Hiểu được giá trị nhân đạo của tác phẩm trong việc khẳng định sức sống tiềm tàng của người lao động.. Nắm được những đóng góp của nhà văn trong việc khắc hoạ tính cách nhân vật, sự tinh
Trang 1GIÁO ÁN GIẢNG DẠY
CỦNG CỐ KIẾN THỨC ĐỌC VĂN Ở CÁC TÁC PHẨM VĂN XUÔI
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Hệ thống lại chương trình đọc văn ở các tác phẩm :
Vợ chồng Aphủ, Vợ nhặt, Những đứa con trong gia đình, chiếc thuyền ngoài xa, hồn Trương Ba, da hàng thịt
Giúp HS nắm vững tri thức về : nhân vật , giá trị nhân đạo, về bài học rút ra , ý nghĩa về
tư tưởng qua ngôn từ
Kĩ năng hiểu quá trình vận động và hiểu biết - từ nội dung các tác phẩm
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 GV : Tư liệu đọc văn ở các bài, SGK , STK , soạn giáo án lên lớp
2 HS : SGK , soạn bài , học bài và chuẩn bị câu hỏi học tập
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoạt động 1: Đọc văn bài “ Vợ chồng A
Phủ”
Mục tiêu
Qua bài giảng, nhằm giúp HS:
1 Hiểu được cuộc sống cực nhục, tối
tăm và quá trình đồng bào cac dân tộc
vùng cao Tây Bắc vùng lên tự giải phóng
khỏi ách áp bức, kìm kẹp của bọn chúa
đất thống trị câu kết với thực dân Hiểu
được giá trị nhân đạo của tác phẩm trong
việc khẳng định sức sống tiềm tàng của
người lao động
2 Nắm được những đóng góp của nhà
văn trong việc khắc hoạ tính cách nhân
vật, sự tinh tế trong việc diễn tả cuộc
sống nội tâm, sở trường quan sát, miêu tả
những nét riêng về phong tục, tập quán
và lối sống của người H'mông; nghệ thuật
trần thuật linh hoạt, lời văn tinh tế mang
mầu sắc dân tộc và giàu chất thơ
Phân môn : Đọc văn Tuần cuối học kìNgày soạn : 25/3/2010
Trang 2dần trở nên tê liệt, chỉ "lùi lũi như con rùa
nuôi trong xó cửa"
- Đêm tình mùa xuân đến, Mị muốn đi
chơi nhưng bị A Sử (chồng Mị) trói đứng
- Mị đã cắt dây trói cho A Phủ, 2
người chạy trốn đến Phiềng Sa
- Mị và A Phủ được giác ngộ, trở thành
du kích
Bước 2 : luyện tập
Đề 1: Giá trị hiện thực và nhân đạo của
truyện ngắn Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài
GV yêu cầu học sinh tìm hiểu đề và lập
dàn ý
ddooij vào giải phóng Tây Bắc (1952).Trong chuyến đi này, Tô Hoài đã sống vàgắn bó nghĩa tình với đồng bào các dântộc Thái, Mường, H'mông và chính cuộcsống của đồng bào các dân tộc miền núi
đã khơi nguồn cảm hứng sáng tạo để TôHoài hoàn thành 3 truyện: Cứu đất cứumường, Mường Giơn và Vợ chồng A Phủ
HS tóm tắt :Đoạn trích kể chuyện Mị ở Hồng Ngài làđoạn kể về quãng đời tối tăm tủi nhục của
Mị Mị vốn là 1 cô gái xinh đẹp nhưngphải là dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra.Ngày qua ngày, Mị sống như con rùa "lùilũi nuôi trong xó cửa" Mị nín lặng, âmthầm chịu đựng Nhưng rồi Mị cũng vùnglên vào đêm tình mùa xuân -> cắt trói cho
A Phủ Mị cứu A Phủ nhưng cũng là đểgiải thoát cho mình
Trang 3Nhấn mạnh :
- Miêu tả chân thực, tỉ mỉ, sinh động với niềm
thông cảm sâu sắc nỗi khổ vật
chất và nỗi đau tinh thần của các nhân vật Mị
và A Phủ dưới chế độ thống trị của phong
kiến miền núi.Khám phá sứ mạng
tinh thần tiềm ẩn ở những nạn nhân:
niềm khát khao hạnh phúc, tự do và
khả năng vùng dậy để tự giải phóng
* Có thể so sánh với văn học hiện thực
phê phán -> đóng góp của Tô Hoài trong
việc cải tạo hiện thưc, khẳng định con
người có khả năng cải tạo hiện thực (so
sánh với nhân vật chị Dậu)
Đề 2 : Diễn biến tâm trạng của Mị
qua 2 cảnh đêm mùa xuân nghe tiếng
sáo và đêm mùa đông cắt dây chói
cho A Phủ
* Giá trị hiện thực
- Bộ mặt giai cấp thống trị (qua hìnhtượng cha con nhà thống lí Pá Tra) với tội
ác cường quyền và thần quyền
- Phản ánh đời sống của người dân laođộng:
+ Khổ cực tăm tối đến nghẹt thở (qua sốphận của Mị và A Phủ những ngày ở nhàthống lí Pá Tra)
+ Sự vùng lên đấu tranh, từ tự phát đến tựgiác
* Giá trị nhân đạo
- Niềm thương cảm trước những đau khổcủa người dân miền núi,
- Lên án tố cáo tội ác giai cấp thống trịbằng cường quyền và thần quyền khôngnhững cướp đoạt quyền sống mà cònmuốn cướp đi cả sự sống của con người
- Khẳng định, đề cao sức sống tiềm tàngvùng lên giải phóng của những người bị
+ Về nội dung: nó phản ánh sức sống tiềmtàng của nhân vật Mị
+ Về mặt nghệ thuật: cho thấy nghệ thuậttài năng của Tô Hoài trong việc miêu tảdiễn biến tâm trạng và khắc hoạ tính cáchnhân vật
Trang 4+ Giữa lúc ấy tiếng sáo vang lên ngoàiđường làm cho tâm hồn MỊ ngây ngất ->
Mị nhớ về quá khứ, Mị nghĩ, nếu có nắm
lá ngón Mị sẽ ăn để chết ngay, nhưngchính tiếng sáo trở lại những ngày tươiđẹp của quá khứ, Mị nhẩm theo lời của bàihát, Mị cảm thấy một sức xuân đang trỗidạy trong lòng, sắn môi mỡ bỏ thêm chosáng căn phòng, cô sửa soạn đi chơi+ Mị mải sống với hạnh phúc trong quákhứ, với khát vọng hạnh phhucs tronghiện tại nên không hay biết A Sử đã trở
về, hắn đã trói đứng Mị (chú ý cảnh Mị bị
A Sử trói), cô không cảm thấy mình bịtrói, như người mộng du, Mị vẫn bướctheo tiếng sáo A Sử có thể trói được Mịlàm sao mà trói được sức sống trong Mị
* Cảnh đêm mùa đông cắt trói cho A Phủ
- Sau đêm mùa xuân, tâm hồn Mị "nổiloạn", bị áp bức nặng nề Mị trở về vớitrạng thái vô cảm
+ Lúc đầu nhìn thấy A Phủ bị trói Mịdửng dưng (giá trị của chi tiết)
- Sau đó khi nhìn thấy những giọt nướcmắt trên gò má A Phủ thì Mị hoàn toànđổi khác (bình chi tiết này) Giọt nước mắtcủa A Phủ đã đưa Mị từ cõi quên trở vềvới cói nhớ, Mị nhớ lại có lần mình cũng
bị trói như thế -> Mị xót xa cho mình+ Từ lòng thương Mị cảm thông được nỗiđau khổ của người cùng cảnh ngộ, từthương mình ị thương người -> Mị cứungười (cắt dây trói)
+ Sau khi cắt trói cho A Phủ Mị quay lạithương mình Mị giải thoát cho mình, chạytheo A Phủ
c Kết bài
- Khái quát lại vấn đề, nêu giá trị của vấn
đề vừa nghị luận
Trang 5Diễn biến tâm lý nhân vật Mị trong đêm
cởi trói cho A Phủ
Hoạt động 2 : Đọc văn bài Vợ nhặt
Mục tiêu :
- Được thức cảnh thê thảm của người
nông dân nước tay trong nạn- đói khủng
khiếp năm 1945 do thực dân Pháp và
phát xít Nhật gây ra
- Hiểu được niềm khát khao hạnh
phúc gia đình, niềm tin bất diệt vào cuộc
sống và tình thương yêu đùm bọc lẫn
nhau giữa những con người lao động
nghèo khổ ngay trên bở vực thẳm của cái
chết
- Nắm được những nét đặc sắc về
nghệ thuật cửa thiên truyện: sáng tạo tình
huống, gợi không khí, miêu tả tâm lí,
dựng đối thoại
- Từ đó vận dụng kiến thức cơ bản vào
sử lí từng đề cụ thể
Cách thức tiến hành :
BưỚC 1: Kĩ năng bài đọc văn
Thao tác 1: yêu cầu học sinh tóm tắt lại
những điểm đáng chú ý về Kim Lân?
Nhấn mạnh : GV chốt lại tác giả
Thao tác 2 : yêu cầu học sinh tóm tắt lại
cốt truyện (giành cho học sinh yếu kém)
và cách mạng
- Đề tài: tái hiện sinh hoạt văn hoá phongphú ở thôn quê -> biểu hiện một vẻ đẹptâm hồn của người nông dân trước cáchmạng: sống cực nhọc, nghèo khổ nhưngvẫn yêu đời, trong sáng tài hoa
- Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn vàviết về người nông dân và làng quê ViệtNam; ông viết bằng cả tâm hồn, tình cảmcủa chính mình
- Tác phẩm chính: SGK
- Năm 2001, Kim Lân được tặng giảithưởng nhà nước về văn học nghệ thuật
HS tóm tắt theo ý chính :
Tràng - xấu trai - nghèo – đùa khi đẩy xe
bò và có vợ- trong cảnh đói - anh đưa vợ
về ra mắt mẹ và bữa cơm nghèo diễn ra
Trang 6ngã rạ, người sống dật dờ như những
bóng ma Tràng sống ở một xóm
ngụ cư nghèo nàn, làm nghề kéo xe chở
thóc cho liên đoàn Một hôm, mệt quá,
anh hò một câu cho đỡ mệt, không ngờ câu
hò ấy làm anh quen với một cô gái Ít lâu sau,
anh lại không nhận ra cô bởi vẻ tiều
tụy, đói rách Cô xin anh cho ăn Và cô ăn
một mạch bốn bát bánh đúc Sau một câu nói
đùa, cô theo anh về làm vợ Người dân
xóm ngụ cư ngạc nhiên, mẹ anh không
tin là anh có vợ Nhưng sau đó bà
hiểu ra mọi điều và vui vẻ chấp nhận
con dâu Cái đói đang rình rập, nhưng
cả ba cùng nghĩ đến tương lai tốt đẹp,
đến hình ảnh lá cờ đỏ tung bay phấp phới
thao tác 3 : Giá trị nội dung và nghệ
thuật của tác phẩm
Nhấn mạnh :
Giá trị nội dung:
- Giá trị hiện thực:
+ Phản ánh tình cảnh thê lương của nhân
dân ta trong nạn đói 1945 (qua hoàn cảnh
xã hội, qua truyện Tràng có vợ)
+ Số phận của người nông dân trong nạn
đói
+ Khát vọng của người dân hướng theo
cách mạng
- Giá trị nhân đạo:
+ Lên án, tố cáo bọn thực dân phát xít
gây ra nạn đói 1945 đẩy thân phạn con
người tới chỗ rẻ mạt
+ Khẳng định tình cảm cao đẹp của người
lao động nghèo khổ, tình người, tình mẫu
tử
+ Khẳng định khát vọng hạnh phúc gia
đình, trong bất kì hoàn cảnh nào con
người cũng hướng tới tổ ấm gia đình,
hanhj phúc gia đình làm cho cuộc sống
của con người có ý nghĩa hơn, nhân đạo
Trang 7- Tình huống truyện: độc đáo, kì lạ và éo
Đề 1: Thành công về nghệ thuật của
truyện ngắn Vợ nhặt - Kim Lân.
Nhấn mạnh : Tìm hiểu đề
- Nội dung: nghệ thuật của tác phẩm
- Tác phẩm đã lên án xã hội thực dân
nửa phong kiến tàn bạo đã đẩy nhân
dân ta vào nạn đói khủng khiếp năm
1945 Truyện diễn ra trong không khí
chết chóc: “Người chết như ngả rạ.
Không buổi sáng nào người trong làng đi
chợ đi làm đồng về không thấy ba bốn cái
thây nằm còng queo bên đường Không
khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi
và mùi gây của xác người”, trong sự lo
âu của người dân trước nạn đói…
- PPNL: giải thích, chứng minh, phân
tích, bình luận
- PVTL: Vợ nhặt - Kim Lân
Thao tác 2:
Đề 2: Giá trị hiện thực và nhân đạo của
truyện ngắn Vợ nhặt - Kim Lân
+ Nhân vật Tràng: Ngỡ ngàng, quên
hết cái đói ghê gớm, sung sướng vì mình
đã có vợ, đã “nên người" Anh thấy rõ
trách nhiệm đối với gia đình
+ Nhân vật bà cụ Tứ: Diễn biến tâm lý
khá phức tạp Tràng có vợ khiến bà cụ
Tứ ngạc nhiên vì trong nhà xuất hiện một người đàn bà lạ, người ấy lại chào bà bằng u Thế rồi từ sự ngỡ ngàng, bà cụ cũng hiểu ra và tiếp đến là sự xót xa buồn tủi vì chưa làm tròn trách nhiệm với
con “người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi
…còn mình thì…”.Tuy vậy, cụ vẫn đồng
tình ân cần, động viên, khuyên bảo vợ
chồng Tràng “Ai giàu ba họ, ai khó ba đời”, pha lẫn trong tất cả những tâm
trạng trên thì sự lo lắng cho các con vẫn
canh cánh bên lòng “Biết chúng nó có nuôi nổi nhau qua cơn đói khát này không?” Tình thương yêu con giúp
bà mẹ như có thêm niềm tin và nghị lực Bà hướng các con đến một tương lai tươi sáng hơn bằng những câu chuyện giản dị về hạnh phúc Bà khơi gợi trong lòng các con niềm tin vào cuộc sống
Tất cả những chi tiết ấy đã thể hiện tấm lòng thương con, thương dâu của bà mẹnghèo Trong bức tranh xã hội xám
Trang 8GV yêu cầu xây dựng dàn ý và yêu cầu
học sinh viết đoạn văn về giá trị nhân đạo
của tác phẩm
Nhấn mạnh :
Truyện ngắn gây sự chú ý cho người đọc
ngay từ nhan đề truyện- một nhan đề nói lên
khá nhiều về hoàn cảnh, số phận của nhân vật
chính
Tên truyện ghi nhận một tình huống
éo le, độc đáo, bi thảm nhưng cũng
thấm đẫm tình người Đó là tình
huống Tràng- một người đàn ông vừa
nghèo, vừa xấu trai, là dân ngụ cư, thế mà
giữa lúc thiên hạ đang đói khát lại lấy
được vợ Chuyện anh Tràng lấy được vợ
gây ngạc nhiên cho người trong xóm bởi hai
lẽ:
+ Không ai nghĩ người như Tràng mà lại lấy
được vợ
+ Trong thời buổi đói khát, người như
Tràng nuôi thân, nuôi mẹ chẳng xong mà còn
dám đèo bòng vợ con
Tuy nhiên nếu không gặp hoàn cảnh như
thế thì ai thèm lấy Tràng Đau xót ở
chỗ, câu chuyện cưới hỏi lại không
diễn ra bình thường Tràng lấy vợ ai
cũng ngạc nhiên Người lớn, trẻ con
xóm ngụ cư ngạc nhiên và chính Tràng
cũng ngờ ngợ như không phải thế
Tình huống éo le trên đã mở đầu cho sự
phát triển của truyện và tác động đến
diễn biến tâm trạng và hành động của các
+ Người vợ nhặt: Xuất hiện trong tác
phẩm không tên tuổi Ngoài cách gọi
“thị”,“người đàn bà”, đây là người phụ
nữ đói cơm rách áo trong nạn đói, đang mấp mé bên vực thẳm của cái chết Trong cảnh ấy giá trị con người thật vô cùng rẻ
rúng Gặp Tràng lần đầu thị “cong cớn”,”liếc mắt, cười tít” Lần thứ hai Tràng gặp, thị “sưng sỉa” chửi, “quần áo tả tơi”, “gầy sọp hẳn đi” Càng tội nghiệp
hơn khi chị “theo không” về làm vợ Tràng Tuy nhiên người phụ nữ ấy thấy
ấm lòng trước hạnh phúc đơn sơ, nhỏ bé trong sự cưu mang, đùm bọc của Tràng và
bà cụ Tứ
HS tự ghi nhận
Trang 9Hoạt động 3 : Đọc văn Những đứa con
trong gia đỡnh
Mục tiờu : Qua giờ ụn nhằm giỳp HS:
Hiểu đợc hiện thực đau thơng, đầy
hi sinh gian khổ nhng rất đỗi anh
dũng, kiên cờng, buất khuất của nhân
dân miền Nam trong những năm
cách nêu một số câu hỏi:
- Truyện đợc trần thuật chủ yếu từ
điểm nhìn của nhân vật nào? Theo
phơng thức nào?
- Cách trần thuật này có tác dụng nh
thế nào đối với kết cấu truyện và việc
khắc họa tính cách nhân vật?
Gợi ý:
- Có mấy phơng thức trần thuật trong
nghệ thuật viết truyện? Căn cứ vào
đến một cách trần thuật riêng của thiêntruyện theo dòng ý thức của nhân vật
HS thảo luận và phỏt biểu+ Căn cứ vào ngôn ngữ của nhân vậttrong truyện:
Trang 10đợc kể qua con mắt, tấm lòng và bằng
ngôn ngữ, giọng điệu riêng của nhân
vật Chiến và Việt để làm rừ sự tiếp nối
truyền thống gia đỡnh của những đứa con
Nhấn mạnh :
Những nột tớnh cỏch chung hai chị em
Việt và Chiến
* Là những đứa con trong gia đỡnh chịu
nhiều mất mỏt đau thương, cú truyền
thống yờu nước mónh liệt, giàu tỡnh cảm
yờu thương, thuỷ chung với cỏch mạng
Đều cú chung mụ́i thù với bọn xõm
lược Lũng căm thự thụi thỳc hai chị em cú
chung một ý nghĩ, nguyện vọng, quyết
tõm phải trả thự cho ba mỏ, được cầm
sỳng đỏnh giặc Đỏnh giặc là niềm say mờ lớn
của hai chị em, đồng thời cũng là tuổi trẻ
miền Nam “ Hạnh phúc của tuụ̉ỉ trẻ là
trờn trận tuyến đỏnh quõn thù”.
Việt ngỏ lời tũng quõn trước
và là người giành ghi tờn tũng quõn trước
“ Tụi là Việt, anh cho tụi đi bộ đội với”
Chiến nhường em tất cả nhưng chỉ
việc tũng quõn là khụng nhường Bởi
nhất
- Phơng thức thứ ba: Ngời trần
thuật thuộc ngôi thứ ba nhng lời kể lạiphỏng theo quan điểm, ngôn ngữ,giọng điệu của nhân vật
+ Truyện Những đứa con trong gia
đình đợc trần thuật theo phơng thức
thứ 3 Nghĩa là của ngời trần thuật tựgiấu mình nhng cách nhìn và lời kể lạitheo giọng điệu của nhân vật
thuật theo phơng thức này
HS chỳ ý và ghi nhận
HS phỏt biểu :
Việt: Lỳc cũn ở nhà Việt hiếu động,
thớch vui chơi và vụ tư của một cậu con traiđang tuổi ăn, tuổi lớn Hay tranh giành với chị: giành phần nhiều trong bắt ếch, giành chiến cụng bắn tàu trờn sụng Định Thuỷ, giành chị ghi tờn tũng quõn …
Là chiến sĩ chưa tới mười tỏm tuổi nờn Việt vẫn cũn cú nột tớnh cỏch trẻ con: Khi là chiến sĩ Việt vẫn đem theo cỏi nỏ thun, Việt cũn cú chị Chiến nhưng vẫn giấu đồng đội vỡ sợ mất chị…
* Chiến: hơn Việt chừng một tuổi
nhưng Chiến người lớn hơn hẳn Chiến cú nộtkiờn trỡ ham hiểu biết của cụ gỏi mới lớn:ngồi đỏnh vần cuốn sổ truyền thống gia đỡnh từ mai tới xế Chiến đó biết chỳ ý tới hỡnh thức: khi nào trong tỳi cũng cú cỏi gương soi Tuy cú tranh giành với em nhưng bao giờ Chiến cũng nhường nhịn
Trang 11Chiến giành đi chiến đấu là giành về mình sự
vất vả hiểm nguy, bởi trong lòng Chiến
canh cánh mối thù quân xâm lược Chiến
ra đi với lời thề đanh thép, mạnh mẽ
Chiến đã nói với Việt “ Tao đã thưa chú
Năm rồi Đã làm thân con gái ra đi tao
chỉ có một câu: giặc còn tao thì tao mất,
vậy à
Trong chiến đấu gan góc, dũng cảm
Việt là chiến sĩ trẻ dũng cảm kiên
cường, chiến đấu rất dũng cảm, anh đã
dùng thủ pháo tiêu diệt xe bọc thép của
địch Bị trọng thương khắp người rỉ
máu, Việt vẫn nén nỗi đau, vẫn trong tư thế
chiến đấu, tay không rời cây súng Còn
Chiến bám trụ mảnh đất Bến Tre để
chiến đấu
Phẩm chất của Việt và Chiến tiêu
biểu cho phẩm chất của tuổi trẻ Việt
Nam trong chống Mĩ cứu nước
Đề : Vẻ đẹp con người Nam Bộ trong
kháng chiến chống Mỹ qua tác phẩm
Những đứa con trong gia đình của nhà
văn Nguyễn Thi
em Chiến có nét đảm đang, tháo vát, chu đáo của một người chị
Hs theo dõi , tự ghi nhận
HS xây dựng dàn ý và trình bài :
a) Mở bài :
Câu chuyện kể về những đứa con trưởngthành trong gia đình lớn cách mạng, hunđúc những vẻ đẹp truyền thống của quêhương Mỗi một nhân vật trong tác phẩm
đã thể hiện một cách đặc sắc phẩm chất,
cá tính của con người Nam Bộ trung dũngkiên cường, gắn bó với gia đình, trungthành với cách mạng
b) Thân bài
Lòng căm thù giặc sâu sắc, vì những tội ác
mà chúng đã gây ra với người thân tronggia đình Gắn bó với mảnh đất quê hương,những con người ấy còn giàu tình nghĩa,trung thành với cách mạng bởi cách mạng Chú Năm thể hiện đầy đủ bản tính tựnhiên của người nông dân Nam bộ hiền
Trang 12Nhấn mạnh : Tác phẩm được xây dựng
theo kết cấu truyện ngắn hiện đại: là
mạch hồi ức của anh tân binh Việt, đan
xen giữa quá khứ và hiện tại, nối kết một
cách tự nhiên tình cảm gia đình – quê
hương – cách mạng
Đồng thời còn phát hiện sâu sắc về sự
trưởng thành của thế hệ trẻ Việt Nam
trong chiến đấu Vẻ đẹp ấy kết tinh chủ
nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, sức
mạnh làm nên chiến thắng của nhân dân
Việt Nam, một phẩm chất cao quí còn để
lại những tấm gương cho thế hệ sau noi
theo./.
lành chất phác, giàu cảm xúc mơ mộng
nội tâm Chất Nam bộ rặt trong con người ông thể hiện qua việc hay kể sự tích cho
con cháu, và kết thúc câu chuyện thể nào
cũng hò lên mấy câu Nét đặc biệt độc đáo
ở người đàn ông này là có sổ ghi chép chuyện gia đình
Má của Chiến và Việt là hội tụphẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ Nam
bộ anh hùng trong kháng chiến
Hai chị em Chiến và Việt đã đượcthừa hưởng tất cả những vẻ đẹp của thế hệ
đi trước, tính cách được tạo nên từ truyềnthống gia đình, từ hoàn cảnh đặc trưng:thương cha má, cùng chung lo toan côngviệc cách mạng, giàu tình nghĩa với quêhương, biết căm thù cũng là một phẩmchất cần thiết
Kí ức của Việt gắn với hình ảnhcủa chị Chiến, với kỷ niệm tuổi thơ trongtrẻo của hai chị em
Một trong những tình tiết truyệntạo được xúc động mạnh cho người đọc làhình ảnh hai chị em trước đêm tòng quânkhiêng bàn thờ má qua gửi chú Năm Haichị em đã làm cho người chú phải ngạcnhiên vì sự trưởng thành trước tuổi