tố tạo nên chứng trầm cảm bao gồm thừa cân, giảm
tự tin, căng thẳng và lo lắng Endorphin đóng vai trò như là chất giảm đau tự nhiên và chống suy nhược cơ thể Endorphin đã được quan tâm đến từ lâu như là nguyên nhân của cái được biết đến là “runner's high”, con người có được trạng thái phấn khích từ việc nỗ lực thể lực mãnh liệt Tuy nhiên nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng anadamide có thể có khả năng đóng vai trò lớn hơn eddorphin trong "runner's high" Khi môt người luyện tập, mức tuần hoàn của cả serotonin và endorphin đều tăng lên Được biết mức này giữ ở trạng thái cao như vậy trong vài ngày sau khi dừng tập luyện, có khả năng giúp cho việc cải thiện tâm trạng, nâng cao sự tự tin, và điều khiển trọng lượng Tập luyện một mình là một phương pháp bảo vệ tiềm tàng và là cách điều trị chứng trầm cảm nhẹ Các bài tập còn ảnh hưởng đến giấc ngủ của con người buổi đêm Khi cơ thể đã mệt, nó sẽ vào trạng thái REM (Rapid
Trang 10Eye Movement) dễ hơn và chu kỳ lâu hơn.
4, 4, Ả Ả Ảnh nh nh h h hưở ưở ưởng ng ng ccccủ ủ ủa a a v v vậ ậ ận n n độ độ động ng ng đế đế đến n n h h hệệệệ ti ti tiêêêêu u u h h hó ó óa a
Hệ tiêu hóa là hệ thống các cơ quan của động vật đa bào với nhiệm vụ
ăn, tiêu hóa thức ăn để tách lấy năng lượng và dinh dưỡng, và đẩy các chất thải còn lại ra ngoài.Tập luyện thể thao hợp lí có ảnh hưởng rất tốt đối với sự phát triển của hệ tiêu hoá:
1 Thường xuyên TLTT có thể làm năng lượng tiêu hao trong cơ thể
Nó hình thành tính phản xạ làm nâng cao khả năng tiêu hoá, hấp thụ của dạ dày và đường ruột
2 Khi luyện tập thể thao do độ hoạt động của cơ hoành phát triển làm tăng ma sát trong dạ dày và ruột từ đó có thể tăng khả năng tiêu hoá của dạ dày
3 Sắp xếp thời gian luyện tập không hợp lí sẽ ảnh hưởng tới khả năng tiêu hoá và hấp thụ của dạ dày, ruột Ví dụ: sau khi ăn cơm tiến hành luyện tập lúc này máuđược phân phối lại từ đầu, nên sẽ ảnh hưởng đến hoạt động tiết dịch của tuyến tiêu hoá, từ đó ảnh hưởng tới khả năng tiêu hoá, hấp thụ của ruột, dạ dày
4 Khi vận động sức nặng quá lớn hoặc trong thời gian dài sẽ xuất hiện mệt mỏi quá độ có thể ảnh hưởng tới khả năng hoạt động của gan Có những nghiên cứu phát hiện, khi cho chuột luyện tập trong khoảng thời gian dài, màng nội chất của tế bào gan sẽ giảm, xuất hiện hiện tượng phì đại không có quy tắc Glucoza trong gan giảm rõ rệt,làm cho ti lạp thể bị sưng tấy, từ đó làm cho tế bào gan bị sưng, bị phá huỷ và hoại tử Điều đó cho thấy thời gian nghỉ ngơi giữa quãng không đủ sẽ dẫn tới mệt mỏi tích tụ trở thành mệt mỏi quá độ
5 Nghiên cứu sâu hơn thấy rằng tế bào gan sẽ xuất hiện một số bệnh
lí, qua một khoảng thời gian luyện tập sẽdần được hồi phục bình thường Luyện tập thời gian ngắn, lượng vận động nhỏ thì thời gian hồi phục cũng ngắn Ngược lại, luyện tập thời gian dài, lượng vận động lớn thì đòi hỏi thời gian hồi phục dài hơn
6 Trong luyện tập thể thao, vận động viên một số quốc gia vì quyết liệt tranh đấu dành thành tích thắng đối thủ đã dùng các thuốc kích thích Trải nghiệm qua vận động đã chứng minh steroid đối với cấu tạo gan rất có hại Sau khi dùng steroid sẽ khống chế khả năng hình thành và tiết dịch mật làm mật trong tế bào gan ngưng đọng, cấu tạo bình thường của tế bào gan bị phá vỡ