van 7 tuan 20

Vậy tiết học này chúng ta cùng đi tìm hiểu nội dung các câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động sản xuất để thấy được những kinh nghiệm của cha ông ta ngày xưa.. * Bài học.[r]

Tuần 19 Ngày soạn: 20/12/2017 Tiết PPCT: 73 Ngày dạy: 25/12/2017

Văn bản: TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm được khái niệm tục ngữ.

- Thấy được giá trị nội dung, đặc điểm hình thức của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất.

- Biết tích lũy thêm kiến thức về thiên nhiên và lao động sản xuất qua các câu tục ngữ.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ

1 Kiến thức

- Khái niệm tục ngữ

- Nội dung tư tưởng, ý nghĩa triết lí và hình thức nghệ thuật của những câu tục ngữ trong bài học

2 Kĩ năng

- Đọc - Hiểu phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất vào đời sống

3 Thái độ

- Hiểu về tục ngữ qua đó thêm yêu một thể loại văn học dân gian của dân tộc

C PHƯƠNG PHÁP

- Phân tích, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh

- Lớp 7A4 ………

- Lớp 7A6 ………

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới

* Giới thiệu bài: Tục ngữ là những câu nói ngắn gọn, đúc kết những kinh nghiệm hết sức quý báu của

ông cha ta để lại về quan hệ xã hội, thiên nhiên hay lao động sản xuất Vậy tiết học này chúng ta cùng đi tìm hiểu nội dung các câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động sản xuất để thấy được những kinh nghiệm của cha ông ta ngày xưa

* Bài học

HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu chung

(?) Qua phần chuẩn bị bài & dựa vào chú thích, em

hãy cho biết thế nào là tục ngữ ?

HOẠT ĐỘNG 2: Đọc - hiểu văn bản

(?) Có thể chia 8 câu tục ngữ trong bài làm mấy

nhóm?

(?) Dân gian đã dùng nghệ thuật gì trong câu này?

I GIỚI THIỆU CHUNG

Khái niệm: Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời

ăn tiếng nói hàng ngày

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Đọc – hiểu chú thích

2 Tìm hiểu văn bản

a Tục ngữ về thiên nhiên

Câu 1 : Đêm tháng năm …

tác dụng? Hãy cho biết nội dung của câu 1?

(?) Em hãy thử nêu lên 1 số trường hợp có thể áp

dụng kinh nghiệm nêu trong câu 1?

(?) Nêu nghĩa của câu 2

Giá trị: Nắm trước thời tiết để chủ động công việc

Cần chú ý , không phải hôm nào trời ít sao cũng

mưa, phán đoán trong TN, dựa trên kinh nghiệm

không phải lúc nào cũng đúng

(?) Trong câu 3 cho thấy kinh nghiệm của ông cha ta

khi quan sát cái gì? Nếu trời có màu vàng thì hiện

tượng gì sẽ xảy ra?

Đây là 1 trong rất nhiều kinh nghiệm dự đoán bão

(?)Nêu nội dung câu tục ngữ thứ 4? Đây là kinh

nghiệm gì của người xưa khi nhìn thấy hiện tượng

này của thiên nhiên?

Kiến là loài côn trùng rất nhạy cảm với những thay

đổi của khí hậu, thời tiết, nhờ cơ thể có những tế

bào cảm biến chuyên biệt Khi trời chuẩn bị có

những đợt mưa to & lũ lụt kiến kéo ra hàng đàn để

tránh mưa, lụt & để lợi dụng đất mềm sau mưa để

làm tổ mới

(?)Tìm một số câu tục ngữ nói về kinh nghiệm dự

báo thời tiết của người xưa mà em biết?

Tháng bảy heo may chuồn chuồn bay thì bão

(?) Qua csở thực tiễn trên, em có nhận xét gì về óc

quan sát của nông dân?

 Ndân ta có ý thức dự đoán lũ lụt từ rất nhiều hiện

tượng tự nhiên để phòng chống

(?) Câu TN này còn có 1 bản khác Dị bản đó là gì ?

(Tháng 7 kiến đàn, đại hàn hồng thủy)

( ?)Nêu nội dung câu 5

- Tấc đất chỉ 1 mảnh đất rất nhỏ (bằng 1/10 thước).

Vàng là 1 kim loại quý đo bằng cân tiểu li Tấc vàng

chỉ lượng vàng lớn, quý giá vô cùng

Giá trị của kinh nghiệm câu 5

 Đất là nơi người ở, người phải lao động & đổ bao

xương máu mới có đất & bảo vệ được đất Đất là

vàng, 1 loại vàng sinh sôi Vàng ăn mãi cũng hết,

còn “chất vàng” của đất khai thác mãi cũng không

cạn

Ngày tháng mười …

 phép đối, nói quá : tháng 5 đêm ngắn, tháng 10 đêm dài

 Giúp con người chủ động về thời gian, công việc

trong những thời điểm khác nhau

Câu 2: Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa

 Đêm sao dày dự báo ngày hôm sau sẽ nắng, đêm không có sao báo hiệu ngày hôm sau sẽ mưa

Câu 3 : Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ

 Khi chân trời xuất hiện sắc màu vàng thì trời sắp

có bão xảy ra

Câu 4 : Tháng 7 kiến bò, chỉ lo lại lụt

 Kiến ra nhiều vào tháng 7 âm lịch sẽ có lụt nên cần đề phòng lũ lụt khi thấy hiện tượng trên

b Tục ngữ về lao động sản xuất Câu 5: Tấc đất, tấc vàng

 So sánh đất quí như vàng: giá trị của đất đôi vơí đời sống lao động sx của người nông dân

(?) Nêu nội dung câu 6 ?vậy muốn làm giàu phát

triển kinh tế gia đình thì làm gì ?

Kinh nghiệm của câu này không phải áp dụng đâu

cũng đúng Ở vùng nào có thể làm tốt cả 3 nghề thì

đó là trật tự đúng nhưng những nơi, điều kiện tự

nhiên chỉ có thể thuận lợi cho 1 nghề phát triển thì

không phù hợp

(?)Nêu nghĩa câu 7 ? Hãy nêu NT của câu TN? tác

dụng?

 Câu Tn giúp người nông dân thấy tầm quan trọng

của từng yếu tố cũng như mối quan hệ giữa chúng.

Nó rất có ích đối với 1 đất nước mà phần lớn dân số

sống nghề nông.

- Tìm những câu tục ngữ gần gũi với kinh nghiệm

này : Tháng 1 trồng khoai, tháng 2 trồng đậu, tháng

3 trồng cà.

(?) Nêu nội dung câu 8 ?

(?)Vậy để trồng trọt có năng suất cao cần đảm bảo 2

yếu tố nào ?

Tổng kết

- Qua những đúc kết từ các hiện tượng thiên nhiên &

trong lao động sản xuất cho thấy người dân nước ta

có những khả năng nổi bật nào ?

- Hãy nêu những nghệ thuật độc đáo của TN

- Tục ngữ lao động sản xuất & thiên nhiên có ý

nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay ?

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

-Đọc thuộc lòng các câu tục ngữ

-Chuẩn bị bài mới

Câu 6: Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh

điền ( liệt kê)

 Liệt kê các hình thức phát triển kinh tế Muốn giàu thì : nuôi cá có lãi nhất, rồi đến làm vườn, rồi làm ruộng

Câu 7 :

Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

 Liệt kê: trong nghề làm ruộng, cần đảm bảo đủ

4 yếu tố : nước Phân, chăm bón, giống, thì lúa tốt, mùa màng bội thu

Câu 8: Nhất thì, nhì thục

 Để có năng suất cây trồng cao thì cần đảm bảo đúng thời vụ và làm đất kĩ

3 Tổng kết

a Nghệ thuật

- Sử dụng cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc

- Sử dụng kết cấu diễn đạt theo kiểu đối xứng, nhân quả, hiện tượng và ứng xử cần thiết

- Tạo vần nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận dụng

b Nội dung

- Các câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất là những bài học quý giá của nhân dân ta đúc kết lại để phục vụ cho lao động sản xuất

* Ý nghĩa văn bản: Những câu tục ngữ này là

những bài học quý giá của nhân dân ta

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Học phần ghi nhớ và 8 bài tục ngữ

* Bài mới: Chương trình địa phương

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

Tuần 19 Ngày soạn: 22/12/2017 Tiết PPCT: 74 Ngày dạy: 26/12/2017

Tập làm văn CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN VÀ TẬP LÀM VĂN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm được yêu cầu và cách thức sưu tầm ca dao, tục ngữ địa phương.

- Hiểu thêm về giá trị nội dung, đặc diểm hình thức của tục ngữ,ca dao địa phương.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức

- Yêu cầu của việc sưu tầm tục ngữ, ca dao địa phương

- Cách thức sưu tầm tục ngữ, ca dao địa phương

2 Kĩ năng

- Biết cách sưu tầm tục ngữ, ca dao địa phương

- Biết cách tìm hiểu tục ngữ, ca dao địa phương ở một mức độ nhất định

3 Thái độ

- Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phương quê hương mình

C PHƯƠNG PHÁP

- Thực hành, thảo luận nhóm

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh

- Lớp 7A4 ………

- Lớp 7A6 ………

2 Kiểm tra bài cũ

- Đọc thuộc lòng và nêu nội dung ý nghĩa của 3 câu tục ngữ về thiên nhiên?

3 Bài mới

* Giới thiệu bài: Để làm phong phú thể về thể loại tục ngữ thì tiết học hôm nay, cô cùng các em vào

bài mới “ Chương trình địa phương” phần văn và tập làm văn

* Bài học

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

(?) Nhắc lại khái niệm ca dao – dân ca là gì?

(?) Tục ngữ là gì?

- Tục ngữ: Là những câu nói dân gian ngắn gọn,

ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những

kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt, được

nhân dân vận dụng, suy nghĩ vào lời ăn tiếng nói

hằng ngày

- Em thấy ở địa phương mình có câu ca dao, dân

ca nào đặc trưng?

- Ở địa phương chúng ta có câu tục nhữ nào đặc

trưng Tây nguyên

Hoạt động 2: Luyện tập

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Ca dao

- Là lời thơ của dân ca

2 Dân ca

- Là những sáng tác kết hợp lời với nhạc

3 Tục ngữ

- Là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định,

có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt, được nhân dân vận dụng, suy nghĩ vào lời ăn tiếng nói hằng ngày

II LUYỆN TẬP

1 Yêu cầu

- GV: Cho HS về nhà sưu tầm.

- Gv : Nhận xét về kết quả sưu tầm

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học

-Tìm hiểu thêm về ca dao, tục ngữ

-Chuẩn bị bài mới

- Sưu tầm ca dao, dân ca, tục ngữ lưu hành ở địa phương, đặc biệt là những câu nói về địa phương mình

- Mỗi em sưu tầm khoảng 20 câu

- Thời hạn nộp sau 1 tuần

2 Đối tượng sưu tầm

- Là ca dao, dân ca, tục ngữ

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Đọc lại lý thuyết của bài

* Bài mới: Soạn bài tiếp theo Tìm hiểu chung về

văn nghị luận.

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 19 Ngày soạn: 23/12/2017

Tập làm văn: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.

- Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn bản

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG,THÁI ĐỘ

1 Kiến thức

- Khái niệm văn bản nghị luận

- Nhu cầu nghị luận trong đời sống

- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận

2 Kĩ năng

- Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu kĩ kiểu văn bản quan trọng này

3 Thái độ

- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận

C PHƯƠNG PHÁP

-Quy nạp-thực hành,

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh

- Lớp 7A4 ………

- Lớp 7A6 ………

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc soạn bài của hs

3 Bài mới

* Giới thiệu bài: Văn nghị luận là 1 trong những kiểu văn bản quan trọng trong đời sống xã hội của

con người, có vai trò rèn luyện tư duy, năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống Vậy văn nghị luận là gì? khi nào chúng ta có nhu cầu nghị luận ? Tiết học này, sẽ trả lời cho câu hỏi đó

* Bài học

HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung

(?) Trong cuộc sống hàng ngày, em có thường

gặp các vấn đề và câu hỏi kiểu như: Vì sao em đi

học hoặc vì sao con người cần phải có bạn bè

không ?

(?) Em hãy nêu một số câu hỏi khác về những

vấn đề tương tự ?Vì sao em thích đọc sách ?Vì

sao em thích xem phim?Làm thế nào để học giỏi

môn ngữ văn ?

(?) Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó, em có thể

trả lời bằng các kiểu vb đã học như kể chuyện,

miêu tả, biểu cảm hay không ? Vì sao ?

- Không thể vì: Tự sự là thuật lại, kể câu chuyện

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Nhu cầu nghị luận

+ Văn bản: “ Chống nạn thất học” của HCM

- Mục đích Bác viết bài này là chống giặc dốt , đối tượng Bác hướng tới là quốc dân VN – toàn thể nhân dân VN

- Luận điểm: Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc lúc này là: nâng cao dân trí

+ Những câu mang luận điểm đó:

- Chính sách ngu dân của thực dân pháp đã làm cho hầu hết người VN mù chữ

- Phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ thì mới có

dù đời thường hay tưởng tượng, dù hấp dẫn, sinh

động đến đâu cũng mang tính cụ thể – hình ảnh,

vẫn chưa có sức thuyết phục

- Miêu tả là dựng chân dung cảnh, người, vật, sự

vật

- Biểu cảm đánh giá đã ít nhiều cần dùng lí lẽ, lập

luận nhưng chủ yếu vẫn là cảm xúc, tình cảm,

tâm trạng mang nặng tính chủ quan và cảm tính

nên cũng không có khả năng giải quyết các vấn

đề trên 1 cách thấu đáo

(?) Để trả lời những câu hỏi như thế, hằng ngày

trên báo chí, qua đài phát thanh, truyền hình, em

thường gặp những kiểu vb nào? Hãy kể tên một

vài kiểu vb mà em biết ?

Hs đọc vb “ Chống nạn thất học “ của HCM

(?) Bác viết bài này nhằm mục đích gì ? Bác viết cho

ai đọc, ai thực hiện ? để thực hiện mục đích ấy , bài

viết nêu những ý kiến như thế nào ? Những ý kiến ấy

diễn đạt thành những luận điểm nào? Tìm những câu

văn mang luận điểm đó ? ( HSTLN)

(?) Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết đã

nêu lên lí lẽ nào ? Hãy liệt kê các lí lẽ ấy ?

(?) Tác giả có thể thực hiện mục đích của mình

bằng văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm hay

không

(?) Vâỵ em hiểu thế nào là văn nghị luận ?

( ghi nhớ sgk)

HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập

* Hướng dẫn học sinh làm bài tập số 1?

kiến thức để tham gia xd tổ quốc

- Làm cách nào để nhanh chóng biết chữ quốc ngữ? những điều kịên tiến hành công việc

2 Thế nào là văn nghị luận

- Là văn được viết và nhằm xác lập cho người đọc,

người nghe 1 tư tưởng, quan điểm nào đó Muốn thế, văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí

lẽ, dẫn chứng có sức thuyết phục

Ghi nhớ: sgk/9

II LUYỆN TẬP

1 Bài tập 1

- Đây là 1 bài văn nghị luận vì nhan đề là 1 ý kiến, một luận điểm

+ Ý kiến đề xuất của tác giả: Cần chống lại những

thói quen xấu và tạo ra những thói quen tốt trong

đời sống xã hội

+ Ý kiến đó được thể hiện bằng những câu sau: có thói quen tốt và thói quen xấu có người biết phân biệt

+ Tác giả đưa ra những lí lẽ dẫn chứng

- Thói quen tốt: Luôn dậy sớm, luôn đúng hẹn, giữ lời hứa, luôn đọc sách

- Thói quen xấu: Hút thuốc là, hay cáu giận, mất

trật tự, gạt tàn thuốc bừa bãi ra cả nhà, vứt rác bừa

bãi ( ăn chuối xong là vứt toẹt cái vỏ ra cửa, ra

Bài tập 2 : Bố cục của vb trên

Bài văn này chỉ có bố cục 2 phần

+ Phần 1 : từ đầu đến nguy hiểm

+ Phần hai phần còn lại

(?) Bài tập 2 yêu cầu điều gì ? (HSTLN)

- Bài tập 4 HS đọc vb Biển Hồ

(?) Vb đó tự sự hay nghị luận ?

Bài tập4 : Đây là bài văn nghị luận viết theo lối

qui nạp mà phần tự sự ở cầu đoạn chính là dẫn

chứng được đưa ra trước để r ồi từ đó rút ra 1 suy

nghĩ , một định lí trong cuộc sống con người

HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tự học

- Đọc lại lý thuyết của bài

- Soạn bài mới “ tục ngữ về con người và xã hội”

đường …) những nơi khuất, nơi công cộng, rác đâỳ rẫy, ném bừa chai, cốc vỡ ra đường rất nguy hiểm + Bài viết này nhằm giải quyết vấn đề có trong thực

tế khắp cả nước ta Chúng ta tán thành với ý kiến trong bài viết vì những ý kiến giải thích của tác giả nêu đều đúng đắn , cụ thể tốt xấu… nhưng đã thành thói quen …xã hội

2 Bài tâp 2.

- Bố cục của vb trên

- Bài văn này chỉ có bố cục 2 phần + Phần 1 : từ đầu đến nguy hiểm + Phần hai phần còn lại

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ

- Văn nghị luận là gì ?

- Học kĩ ghi nhớ Tìm thêm 1 số tư liệu mà bài

tập 3 yêu cầu

* Bài mới : Tục ngữ về con người và xã hội

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………