-Vậy có các cách thay đổi nhiệt năng nào ta cùng tìm hiểu phần II HĐ3: Các cách làm thay đổi nhiệt năng 10’ Ví dụ có 1 miếng đồng thì em hãy suy nghĩ các cách làm thay đổi nhiệt năng của[r]
Trang 1Người soạn : Phạm Thị Bích Trâm
Giáo viên hướng dẫn:Châu Thị Thanh Hoài
Ngày soạn: 19-02-1017
Ngày dạy:23-2-2017
Tiết 23-Bài 21: NHIỆT NĂNG
I Mục tiêu, yêu cầu
a Kiến thức
- Phát biểu được định nghĩa nhiệt năng, nêu được nhiệt độ của 1 vật càng cao khi nhiệt năng của vật đó càng lớn
- Nêu được tên 2 cách làm biến đổi nhiệt năng
- Phát biểu được định nghĩa nhiệt lượng và nêu được đơn vị đo của nhiệt lượng
b Kĩ năng
- Học sinh tìm được ví dụ về thực hiện công và truyền nhiệt
- Biết giải chính xác các bài toán về nhiệt năng và nhiệt lượng
c.Thái độ
- Hưởng ứng bài học, chấp nhận những kết luận mà giáo viên đưa ra
II Phương pháp lên lớp
- Đặt vấn đề
- Hướng dẫn học sinh giải quyết vấn đề
- Đưa tình huống bế tắc
III Chuẩn bị
a Giáo viên
- Hệ thống kiến thức (câu hỏi vận dụng, củng cố,…)
- Giáo án
Trang 2b.Học sinh
- Chuẩn bị bài cũ để kiểm tra miệng
IV Lên lớp
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (2’)
- Nguyên tử, phân tử chuyển động như thế nào ? Hãy lấy ví dụ chứng tỏ điều
đó ?
3 Bài học
HĐ1: Đặt vấn đề (1’)
- Vào mùa đông để làm
ấm đôi tay nhiều người
hay xoa hai bàn tay vào
nhau Vậy tại sao việc
xoa hai tay vào nhau thì
có thể lại ấm lên được Để
tìm hiểu nguyên nhân tại
sao chúng ta sẽ cùng đi
vào bài hôm nay NHIỆT
NĂNG
-Ghi bảng
HĐ2: Nhiệt năng (10’)
HỎI: áp dụng kiến thức
cũ nhắc lại khái niệm
động năng
- Các vật được cấu tạo
như thế nào?
- Các phân tử, nguyên tử
chuyển động hay đứng
yên ?
-Theo em thì nguyên tử,
phân tử chuyển động thì
sẽ có dạng năng lượng gì?
-Có nhiều nguyên tử,
phân tử cấu tạo nên 1 chất
mà mỗi 1 nguyên tử phân
-Động năng là cơ năng của vật do chuyển động
mà có
- Các vật được cấu tạo từ các nguyên tử, phân tử
- Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng
-Động năng
-Nhiệt năng
Bài 21 : NHIỆT NĂNG
I Nhiệt năng
- Nhiệt năng của một vật
là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
- Nhiệt độ của vật càng cao chứng tỏ các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn
Trang 3tử có 1 động năng Vậy
cộng tổng các động năng
của mỗi nguyên tử, phân
tử lại được gọi là gì?
- KL : Nhiệt năng của một
vật là tổng động năng của
các phân tử cấu tạo nên
vật.
- Vậy theo các em một vật
đang đứng yên liệu có
nhiệt năng hay không ?vì
sao
-Ở bài trước các em đã
học chuyển động của
nguyên tử, phân tử liên
quan như thế nào đến
nhiệt độ?
-Ghi nháp trên bảng:Nhiệt
độ cao->nguyên tử, phân
tử chuyển động càng
nhanh->động năng
lớn->nhiệt năng lớn
(vật có khối lượng càng
lớn và chuyển động càng
nhanh thì động năng càng
lớn)
HỎI: vậy nhiệt độ với
nhiệt năng có mối quan hệ
như thế nào?
- HỎI:Nếu đun nóng 1
cốc nước thì nhiệt năng
của nước có thay đổi
không ? Tại sao ?
-Như vậy ta có thể rút ra
kết luận : Nhiệt độ của
-Có nhiệt năng.vì các chất được từ các nguyên
tử, phân tử chuyển động không ngừng->động năng->nhiệt năng
-Nhiệt độ càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh
-Nhiệt độ càng cao ->
nhiệt năng càng lớn
- Nhiệt năng của cốc nước thay đổi vì chuyển động của các phân tử phụ thuộc vào nhiệt độ Khi nhiệt độ tăng dẫn tới động năng tăng và dẫn tới nhiệt năng của vật tăng
- Mọi vật luôn có nhiệt năng
Trang 4vật càng cao chứng tỏ các
phân tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh
và nhiệt năng của vật
càng lớn.
-Vậy muốn thay đổi nhiệt
năng thì phải thay đổi đại
lượng nào?
-Vậy có các cách thay đổi
nhiệt năng nào ta cùng tìm
hiểu phần II
HĐ3: Các cách làm thay
đổi nhiệt năng (10’)
Ví dụ có 1 miếng đồng thì
em hãy suy nghĩ các cách
làm thay đổi nhiệt năng
của miếng đồng( cụ thể)
-Cho hoạt động nhóm
Các em nên lưu ý rằng
làm thay đổi nhiệt năng
tương đương với việc làm
thay đổi nhiệt độ của
miếng đồng
( Phát bảng phụ chia 4
nhóm Các nhóm sẽ viết
những cách mà các em
nghĩ có thể làm thay đổi
nhiệt năng miếng đồng)
- Các em có rất nhiều
cách hay để làm thay đổi
nhiệt năng miếng đồng
nhưng cô có một số cách
điển hình sau đây Cô
chia các cách đó ra làm
hai cột Các em hãy
nhận xét sự giống và
- Chia lớp thành các nhóm
- Hoạt động nhóm Đề xuất phương án để làm Thí nghiệm
+ Cọ xát miếng đồng + Dùng búa đập nhiều lần vào miếng đồng
+ Hơ nóng miếng đồng dưới đèn cồn hoặc dưới ánh đèn
+ Phơi miếng đồng ngoài ánh nắng
+ Bỏ miếng đồng vào cốc nước nóng, nước lạnh
- Giống nhau : Đều làm thay đổi nhiệt năng của chiếc chìa khóa
- Khác nhau : Cột 1 : Chà xát miếng đồng, lấy búa đập => ta phải tác dụng công =>
thực hiện công Thực
II.Các cách làm thay đổi nhiệt năng
- Việc thay đổi nhiệt năng tương ứng với việc thay đổi nhiệt độ của vật
1 Thực hiện công
- Thực hiên công là ta phải tác dụng vào vật một công nào đó làm cho vật tăng hoặc giảm nhiệt độ và nhiệt năng
-VD: mài 1 thanh sắt xuống đất, kéo 1 thanh gỗ lên đỉnh dốc,
2 Truyền nhiệt Khi vật tiếp xúc những vật
có nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn nó khiến cho vật tăng hoặc giảm nhiệt độ và nhiệt năng là hình thức truyền nhiệt
-VD: Đun nóng 1 xông nước, hòa 1 cốc nước lạnh với 1 cốc nước nóng,
Trang 5khác nhau của các của
hai cột này
- Nói chung có 2 cách
chính để làm thay đổi
nhiệt năng đó là : Thực
hiện công và truyền
nhiệt
- Dựa trên các phương án
mà các em vừa đề xuất
Chúng ta sẽ chọn hai cách
đại diện cho việc thực
hiện công và truyền nhiệt
làm TN để làm thay đổi
nhiệt năng của miếng
đồng
Yêu cầu HS trả lời C1,C2
hiện công có quá trình chuyển hóa từ cơ năng sang nhiệt năng và ngược lại
Cột 2 : Thả vào nước nóng, hơ nóng => miếng đồng tiếp xúc với vật có nhiệt độ cao hơn =>
miếng đồng nóng lên =>
nhiệt độ tăng => nhiệt năng tăng => cách truyền nhiệt
HĐ4: Nhiệt lượng (10’)
- Cũng với miếng đồng
nếu cho vào cốc nước
lạnh thì nhiệt năng của
chiếc khóa có thay đổi
không? Thay đổi như thế
nào?
- Như vậy thì nhiệt năng
mất đi của miếng đồng đã
biến đi đâu?
Phần nhiệt năng của
miếng đồng truyền vào
cốc nước và không khí
chính là nhiệt lượng
Phần nhiệt năng mà vật
nhận thêm hay mất đi
trong quá trình truyền
nhiệt được gọi là nhiệt
- Nhiệt năng của miếng đồng sẽ giảm
- Nhiệt năng mất đi đã truyền vào cốc nước và không khí
III.Nhiệt lượng
- Là phần nhiệt năng
mà vật nhận thêm hay mất đi trong quá trình truyền nhiệt
- Kí hiệu là Q
- Đơn vị là jun ( J )
Trang 6lượng.Đơn vị là jun.
HĐ 5: Tổng kết (3’)
- Nhiệt năng của 1 vật là
tổng động năng của các
phần tử cấu tạo nên vật
- Nhiệt năng của 1 vật có
thể thay đổi bằng 2
cách : thực hiện công
hoặc truyền nhiệt
- Nhiệt lượng là phần
nhiệt năng mà vật nhận
thêm được hay mất đi
trong quá trình truyền
nhiệt.Đơn vị của nhiệt
năng và nhiệt lượng là
jun ( J )
- Lắng nghe IV.Tổng kết
HĐ 6 : Vận dụng (4’)
- Trả lời câu hỏi trong
sách giáo khoa
+C3
+C4 Bổ sung thêm: xoa
hai tay vào nhau là sự
thực hiện công vậy theo
con ta sẽ làm tăng nhiệt
năng hai tay bằng hình
thức truyền nhiệt như thế
nào?
+C5
- C3:Nhiệt năng của miếng đồng giảm, của nước tăng Đây
là sự truyền nhiệt
- C4:Chuyển từ cơ năng sang nhiệt năng.Đây là sự thực hiện công Chạm tay vào chén trà nóng
- C5 Cơ năng biến đổi thành nhiệt năng của không khí, của quả bóng, mặt sàn
IV Vận dụng
Trang 74.Giao nhiệm vụ về nhà (1’)
- Học bài cũ
- Làm bài tập trong sách giáo khoa
- Tìm 2 ví dụ về cách thay đổi nhiệt năng bằng thực hiện công, 2 ví dụ về cách truyền nhiệt
-Chuẩn bị bài 22 Dẫn nhiệt