Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm đHS: Trả lời ược lực cản lên các vật chuyển động khiến GV: Chốt lại : lợi ích , cách làm tăng ma cho máy móc hoạt động dễ dàng góp phần sát.. thúc đẩy sự phát tr[r]
Trang 1Ngày soạn: 4/10/2012
Ngày giảng: 13/10/2012
TIẾT 7: LỰC MA SÁT
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: Nhận biết lực ma sát là một loại lực cơ học Phân biệt được ma sát
tr-ượt, ma sát nghỉ , ma sát lăn, đặc điểm của mỗi loại ma sát này
Làm thí nghiệm phát hiện ma sát nghỉ
- Phân biệt được một số hiện tượng về lực ma sát có lợi, có hại trong đời sống và kỹ thuật Nêu được cách khắc phục tác hại của lực ma sát và vận dụng ích lợi của lực này
2 Kĩ năng: Rèn kỹ năng đo lực, đặc biệt là đo F msđể rút ra nhận xét về đặc điểm F ms
3 Thái độ: Nghiêm túc hợp tác khi làm thí nghiệm
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
2 Học sinh: (Nhóm)- Lực kế, miếng gỗ, 1 quả cân , 1 xe lăn
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
Hãy nêu đặc điểm của 2 lực cân bằng ? chữa bài tập 5.1; 5.2 sbt
3 Bài mới:
Hoạt động 1 : Tổ chức tình huống học
tập :
GV: Nêu vấn đề cần tìm hiểu theo phần mở
bài trong SGK
HS: Nhận biết vấn đề cần tìm hiểu của bài
Hoạt động 2 : Nghiên cứu khi nào có lực
ma sát :
GV: Yêu cầu hs đọc tài liệu, nhận xét lực
ma sát trượt xuất hiện ở đâu?
HS: Tham khảo thông tin SGK tìm hiểu về
ma sát trượt, và trả lời C1
GV: Hướng dẫn hs tìm hiểu về ma sát
trượt
HS: Tìm hểu về lực ma sát trượt
GV: Yêu cầu hs đọc thông tin SGK tìm
hiểu về ma sát lăn
HS: Đọc thông tin
GV: Làm thí nghiệm với hòn bi lăn
HS: Quan sát hiện tượng với thí nghiệm
hòn bi lăn tìm hiểu về lực ma sát lăn
GV: Nhận xét và chốt lại lực ma sát lăn
I Khi nào có lực ma sát :
1 Lực ma sát trư ợt:
- Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật chuyển động trượt trên mặt vật khác C1: Khi phanh xe bánh xe ngừng quay Mặt lớp trượt trên đường xuất hiện ma sát trượt làm bánh xe nhanh chóng dừng lại
2
Lực ma sát lăn :
- Lực ma sát lăn xuất hiện khi vật chuyển động lăn trên mặt vật khác
C2:Trục quay có con lăn ở băng truyền… C3: +F mstrượt là hình 6.1a
+F mslăn là hình 6.1b
* Nhận xét: Độ lớn ma sát lăn rất nhỏ so
với ma sát trượt
3 Lực ma sát nghỉ:
Trang 2HS: Theo dõi và ghi thông tin vào vở
GV: Yêu cầu hs tìn hiểu nội dung C2, C3
suy nghĩ và trả lời các câu hỏi đó
HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi C2, C3
GV: Yêu cầu hs làm thí nghiệm theo nhóm,
thực hiện thí nghiệm H6.2, nhận xét hiện
tượng và tìm hiểu về ma sát nghỉ
HS: Làm thí nghiệm H6.2 theo nhóm, quan
sát hiện tượng và trả lời C4
GV: Hướng dẫn thí nghiệm về ma sát nghỉ
HS: Theo dõi thí nghiệm của gv Vận dụng
và trả lời C5
Hoạt động 3: Nghiên cứu lưc ma sát
trong đời sống và trong kỹ thuật:
GV: Yêu cầu hs tìm hiểu nội dung C6, suy
nghĩ và trả lời C6
HS: Thảo luận và trả lời C6 tìm hiểu về tác
hại của lực ma sát
GV: Nhận xét và chốt lại tác hại của ma sát
và cách làm giảm ma sát
HS: Theo dõi và tiếp nhận thông tin
GV: Yêu cầu hs trả lời C7 tìm hiểu về lợi
ích của lực ma sát
HS: Trả lời C7 tìm hiểu về lợi ích của lực
ma sát
GV: Biện pháp tăng ma sát như thế nào?
HS: Trả lời
GV: Chốt lại : lợi ích , cách làm tăng ma
sát
Hoạt động 4: Vận dụng.
GV: Yêu cầu hs trả lời C8 và C9
HS: Trả lời C8, C9
GV: Gọi hs trả lời, lớp nhận xét, GV chốt
lại và đa ra đáp án đúng
HS: Trả lời ghi nội dung lời đúng vào vở
GV: Yêu cầu hs đọc và học thuộc phần ghi
nhớ trong SGK
HS: Đọc phần ghi nhớ
C4: Vật không thay đổi vận tốc : Chứng tỏ vật chịu tác dụng của hai lực cân bằng
* Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi vật chịu tác dụng của lực mà vật vẫn đứng yên
II lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật
1 Lực ma sát có thể có hại :
C6: a) Ma sát trượt làm mòn xích đĩa Khắc phục: Tra dầu
b) Ma sát trượt làm mòn trục cản chở chuyển động của bánh xe ; khắc phục: lắp
ổ bi , tra dầu
c) Cản trở chuyển động thùng ; khắc phục: lắp bánh xe con lăn
2 Lực ma sát có thể có ích:
C7: + Bảng trơn không viết phấn lên bảng được Khắc phục: Tăng độ nhám của bảng
để tăng ma sát trượt giữa phấn và bảng + Khi phanh gấp nếu không có ma sát thì ô
tô không dừng lại được Biện pháp: Tăng
độ sâu khía rãnh mặt lốp để tăng ma sát
III Vận dụng:
C8: C9: ổ bi có tác dụng giảm ma sát do thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm đ-ược lực cản lên các vật chuyển động khiến cho máy móc hoạt động dễ dàng góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành động lực học, cơ khí
4 Củng cố
- GV chốt lại kiến thức trọng tâm của bài và khắc sâu nội dung đó cho hs
- Đọc có thể em chưa biết và soạn bài áp suất
5 H ướng dẫn học ở nhà.
- Học bài theo vở và SGK Làm bài tập : Từ 6.1đến 6.5 - SBT
- Chuẩn bị bài : áp xuất