NỘI DUNG KIẾN THỨC Ôn tập tiếng Việt 6 Ôn tập tiếng Việt 7 Luyện tóm tắt văn bản tự sự đã học Khảo sát chất lượng đầu năm Ôn tập tiếng Việt 8 Luyện viết văn tự sự Kể tóm tắt trước lớp mộ[r]
Trang 1Cả năm: 33 tuần x 2 tiết/tuần = 66 tiếtHọc kì I: 17 tuần x 2 tiết/tuần= 34 tiếtHọc kì II: 16 tuần x 2 tiết/tuần= 32 tiếtHọc kì I
2 12 Ôn tập tiếng Việt 6
3 3 - 4 Ôn tập tiếng Việt 7
4 5 - 6 Luyện tóm tắt văn bản tự sự (đã học)
Khảo sát chất lượng đầu năm
5 7 - 8 Ôn tập tiếng Việt 8
10
Luyện viết văn tự sự
Kể tóm tắt trước lớp một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống …
7 11 -12 HD luyện cho HS viết đề 1 SGK trang 105
8 1314 Ôn tập đọc hiểu một số văn bản truyện trung đại:Kiểm tra 1 tiết
9 1516 HD luyện cho HS viết đề 2 SGK trang 105
10 1718 Luyện viết văn tự sự
11 1920 Ôn tập Tiếng Việt
22
Thực hành làm bài tập Tiếng Việt: Tổng kết từ vựng
Kiểm tra 1 tiết
13 2324 Luyện tìm yếu tố nghị luận trong văn bản tự sựLuyện viết văn nghị luận
14 2526 Thực hành : Tập làm thơ 8 chữ
15 2728 chuẩn bị viết bài TLV số 3 văn tự sự Luyện viết văn tự sự kết hợp với yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm;
16 2930 Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm
32 Ôn tập thơ và truyện hiện đại
18 33 34 Ôn tập tổng hợpKiểm tra 1 tiết
Trang 2Học kì II
20 3536 Ôn tập tiếng Việt HKI
21 3738 HD làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống, (đề 1,2 T22)
40 HD làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống (đề 3, 4T22)
42
HD HS viết đề 4 T33 chuẩn bị viết bài TLV số 5
Kiểm tra 1 tiết
24 4344 Thực hành làm bài tập Tiếng Việt
25 4546 HD luyện cho HS viết đề 3 và đề 10 SGK trang 52
HD luyện cho HS viết đề 2 và đề 4 SGK trang 79– NLVH
Kiểm tra 1 tiết
28 5152 HD luyện cho HS viết đề 6,8 SGK trang 80 để chuẩn bị viết bài TLV số 7 – NLVH
29 5354 HD luyện cho HS viết đề 6 SGK trang 99 để chuẩn bị viết bài TLV số 7 – NLVH
Kiểm tra 1 tiết
32 5960 Ôn tập văn nghị luận
33 6261 Tổng kết phần TLV
64
Ôn tập Tiếng Việt
Kiểm tra 1 tiết
Tân Phú, ngày 5 tháng 8 năm 2017
Trang 3ÔN TẬP TIẾNG VIỆT 6
A Mức độ cần đạt
Cho HS củng cố kiến thức về các biện pháp tu từ lớp 6
Luyện kĩ năng làm bài tập
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Thế nào là so sánh? Có mấy kiểu so
sánh? Cho ví dụ.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với
sự vật, sự việc khác có nét tương đồng làm
tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
+ Có 2 kiểu so sánh:
* So sánh ngang bằng
VD: Cô giáo như mẹ hiền A = B
* So sánh không ngang bằng
VD: Hà cao hơn An B không bằng B
? Thế nào là nhân hoá? Có mấy kiểu
nhân hoá?
- Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối,
đồ vật…bằng những từ ngữ vốn được dùng
để gọi hoặc tả con người
Có 4 kiểu nhân hoá
Ví du: Hàng bưởi đu đưa bế lũ con
Đầu tròn trọc lốc
? Thế nào là ẩn dụ? Có mấy kiểu ẩn dụ?
- Ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này
bằng tên sự việc, hiện tượng khác có nét
tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình,
gợi cảm cho sự diễn đạt
Có 4 kiểu ẩn dụ
- Ẩn dụ phẩm chất
- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
Trang 4- Ẩn dụ hình thức
- Ẩn dụ cách thức
? Thế nào là hoán dụ? Có mấy kiểu hoán
dụ?
- Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái
niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng,
khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó
nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm
Có 4 kiểu hoán dụ
+ Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
+ Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
+ Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng
+ Lấy bộ phận để gọi toàn thể
? So sánh ẩn dụ và hoán dụ
+ Điểm giống nhau giữa Ấn dụ và Hoán
dụ:
- Bản chất cùng là sự chuyển đổi tên gọi: gọi
sự vật hiện tượng bằng một tên gọi khác
Lấy A để chỉ B
- Cùng dựa trên quy luật liên tưởng
- Tác dụng của ẩn dụ và hoán dụ: Làm tăng
sức gợi hình gợi cảm cho lời văn, biểu đạt
cảm xúc
+ Điểm khác biệt giữa Ẩn dụ và Hoán dụ
+ Cơ sở liên tưởng khác nhau:
- Ẩn dụ dựa vào sự liên tưởng “tương
đồng”, tức là giữa A và B có điểm gì đó
giống nhau, nên người ta dùng A để thay cho
tên gọi B Do đó, trong trường hợp này sự
vật chuyển đổi tên gọi và sự vật được chuyển
đổi tên gọi thường khác phạm trù hoàn toàn
Ví dụ :
“Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông”
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Ở đây “hoa lựu” màu đỏ như “lửa”, bởi
vậy “lửa” (A) được dùng làm ẩn dụ chỉ “hoa
lựu” (B)
- Hoán dụ dựa vào sự liên tưởng tương cận
(gẫn gũi) giữa các đối tượng Mối quan hệ
giữa tên mới (A) và tên cũ (B) là mối quan
hệ gần kề
4 Hoán dụ
5 So sánh ẩn dụ và hoán dụ
Trang 5Ví dụ :
Đầu xanh có tội tình gì
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi”
Đầu xanh : là bộ phận cơ thể người (gần kề
với người), được lấy làm hoán dụ chỉ người
còn trẻ (ví dụ tương tự : đầu bạc- người già)
Má hồng: chỉ người con gái đẹp
Như vậy, các em có thể hiểu nôm na là:
Ẩn dụ và hoán dụ cùng chung cấu trúc nói A
chỉ B nhưng khác nhau:
– Ẩn dụ: A và B có quan hệ tương đồng
(giống nhau)
– Hoán dụ: A và B có quan hệ gần gũi, hay
đi liền với nhau
GV HDHS cách làm dạng bài tập phân
tích biện pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ
GV: Trong đề đọc hiểu môn văn thường xuất
hện câu hỏi : Tìm và phân tích biện pháp tu
từ trong ngữ liệu trên
Ví dụ:
Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa
Mận hỏi thì đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào
+ Biện pháp ẩn dụ
+ Hình ảnh ẩn dụ: mận , đào, vườn hồng
+ Tác dụng : mận, đào, vườn hồng là
những hình ảnh ẩn dụ – những biểu tượng
cho những người lao động ngày xưa, trong
bài ca dao này, chúng được dùng để chỉ
người con trai và người con gái trong tình
yêu Cách nói bóng gió phù hợp với sự kín
đáo, tế nhị trong tình yêu
6 Cách làm dạng bài tập phân tích biện pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ
Làm theo 3 bước:
+ Gọi tên biện pháp tu từ được sửdụng
+ Chỉ rõ từ ngữ, hình ảnh ẩn dụhoặc hoán dụ ( tìm A)
+ Nêu tác dụng nghệ thuật của biệnpháp tu từ: hình ảnh, từ ngữ ấy có ýnghĩa như thế nào? Nó được dùng
để chỉ đối tượng nào ? ( tức là tìmB- sự vật chưa được nói đến )Dùng ẩn dụ, hoán dụ như vậy códụng ý gì trong biểu đạt cảm xúc, ýnghĩa?…
HĐ2: Thực hành làm bài tập
Bài 1 Chỉ ra phép nhân hoá trong đoạn
trích sau:
Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu
bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị
phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ,
chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm…tôi càng
tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng
đầu thiên hạ rồi
cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìntrộm…tôi càng tưởng tôi là tay
Trang 6Bài 2 Chỉ ra ẩn dụ trong những ví dụ sau:
- Người cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
- Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
- Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
Bài 3 Chỉ ra các hoán dụ trong những ví
dụ sau
- Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
- Áo nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành đứng lên
ghê gớm, có thể sắp đứng đầuthiên hạ rồi
Bài 2 Chỉ ra ẩn dụ trong những vídụ sau:
- Người cha mái tóc bạcĐốt lửa cho anh nằm Người cha Bác Hồ (ẩn dụ phẩmchất)
- Ngày ngày mặt trời đi qua trênlăng
Thấy một mặt trời trong lăng rấtđỏ
Mặt trời Bác Hồ (ẩn dụ phẩm chất)Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợithuyền
Bến người con gái Thuyền người con trai (ẩn dụphẩm chất)
Bài 3 Chỉ ra các hoán dụ trong những ví dụ sau
- Áo chàm đưa buổi phân liCầm tay nhau biết nói gì hôm nayÁo chàm đồng bào dân tộc thiểu
số phía Bắc (lấy dấu hiệu của sựvật để gọi sự vật)
Áo nâu liền với áo xanhNông thôn cùng với thị thành đứnglên
+ Biện pháp hoán dụ
+ Các từ in đậm được dùng để biểu
thị những đối tượng có mối quan
Trang 7- Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người
- Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
các em có thể so sánh với câu vănsau đây : Tất cả những người nôngdân và người công nhân, nhữngngười ở nông thôn và thành thị đềuđứng lên ->> Cách diễn đạt rườm
rà, không mang tính nghệ thuật
Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng ngườiMười năm: thời gian trước mắt Trăm năm: thời gian lâu dài ->lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
- Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũngthành cơm
-> lấy bộ phận để gọi toàn thểbàn tay: người lao động
bộ phận toàn thể
Tuần 3
Trang 8ÔN TẬP TIẾNG VIỆT 7
A Mức độ cần đạt
Cho HS củng cố kiến thức về các biện pháp tu từ lớp 7
Luyện kĩ năng làm bài tập
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Thế nào là Điệp ngữ? Các dạng điệp
ngữ? Cho ví dụ.
- Điệp ngữ (còn gọi là phép điệp ngữ): là
hình thức dùng cách lặp lại từ ngữ (có khi cả
một câu)
Mười năm thế giới già trông thấy
Đất bạc màu đi, đất bạc màu
Ta rảo quanh làng hang chuyện phiếm
Đời người cũng chuyện phiếm mà thôi
(Tô Thuỳ Yên - Ta về)
Mặt trời mọc !
Mặt trời mọc !
Rưng rưng mùa hoa gạo
Quách Thoại - Trăng thiếu phụ)
- Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách
quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển
tiếp (diệp ngữ vòng)
Ví dụ: + Tre xung phong vào xe tăng đại bác
Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh,
giữ đồng lúa chín Tre hi sinh bảo vệ con
người Tre! anh hùng lao động Tre ! anh
hùng chiến đấu
=> nối tiếp
+ Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta…
+ Em không nghe mùa thu
I Củng cố kiến thức
1 Điệp ngữ
Trang 9Dưới trăng mờ thổn thức?
Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ ?
Em không nghe rừng thu…
=> cách quãng, vòng
? Thế nào là Chơi chữ? Có mấy lối chơi
chữ?
Chơi chữ: là lợi dụng đặc sắc về âm, về
nghĩa của từ để tạo sắc thái dí dỏm, hài
hước v v làm câu văn hấp dẫn
+ Dùng từ đồng âm.
Ví dụ:
Bà già đi chợ Cầu Đông
Xem một quẻ bói lấy chồng lợi chăng ?
Chị Xuân đi chợ mùa hè
Mua cá thu về chợ hãy còn đông
Anh Hươu đi chợ Đồng Nai
Bước qua Bến Nghé ngồi nhai thịt bò
+ Dùng từ đồng nghĩa
Ví dụ: Chuồng gà kê áp chuồng vịt
+ Dùng lối nói lái
Ví dụ:
Hiện đại thì hại điện Đấu tranh rồi biết tránh
đâu Đầu tiên là tiền đâu
Công an can ông không phạm pháp Kinh tế
kê tính rất chính xác
+ Dùng cách điệp âm
Ví dụ:
Sầu riêng ai khéo đặt tên
Ai sầu không biết riêng em không sầu
Có tôn có tổ, có tổ có tôn,
tôn tổ tổ tôn, tôn tổ cũ
Còn nước còn non, còn non còn nước,
nước non non nước, nước non nhà
? Thế nào là phép liệt kê
- Là cách sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay
cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn,
sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của
thực tế hay của tưởng, tình cảm
Trang 10Đường Bắc Sơn, Đình Cả, Thái nguyên
Đường qua Tây Bắc, đường lên Điện Biên
Đường cách mạng dài theo kháng chiến
? Có mấy kiểu liệt kê ? Cho ví dụ ?
=> 4 kiểu: LK theo từng cặp: Nhân dân đã
cho ta ý chí và nghị lực, niềm tin và sức
mạnh, tình yêu và trí tuệ
+ LK không theo từng cặp: Hắn đọc, ngãm
nghĩ, tìm tòi, nhận xét và suy tưởng không
biết chán (Nam Cao)
+ LK tăng tiến: Chao ơi! Dỡ Hảo khúc Dì
khóc nức nở, khóc nức lên, khóc như người
ta thổ, Dì thổ ra nước mắt (Nam Cao)
+ LK không tăng tiến: Chập chùng, thác Lửa,
thác Chông
+ Thác Dài, thác Khó, thác Ông, thác Bà
(Tố Hữu)
HĐ2: Thực hành làm bài tập
1 Xác định, gọi tên và nêu rõ tác dụng
biểu cảm của các điệp ngữ trong một số
đoạn thơ, văn sau.
a) Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột
bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn
độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng
bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng
được học hành
(Hồ Chí Minh)
b)
Chúng muốn đôt ta thành tro bụi
Ta hoá vàng nhân phẩm, lương tâm
Chúng muốn ta bán mình ô nhục
Ta làm sen thơm ngát giữa đầm
(Tố Hữu)
c)
Bao nhiêu là liệt sĩ
Bao nhiêu là anh hùng
Bao nhiêu là tuổi trẻ
Bao nhiêu là chiến công!
a)
* Điệp ngữ là một từ: ham muốn, hoàn toàn
- Điệp ngữ là một cụm từ: ai cũng.
* Gọi tên: điệp ngữ nối tiếp
* Tác dụng: thể hiện khát vọng cao
*Tác dụng: tôn vinh những hi sinh
to lớn để có được chiến tranh.d)
*Điệp ngữ: ước, bao nhiêu.
Trang 11Riêng tôi chỉ ước một ông thật bền
Thật bền như tượng đồng đen
Trăm năm quyết với tình em một lòng
(Ca dao)
*Điệp ngữ chuyển tiếp
*Tác dụng: hài ước, dí dỏm
2 Những tiếng nào trong các câu dưới đây
chỉ các sự vật gần gũi nhau? Tác dụng của
việc sử dụng các tiếng có nghĩa gần gũi ấy là
gì?
- Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, dò đến hàng
nem chả muốn ăn
- Bà đồ Nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc,
thở dài hi hóp
Gợi ý: Chú ý các từ gần nghĩa:
- Gần nghĩa với thịt: mỡ, dò (giò), nem chả
- Gần nghĩa với nứa: tre, trúc, hóp
2 Những tiếng nào trong các câu dưới đây chỉ các sự vật gần gũi nhau? Tác dụng của việc sử dụng các tiếng có nghĩa gần gũi ấy là gì?
- Trời mưa đất thịt trơn tru như mỡ,dò đến hành nem chả muốn ăn.+ Những tiếng chỉ sự vật gần gũi :thịt, mỡ, dò, nem, chả
= > thức ăn làm bằng chất liệu thịt.+ Cách nói này là dùng lối nói chơichữ
+ Thể hiện sự đánh tráo khái niệm
dí dỏm
- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đếnkhóm trúc, thở dài hi hóp
+ Những từ ngữ chỉ sự vật gần gũi:nứa, tre, trúc, hóp
= > thuộc nhóm từ chỉ cây cốithuộc họ tre
+ Chắc chắn ở câu này dùng lốichơi chữ
+ Mục đích tạo ra sự dí dỏm, hàihước
3 Tìm phép liệt kê trong các đoạn
trích dưới đây:
a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình,
hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển
hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông
Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong
cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng
cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên
mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ
phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường
lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái
rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một
viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái
3 Tìm phép liệt kê trong các đoạn trích
ra giữa trời; một viên quan uể oảibước qua, tay phe phẩy cái quạt,ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinhhình chữ thập
Trang 12quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!
A Mức độ cần đạt
Cho HS luyện kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Tóm tắt văn bản tự sự có ý nghĩa như thế
nào và cần phải đáp ứng yêu cầu gì?
I Củng cố kiến thức
Giúp người đọc, nghe nắm được
ND chính của câu chuyện hay của
VB, sự việc
HĐ2: Thực hành làm bài tập
? Tóm tắt Chuyện người con gái Nam
Xương?
“Chuyện người con gái Nam Xương” viết về
một cuộc đời, một số phận đầy oan khuất của
một thiếu phụ tên là Vũ Thị Thiết Đó là
người con gái thùy mị, nết na, đức hạnh và
xinh đẹp Lấy chồng là Trương Sinh chưa
được bao lâu thì chàng phải đi lính, nàng ở
nhà phụng dưỡng mẹ già và nuôi con nhỏ.Để
dỗ con, tối tối, nàng thường chỉ bóng mình
trên tường mà bảo đó là cha nó.Khi Trương
Sinh về, lúc đó mẹ già đã mất, đứa con bấy
II Luyện tập Chuyện người con gái Nam Xương
Tuần 4
Trang 13giờ đang tập nói, ngây thơ kể với chàng về
người đêm đêm vẫn đến nhà chàng Sẵn có
tính hay ghen, nay thêm hiểu lầm, Trương
Sinh mắng nhiếc đuổi vợ đi Phẫn uất, Vũ
Nương chạy ra bến Hoàng Giang tự vẫn Khi
Trương Sinh hiểu ra nỗi oan của vợ thì đã
muộn,chàng lập đàn giải oan cho nàng
? Tóm tắt truyện Chiếc lá cuối cùng ?
Xiu và Giôn-xi là hai nữ hoạ sĩ trẻ sống trong
một khu nhà trọ Cụ Bơ- men, một hoạ sĩ già
cũng sống ở đó với họ, cả đời cụ khao khát
vẽ một kiệt tác nhưng chưa thoả ý Chẳng
may, mùa đông năm ấy, Giôn-xi bị bệnh
sưng phổi rất nặng Bệnh tật khiến cô tuyệt
vọng và nghĩ rằng khi chiếc lá thường xuân
cuối cùng rụng xuống là sẽ là lúc mình lìa
đời Xiu vô cùng lo lắng và hết lòng chạy
chữa cho bạn nhưng vô Ích, Giôn-xi vẫn bi
quan như vậy Cô gái tội nghiệp âm thầm
đếm từng chiếc lá
Biết được ý nghĩ điên rồ đó của Giôn-xi, cụ
Bơ-men ban đau mắng um lên nhưng sau đó
lại âm thầm thức suốt đêm mưa gió bão bùng
để vẽ chiếc lá thường xuân Chiếc lá cuối
cùng giống như thật Nó đã không rụng trong
đêm bão lớn khiến Giôn-xi suy nghĩ lại, cô hi
vọng và muốn được sống, được sáng tạo
Giôn-xi từ cõi chết trở về nhưng cụ Bơ-men
lại chết vì bệnh sưng phổi sau đêm sáng tạo
kiệt tác chiếc lá cuối cùng để cứu Giôn-xi
Xiu lặng lẽ đến bên Giôn-xi báo cho bạn về
cái chết của cụ Bơ-men và bí mật của chiếc
lá cuối cùng
2 Chiếc lá cuối cùng
KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
Câu 1: Vốn tri thức văn hoá nhân loại của chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như
thế nào? Vì sao người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy? (2 điểm)
Câu 2: Đoạn hội thoại sau vi phạm phương châm hội thoại nào? (1 điểm)
A – Bơm cho cái xe!
B – Bơm của Bác bị hỏng rồi, cháu ạ
Trang 14Câu 3 Viết một đoạn văn thuyết minh về “Con trâu ở làng quê Việt Nam” – có
sử dụng yếu tố miêu tả (7.0 điểm)
Hồ Chí Minh có một vốn tri thức văn hoá nhân loại sâu rộng Đó là
những hiểu biết uyên thâm về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá
thế giới từ Đông sang Tây, từ văn hoá các nước châu Á, châu Âu cho
đến châu Phi, châu Mĩ
1
- Vì sao người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy?
- Học tập để nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài như: Pháp,
Anh, Hoa, Nga…;
- Đi nhiều nơi, làm nhiều nghề - tức là học hỏi từ thực tiễn và lao động;
- Tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật của các khu vực khác nhau trên thế giới
một cách sâu sắc, uyên thâm
1
3
I Yêu cầu chung:
-Biết viết một đoạn văn thuyết minh; vận dụng các phương pháp thuyết
minh
-Biết sử dụng yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật linh hoạt
trong đoạn văn thuyết minh…
II Yêu cầu cụ thể:
Bài văn có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo
được ý và có sử dụng yếu tố miêu tả:
- Giới thiệu chung về hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam
- Con trâu trong nghề làm ruộng:
- Con trâu trong lễ hội: lễ hội chọi trâu, đâm trâu
- Con trâu với tuổi thơ ở làng quê
- Khẳng định tầm quan trọng của con trâu ở làng quê Việt Nam
III Tiêu chuẩn cho điểm:
- Đáp ứng đầy đủ yêu cầu trên Bài viết rõ ràng, diễn đạt mạch lạc,
thuyết minh theo trình tự hợp lí cụ thể, hấp dẫn, chữ viết sạch sẽ,
không mắc lỗi chính tả
- Bài viết rõ ràng, văn trôi chảy, mạch lạc, nội dung cụ thể, sinh động,
trình bày hợp lí nhưng mắc vài lỗi chính tả nhẹ
- Bài viết rõ ràng song sinh động, hấp dẫn, còn mắc 5-6 lỗi diễn đạt
- Bài viết lan man, ý sơ sài, mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Bài làm chiếu lệ, bỏ giấy trắng
6-7 4-5
3 2
0 -1
Trang 15ÔN TẬP TIẾNG VIỆT 8
A Mức độ cần đạt
Cho HS củng cố kiến thức về các biện pháp tu từ lớp 8
Luyện kĩ năng làm bài tập
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Thế nào là nói quá? Tác dụng của nói
quá?
Nói quá là nói cách nói phóng đại mức độ,
quy mô, tính chất của sự vật, hình tượng để
nhấn mạnh , tăng sức biểu cảm Nói qua còn
được gọi là khoa trương, thâm xưng, phóng
đại hoặc cường điệu
Tác dụng của nói quá:
Do có tính biểu cảm cao nên nó thường ít
được sử dụng trong văn bản và đòi hỏi sự hài
hòa về ắc thái
? Thế nào là nói giảm nói tránh? Tác
dụng của nói giảm nói tránh?
Nói giảm nói tránh là biện pháp nghệ thuật
dùng cách diễn đạt giảm nhẹ mức độ quy
mô, tính chất của sự vật sự việc hoặc dùng
cách diễn đạt khác với tên gọi của sự vật,
hiện tượng
Tác dụng của nói giảm nói tránh:
Khi đề cập đến sự đau buồn
Khi biểu lộ thái độ lịch thiệp, tránh thô tục
Trang 16- nghiêng nước nghiêng thành.
- dời non lấp biển
độ tin cậy cao cho người đọc
- Nói khoác nhằm làm cho ngườinghe tin vào điều không có thực,tạo ra sự khôi hài hoặc chê bai tạotiếng cười chế nhạo
Bài tập 3: Có 1 tình huống xảy ra trong
tiết sinh hoạt lớp như sau:
Bạn An lớp trưởng thay mặt cán bộ lớp nhận
xét ưu điểm, tồn tại của lớp trong tuần và báo
cáo với cô vừa rồi trong tiết toán, bạn Tuấn
bị mất chiếc máy tính mẹ mới mua nhờ cô
giáo giúp đỡ bằng cách xét cặp cả lớp để tìm
thủ phạm Thế nhưng cô giáo chủ nhiệm nhẹ
nhàng ân cần nói với cả lớp:
- Các em ạ, cô tin là có bạn nào đó trong lớp
ta lỡ bỏ nhầm vào cặp máy tính của bạn
Tuấn Chắc bạn ấy sẽ kín đáo tìm cách để trả
lại cho bạn Tuấn Theo cô, chúng ta không
nên xét cặp cả lớp vì như vậy là bạn bè
không tôn trọng nhau phải không các em?
?Em đồng ý với cách xử xử lý của lớp trưởng
hay của cô giáo? Tại sao cô giáo không nói
là có bạn nào đó đã lấy cắp mà nói “lỡ bỏ
nhầm vào cặp”?
Bài tập 3: Tình huống:
-> Rõ ràng cô giáo chủ nhiệm trongtình huống trên đã cố ý dùng cáchnói này trể tránh sự căng thẳng,nặng nề, hoang mang và bất an, lộnxộn trong lớp học Đồng thời cáchnói này thể hiện sự tôn trọng họctrò Dùng tình yêu thương đầy nhânvăn, bao dung, độ lượng, vị tha đểcảm hóa học trò, tạo cho bạn HSlấy cắp cảm động, hối lỗi để tìmcách trả lại máy tính cho bạn Tuấnmột cách kín đáo
Trang 174 Trong truyện cổ tích “Sọ dừa” khi người
mẹ thấy Sợ Dừa với hình hài quá ghớm ghiếc
định vứt đi thì kì lạ thay, Sọ Dừa cất tiếng
van xin: “Mẹ ơi con là người đấy Mẹ đừng
vứt bỏ con đi mà tội nghiệp!”
?Tại sao sọ Dừa không nói: “Con không
phải là quái vật hay quái thai? Mà nói con
“là người”; cụm từ này diễn tả điều gì?
Bài tập 4:
-> Cách nói này, Sọ Dừa không
muốn tạo ra cảm giác ghê sợ chomẹ để người mẹ có thể bình tĩnh,sáng suốt xửa lý trước hình hàiquái dị và hành động khác thườngcủa đứa con từ đó sẽ không nỡlòng vứt bỏ Đồng thời cách nóinày Sọ Dừa khẳng định đầy tự hào
về giá trị, nhân phẩm của mình,của một con người đích thực
5 Hãy tìm biện pháp nói giảm nói
tránh trong các trường hợp sau:
a Nửa chừng xưa thoắt gẫy cành thiên
c Thầy cô Pha chỉ chê có mỗi một câu:
"Phải cái nhà nó khí thanh bạch" thì mẹ cô
Pha kêu lên rằng: "Chao ôi, thầy nó chỉ nghĩ
lẩn thẩn sự đời Nghèo thì càng dễ ở với
nhau Tôi chỉ thích những nơi cũng tiềm tiệm
như mình"
(Tô Hoài)
d Ông mất năm nao? Ngày độc lập
Buồm cao đỏ sóng bóng cờ sao
Bà về năm đói làng treo lưới
Biển động, Hòn Me giặc bắn vào
(Tố Hữu)
e Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác - Lênin, thế giới người hiền
b Thôi rồi -> sự hy sinh
c Thanh bạch, tiềm tiệm -> cáinghèo
d Mất, về -> cái chết
e Lên đường theo tổ tiên -> cáichết
Trang 18LUYỆN VIẾT VĂN TỰ SỰ
Kể trước lớp một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống …
A Mức độ cần đạt
Cho HS luyện kĩ năng viết văn bản tự sự
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Đặc điểm văn tự sự?
- Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi
các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia,
cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một
ý nghĩa
? Những yếu tố cơ bản của bài tự sự?
-Sự việc: Các sự kiện xảy ra
-Nhân vật: Người làm ra sự việc (gồm nhân
vật chính và nhân vật phụ)
- Cốt truyện: Trình tự sắp xếp các sự việc
-Người kể: Có thể là một nhân vật trong câu
chuyện hoặc người kể vắng mặt
Ngày 27/7 vừa qua, nhân kỉ niệm ngày
thương binh liệt sĩ, em đã cùng các bạn trong
tổ dân phố tham gia dọn dẹp nghĩa trang liệt
sĩ và thăm hỏi các bác cựu chiến binh
Công việc đã được chuẩn bị từ mấy hôm
trước, chúng em đã họp và bàn kế hoạch Chị
bí thư đoàn phường đã lên danh sách và phân
công các đội đi dọn cỏ, quét sạch lá cây trong
nghĩa trang, đi mua quà thăm hỏi… Không
II Luyện tập
Kể trước lớp một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống …
Gợi ý:
Mở bài: Giới thiệu khái quát về
câu chuyện kể đó (thời gian, địađiểm, nhân vật tham gia)
Thân bài: Trình bày nội dung của
câu chuyện
- Nguyên nhân dẫn đến sự việc
- Sự việc đó diễn ra như thế nào
- Kết quả của sự việc đó ra sao
Kết đoạn:
Tuần 6
Trang 19khí cuộc họp rất phấn khơi,r ai nấy đều háo
hức với công việc được phân công
Sáng sớm hôm đó, đội của em được phân
công dọn dẹp trong nghĩa trang Chúng em
thắp những nén hương thơm và nghiêm trang
cúi đầu tưởng nhớ tới những người đã hi sinh
vì đất nước Sau đó, các bạn phân chia các
khu vực dọn dẹp, nhặt cỏ, lá cây và mang đi
đổ vào hố rác
Khi trời vừa nắng lên, công việc của chúng
em cũng gần xong xuôi Chúng em cùng
nhau cất dọn dụng cụ lao động, rửa chân tay
sạch sẽ và đến thăm nhà các bác thương binh
trong tổ dân phố
Chúng em đến nhà bác An đầu tiên, khi thấy
chúng em bác mỉm cười và đón tiếp rất nồng
hậu Bác mời chúng em uống nước và kể lại
cho chúng em những câu chuyện ở chiến
trường mà bác đã trải qua Khi bác kể đến
giây phút hi sinh của đồng đội, chúng em đã
rất xúc động và cảm thấy biết ơn những anh
hùng liệt sĩ đã dũng cảm chiến đấu dành độc
lập cho đất nước
Sau đó, chúng em cùng nhau đi đến nhà của
các bác cực chiến binh khác và được nghe
thêm nhiều câu chuyện về chiến tranh, về
những con người anh hùng trong chiến đấu…
Tất cả những câu chuyện đó khiến em hiểu
hơn về những mất mát và đau thương mà đất
nước nói chung và các bác đã phải chứng
kiến
Ngày lễ đã khép lại, nó có ý nghĩa rất lớn đối
với em, khi đã dành một phần công sức nhỏ
bé của mình để làm một việc tốt Bản thân
em thấy mình cần cố gắng nhiều hơn, để làm
những việc có ích cho bản thân, gia đình và
đất nước như các thế hệ cha anh đi trước đã
làm được
Suy nghĩ của em về sự việc đóLiên hệ bản thân
Trang 20HD LUYỆN CHO HS VIẾT ĐỀ 1
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
GV: Gợi ý
HS: theo dõi và thực hiện
- Mở bài: Lí do viết thư của bạn
- Thân bài: Nội dung bức thư
+ Lời thăm hỏi bạn
+ Kể cho (nghe) biết về buổi thăm trường
đầy xúc động:
* Lí do trở lại thăm trường
* Thời gian đến thăm trường
* Đến thăm trường với ai?
* Quang cảnh trường ntn?
* Suy nghĩ của bản thân
- Kết bài: Lời chúc, lời chào, lời hứa hẹn
HS: Luyện viết
GV: Nhận xét sửa chữa
Tưởng tượng hai mươi năm sau,vào một ngày hè, em về thăm lạitrường cũ Hãy viết thư cho mộtbạn học hồi ấy kể lại buổi thămtrường đầy xúc động đó
Bài văn mẫu 1
Hà Nội ngày tháng năm
Vũ thân mến!
Thế là một thời gian dài đã trôi qua, chúng ta không còn là những cậu học trò nhỏlớp 9 ngày nào, ngây thơ và cũng không kém phần nghịch ngợm Giờ đây, mỗichúng ta đều đã trưởng thành, và có lẽ cũng đã đạt được ước mơ của mình Đã lâurồi mình chưa viết cho cậu Đầu thư, mình xin chúc cậu và gia đình mạnh khỏe,hạnh phúc, chúc cậu đạt được nhiều thành công trong cuộc sống Mình biết cậu đãđạt được ước mơ trở thành nhà báo, bởi mình cũng đã đọc được một số bài viết củacậu Còn mình, mình cũng thực hiện được ước mơ trở thành một doanh nhân.Mình hi vọng tất cả những thành viên yêu quý của 9A ngày ấy đều đạt được mongước của mình
Vũ thân! Mình luôn ghi nhớ trong lòng rằng những thành quả mà chúng ta có được
Tuần 7
Trang 21ngày hôm nay có công sức rất lớn của các thầy cô đã hết lòng dạy dỗ chúng ta dướimái trường xưa Vậy mà, sự bận rộn của cuộc sống lắm lúc đã làm mình quên thầy
cô, quên trường cũ Chúng mình thật có lỗi phải không Vũ? Và có lẽ, nếu không vìmột chuyến đi công tác tình cờ thì mình cũng không nghĩ đến chuyện về thăm lạitrường xưa
Hôm ấy, vào một ngày hè, mình thong thả đi bộ dưới những tán cây xanh Mìnhđang tới để giám sát công việc trong một chi nhánh, gần ngôi trường thân yêu củachúng ta Mình bước từng bước, bỗng nhiên, mình cảm giác có gì đó là lạ Mìnhliền ngoảnh sang bên và nhìn thấy Tất nhiên rồi, sao có thể nhầm được nữa Tronglòng mình dâng lên một cảm xúc khó tả, rất thân thuộc khi nhìn tấm biển: “Trườngtrung học cơ sở dân lập M.V.Lô-mô-nô-xốp”
Đây chính là ngôi trường mà chúng ta đã gắn bó với nó trong suốt những năm họccấp II Mình không kìm nén được cảm xúc và bước vào bên trong, vẫn những bóngdáng, hình ảnh thân thuộc, ngôi trường của chúng ta không thay đổi nhiều, có lẽchỉ những hàng cây trên sân trường là xanh hơn, già hơn Mình đang miên mantrong dòng cảm xúc thì có một giọng nói cất lên:
- Anh vào đây có việc gì thế!
Đúng giọng nói này rồi, giọng nói của anh bảo vệ ngày xưa Sau một thoáng sững
sờ, mình vội đáp:
- Chào bác bảo vệ, tôi trước là học sinh trường này, nhân tiện đi qua đây nên muốnghé lại thăm trường
Người báo vệ cười xòa và nói:
- Ra anh cũng là học sinh trường này Tôi đã làm bảo vệ ở đây suốt hai mươi nămnay, không biết tôi có hân hạnh được biết anh không nhỉ?
Mình đáp:
- Có thể bác không còn nhớ tôi, nhưng tôi thì nhớ bác rõ lắm
Rồi mình nói chuyện với người bảo vệ một lúc lâu, nói về những kỉ niệm xưa cũ.Mình cứ ngỡ mình đang còn là một học sinh bé bỏng dưới mái trường này kia đấy.Sau đó, mình tiếp tục đi vào bên trong, lên cầu thang đi lên tầng hai Đi dọc dãyhành lang, mình lại một lần nữa bắt gặp cái cảm giác hồi hộp, xao xuyến như khicòn là cậu học trò lớp chín Đến cửa lớp học xưa, nhìn thấy biển lớp 9A5, mìnhnhư thấy lại hình ảnh của hai mươi năm về trước
Trong “ngôi nhà chung” ấm cúng này, bốn mươi thành viên của lớp đã cùng họctập, vui chơi, cùng chia sẻ với nhau những niềm vui, nỗi buồn, những tâm tư, tìnhcảm của tuổi học trò hồn nhiên, trong sáng Bảng đen, phấn trắng, những dãy bànhọc, những giờ lên lớp, những cuốn lưu bút tất cả chỉ như mới đây thôi, vẫn vẹnnguyên trong kí ức mình
À, cậu vẫn còn nhớ chỗ ngồi ngày xưa của tụi mình chứ? Hàng thứ hai, dãy bêntrái - nơi tập trung những cây văn nghệ của lớp, là hạt nhân trong các buổi liênhoan, tổng kết cuối năm Chỗ ngồi này đã gắn bó với mình suốt bốn năm học, vớibiết bao kỉ niệm
Bao năm học trôi qua, mỗi người khi rời xa mái trường lại mang theo biết bao kỉ
Trang 22niệm, chỉ riêng điều đó thôi, lớp mình đã trở thành “kho lưu trữ tình cảm” của baocon người rồi, phải không Vũ?
Rời khỏi lớp cũ, mình đi tiếp và dừng lại ở cửa phòng thầy hiệu trưởng, mình gõcửa và một giọng nói thân quen cất lên:
- Xin mời vào!
Mình mở cửa bước vào phòng Trước mắt mình vẫn là thầy hiệu trưởng ngày xưaấy nhưng thời gian đã nhuộm mái đầu thầy bạc trắng Mình lễ phép cúi đầu chào:
- Em chào thầy ạ
Thầy hiệu trưởng nói với giọng ngập ngừng:
- Xin lỗi, anh là
- Thưa thầy, có thể thầy không nhận ra em Bởi em chỉ là một trong bao học sinhcủa trường ta Thầy cũng không phải là người trực tiếp dạy dỗ em Nhưng em,cũng như tất cả những học sinh khác phải cảm ơn công lao của thầy cũng như cácthầy, cô giáo khác dìu dắt chúng em dưới mái trường này Bởi vậy, hôm nay đingang qua đây, em đã ghé lại thăm trường, nơi đã ươm mầm và chắp cánh chonhững hoài bão của chúng em
Thầy hiệu trưởng nhìn mình bằng ánh mắt hiền từ, trìu mến như ngày nào:
- Cảm ơn em, cảm ơn những suy nghĩ và tình cảm mà em đã dành cho các thầy,các cô Thầy chúc em luôn thành đạt trong cuộc sống, hãy phát huy tốt những gì
mà em đã tích lũy được trong những năm học tập và rèn luyện dưới mái trườngnày
-Vâng, thưa thầy! Em sẽ cố gắng để không phụ lòng thầy cô Giờ em xin phép thầycho em được đi thăm trường
Mình đã gặp lại nhiều thầy cô trước đây, khi chúng mình học, các thầy cô mới ratrường, giờ đây có người tóc đã điểm bạc Tuy nhiên, không vì thế mà tinh thần vàlòng hăng hái của những con người ấy vơi hụt đi Trong mắt mình, họ vẫn lànhững giáo viên trẻ đầy năng nổ và nhiệt huyết, yêu nghề
Hôm đó, mình nhớ nhất là cuộc gặp gỡ với cô Tâm dạy Toán của lớp mình hainăm cuối cấp Chắc cậu vẫn còn nhớ chứ? Bây giờ, cô đã lớn tuổi hơn nhiều nhưng
cô vẫn không thay đổi nhiều lắm Vừa trông thấy cô, mình đã vội chào ngay:
- Em chào cô ạ!
Có thể thầy hiệu trưởng không nhận ra mình nhưng cô thì khác, cô nhận ra mìnhsau một thoáng ngỡ ngàng
- Em là Tuấn có phải không? Có phải Tuấn lớp 9A5 năm xưa đây không?
- Vâng thưa cô, em là Tuấn đây ạ!
- Sau ngần ấy thời gian, em đã trở thành người chín chắn, đĩnh đạc như thế này rồi.Bây giờ em đang làm gì?
- Thưa cô, em đang làm phó giám đốc một công ty xuất nhập khẩu ạ Hôm naynhân buổi đi công tác em mới có dịp về thăm trường Rồi mình và cô vào phònghội đồng để nói chuyện Mình sực nhớ ra là chưa hỏi thăm sức khỏe cô:
- Thưa cô, dạo này cô và gia đình vẫn khỏe chứ ạ?
- Cảm ơn em, cô vẫn khỏe Thế còn em? chắc em đã lập gia đình rồi chứ?
Trang 23- Vâng, thưa cô À! Cô ơi, những học sinh cũ của lớp mình có thường hay đếnthăm cô không ạ?
- Có một số người thỉnh thoảng vẫn đến chơi với cô Còn một số thì đã lâu côkhông gặp lại
- Vâng, em cảm ơn cô
Sau cuộc nói chuyện dài, mình tạm biệt thầy cô ra về, lòng đầy cảm xúc bângkhuâng khó tả
Từ hồi vào Thành phố Hồ Chí Minh, cậu đã từng về thăm lại ngôi trường củachúng mình chưa? Nếu chưa thì cậu hãy ít nhất một lần trở về đó Cậu sẽ đượcsống lại với bao kỉ niệm, và cậu sẽ gặp lại những thầy cô yêu quý đã từng dạy dỗchúng ta
Thôi thư đã dài, mình xin dừng bút Hi vọng một ngày gần đây sẽ được gặp lại cậutại ngôi trường của chúng ta
Tuần 8
Trang 24ÔN TẬP ĐỌC HIỂU MỘT SỐ VĂN BẢN TRUYỆN TRUNG ĐẠI
Kiểm tra 1 tiết
A Mức độ cần đạt
Cho HS luyện kĩ năng hiểu văn bản truyện trung đại
B Chuẩn bị
GV: Giáo án, STK
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
2 Hoàng lê nhất thống chí - Ngô
Gia Văn Phái
3 Truyện Kiều - Nguyễn Du
4 “Lục Vân Tiên cứu Kiều NguyệtNga” – Nguyễn Đình Chiểu
HĐ 2 Luyện hiểu một số văn bản đã học
? Phân tích vẻ đẹp và số phận người phụ
nữ qua một số VB đã học.
HS cùng phân tích
? Hình ảnh nhân vật phụ nữ trong các văn
bản truyện trung đại hiện lên qua tác phẩm
như thế nào?
- Đẹp từ hình thức đến nội dung
? Vẻ đẹp hình thức của VN, TV, TK được
miêu tả như thế nào?
? Tác giả đã khái quát vẻ đẹp của Thúy Kiều
và Thúy Vân qua các cụm từ nào?
? Vẻ đẹp tâm hồn và phẩm chất của VN
được miêu tả ntn trong "Chuyện người con
gái NX"?
- đảm đang tháo vát, hiếu thảo với mẹ
chồng, thủy chung son sắt, giàu đức hi sinh
- Vẻ đẹp của người phụ nữ: Họ có
vẻ đẹp toàn diện từ nhan sắc đếntâm hồn phẩm chất
+ Về nhan sắc, tài năng (DC vềTV,TK, VN)
+ Về tâm hồn, phẩm chất: đảmđang tháo vát, hiếu thảo, thủychung son sắt, giàu đức hi sinh và
vị tha, khát vọng hạnh phúc, tìnhyêu chân chính (DC về TK và VN)
- Số phận của người phụ nữ: bị
Trang 25- hiếu thảo, thủy chung son sắt, giàu đức hi
sinh và vị tha, khát vọng tình yêu chân
chính
? Những người phụ nữ này đẹp toàn diện
như vậy nhưng số Phận cuộc đời họ như thế
nữ trong xã hội xưa mà hai bi kịchlớn nhất là bi kịch lớn nhất là bikịch tình yêu tan vỡ và bi kịchnhân phẩm bị chà đạp)
Tìm hiểu vẻ đẹp của một số nh vật trong các VB đã
học
? Trình bày vắn tắt cảm nhận của em về vẻ
đẹp của nhân vật Vũ Nương trong "Chuyện
người con gái Nam Xương"?
? Qua Hồi thứ 14 "HLNTC" nhân vật người
anh hùng Nguyễn Huệ Quang Trung hiện
lên với những vẻ đẹp nào?
HS: tìm hiểu
? Em hãy nêu vài dẫn chứng để chứng tỏ
Nguyễn Huệ là người có trí tuệ tuyệt vời?
HS: tìm hiểu
? Quang Trung Nguyễn Huệ có tài dụng
binh như thế nào? Em hãy nêu vài chi tiết
trong đoạn trích để làm dẫn chứng?
HS: tìm hiểu
? Vì sao tập thể tác giả vốn có cảm tình với
triều Lê lại có những trang viết tuyệt đẹp về
người anh hùng Nguyễn Huệ như thế?
+ Vũ Nương (Chuyện người congái Nam Xương):
- Hết lòng với mẹ chồng, thchungvới chồng, chu đáo tận tình và rấtmực yêu thương con
- Bao dung, vị tha, nặng lòng với gđình
+ Thúy Kiều ( Kiều ở lầu NgưngBích)
- Hiếu thảo vị tha giàu đức hi sinh
- Thủy chung son sắt+ Hình tượng Nguyễn Huệ:
- Yêu nước nồng nàn, quyết tâmđánh đuổi giặc ngoại xâm cứunước, cứu dân;
- Tài trí, dũng mãnh, quyết đoán,
- Trí tuệ sáng suốt, nhìn xa trôngrộng
- Tài dụng binh như thần: hànhbinh thần tốc, chỉ huy quân sĩ trựctiếpchiến đấu và chiến thắng, đạiphá quân Thanh mùa xuận Kỉ Dậu
* Đó là người anh hùng thể hiênsức mạnh của dân tộc, nhân vật lịch
sử kiệt xuất được khắc họa trungthực trong một tác phẩm văn họctrung đại
+ Nhân vật Lục Vân Tiên (Lục VânTiên cứu Kiều Nguyệt Nga)
-Lí tưởng đạo đức cao đẹp
Trang 26? Xây dựng hình ảnh nhân vật Lục Vân Tiên
nguyễn Đình Chiểu muốn nói lên điều gì?
? Qua đó em có suy nghĩ gì về nhà thơ mù
-Trừng trị kẻ ác cứu người hoạnnạn, cứu dân lầm than
-Trọng nghĩa khinh tài
* Nhân vật Lục Vân Tiên thể hiệnquan niệm lí tưởng và mơ ước hànhđạo cứu đời của Nguyễn ĐìnhChiểu
Kiểm tra 1 tiết Câu 1 Nêu nguyên nhân dẫn đến cái chết của Vũ Nương trong truyện “ Chuyện
người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ (3đ)
Câu 2 Chép theo trí nhớ 8 câu thơ cuối trong đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích"
(Truyện Kiều – Nguyễn Du) (2 đ)
Câu 3 Cảm nhận của em về nhân vật Lục Vân Tiên qua đoạn trích “Lục Vân Tiên
cứu Kiều Nguyệt Nga” (Nguyễn Đình Chiểu)? (5đ)
Hướng dẫn chấm
1 HS cần nêu được những nguyên nhân sau:
- Xã hội PK nam quyền độc đoán
- Trương Sinh vô học cả ghen
- Lời nói vô tình của đứa trẻ
- Vũ Nương bế tắc bất lực
2 Chép đúng 8 câu thơ ( sai 1 câu trừ 0,5 điểm)
3 - Lục Vân Tiên:
+ Dũng cảm đánh cướp cứu người (Dẫn chứng)
+ Trọng nghĩa khinh tài, từ tâm nhân hậu khi cư xử với Kiều Nguyệt Nga sau khi đánh tan bọn cướp (Dẫn chứng)
- Như vậy Lục Vân Tiên là hình ảnh đẹp, lí tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu gửi gắmniềm tin và ước vọng của mình
- Trình bày câu 2 dưới hình thức một bài văn có ba phần : Mở bài, Thân bài, Kếtbài
Tuần 9
Trang 27HD LUYỆN CHO HS VIẾT ĐỀ 2
HS: chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C Tiến trình hoạt động dạy và học
HĐ1: Củng cố kiến thức
GV cho HS ôn lại lý thuyết
? Đặc điểm văn tự sự?
- Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi
các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia,
cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một
ý nghĩa
? Những yếu tố cơ bản của bài tự sự?
-Sự việc: Các sự kiện xảy ra
-Nhân vật: Người làm ra sự việc (gồm nhân
vật chính và nhân vật phụ)
- Cốt truyện: Trình tự sắp xếp các sự việc
-Người kể: Có thể là một nhân vật trong câu
chuyện hoặc người kể vắng mặt
Gợi ý:
Đặt ra giả định: Người thân đi xa(đi công tác? chuyển chổ tới nơikhác? Đã mất?)
- Người thân: Người có kỉ niệmgắn bó sâu nặng quen thuộc và thânthiết
- Hình thức kể:
+ Một giấc mơ, trong giấc mơ gặplại ai? Quan hệ như thế nào vớimình? Người đó hiện đang ở đâu?
Trang 28GV nhận xét, sửa chữa
Bài mẫu.
Ông ngoại là người rất thân yêu đối với em
Trong suốt quãng đời thơ ấu của mình, hình
ảnh ông là hình ảnh thân thương yêu quý
nhất trong tâm trí em Ông cho em ăn, ru em
ngủ, dạy em vẽ nhà, chơi trò chơi với em
Vậy mà giờ đây, ông không còn bên em nữa
ông ra đi trong một chiều chủ nhật thật lặng
lẽ Tuy ông đã mất nhưng em vẫn mong phép
lạ xảy ra, ống có thể trở về và em đã gặp lại
ông trong một giấc mơ của mình
Hôm đó, em học rất mệt nên đi ngủ sớm Sau
khi nhắm mắt lại, em thấy mình chìm sâu
vào giấc ngủ Bỗng trước mắt em hiện ra khu
vườn thân thương của nhà ông ngoại Đúng
là khu vườn ấy rồi Góc vườn là cây khế ngọt
ông thường hái cho em ăn Lá cây vẫn xanh
mướt và trên cành xuất hiện những quả khế
nho nhỏ, xanh xanh Còn giữa vườn là cây
hồng xiêm là cây mà ông ngoại cưng nhất
Rồi hai cây bưởi mẹ con, chỗ rau ngải cứu
mọc sát đất, cả cày liễu lá dài đến cây xoài
đang trổ hoa vẫn nguyên như lúc em còn bé,
ở dưới quê với ông ngoại Trong khu vườn
này, ông đã cùng em chăm sóc những cây
xanh cho chúng lớn, ra hoa, kết quả ông dạy
em biết giá trị khi làm việc, đó là niềm vui,
niềm Tự hào khi thấy cây mình bỏ công
chăm sóc cho ra những trái ngọt đầu tiên
Nhìn khu vườn, bao nhiêu kỉ niệm với ông
ngoại lại ùa về trong tâm trí em Em thấy nhớ
ông quá và đột nhiên em cất tiếng gọi – một
tiếng gọi từ trái tim, em gọi thật to: Ông ơi!
Bỗng òng từ từ hiện ra Vì không tin vào mắt
mình, em đưa tay lên dụi mắt Và ông cất
tiếng gọi: Bó cún của ông, ông đây mà Đúng
là giọng nói thân thương của ông rồi Cái
làm gì? Khi gặp lại: Hình dáng? cửchỉ? nét mặt? động tác? lời nói rasao? (Tả người và hành động)+ Kết thúc buổi găp gỡ như thếnào?
Dàn ý
1 Mở bài:
- Em đi vào giấc mơ như thế nào?Lúc đó tâm trạng em như thế nào?
- Em gặp lại người thân là ai? Quan
hệ với em như thế nào? Cách xabao lâu? Lí do gì xa cách em lâuthế? Cảm xúc của em khi gặp lạingười thân?
2 Thân bài:
- Giới thiệu chung về người thân:Người thân bây giờ ở đâu? Làm gì?Tình huống nào em gặp lại ngườithân?
- Khi gặp lại quan sát thấy ngườithân như thế nào? Diện mạo? Hìnhdáng? Y phục? Cử chỉ? Nét mặt?Động tác? Lời nói (Chủ yếu tảngười và hành động)
- Người thân có những nét gì khác
so với lúc trước khi xa không? ( Sosánh từ hình dáng bên ngoài vớitính cách bên trong trước đó và bâygiờ?)
- Nhận xét và suy nghĩ của em
- Nhớ và kể lại những kỉ niệm gắn
bó với người thân
- Em và người thân đã trò chuyệnnhư thế nào? Nói với nhau nhữnggì? (Kể lại sinh động và lồng vàocảm xúc)
- Cuối buổi gặp gỡ những việc gìxảy ra? Cảm xúc của em?
- Cái gì đã đánh thức em dậy? Tâmtrạng em như thế nào? Cảm xúc lâulắng?
3 Kết bài: