Khái niệm• Oxy hóa là phản ứng làm tăng độ oxy hóa của nguyên tử hoặc phân tử tham gia phản ứng.. • Độ oxy hóa của một hợp chất hay một nguyên tố nào đó tăng lên được thể hiện ở 3 yếu tố
Trang 1PHẢN ỨNG OXI HOÁ
Trang 21 Khái niệm
• Oxy hóa là phản ứng làm tăng độ oxy hóa của nguyên
tử hoặc phân tử tham gia phản ứng
• Độ oxy hóa của một hợp chất hay một nguyên tố nào đó tăng lên được thể hiện ở 3 yếu tố:
- Tăng số nguyên tử oxy trong phân tử
- Giảm số nguyên tử hydro của phân tử
- Giảm - số điện tử trong nguyên tử hoặc phân tử
Ví dụ:
CH CHO + H O CH COOH + H O HCOOH + C H CH=CH CO + C H CH CH
Cu + Ag Cu + Ag
���
���
���
Trang 32 Cơ chế phản ứng oxi hoá
2.1 Cơ chế phản ứng tự oxy hóa
• Oxy hóa phân hủy các chất hữu cơ nhờ oxi không khí.
• Tác nhân tạo gốc tự do: ánh sáng, nhiệt độ hoặc tác
nhân tạo gốc tự do
Trang 4Oxy hóa Polymer
Trang 52.2 Cơ chế phản ứng oxy hóa có xúc tác
• Phân loại: oxi hoá đồng thể và dị thể.
• Cơ chế xúc tác đồng thể: xúc tác là Mn+; cơ chế gốc
• Cơ chế xúc tác dị thể: kim loại và oxit kim loại; cơ chế
chưa được chứng minh
2
RH + Me R + Me + H
R + O ROO ROO + RH ROOH + R
�
���
���
���
-
ROOH + Me ROO + Me + H ROOH + Me RO + Me + OH ROO + R San pham oxy hóa
�
�
�� �
�� �
�� � �� �
Trang 62.3 Cơ chế phản ứng oxy hóa tác nhân hoá học
• Cơ chế oxy hóa của các hợp chất của kim loại có hóa
trị thay đổi
• Cơ chế phản ứng của các hợp chất chứa oxy hoạt
động
2
2
Trang 73 Tác nhân oxi hoá
hypoclorid
Hợp chất crom: CrO3, Na2Cr2O7, K2Cr2O7
Hợp chất của Mangan:
K Cr O + 4H SO ���K SO + Cr (SO ) + 3 O + H O
Trang 84 Các phản ứng oxi hoá
4.1 Oxi hoá alcol
Trang 94.2 Oxy hóa hợp chất carbonyl
Oxi hoá andehit thành axit:
Oxi hoá andehit trong môi trường NH3 tạo nitril:
Trang 104.3 Oxy hóa hợp chất thơm
Oxi hoá etylbenzen:
Oxi hoá γ-picolin thu được acid isonicotinic là nguyên liệu
tổng hợp isoniazid
Trang 115 Kỹ thuật an toàn trong quá trình oxi hoá
• Oxy hóa là phản ứng tỏa nhiệt mạnh làm lạnh; thiết bị
phản ứng phải đảm bảo trao đổi nhiệt hiệu quả
• Các chất hữu cơ, các dung môi và tác nhân oxy hóa có
thể tạo với oxy hoặc không khí thành hỗn hợp nổ tính
tỷ lệ giới hạn gây nổ của các thành phần trên để đề phòng
• Peroxyd là các chất dễ gây nổ tránh nồng độ quá lớn
của nó trong thiết bị phản ứng Với các phản ứng có tạo thành peroxyd, khi tinh chế sản phẩm không được cất quá kiệt để tránh gây nổ
Trang 126 Ví dụ ứng dụng phản ứng oxi hoá
• Điều chế anhydrid phthalic
• Điều chế axit axetic
• Điều chế andehit formic
CH OH ��� HCHO + H