Giáo án Giáo dục địa phương 6

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1.Về kiến thức Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết, cổ tích qua một số truyền thuyết, truyện cổ tích tiêu biểu của Thái Nguyên như: Sự tích Sông Công, Núi Cốc; S

Trang 1

Ngày soạn: 05/9/2021

Lĩnh vực: VĂN HÓA, LỊCH SỬ

Chủ đề 1: VĂN HỌC DÂN GIAN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1.Về kiến thức

Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết, cổ tích qua một số truyền thuyết, truyện cổ tích tiêu biểu của Thái Nguyên như: Sự tích Sông Công, Núi Cốc; Sự tích Đền Thượng Núi Đuổm;…

2.Về năng lực

* Năng lực chung

- Tự chủ và tự học:Tự nhận ra và điều chỉnh được những sai sót, hạn chế của bản thân trong quá trình học tập; suy ngẫm cách học của mình, rút kinh nghiệm để có thể vận dụng vào các tình huống khác; biết tự điều chỉnh cách học

- Giao tiếp và hợp tác: Biết chủ động trong giao tiếp; tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái

độ khi nói trước nhiều người

* Năng lực đặc thù – Năng lực ngôn ngữ

- Nhận biết được một số yếu tố của truyện truyền thuyết, cổ tích Thái Nguyên (cốt truyện, nhân vật, lời người kể chuyện, lời nhân vật)

- Viết được bài văn kể lại một truyền thuyết, truyện cổ tích Thái Nguyên

- Kể lại được một truyền thuyết, truyện cổ tích đã học

3.Về phẩm chất

- Chăm chỉ: Có ý thức tìm hiểu truyền thuyết, truyện cổ tích Thái Nguyên

- Yêu nước: Tự hào về truyền thống văn học của quê hương Thái Nguyên

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK, SGV

- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học

- Máy chiếu, máy tính

- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm

- Phiếu học tập

Trang 2

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Mô tả phương pháp và kĩ thuật thực hiện các chuỗi hoạt động trong bài học

Tên hoạt động Phương pháp thực hiện Kĩ thuật dạy học

A Hoạt động khởi

B Hoạt động hình

thành kiến thức

- Dạy học dự án

- Dạy học theo nhóm

- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật đặt câu hỏi

- Kĩ thuật học tập hợp tác

C Hoạt động

luyện tập

- Dạy học theo nhóm

- Đóng vai

- Kĩ thuật học tập hợp tác

D Hoạt động vận

dụng

- Dạy học nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

2 Tổ chức các hoạt động

Ngày dạy: 07,14,21/9/2021 (6C)

08,15,22/9/2021 (6A,B) Điều chỉnh………

Tiết 1,2,3:

TRUYỀN THUYẾT THÁI NGUYÊN

A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

a) Mục tiêu: HS kết nối kiến thức trong cuộc sống vào nội dung của bài học.

b) Nội dung: GV cho hs xem ảnh, video về địa danh Hồ Núi Cốc và đặt câu hỏi, HS trả

lời

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

? Địa danh nào được nhắc đến trong bức tranh và video

Trang 3

B2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ cá nhân

B3: Báo cáo, thảo luận: HS trả lời câu hỏi của GV

B4: Kết luận, nhận định (GV):

Nhận xét câu trả lời của HS và kết nối vào hoạt động hình thành kiến thức mới

Gv dẫn vào bài: Núi Cốc và sông Công đã trở thành danh thắng của đất Thái Nguyên và

đi vào huyền thoại Ngọn núi và dòng sông ấy đó đi vào thơ, vào nhạc và in dấu trong lòng người Thái Nguyên Sự tích “Sông Công, Núi Cốc” là một truyền thuyết được nhân dân Thái Nguyên sáng tạo, lưu truyền Qua thời gian, truyền thuyết ấy đó trở thành một viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân gian của Tỉnh Thái Nguyên Giờ hôm nay cô sẽ giới thiệu cùng các em…

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Truyền thuyết Thái Nguyên a) Mục tiêu: Giúp HS nêu được những nét chính về thể loại truyền thuyết và truyền thuyết

tỉnh Thái Nguyên

b) Nội dung:

- GV hướng dẫn HS đọc văn bản và đặt câu hỏi

- Hs đọc, quan sát SGK và tìm thông tin để trả lời câu hỏi của GV

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS

d) Tổ chức thực hiện

- Yêu cầu HS đọc SGK và hoàn thành bài tập

? Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống: sự kiện,

văn học dân gian, dân gian, nhân vật, lịch sử,

tưởng tượng

Truyền thuyết là loại truyện … kể về các

……và…… ít nhiều có liên quan đến….,

thông qua sự ……., hư cấu Truyền thuyết là

một trong những thể loại … tiêu biểu của kho

tàng văn học dân gian tỉnh Thái Nguyên

I Tìm hiểu chung

1 Truyền thuyết Thái Nguyên

a Khái niệm

Truyền thuyết là loại truyện dân gian

kể về các sự kiện và nhân vật ít nhiều

có liên quan đến lịch sử, thông qua sự tưởng tượng, hư cấu Truyền thuyết là một trong những thể loại văn học dân gian tiêu biểu của kho tàng văn học dân gian tỉnh Thái Nguyên

Trang 4

? Truyền thuyết tỉnh Thái Nguyên có thể chia

thành những loại nào?

B2: Thực hiện nhiệm vụ

GV hướng dẫn HS đọc và tìm thông tin

HS quan sát SGK

B3: Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu HS trả lời

HS trả lời câu hỏi của GV.

B4: Kết luận, nhận định (GV)

Nhận xét câu trả lời của HS và và chốt kiến thức

lên màn hình

b Phân loại

Truyền thuyết của tỉnh Thái Nguyên có hai loại:

+ Truyền thuyết địa danh Thái Nguyên gồm một số truyện giải thích về các địa danh của Thái Nguyên như: Sự tích Sông Công, Núi Cốc; Sự tích Đồi Vua Mọc và Hai Ông Đá; Miếu Nữ Tướng;

+ Truyền thuyết lịch sử Thái Nguyên gồm những truyện kể về nhân vật anh hùng dân tộc địa phương Thái Nguyên

Họ mang phẩm chất anh hùng nhưng gần gũi, gắn bó với nhân dân Đó là các truyền thuyết lịch sử như: Sự tích Đền Thượng, Núi Đuổm; Sự tích Lưu Trung

và Lưu Nhân Chú;

2 Tác phẩm a) Mục tiêu: Giúp HS

- Biết được những nét chung của văn bản (Thể loại, ngôi kể, bố cục…)

b) Nội dung:

- GV sử dụng KT đặt câu hỏi, sử dụng KT khăn phủ bàn cho HS thảo luận nhóm

- HS suy nghĩ cá nhân để trả lời, làm việc nhóm để hoàn thành nhiệm vụ

c) Sản phẩm: Câu trả lời và phiếu học tập đã hoàn thành của HS

- Hướng dẫn cách đọc & yêu cầu HS đọc

- Chia nhóm lớp, giao nhiệm vụ:

? Truyện “Sự tích sông Công, núi Cốc” thuộc

2 Tác phẩm

a) Đọc và tìm hiểu chú thích

- HS đọc theo hướng dẫn

b) Tìm hiểu chung văn bản

Trang 5

loại truyện nào? Dựa vào đâu em nhận ra điều

đó?

? Truyện sử dụng ngôi kể nào? Dựa vào đâu em

nhận ra ngôi kể đó? Lời kể của ai?

? Văn bản chia làm mấy phần? Nêu nội dung

của từng phần?

HS:

- Đọc văn bản

- Làm việc cá nhân 2’, nhóm 5’

+ 2 phút đầu, HS ghi kết quả làm việc ra phiếu

cá nhân

+ 5 phút tiếp theo, HS làm việc nhóm, thảo luận

và ghi kết quả vào ô giữa của phiếu học tập, dán

phiếu cá nhân ở vị trí có tên mình

GV:

- Chỉnh cách đọc cho HS (nếu cần)

- Theo dõi, hỗ trợ HS trong hoạt động nhóm

HS: Trình bày sản phẩm của nhóm mình Theo

dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần)

GV:

- Nhận xét cách đọc của HS

- Hướng dẫn HS trình bày bằng cách nhắc lại

từng câu hỏi

- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học

tập của HS

- Cung cấp thêm thông tin về tác phẩm “Sự tích

sông Công, núi Cốc” chốt kiến thức và chuyển

- Văn bản là truyền thuyết của tỉnh Thái Nguyên ( liên quan đến địa danh có thật

ở Thái Nguyên)

- Sử dụng ngôi thứ ba (người kể dấu mình)

- Văn bản chia làm 4 phần

- Bố cục: 4 đoạn:

+ Đoạn 1: Giới thiệu NV chàng Cốc + Đoạn 2: Sự gặp gỡ và tình yêu giữa chàng Cốc và nàng Công

+ Đoạn 3: Tai biến và chia ly giữa chàng Cốc và nàng Công

+ Đoạn 4: Giải thích sự xuất hiện núi Cốc- sông Công

Trang 6

dẫn vào mục sau

II TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Nhân vật chàng Cốc, nàng Công a) Mục tiêu: Giúp HS

- Tìm được những chi tiết nói về lai lịch và phẩm chất của chàng Cốc, nàng Công

b) Nội dung:

- GV sử dụng KT mảnh ghép cho HS thảo luận

- HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ

- HS trình bày sản phẩm, theo dõi, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần)

c) Sản phẩm: Phiếu học tập của HS đã hoàn thành, câu trả lời của HS.

- Chia lớp ra làm 2 nhóm

- Phát phiếu học tập số 1 & giao nhiệm vụ:

Nhóm 1: Tìm những chi tiết nói về lai lịch,

hoàn cảnh, tài năng của chàng Cốc

Nhóm 2: Tìm những chi tiết nói về lai lịch,

hoàn cảnh, tài năng của nàng Công

? Các em có nhận xét gì về tình yêu của hai

nhân vật?

HS:

- Làm việc cá nhân 2 phút, ghi kết quả ra phiếu

cá nhân

- Thảo luận nhóm 5 phút và ghi kết quả ra phiếu

học tập nhóm (phần việc của nhóm mình làm)

GV hướng dẫn HS thảo luận, theo dõi, hỗ trợ

cho HS (nếu cần)

GV:

1 Nhân vật chàng Cốc, nàng Công

- Chàng là người có lai lịch và phẩm chất tốt đẹp: Cần cù, chịu khó, nghèo khổ nhưng nhân hậu và tài hoa

- Nàng vừa đẹp, vừa hiền, lại vừa múa khéo, đã đến tuổi kén chồng

=> Tình yêu tự do, bình đẳng

Trang 7

- Yêu cầu đại diện của một nhóm lên trình bày.

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần)

HS:

- Đại diện 1 nhóm lên bày sản phẩm

- Các nhóm khác theo dõi, quan sát, nhận xét,

bổ sung (nếu cần) cho nhóm bạn

- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng

nhóm, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong

HĐ nhóm của HS

- Chốt kiến thức & chuyển dẫn sang mục 2

2 Tai biến và chia ly B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Phát phiếu học tập số 2 & đặt câu hỏi:

Nhóm 1:

? Sau khi chuyện tình nàng Công và chàng Cốc

bị phát hiện, cha mẹ nàng đã làm gì? Nhận xét

về hành động của họ?

? Khi thoát khỏi âm mưu thâm độc của cha mẹ

nang Công, chàng Cốc đã làm gì? Tình cảm của

chàng với nàng Công có thay đổi không?

Nhóm 2:

? Sau khi chàng Cốc ra đi, nàng Công đã làm

gì? Tâm trạng tình cảm của nàng ra sao?

? Em có đồng tình với việc làm của cha mẹ

nàng Công không? Điều đáng phê phán ở đây là

gì?

GV hướng dẫn HS tìm chi tiết trong văn bản.

HS:

2 Tai biến và chia ly

- Cha mẹ nàng Công lập mưu, đuổi chàng Cốc đi

- Chàng Cốc một lòng chung thủy, đợi chờ người yêu

- Nàng Công đau khổ, héo tàn vì nhớ thương chàng Cốc

 Phê phán sự ngăn trở tình yêu của những hủ tục lạc hậu

Trang 8

- Đọc SGK và tìm chi tiết để hoàn thiện phiếu

học tập

- Suy nghĩ cá nhân

GV: Yêu cầu hs trả lời và hướng dẫn (nếu cần).

HS :

- Trả lời câu hỏi của GV

- Theo dõi, quan sát, nhận xét, bổ sung (nếu

cần) cho câu trả lời của bạn

B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét câu trả

lời của HS và chốt kiến thức, kết nối với mục

sau

- Phát phiếu học tập số 3

- Chia nhóm cặp đôi và giao nhiệm vụ:

? Tìm những chi tiết thần kì trong đoạn? Những

chi tiết đó thể hiện ý nghĩa gì?

HS:

- Làm việc cá nhân 2’ (đọc SGK, tìm chi tiết)

- Làm việc nhóm 3’ (trao đổi, chia sẻ và đi đến

thống nhất để hoàn thành phiếu học tập)

- Đại diện lên báo cáo kết quả thảo luận nhóm,

HS nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung

(nếu cần) cho nhóm bạn

GV: Hướng theo dõi, quan sát HS thảo

luận nhóm, hỗ trợ (nếu HS gặp khó khăn)

GV:

- Yêu cầu HS báo cáo, nhận xét, đánh giá

* Chi tiết kì ảo:

- Thể hiện triết lí “ở hiền gặp lành”

- Ca ngợi tình yêu tự do chân chính

Trang 9

- Hướng dẫn HS trình bày ( nếu cần).

HS:

- Đại diện lên báo cáo sản phẩm của nhóm

mình

- Nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung (nếu

cần) cho nhóm bạn

- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc của

nhóm

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang mục sau

3 Cái chết của đôi trai gái và sự tích sông Công, núi Cốc B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)

- Gv đặt câu hỏi, hs trả lời

? Câu truyện kết thúc như thế nào?

? Sự hoá thân của chàng Cốc và nàng Công

thành Núi Cốc, Sông Công đã thể hiện khát

vọng gì của nhân dân?

HS:

- Làm việc cá nhân 2’ (đọc SGK, tìm chi tiết)

- cá nhân lên báo cáo kết quả, HS khác theo dõi,

nhận xét và bổ sung (nếu cần) cho bạn

GV: theo dõi, lắng nghe Hs trả lời

GV:

- Yêu cầu HS báo cáo, nhận xét, đánh giá

- Hướng dẫn HS trình bày ( nếu cần)

HS:trả lời

- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc

3 Cái chết của đôi trai gái và sự tích sông Công, núi Cốc

- Tình yêu và nỗi đau của đôi trai gái đã hóa thân vào núi Cốc - sông Công

- Ca ngợi sự bất tử của tình yêu cao đẹp Sự bất tử của khát vọng mang tính nhân văn của ND lao động gửi vào các sáng tác dân gian

Trang 10

- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang mục sau.

III TỔNG KẾT

- Chia nhóm lớp theo bàn

- Phát phiếu học tập số 4

- Giao nhiệm vụ nhóm:

? Nêu những biện pháp nghệ thuật được sử

dụng trong văn bản

? Nội dung chính của văn bản

HS:

- Suy nghĩ cá nhân 2’ và ghi ra giấy

- Làm việc nhóm 5’ (trao đổi, chia sẻ và đi

đến thống nhất để hoàn thành phiếu học

tập)

GV hướng theo dõi, quan sát HS thảo luận

nhóm, hỗ trợ (nếu HS gặp khó khăn)

HS:

- Đại diện lên báo cáo kết quả thảo luận nhóm,

HS nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung

(nếu cần) cho nhóm bạn

GV:

- Yêu cầu HS nhận xét, đánh giá chéo giữa các

nhóm

- Nhận xét thái độ và kết quả làm việc của từng

nhóm

- Chuyển dẫn sang đề mục sau

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Kể chuyện hấp dẫn

- Sử dụng chi tiết hoang đường kì ảo

2 Nội dung

- Giải thích nguồn gốc tên gọi sông Công, núi Cốc

- Ca ngợi tình yêu tự do bình đẳng

- Phê phán hủ tục lạc hậu

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH

Trang 11

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể.

b) Nội dung: HS hoạt động cá nhân làm bài tập của GV giao.

c) Sản phẩm: Đáp án đúng của bài tập

B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS

1 Viết bài văn kể lại một truyền thuyết của Thái Nguyên mà em đã được học hoặc đọc thêm

2 Tóm tắt bằng lời truyền thuyết Sự tích Sông Công, Núi Cốc

3 Đóng vai một nhân vật trong truyện Sự tích Sông Công, Núi Cốc và kể lại câu chuyện

GV:

- Hỗ trợ HS liệt kê các sự việc, đóng vai nhân vật để kể lại câu chuyện

- Hướng dẫn tìm kiếm truyền thuyết và chỉ ra yếu tố tưởng tự, hư cấu trong văn bản

HS:

- Liệt kê các sự việc và kể lại câu chuyện theo chuỗi sự việc đã liệt kê.

- Tìm 1 truyện truyền thuyết và chỉ ra các yếu tố của tưởng tự, hư cấu trong văn bản

B3: Báo cáo, thảo luận:

- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình

- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần)

B4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá bài làm của HS bằng điểm số.

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết tình huống trong thực tiễn b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.

c) Sản phẩm: Bài học rút ra cho bản thân trong cách đối xử với bạn bè.

- Tôn trọng sự khác biệt của bạn

- Sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ khi bạn cần

1 Sưu tầm những bài thơ, bài hát viết về Hồ Núi Cốc

2 Sưu tầm một số truyền thuyết trong kho tàng văn học dân gian của tỉnh Thái Nguyên và

Trang 12

giới thiệu với các bạn về một truyền thuyết mà em thích nhất.

GV hướng dẫn HS xác nhiệm vụ và tìm kiếm tư liệu trên nhiều nguồn…

HS đọc, xác định yêu cầu của bài tập và tìm kiếm tư liệu trên mạng internet.

GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm.

HS nộp sản phẩm cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng dẫn.

- Nhận xét ý thức làm bài của HS (HS nộp bài không đúng qui định (nếu có)

IV HỒ SƠ DẠY HỌC

Phiếu học tập số 1

Nhóm 1:

? Tìm những chi tiết nói về lai lịch, hoàn cảnh, tài năng của chàng Cốc

………

? Các em có nhận xét gì về tình yêu của hai nhân vật? ………

………

Nhóm 2: ? Tìm những chi tiết nói về lai lịch, hoàn cảnh, tài năng của nàng Công ………

………

? Các em có nhận xét gì về tình yêu của hai nhân vật?

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	125 KB