Ta thấy vào tháng 5 thường 5 giờ trời đã tờ mờ sáng, tối 7h trời mới bắt đầu tối hẳn nên tạo cho ta cảm giác đêm tháng năm ngắn hơn ban ngày.. - Ngược lại tháng 10 âm lịch là vào mùa đôn[r]
Trang 2Tiết 37, bài 9 Tiếng Việt:
NÓI QUÁ
Trang 3- Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
(Tục ngữ)
Chưa cười đã tối: Ngày tháng 10 ngắn
Thánh thót như mưa ruộng cày:
Mồ hôi ướt đẫm Chưa nằm đã sáng: đêm tháng 5 ngắn
Đọc các câu tục ngữ ca dao sau và trả lời câu hỏi
Trang 4Tháng 5 (âm lịch) là vào mùa hè trời thường sáng sớm
và tối muộn hơn so với các mùa khác Ta thấy vào
tháng 5 thường 5 giờ trời đã tờ mờ sáng, tối 7h trời
mới bắt đầu tối hẳn nên tạo cho ta cảm giác đêm tháng năm ngắn hơn ban ngày.
- Ngược lại tháng 10 (âm lịch) là vào mùa đông trời thường sáng muộn và tối sớm hơn so với các mùa
khác Ta thấy thường vào mùa đông 6h – 6h30 trời mới
tờ mờ sáng, tối 5h30-6h trời đã nhập nhoạng tối tạo
cảm giác ngày tháng 10 ngắn hơn đêm
Trang 5? Hãy so sánh các câu trong bài tục ngữ và bài ca dao với các câu đồng nghĩa tương ứng ( cách nói bình thường) và cho biết cách nói nào hay hơn ? Vì sao?
-Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
-Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
-Mồi hôi thánh thót như mưa ruộng
cày
- Đêm tháng năm ngắn.
- Ngày tháng mười ngắn.
- Mồi hôi ướt đẫm như mưa
Trang 6Gánh cực mà đổ lên non Còng l ng mà chạy cực còn theo sau -> Quá cực khổ
Vắt cổ chày ra n ớc.
Đẹp nh tiên
ăn nh rồng cuốn, uống nh rồng leo
G ơm mài đá, đá núi cũng mòn,
Trang 7ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP ĐỂ CÓ THÀNH NGỮ HOÀN CHỈNH
RÙA.
Nh trøng gµ bãc
ĐEN
QUỶ HỜN.
Hai S ¬ng
CHẬM NHƯ
TR¾ng
§æ Må H«i
1
2
3
4
5
6
1’ 2’
MA CHÊ
3’ 4’ 5’ 6’
Nhấn mạnh sự vất vả Ngụ ý rất xấu
Ngụ ý rất chậm
Ngụ ý rất trắng
Ngụ ý rất đen Nhấn mạnh sự vất vả
Trang 8QUẢ BÍ KHỔNG LỒ Hai anh chàng cùng đi qua một khu vườn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên :
- Chà quả bí to thật!
Anh B cười mà bảo rằng:
- Thế thì lấy gì làm to! Tôi đã từng thấy quả bí to hơn nhiều Có một lần tôi trông thấy quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa!
Anh A nói ngay:
- Thế thì lấy gì làm lạ! Tôi còn nhớ có một lần tôi còn trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta!
Anh B ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?
Anh A giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà
Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang
chuyện khác Theo: Truyện cười dân gian
Trang 9Phân biệt biện pháp tu từ nĩi quá với nĩi khốc: gi ng v ố à
khác nhau ở điểm nào?
Giống Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất
của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Khác
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều
không có thực Nói khoác là hành động có tác động tiêu cực.
Trang 10II Luyện tập
Bài 1: Tìm biện pháp nói quá và ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)
• Thành quả của lao động gian khổ, vất vả nhọc nhằn
Nghĩa bóng: Niềm tin vào bàn tay lao động
=> Sức lao động của con người thật kỳ diệu
b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ sáng đến giờ em có thể đi
lên đến tận trời được
(Nguyễn Minh Châu, Mảnh trăng cuối rừng)
Vết thương chẳng có nghĩa lí gì, không phải bận tâm.Còn rất khoẻ có thể
đi tới bất cứ nơi nào
c) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
( Nam Cao, Chí phèo)
Kẻ có quyền sinh, quyền sát trong tay ( nhấn mạnh uy quyền của Cụ Bá ).
Tiết 37 NÓI QUÁ
I Nói quá và tác dụng của nói quá
Trang 11Bài 2 : Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để
Chó ăn đá gà ăn sỏi; Nở từng khúc ruột; Ruột để ngoài da; Vắt chân lên cổ mà chạy.
a Ở nơi thế này, cỏ không mọc
nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng
c Cô Nam tính tình sởi lởi,
d Lời khen của cô giáo làm cho nó
e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột vắt chân lên cổ
Trang 12Bài 3:
Đặt câu với các thành ngữ có dùng phép nói quá sau:
nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc
a Cơ y có vẻ đẹp ấ nghiêng nước nghiêng thành.
đời, nhiều thế hệ mới có thể làm xong.
này.
Trang 13
Đẹp như tiên
Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói quá
Trắng như tuyết
Trang 14Nhanh như sĩc Phi như bay
Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói quá
Trang 15Nĩi như vẹt Khỏe như voi
Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói quá
Trang 16Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói
quá
Trang 17Bài tập 5: Viết một đoạn văn hoặc làm một bài thơ có dùng biện pháp nói quá.
Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn Làn thu thủy nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
( Trích: Truyện Kiều – Nguyễn Du)