giáo án giáo dục điạ phương 6 ....tham khảoCHỦ ĐỀ 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN ..............(4 tiết) I. MỤC TIÊU Sau bài học, HS có thể: Xác định được vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tỉnh ................. Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí đến tự nhiên, kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng của tỉnh. Trình bày được đặc điểm cơ bản của địa hình, khí hậu, sông hồ, đất đai, sinh vật và khoáng sản của tỉnh Hưng Yên. Nêu được ý nghĩa của đặc điểm tự nhiên đối với sản xuất và đời sống người dân ở Hưng Yên. Bài học góp phần hình thành và phát triển tình yêu thiên nhiên quê hương, có trách nhiệm và hành động bảo vệ thiên nhiên quê hương. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
Trang 1CHỦ ĐỀ 1 VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN (4 tiết)
- Trình bày được đặc điểm cơ bản của địa hình, khí hậu, sông hồ, đất đai, sinh vật
và khoáng sản của tỉnh Hưng Yên
- Nêu được ý nghĩa của đặc điểm tự nhiên đối với sản xuất và đời sống người dân ởHưng Yên
Bài học góp phần hình thành và phát triển tình yêu thiên nhiên quê hương,
có trách nhiệm và hành động bảo vệ thiên nhiên quê hương.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Lược đồ hành chính vùng Đồng bằng sông Hồng, bản đồ hành chính Hưng Yên,lược đồ tự nhiên tỉnh Hưng Yên
- Số liệu về diện tích vùng Đồng bằng sông Hồng, diện tích các tỉnh trong vùngĐồng bằng sông Hồng, diện tích các loại đất ở Hưng Yên
- Một số hình ảnh về cảnh thiên nhiên, video về tự nhiên của Hưng Yên
- Máy chiếu
- Phương pháp phát vấn, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật KWLH, kĩ thuật khăn trải bàn
III GỢI Ý TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Dự kiến chủ đề này gồm 4 tiết sau:
- Tiết 1 Vị trí địa lí và ý nghĩa của vị trí địa lí
- Tiết 2 Đặc điểm địa hình, đất đai, khí hậu
- Tiết 3 Đặc điểm sông hồ, sinh vật và khoáng sản
- Tiết 4 Thực hành tìm hiểu đặc điểm tự nhiên của huyện
Dưới đây là gợi ý tổ chức cả 4 tiết học, tuy nhiên cuối mỗi phần (Hình thành kiến thức mới, luyện tập, vận dụng) sẽ gợi ý nếu tổ chức dạy riêng từng tiết, không
liền mạch
1 Hoạt động 1 Khởi động/đặt vấn đề
a) Mục tiêu
Trang 2Nhằm huy động kiến thức thực tiễn của HS, để từ đó HS có thể có đưa ra đượcnhững nhận xét hoặc nêu được một vài đặc điểm về tự nhiên của Hưng Yên Qua
đó, giúp HS kết nối kiến thức đã có với kiến thức của bài học mới
- Huy động kiến thức thực tiễn/hiểu biết cá nhân về Hưng Yên, kết nối nội dungbài học
+ Hưng Yên có thường gặp nhiều thiên tai không? Đó là những thiên tai nào?
- Bước 2 GV gọi một số HS trả lời và nêu ý kiến cá nhân về vấn đề được hỏi
- Bước 3 GV tóm tắt lại nội dung trả lời của HS, từ đó kết nối vào bài mới
Phương án 2 GV sử dụng kĩ thuật KWLH để kết nối những điều đã biết và
muốn biết về Tự nhiên tỉnh Hưng Yên
Cách thức tiến hành:
- Bước 1 GV giới thiệu bài học, phát phiếu học tập KWLH cho HS
- Bước 2 Hướng dẫn HS điền các thông tin vào phiếu
L
Em đã họcđược gì về tựnhiên tỉnhHưng Yên
H
Em có thể đưa rathông điệp nào quabài học hôm nay?
- Bước 3 Đề nghị HS động não nhanh và viết ra những điều có liên quan đến tựnhiên tỉnh Hưng Yên vào cột K và W
- Bước 4 GV thu phiếu và tổng hợp qua các ý kiến của HS, trên cơ sở đó tạo ra cáctình huống có vấn đề giữa cái biết và cái chưa biết về tự nhiên tỉnh Hưng Yên Sau
đó, GV kết nối vào bài mới
Trang 3Từ thế kỉ thứ XVII – XVIII, Hưng Yên đã nổi tiếng với Phố Hiến – thương cảng, đô thị cổ đứng ở vị trí thứ hai ở Việt Nam “Thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố Hiến” Ngày nay, Hưng Yên đã và đang là tỉnh có nền kinh tế phát triển năng động Vậy vị trí địa lí và tự nhiên tỉnh Hưng Yên có đặc điểm gì và tác động đến đời sống, hoạt động sản xuất của người dân như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu nhé!
2 Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới
2.1 Tìm hiểu về vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ
a Mục tiêu
- Xác định được vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Hưng Yên trên bản đồ/lược đồ
- Tính toán được tỉ lệ diện tích, của tỉnh so với vùng ĐBSH và một số tỉnh trongvùng
- Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí đối với tự nhiên, kinh tế - xã hội
b Phương pháp và phương tiện dạy học
- Phương pháp thảo luận theo cặp
- Đồ dùng dạy học:
+ Bản đồ hành chính Hưng Yên, lược đồ tự nhiên tỉnh Hưng Yên
+ Số liệu về diện tích vùng ĐBSH, diện tích các tỉnh trong vùng
c Cách thức tiến hành
- Bước 1 GV tổ chức cho HS dựa vào bản đồ hành chính tỉnh Hưng Yên, bảng 1
và thảo luận theo cặp để thực hiện các nhiệm vụ học tập sau:
+ Xác định vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của tỉnh Hưng Yên
+ Tính tỉ trọng diện tích của tỉnh so với cả vùng và so với một số tỉnh lân cận vànhận xét
+ Kể tên các đơn vị hành chính của tỉnh
+ Nêu ý nghĩa của vị trí địa lí đến tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh?
- Bước 2 HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trongquá trình thực hiện nhiệm vụ
- Bước 3 GV gọi đại diện HS lên chỉ bản đồ và trả lời Các HS khác nhận xét bổsung
- Bước 4 GV nhận xét và chính xác hoá nội dung học tập
d Sản phẩm HS cần đạt
(1) Phần chỉ bản đồ: HS chỉ đúng và chính xác ranh giới của tỉnh, mô tả được tiếp
giáp lãnh thổ
(2) Phần trình bày của HS:
Trang 4- Hưng Yên là tỉnh nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Hồng, diện tích nhỏ
(930,2 km2), đứng thứ 61 trong 63 tỉnh thành phố Việt Nam và thứ 8 trong 10 tỉnh,thành phố ở Đồng bằng sông Hồng
Phía bắc của tỉnh giáp tỉnh Bắc Ninh, phía nam giáp tỉnh Thái Bình, phíađông giáp tỉnh Hải Dương, phía tây giáp thủ đô Hà Nội và tỉnh Hà Nam Hưng Yênnằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, cái nôi của nền văn minh sông Hồng
- Ý nghĩa:
+ Quy định thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa, có một mùa đông lạnh
+ Lợi thế về tài nguyên du lịch (di tích văn hoá, lịch sử)
+ Giao lưu kinh tế với các tỉnh, các vùng trong nước và với các nước trongkhu vực
2.2 Tìm hiểu các đơn vị hành chính của tỉnh
a Mục tiêu
- Nêu được số lượng các đơn vị hành chính cấp huyện của Tỉnh
- Kể tên các huyện, thành phố, thị xã ở Hưng Yên
b Phương pháp và phương tiện dạy học
- Phương pháp thảo luận theo cặp
- Đồ dùng dạy học:
+ Bản đồ hành chính Hưng Yên,
+ Số liệu về diện tích các đơn vị hành chính của tỉnh
c Cách thức tiến hành
- Bước 1 GV tổ chức cho HS dựa vào bản đồ hành chính tỉnh Hưng Yên, bảng 1
và thảo luận theo cặp để thực hiện các nhiệm vụ học tập sau:
+ Kể tên các huyện, thành phố, thị xã ở Hưng Yên
+ Xác định số lượng đơn vị hành chính của tỉnh, huyện có diện tích lớn nhất, nhỏnhất?
- Bước 2 HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trongquá trình thực hiện nhiệm vụ
- Bước 3 GV gọi đại diện HS lên chỉ bản đồ và trả lời Các HS khác nhận xét bổsung
- Bước 4 GV nhận xét và chính xác hoá nội dung học tập
d Sản phẩm HS cần đạt
Trang 5(1) Phần chỉ bản đồ: HS chỉ đúng và đọc tên các đơn vị hành chính của tỉnh (2) Phần trình bày của HS:
- Tỉnh Hưng Yên được phân chia thành 10 đơn vị hành chính, bao gồm 1thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 14 phường, 8 thị trấn và 139 xã Thành phốHưng Yên là trung tâm hành chính của tỉnh
- Huyện có diện tích lớn nhất là huyện Khoái Châu và nhỏ nhất là huyệnVăn Giang
Lưu ý: Phần này GV có thể liện hệ với địa phương mình (cấp huyện).
GV có thể tổ chức trò chơi, cho HS lên dán tên huyện lên bản đồ hành chính(bản đồ đã bỏ tên các huyện) hoặc sử dụng bản đồ chỉ đánh số thứ tự các huyện vàyêu cầu HS viết lên bảng tên các huyện theo số thứ tự đã có trên bản đồ
Nội dung 3 Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên và ý nghĩa của đặc điểm tự nhiên ở Hưng Yên
+ Nhóm 1, 2 Trình bày đặc điểm cơ bản của địa hình, đất đai của Hưng Yên Nêu
ý nghĩa của địa hình, đất đai đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
+ Nhóm 3, 4 Trình bày đặc điểm cơ bản của khí hậu, sông hồ của Hưng Yên Nêu
ý nghĩa của khí hậu, sông hồ đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
+ Nhóm 5, 6 Trình bày đặc điểm cơ bản của sinh vật, khoáng sản ở Hưng Yên Nêu ý nghĩa của sinh vật, khoáng sản đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
PHIẾU HỌC TẬP NHÓM 1, 2
Thành phần Đặc điểm Ý nghĩa đối với phát triển kinh tế
Trang 7- Bước 2 Các nhóm HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV gợi ý và hỗ trợ HS đểhoàn thành nhiệm vụ học tập
- Bước 3 GV sử dụng kĩ thuật phòng tranh để tổ chức cho các nhóm trình bày sảnphẩm, kết quả thảo luận của nhóm, quan sát sản phẩm của nhóm bạn, tự đánh giásản phẩm của nhóm mình
- Bước 4 GV gọi đại diện một nhóm trình bày kết quả thảo luận Các nhóm khácđặt câu hỏi phản biện cho nhóm bạn
- Bước 5 GV nhận xét đánh giá kết quả học tập của các nhóm và chính xác hóa nộidung học tập cho HS
d Dự kiến sản phẩm
Như trong SHS
Lưu ý Ở phần này, nếu GV dạy riêng từng tiết, không liền mạch; mỗi tiết GV vẫn
chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm tìm hiểu từ 1 – 2 thành phần tự nhiên theo cách tương tự trên.
3 Hoạt động 3 Luyện tập
a Mục tiêu
Xác định xem HS đã đạt được mục tiêu bài học hay chưa và khắc sâu thêm nộidung dạy học
b Phương pháp và phương tiện dạy học:
- Sử dụng kĩ thuật KWL hoặc vẽ sơ đồ tư duy
- Phiếu KWL hoặc bộ câu hỏi trắc nghiệm, câu hỏi phát vấn
c Cách thức tiến hành
- Phương án 1 Ở hoạt động này, nếu GV đã sử dụng kĩ thuật KWLH ở phần khởi
động, GV sẽ yêu cầu HS viết tiếp vào cột L và H Từ đó, GV sử dụng phương phápphát vấn để HS nêu được một số nội dung chính và mong muốn tìm hiểu thêmnhững điều gì về tự nhiên tỉnh Hưng Yên hoặc đưa ra được thông điệp gì qua bàihọc hôm nay
Phương án 2 Vẽ sơ đồ tư duy về đặc điểm tự nhiên và thuận lợi, khó khăn đến phát triển KT – XH.
Bước 1 GV giao nhiệm vụ
Bước 2 HS vẽ sơ đồ
Bước 3 HS trình bày (chọn ngẫu nhiên 1 sản phẩm của các nhóm, đại diện nhómtrình bày, các nhóm khác lắng nghe và góp ý)
Bước 4 Nhận xét và chốt kiến thức
Trang 8Phương án 3 Học sinh làm việc cá nhân, hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Thành
phần tự
nhiên
Đặc điểm Tác động đến kinh tế - xã hội
Lưu ý Ở phần này, nếu GV dạy riêng từng tiết, không liền mạch; mỗi tiết GV vẫn
chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm sơ đồ hoá, hoặc hoàn thành bảng 2 thành phần tự nhiên của từng tiết theo cách tương tự trên.
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, lập đề cương và phân công nhiệm vụ cho
các thành viên trong nhóm viết báo cáo về “Tìm hiểu 1 đặc điểm tự nhiên (đất đai,
khí hậu, sông ngòi,…) ở địa phương
Hướng dẫn:
- Xác định 1 đối tượng tự nhiên cần tìm hiểu
- Tìm hiểu đối tượng qua tài liệu
- Tìm hiểu đối tượng qua thực tế: Quan sát, theo dõi đối tượng (khí hậu, sông ngòi,
…) hoặc lấy mẫu để mô tả, ghi chép lại đặc điểm của đối tượng đó
- Tìm hiểu giá trị sử dụng hoặc vai trò của đối tượng đó
- Thu thập và xử lí tư liệu
- Viết báo cáo
Trang 9GV cho HS về nhà làm và tuần sau sẽ nộp báo cáo.
d Sản phẩm và công cụ đánh giá: Báo cáo của nhóm
Lưu ý Ở phần này, nếu GV dạy riêng từng tiết, không liền mạch; phần vận dụng
của mỗi tiết sẽ như sau:
- Tiết 1 Vị trí địa lí: Em hãy xác định vị trí địa lí của huyện/thành phố/thị xã nơi
em sống và nêu ý nghĩa của vị trí địa lí đối với phát triển kinh tế - xã hội?
- Tiết 2 Đặc điểm địa hình, đất đai:
1 Hãy kể tên những cây trồng chính ở địa phương em? Vì sao chủ yếu trồng những cây đó?
2 Cho bảng số liệu sau:
Diện tích các loại đất phân theo mục đích sử dụng của năm 2019
1 Đất sản xuất nông nghiệp 53.600
Trang 10CHỦ ĐỀ: NHỮNG DẤU TÍCH THỜI KÌ NGUYÊN THỦY VÀ THỜI DỰNG
NƯỚC Ở HƯNG YÊN (4 – 5 tiết)
Chủ đề này góp phần hình thành và phát triển cho HS:
– Năng lực tìm hiểu lịch sử địa phương thông qua việc kể được các di tích/di chỉtiêu biểu liên quan đến vùng đất Hưng Yên thời nguyên thủy và thời dựng nước.– Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn qua việc liên hệ đượccác di tích cổ xưa trên địa bàn tỉnh Hưng Yên gắn với địa danh hành chính hiệnnay
– Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự chủ và tự học, năng lực ngôn ngữ,thông qua việc tham gia các hoạt động học tập
– Phẩm chất yêu nước, bồi dưỡng lòng tự hào những đóng góp của quê hương đốivới sự nghiệp giữ nước của dân tộc
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Lược đồ có các di tích/di chỉ tiêu biểu liên quan đến vùng đất Hưng Yên thờinguyên thủy và thời dựng nước
– Tranh, ảnh và tư liệu viết về các di tích/di chỉ liên quan đến vùng đất Hưng Yênthời nguyên thủy và thời dựng nước
– Máy chiếu (nếu có)
III GỢI Ý TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Dự kiến chủ đề này gồm 4 – 5 tiết sau:
- Tiết 1 Giới thiệu chung về chủ đề và dấu tích của con người trên đất Hưng Yên
- Tiết 2: Các di chỉ khảo cổ học tiêu biểu trên đất Hưng Yên
- Tiết 3 Đời sống vật chất và đời sống tinh thần của cư dân nguyên thủy trên đấtHưng Yên
Trang 11- Tiết 4 Hưng Yên thời dựng nước.
- Tiết 5 Ôn tập chủ đề hoàn thành các nhiệm vụ ở phần Luyện tập và Vận dụng.Dưới đây là gợi ý tổ chức cả 5 tiết học Ở phần luyện tập, vận dụng từng tiết, GV
có thể linh hoạt áp dụng theo gợi ý từ phần luyện tập, vận dụng chung
1 Hoạt động 1: Mở đầu
GV có thể đặt câu hỏi liên quan đến thời nguyên thủy đã học trong Sách Lịch sử vàĐịa lí 6
Qua việc trả lời câu hỏi hoặc chơi trò chơi của HS, GV dẫn dắt vào bài học
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
2.1 Tìm hiểu dấu tích của con người trên đất Hưng Yên
a) Mục tiêu: Kể tên được một số di tích khảo cổ học tiêu biểu đã tìm thấy được dấu
tích con người ở Hưng Yên
b) Tổ chức thực hiện
– GV giao nhiệm vụ cho đọc tài liệu và trả lời câu hỏi:
+ Dấu tích về con người trên địa bàn Hưng Yên đã được tìm thấy ở đâu?
+ Di cốt của con người được tìm thấy trên địa bàn Hưng Yên thuộc thời đại nào?.
– HS thực hiện nhiệm vụ theo hình thức cá nhân hoặc cặp đôi, GV hỗ trợ HS nếucần
– GV tổ chức cho đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ, các
HS khác nhận xét
– GV nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến thức cho HS GV có thể hỏi mở rộng: Em hãy kể tên những dấu tích về con người nguyên thủy trên lãnh thổ Việt Nam So sánh niên đại của người con người nguyên thủy trên đất Hưng Yên với dấu tích về con người nguyên thủy trên lãnh thổ Việt Nam GV có thể mở rộng yêu cầu HS
giới thiệu về một trong số các di tích nếu trường học hoặc địa phương HS gần các
di tích này
c) Sản phẩm
– Dấu tích về con người trên đất Hưng Yên được tìm thấy trong các mộ táng ởthôn Động Xá (thị trấn Lương Bằng, huyện Kim Động), thôn Đởm và thôn BìnhTrì (thị trấn Ân Thi, huyện Ân Thi) và thôn Bình Kiều (xã Bình Kiều, huyện KhoáiChâu) Trong đó, Động Xá là di chỉ quan trọng với khoảng 100 mộ táng
Trang 12– Niên đại của con người trên đất Hưng Yên cách ngày nay khoảng 2.000 năm,tương ứng với văn hóa Đông Sơn.
– Dấu tích về con người đầu tiên ở Việt Nam được tìm thấy ở Thẩm Khuyên,Thẩm Hai (Lạng Sơn) cách ngày nay khoảng 40 vạn năm thuộc thời đại đá cũ.Niên đại của người nguyên thủy trên lãnh thổ Hưng Yên xuất hiện muộn hơn
2.2 Tìm hiểu các các di tích tiêu biểu thời kì nguyên thủy trên đất Hưng Yên
a) Mục tiêu
– Kể tên được một số di tích khảo cổ học tiêu biểu ở Hưng Yên thời nguyên thủy.– Liên hệ được các di tích cổ xưa trên địa bàn tỉnh Hưng Yên gắn với địa danhhành chính hiện nay
b) Tổ chức thực hiện
– GV giao nhiệm vụ cho HS: đọc thông tin bảng 1 và thực hiện nhiệm vụ:
+ Kể tên các di tích tiêu biểu của thời kì nguyên thủy trên đất Hưng Yên
+ Việc phát hiện nhiều dấu tích về đời sống của người nguyên thuỷ trên đất HưngYên chứng tỏ điều gì?
– HS thực hiện nhiệm vụ theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, GV hỗ trợ HS
Lưu ý: Nếu tổ chức HS làm việc theo nhóm, ở nhiệm vụ thứ nhất, GV có thể yêucầu HS: Sử dụng lược đồ hành chính của Hưng Yên ngày nay và điền tên các ditích tiêu biểu của thời nguyên thủy trên đất Hưng Yên Sau đó, thảo luận nội dungnhiệm vụ thứ hai
– GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ, các nhóm HS khác bổsung, góp ý và hoàn thiện câu trả lời
– GV nhận xét, chuẩn kiến thức cho HS GV có thể giới thiệu thêm về trống đồngĐộng Xá – một trong những hiện vật tiêu biểu của Hưng Yên thời kì nguyên thủy
để làm rõ hơn những dấu tích của văn hóa Đông Sơn trên đất Hưng Yên GV cóthể mở rộng yêu cầu HS giới thiệu về một trong số các di tích nếu trường học hoặcđịa phương HS gần các di tích này
c) Sản phẩm
– Các di tích tiêu biểu ở Hưng Yên thời nguyên thủy theo bảng 1
– Việc phát hiện nhiều di tích khảo cổ học trên đất Hưng Yên có thể khẳng định,Hưng Yên là địa bàn có người Việt cổ sinh sống và tụ cư đông đúc vào thời đại
