lực cản lên các vật chuyển động C9: Ổ bi có tác dụng giảm ma khiến cho các máy móc chuyển sát, do thay thế ma sát trượt động dễ dàng góp phần thúc bằng ma sát lăn của các viên đẩy sự p[r]
Trang 1Tuần: 06 Ngày soạn: 24-09-2018
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Nêu được ví dụ về lực ma sát trượt.
- Nêu được ví dụ về lực ma sát lăn
- Nêu được ví dụ về lực ma sát nghỉ
2 Kĩ năng: - Đề ra được cách làm tăng ma sát có lợi và giảm ma sát có hại trong một số trường
hợp cụ thể của đời sống, kĩ thuật
3 Thái độ: - Rèn tính cẩn thận trung thực, chính xác, ý thức làm việc theo nhóm.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Tranh vẽ phóng to hình 6.1; 6.3; 6.4 SGK, vòng bi.
2 HS: - Chuẩn bị cho mỗi nhóm: 1 lực kẽ, 1 thanh gỗ, 1 vòng bi.
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: (1 phút) 8A1:
8A2:
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
Câu 1: Hai lực cân bằng là gì? Hãy nêu tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển
động?
Câu 2: Hãy giải thích tại sao khi ô tô đột ngột rẽ phải hành khách trên xe bị nghiêng về bên trái?
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới: (2 phút)
- Vì sao bánh xe phải khía
rãnh, các ổ trục lại có bi hoặc
vòng bi Để hiểu được nội
dung vừa nêu trên hôm nay ta
nghiên cứu bài hôm nay để
cùng nghiên cứu
- HS suy nghĩ và dự đoán câu trả lời câu hỏi của GV
Hoạt động 2: Tìm hiểu về lực ma sát: (12 phút)
- Khi bánh xe đạp đang quay
nếu bóp nhẹ phanh thì bánh xe
chuyển động chậm lại vì sao?
- Thông báo lực sinh ra do ma
phanh ép sát lên vành bánh
xe, ngăn cản chuyển động của
vành được gọi là lực ma sát
trượt
- Nếu bóp mạnh phanh xe thì
có hiện tượng gì xảy ra? Vì
sao?
- Lực ma sát trượt sinh ra khi
nào?
- Có lực tác dụng lên vành của bánh xe
- Thu thập thông tin
- Bánh xe ngừng quay và trượt trên mặt đường, khi đó xuất hiện lực ma sát trượt giữa bánh xe và mặt đường
* Lực ma sát trượt sinh ra khi
I Khi nào có lực ma sát:
1.Lực ma sát trượt:
*Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác
C1: HS tự làm
2 Lực ma sát lăn: Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên
bề mặt của vật khác
C2: HS tự làm
C3:- H.a là ma sát trượt
- H.b là ma sát lăn
- Cường độ của lực ma sát trượt lớn hơn cường độ của
Bài 6:
LỰC MA SÁT
Trang 2- Cho hs trả lời C1?
- GV dùng hòn bi lăn trên nền
lớp học y/c hs quan sát và trả
lời câu hỏi sau:
+ Hòn bi có tiếp tục chuyển
động nữa không?
+ Nguyên nhân nào làm cho
hòn bi dừng lại?
+ Hòn bi chuyển động như thế
nào trên mặt sàn?
Thông báo: Lực do mặt bàn
tác dụng lên hòn bi, ngăn cản
chuyển động lăn của hòn bi
gọi là lực ma sát lăn
- Lực ma sát lăn sinh ra khi
nào?
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C2?
- Cho hs hoàn thành C3?
- Cho hs làm thí nghiệm theo
hình 6.2 và hoàn thành C4?
- Trong trường hợp trên lực
ma sát nghỉ có tác dụng gì ?
- Thông báo: Lực cân bằng
với lực tác dụng nhưng trạng
thái của vật vẫn đứng yên gọi
là lực ma sát nghỉ
- Cho hs trả lời C5?
một vật trượt trên bề mặt của vật khác
C1: Cá nhân tìm ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống và trong
kĩ thuật
- Quan sát và trả lời câu hỏi:
+ Chuển động chậm dần rồi dừng lại
+ Có lực ma sát đã tác dụng lên hòn bi
+ Hòn bi chuyển động lăn trên mặt sàn
- HS chú ý lắng nghe
- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác
- C2:Tìm ví dụ về ma sát lăn trong đời sống và trong kĩ thuật
C3:- H.a là ma sát trượt
- H.b là ma sát lăn
- Cường độ của lực ma sát trượt lớn hơn cường độ lực ma sát lăn
- Làm việc theo nhóm tiến hành thí nghiệm và trả lời C4
C4: Vì có lực ma sát nghỉ
*Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt (không chuyển động) khi vật bị tác dụng của lực khác
- C5: Hs làm việc cá nhân
lực mà sát lăn
3 Lực ma sát nghỉ:
C4: Có lực ma sát nghỉ
*Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt (không chuyển động) khi vật bị tác dụng của lực khác
C5: HS tự làm
Hoạt động 3: Lực ma sát trong đời sống và trong kĩ thuật: (12 phút)
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C6?
- Cho hs trả lời C7?
C6: Hình 6.3 tác hại lực ma sát làm bao mòn bề mặt tiếp xúc
Ha Tra dầu, nhớt vào đĩa, xích
Hb Làm trục quay có ổ bi, bôi trơn trục ổ bi bằng dầu nhớt
Hc Đẩy thùng đồ bằng bánh xe thay ma sát trượt bằng ma sát lăn
C7: Nếu không có lực ma sát thì
II Lực ma sát trong đời sống và trong kĩ thuật:
1 Lực ma sát có thể có hại:
C6: Hình 6.3 tác hại lực ma sát làm bao mòn bề mặt tiếp xúc giữa các vật
H a Bôi nhớt vào xích, đĩa
H b Bôi trơn trục ổ bi
H c Đẩy thùng đồ bằng bánh
Trang 3Ha Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn viết bảng được
=> phải tăng độ nhám của bảng
Hb Không có ma sát giữa mặt răng của đai ốc và vít sẽ quay lỏng dần khi bị rung động Khi quẹt diêm nếu không có ma sát, đầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm sẽ không phát ra lữa =>Phải tăng độ nhám của sườn bao diêm
Hc Ôtô không phanh được =>
tăng ma sát bằng cách tăng độ sâu khía rãnh mặt lốp xe ôtô
xe
2.Lực ma sát có thể có lợi:
C7: Nếu không có lực ma sát thì:
Ha Bảng trơn không viết được
Hb Trục và bulông không xiết chặt được( tuột ra);
Không đánh được diêm
Hc Ô tô không phanh được
* Lực ma sát có thể có lợi có thể có hại
Hoạt động 4: Vận dụng: (10 phút)
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C8, C9?
- Gọi một vài hs trả lời câu
hỏi
- Cho hs trả lời C9?
C8: a) Vì giữa chân và đá hoa lực ma sát nghỉ giữa sàn và chân người rất nhỏ, trường hợp này là
ma sát có lợi
b) Lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường nhỏ => ma sát có lợi c) Vì có lực ma sát giữa đế giầy
và đường, đây là ma sát có hại d) Để tăng độ ma sát giữa lốp và mặt đường, đây là ma sát có lợi e) Để tăng ma sát ở cần kéo nhị, đây là ma sát có lợi nhờ vậy mà đàn kêu to
C9: Ổ bi có tác dụng giảm ma sát, do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi, nhờ sử dụng ổ bi đã giảm được lực cản lên các vật chuyển động khiến cho các máy móc chuyển động dễ dàng góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học, cơ khí, chế tạo máy …
III Vận dụng:
C8: a) Vì giữa chân và đá hoa lực ma sát nghỉ giữa sàn và chân người rất nhỏ, trường hợp này là ma sát có lợi
b) Lực ma sát giữa bánh xe và mặt đường nhỏ => ma sát có lợi
c) Vì có lực ma sát giữa đế giầy và đường, đây là ma sát
có hại d) Để tăng độ ma sát giữa lốp
và mặt đường, đây là ma sát
có lợi e) Để tăng ma sát ở cần kéo nhị, đây là ma sát có lợi nhờ vậy mà đàn kêu to
C9: Ổ bi có tác dụng giảm ma sát, do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên
bi, nhờ sử dụng ổ bi đã giảm được lực cản lên các vật chuyển động khiến cho các máy móc chuyển động dễ dàng góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học, cơ khí, chế tạo máy …
IV Củng cố: (2 phút)
- Cho HS nhắc lại phần ghi nhớ SGK?
- Một vật có khối lượng 1 tấn đặt nằm trên mặt sàn, một người không thể kéo vật chuyển động được Lực nào làm cho vật không chuyển động?
V H ướng dẫn về nhà : (1 phút)
Trang 4- Học thuộc phần ghi nhớ, đọc phần có thể em chưa biết.
- Chuẩn bị bài mới bài 7 SGK, làm bài tập SBT
VI Rút kinh nghiệm:
