Giới thiệu môn sinh lý bệnh

MỤC TIÊUVận dụng được phương pháp thực nghiệm trong thực tiễn lâm sàng Trình bày được định nghĩa của môn học Hiểu được vị trí và vai trò của môn học Phân biệt được bệnh sinh và bệnh nguy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN

KHOA Y

BỘ MÔN Y HỌC CƠ SỞ

 Giảng viên: BS Nguyễn Thị Như Ly

 Môn giảng: Sinh lý bệnh – Miễn dịch

 Đối tượng: Dược, Điều dưỡng

 Thời gian: 1 giờ

MỤC TIÊU

Vận dụng được phương pháp thực nghiệm

trong thực tiễn lâm sàng

Trình bày được định nghĩa của môn học

Hiểu được vị trí và vai trò của môn học

Phân biệt được bệnh sinh và bệnh nguyên

NỘI DUNG BÀI HỌC

ĐẠI CƯƠNG

 Quan niệm về bệnh chi phối các nguyên tắc

chữa bệnh, phòng bệnh

 Phụ thuộc: Trình độ văn minh xã hội đương thời

Thế giới quan của mỗi thời đại

Ví dụ: Thời nguyên thủy

Nền văn minh cổ đại (Trung Quốc, Hy Lạp

La Mã)

Thời Trung cổHiện đại

ĐẠI CƯƠNG

1 Định nghĩa

- Là môn học nghiên cứu về cơ chế phát sinh

phát triển và kết thúc của bệnh, ở mức độ cơthể, cơ quan, mô và tế bào

- Nghiên cứu những trường hợp bệnh lý cụ thể

 rút ra quy luật chung nhất chi phối mọi cơquan khi mắc các bệnh khác nhau

Ví dụ: Viêm

Rối loạn chuyển hóa

ĐẠI CƯƠNG

2 Nội dung môn học

- Sinh lý bệnh đại cương:

+ Khái niệm và quy luật chung nhất về bệnh

+ Các quá trình bệnh lý chung (viêm, sốt, lãohóa, đói…), các rối loạn chuyển hóa

- Sinh lý bệnh cơ quan: tuần hoàn, hô hấp, tiêuhóa…

VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA MÔN HỌC

1 Vị trí

- Là môn học cơ sở của lâm sàng

- Có nền tảng từ nhiều môn YHCS (sinh lý,

hóa sinh) và Khoa học khác

VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA MÔN HỌC

2 Tính chất và vai trò

- Tính chất tổng hợp: vận dụng kết quả nhiều

môn khoa học khác nhau

- Tính chất lý luận: giải thích cơ chế, quy luật

bệnh lý  chẩn đoán, tiên lượng, chỉ địnhCLS, phòng bệnh

- Là cơ sở của y học hiện đại:

BỆNH NGUYÊN

1 Định nghĩa

- Bệnh nguyên học là môn học nghiên cứu về nguyên nhân gây bệnh và các điều kiện ảnh hưởng tới nguyên nhân trong phát sinh bệnh

- Nguyên nhân là yếu tố quyết định gây ra bệnh.

- Nguyên nhân quyết định tính đặc hiệu của bệnh

- Nguyên nhân chỉ gây được bệnh khi có môi trường và điều kiện thuận lợi

- Nguyên nhân của bệnh này lại đóng vai trò là điều kiện của bệnh kia và ngược lại

BỆNH NGUYÊN

2 Quy luật nhân quả giữa nguyên nhân và bệnh

- Nguyên nhân có trước, bệnh có sau

- Có nguyên nhân nhưng không phải bao giờ cũng có bệnh

- Một nguyên nhân có thể gây nhiều bệnh khác nhau

- Một bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây ra

BỆNH SINH

1 Định nghĩa

- Bệnh sinh học là môn học nghiên cứu quy luật phát sinh, phát triển và kết thúc của bệnh.

- Bệnh nguyên luôn có trước, bệnh sinh xuất hiện sau

- Bệnh nguyên chỉ đóng vai trò mở màn hoặc tồn tại trong suốt quá trình bệnh sinh

+ Khỏi bệnh: * khỏi hoàn toàn

* khỏi không hoàn toàn: di chứng/trạng thái bệnh lý + Tái phát/Tái nhiễm/Chuyển sang mạn tính

+ Chết

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp thực nghiệm

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2 Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong lâm sàng

- Quan sát: hỏi bệnh, tiền sử, thăm khám, CLS

 phát hiện triệu chứng

- Đặt giả thuyết: giải thích dữ liệu, hướng đến

hoặc loại trừ  chẩn đoán sơ bộ

- Chứng minh giả thuyết: CLS, điều trị thử, sinh

thiết, pháp y…

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 1 Sinh lý bệnh là:

A Môn học nghiên cứu vi cấu trúc của tế bào, mô, và các cơ

quan trong quan hệ với các chức năng của chúng

B Môn học nghiên cứu chức năng cơ thể sống Nghiên cứu những quy luật thực hiện chức năng ở sinh vật đơn giản nhất, đến phức tạp nhất như con người, ở mức tế bào đến toàn bộ cơ thể.

C Môn học nghiên cứu về những thay đổi chức năng của cơ thể, cơ quan, mô và tế bào khi chúng bị bệnh.

D Môn học nghiên cứu các tổn thương và tìm hiểu mối liên quan mật thiết giữa những biến đổi hình thái và các rối loạn chức năng trên các

cơ quan, bộ phận của cơ thể (người và động vật), trên cơ sở đó để chẩn đoán, xác định phương pháp điều trị phù hợp và tiên lượng

bệnh.

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 2 Tính chất môn học Sinh lý bệnh, trừ:

A Sinh lý bệnh có tính chất tổng hợp

B Sinh lý bệnh là cơ sở của y học hiện đại

C Sinh lý bệnh kế thừa tinh hoa của Y học cổ

truyền

D Sinh lý bệnh là môn lý luận

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 3 Các bước trong một nghiên cứu thực nghiệm

A Quan sát và đề xuất vấn đề

B Đề giả thuyết

C Chứng minh giả thuyết bằng các thực nghiệm

D Cả A, B, C

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 4 Phương pháp thực nghiệm:

A Chỉ áp dụng tốt trong nghiên cứu sinh lý bệnh

B Chỉ dung cơ thể động vật thay cho cơ thể

người

C Không áp dụng cho nghiên cứu vật lý, hóa học

D Các câu trên đều sai

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Câu 5 Phương pháp thực nghiệm:

A Là phương pháp của riêng môn sinh lý bệnh

B Tuần tự các bước: Nêu giả thuyết, quan sát, chứng minh

C Biến Y học từ nghệ thuật thành khoa học

D Là phương pháp chỉ sử dụng trên lâm sàng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trường Đại học Y Dược Huế (2017), Giáo trìnhSinh lý bệnh – Miễn dịch, NXB Đại học Huế

2 Trường Đại học Y Hà Nội (2012), Giáo trìnhSinh lý bệnh học, NXB Y học

3 Phạm Hoàng Phiệt và các giảng viên (2012),Giáo trình Miễn dịch – Sinh lý bệnh, Trường Đạihọc Y Dược TPHCM