Khó khăn trong quan hệ giao tiếp Khó khăn trong giao tiếp với cha mẹ, anh chị em Khó khăn trong giao tiếp với giáo viên Khó khăn trong giao tiếp với bạn cùng tuổi Mâu thuẫn, xung
Trang 1ĐÁP ÁN 30 CÂU TRẮC NGHIỆM VÀ TỰ LUẬN MODUL 5
1 Tôn trọng học sinh
3 1- Quan tâm, hiểu sự kiện -> Kĩ năng lắng nghe
2- Đặt mình vào vị trí của học sinh -> Kĩ năng thấu hiểu
3- Diễn đạt lại suy nghĩ, cảm xúc -> Kĩ năng phản hồi
4- Đưa ra chỉ dẫn, gợi ý -> Kĩ năng hướng dẫn
4 Dễ thay đổi và mâu thuẫn
6 Sự phát triển mạnh mẽ, đồng đều
7 Hòa đồng trong quan hệ với bạn bè
8 Giáo viên chưa thấu hiểu
9 Có tâm thế và ý thức rõ ràng
10 Phương pháp trực quan
11 Lựa chọn chủ đề phù hợp
12 1- XD danh sách
2- Lựa chọn chuyên đề
3- Thực hiện chuyên đề
4- Đánh giá thực hiện
13 Phiếu hỏi tự thiết kế
14 Lựa chọn chuyên đề tư vấn
15 Tìm hiểu nguồn lực bên ngoài
16 Cả 3 đáp án
Trang 217 Phối hợp
18 Đánh giá năng lực của học sinh
19 Phối hợp với cha mẹ học sinh
20 Mâu thuẫn với mẹ và
21 Kết luận vấn đề của học sinh
22 Công khai
23 1- Học cha mẹ học sinh
2- Video giới thiệu về nhà trường
24 Thiết lập kênh thông tin xã hội
25 Kênh thông tin gián tiếp
26 Đánh giá kết quả tự học
27 Hỗ trợ thông qua học liệu
28 Hệ thống quản lí học tập
29 Hỗ trợ c.môn thông qua tư vấn
30 Giáo trình, tài liệu tham khảo bản in
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TƯ VẤN, HỖ TRỢ, PHÒNG NGỪA NHỮNG
KHÓ KHĂN CHO HỌC SINH THCS TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC VÀ DẠY HỌC
1 Xác định những khó khăn cơ bản của học sinh/ nhóm học sinh thường gặp ở trường THCS:
a Khó khăn trong học tập:
Khó khăn trong sự chuyển đổi và hình thành động cơ học tập đúng đắn
Khó khăn trong việc định hướng phương pháp học tập khoa học
Khó khăn trong việc chuyển từ tư duy trực quan – cụ thể sang tư duy lí luận – trừu tượng
Trang 3 Khó khăn trong việc giải toả áp lực xã hội đối với thành tích học tập và sự ngộ nhận về khả năng của mình
Khó khăn trong học tập – định hướng nghề nghiệp
Khó khăn do hội chứng chán học
b Khó khăn trong quan hệ giao tiếp
Khó khăn trong giao tiếp với cha mẹ, anh chị em
Khó khăn trong giao tiếp với giáo viên
Khó khăn trong giao tiếp với bạn cùng tuổi
Mâu thuẫn, xung đột tuổi học trò
c Khó khăn trong pháp triển bản thân
Khó khăn trong việc xây dựng hình ảnh bản thân
Khó khăn trong hình thành người mẫu lí tưởng
Khó khăn trong phát triển khả năng tự khẳng định bản thân
Hiện tượng sang chấn tâm lí ở học sinh
d Một số yếu tố tác động đến tâm lí học sinh THCS trong bối cảnh xã hội mới
Định hướng giá trị xã hội
Ảnh hưởng của mạng xã hội đến nhận thức và hành vi của HS THCS
Ảnh hưởng của hội nhập kinh tế và văn hoá
Giáo viên lên kế hoạch xây dựng chuyên đề tư vấn tâm lí cho học sinh khối 9 bắt đầu với việc khảo sát nhu cầu học sinh bằng phiếu hỏi như sau:
Bảng1 Mong muốn của học sinh về nội dung tư vấn tâm lí theo các chủ đề
Mức độ cần thiết
Không mong muốn
Có cũng được, không có cũng được
Mong muốn
Rất mong muốn
1 Xây dựng động cơ học tập
2 Tự học và tự chủ
3 Cách thức học tập hiệu quả
Trang 4STT Các chủ đề
Mức độ cần thiết
Không mong muốn
Có cũng được, không có cũng được
Mong muốn
Rất mong muốn
4 Ứng phó với bắt nạt trực
tuyến
5 Tình bạn, tình yêu tuổi mới
lớn
6 Kĩ năng lắng nghe tích cực
7 Kĩ năng giải quyết xung đột
8 Tự khẳng định bản thân
9 Khám phá hình ảnh bản thân
10 Các vấn đề khác…
Sau khi khảo sát ý kiến học sinh về các chủ đề học sinh quan tâm và mong muốn được tìm hiểu, giáo viên lựa chọn một chủ đề với số lượng học sinh lựa chọn nhiều nhất ở mức độ “Rất mong muốn”, đó là chủ đề về “Tự khẳng định bản thân” Nếu
có nhiều hơn một chủ đề được học sinh lựa chọn với số lượng tương đương thì có thể trao đổi thêm với Ban giám hiệu nhà trường để quyết định chủ đề ưu tiên trong thời điểm hiện tại
2 Xây dựng kế hoạch tư vấn hỗ trợ HS trong hoạt động giáo dục và dạy học Tên chủ đề: “Kĩ năng giải quyết những xung đột, mâu thuẫn tuổi học trò”
2.1 Mục tiêu : Thông qua chuyên đề tư vấn tâm lí, giúp học sinh khối 9:
- Hiểu rõ được giá trị của những mối quan hệ với bạn bè và mọi người xung quanh
- Hiểu được mâu thuẫn xung đột là gì, nguyên nhân, hậu quả của xung đột mâu thuẫn tuổi học trò
- Kiểm soát được cơn nóng giận và giải quyết được các mâu thuẫn với bạn bè
Trang 5- Nâng cao nhận thức về cảm nhận về bản thân; có ý thức tôn trọng và sống chan hòa với bạn bè
- Tự tin với chính bản thân mình, tôn trọng bản thân và người xung quanh
- Có khả năng tự chủ được các hành động của mình và tự giải quyêt được các mâu thuẫn trong cuộc sống
2.2 Thời lượng : 2 tiết (2 tuần)
2.3 Hình thức: chuyên đề thực hiện trong môn học “Hoạt động ngoài giờ lên lớp” của học sinh lớp 9 và môn Giáo dục công dân 9 (Bài Tự chủ)
2.4 Người thực hiện: giáo viên chủ nhiệm lớp
2.5 Nội dung tư vấn hỗ trợ : Trọng tâm là hiểu biết của học sinh về những mâu
thuẫn, xung đột của tuổi học trò, biết yêu thương bản thân tôn trọng, hòa nhã với bạn bè bản thân; biết cách giải quyết những xung đột, mâu thuẫn với bạn bè và mọi người xung quanh
2.6 Kế hoạch và hoạt động cụ thể
Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
Tiết 1 Hoạt động
1 Cùng
suy ngẫm:
Xem 1 clip
về bạo lực
học đường
giữa các
học sinh
với nhau
- Tạo không khí tập trung, chú ý cho học sinh
5 phút - Trả lời câu hỏi sau khi xem
clip:
+ Hậu quả của việc mâu thuẫn, xung đột?
+ Nếu em là một trong số các bạn trên em có cách giải quyết như thế nào?
- Clip về bạo lực học đường
- Máy tính, máy chiếu
Hoạt động
Trang 6Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
2
Cùng
nhau hiểu
biết !
Nâng cao nhận thức cùa học sinh về hậu quả của những mâu thuẫn, xung đột tuổi học trò
15phú t
- Chia sẻ kiến thức cho học sinh về : “Những mâu thuẫn, xung đột tuổi học trò.”:
* Khái niệm:
+ Xung đột có thể hiểu là sự đối lập
về những nhu cầu, giá trị và lợi ích
+ Mâu thuẫn là sự khác biệt hoặc
đối lập về quan điểm lợi ích, nhận thức phương pháp làm việc… của các cá nhân hoặc nhóm người tập thể Nó được biểu hiện bên ngoài bằng những cảm xúc, tình cảm với những cung bậc khác nhau tùy theo mức độ khác biệt Từ những xung đột về mặt xã hội, nhu cầu hoặc lợi ích có thể phát triển thành những mâu thuẫn về mặt xã hội, nhu cầu hoặc lợi ích; có thể bắt nguồn từ những xung đột nhỏ thành những mâu thuẫn nhỏ hoặc những xung đột lớn thành những mâu thuẫn lớn
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm liệt kê ra những mâu thuẫn, xung đột thường gặp của tuổi học trò
- Học sinh trình bày sản phấm của nhóm mình và được các
Bảng nhóm
Trang 7Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
nhóm còn lại đánh giá chéo
Tổng kết lại dựa trên những gì học sinh đã thảo luận
* Các kiểu mâu thuẫn, xung đột thường gặp:
- Mâu thuẫn, xung đột công khai
- Mâu thuẫn, xung đột ngầm
- Mâu thuẫn xung đột cá nhân
- Mâu thuẫn xung đột nhóm
- Mâu thuẫn xung đột tổ chức
………
ọ c
s i n h
n h ậ n
t h
15 phút
- Học sinh diễn một tiểu phẩm
tự xây dựng về một lần xung đột với bạn bè
- Các nhóm thảo luận và tìm ra nguyên nhân:
+Do tâm lý lứa tuổi chưa nhận thức
về các hành vi đúng đắn, thích thể hiện bản thân thái quá, thiếu khả năng kiềm chế và cách ứng xử không đúng với những mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống
+Do các em thiếu kỹ năng sống, lúng túng khi xử lý các tình huống thường gặp trong cuộc sống
+ Do không có kỹ năng kết bạn nên
Tiểu phẩm
Trang 8Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
ứ c
đ ư ợ c
n g u y ê n
n h â n
n h ữ n g
m â u
ít bạn bè, các em thường tách biệt, luôn cảm thấy thiếu sự hỗ trợ xung quanh, dễ sợ hãi và thiếu tự tin nên
dễ bị người khác bắt nạt Mặt khác, một số em do thiếu kỹ năng giao tiếp và tính khí thất thường nên
“dễ làm người khác bực mình” cũng
có thể trở thành nạn nhân của những hành vi bắt nạt
+ Do gia đình ít quan tâm, thô bạo trong cách giáo dục con em, chưa gương mẫu trong cuộc sống
+Sự tác động của phim ảnh và những trò game bạo lực khiến nhiều
em học sinh bị tiêm nhiễm và thực hành theo
Trang 9Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
t h u ẫ n , x u n g
đ ộ t t u ổ i h ọ c
t r ò
ọ
10 phút
* HS hoạt động nhóm: Kĩ thuật khăn trải bàn để nêu ra hậu quả của
Giấy A0
Trang 10Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
c
s i n h
n h ậ n
t h ứ c
đ ư ợ c
h ậ u
q u ả
mâu thuẫn, xung đột:
- Bị tổn thương về thể xác và tinh thần, thương tích thân thể… tâm trạng chán nản, lo âu, cô đơn, suy sụp… bị stress
-Phát triển không toàn diện, mất dần nhân tính, khi lớn lên có thể mắc phải những hành vi tội ác
-Ảnh hưởng đến việc học tập, cũng như tương lai của học sinh, gây nguy hại cho xã hội
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm liệt kê ra những mâu thuẫn, xung đột thường gặp của tuổi học trò
- Học sinh trình bày sản phấm của nhóm mình và được các nhóm còn lại đánh giá chéo
Tổng kết lại dựa trên những gì học sinh đã thảo luận
Trang 11Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
c ủ a
n h ữ n g
m â u
t h u ẫ n , x u n g
đ ộ t t u
Trang 12Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
ổ i h ọ c
t r ò
Tiết 2 Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian
Công việc cụ thể Công cụ
phương tiện
Chuyên
gia tư vấn
Học sinh biết cách kiểm soát, khắc phục mâu thuẫn, xung đột
15 phút
- Học sinh làm việc độc lập:
+ Em đã hóa giải mâu thuẫn, xung đột với bạn bè bằng biện pháp nào?
HS ghi ra giấy, nộp cho chuyên gia
tư vấn
Chuyên gia tư vấn:
-Tìm ra mâu thuẫn, xung đột, nguyên nhân chủ yếu
- Xác định mâu thuẫn xung đột
cá nhân hay nhóm
Phiếu học tập Máy chiếu
Trang 13Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
- Biện pháp:
+Bày tỏ điều băn khoăn trong lòng:
Điều này giúp bạn kiểm soát cuộc trò chuyện dựa trên nhu cầu và cảm xúc của mình thay vì phải nói những lời gây hấn tác động đến con người và hành vi của đối phương
+ Hãy là người nghe chủ động: Nghe chủ động là một trong những công cụ hiệu quả nhất mà bạn nên nắm vững
+Luôn luôn lắng nghe để thấu hiểu:
Khi thực sự lắng nghe, bạn sẽ kiểm soát được sự bình tĩnh, trình bày rõ ràng quan điểm, từ đó mà điều chỉnh thái độ thêm phần hợp lý
+Suy ngẫm: xác nhận hoặc điều chỉnh thông tin cho đúng
+Cùng nhau hóa giải xung đột
+Chấp nhận ý kiến trái ngược, bất đồng Mỗi người có quan điểm khác nhau và hiếm khi hai bên có thể đồng ý hoàn toàn cho một vấn đề
Một điều quan trọng là không nên
cố gắng phân tích xem ai đúng ai sai
+Học cách bao dung tha thứ: Thay
Trang 14Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
vì đề cao cái tôi bản thân và mong muốn giành phần thắng, hãy xem việc duy trì mối quan hệ tốt đẹp là cái đích cuối cùng bạn cần đạt đến
và bao dung nhượng bộ lùi một bước để bảo vệ mối quan hệ
+ Hướng suy nghĩ về những điều tích cực: Hãy luôn nhìn nhận mọi vấn đề bằng suy nghĩ tích cực Khi
có thái độ tích cực, bạn sẽ giải quyết mọi vấn đề một cách sáng suốt và hiệu quả hơn
- Vấn đáp:
_ + Em đồng tình với những biện pháp nào?
+ Biện pháp nào em thấy tâm đắc nhất?
Sống đẹp:
“ Tuổi học
trò là tuổi
đẹp nhất !
”
-Hướng học sinh đến một thái độ sống tích cực,
10 phút
- Học sinh thảo luận nhóm về câu hỏi:
+ Lảm thế nào để tự chủ, kiểm soát được bản thân?
+ Liệu có phải nhường nhịn bạn bè
là thua kém?
+ Làm thế nào để bạn bè luôn yêu quý?
- Tổng kết lại và bổ sung: Để
Bảng nhóm
Trang 15Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
lành mạnh
có được tuổi học trò hồn nhiên, vô tư , đẹp đẽ mỗi học sinh có thái độ sống tích cực, lạc quan, biết yêu thương, chia sẻ
- Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận
về một vấn đề:
1 Lảm thế nào để tự chủ, kiểm soát được bản thân?
2 Liệu có phải nhường nhịn bạn bè
là thua kém?
3.Làm thế nào để bạn bè luôn yêu quý?
- Tổng kết, đưa thông điệp
Lời nhắn
gửi chân
thành
Học sinh thực hành lời động viên ,chia sẻ dành cho bạn
5 phút - Phát giấy ghi sẵn tên của một
học sinh bất kì trong lớp Yêu cầu học sinh lời xin lỗi, hoặc động viên, sẻ chia với bạn trong lớp
- Thu giấy lại và trả lại cho học sinh theo đúng tên cùa mình
- Học sinh chia sè cảm nhận sau khi đọc được những lời chia sẻ về mình
Giấy A5
Ai nhanh
hơn!
Biết dùng lời
5 phút - Tìm các câu tục ngữ, ca dao
đưa ra các lời khuyên về cách giải quyết các mâu thuẫn,
Trang 16Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
khuyên trong dân gian dể kiềm chế mâu thuẫn , xung đột
xung đột trong cuộc sống:
+ Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau + Một điều nhịn, chín điều lành
Tổng
kết-phản hồi
Tổng kết lại chươn
g trình;
5 Phút
- Nhắc lại những nội dung đã cùng tìm hiếu trong chương trình:
+ Thế nào là “Mâu thuẫn, xung đột trong học sinh”? Các kiểu mâu thuẫn, xung đột thường thấy?
+ Nguyên nhân? Hậu quả của chúng?
+ Cách khắc phục?
- Tổng kết, thưởng sao cho nhóm hoạt động tích cực, hiệu quà
- Học sinh tra lời phiếu phân hồi:
+ Em thích nhất phần nào của chương trình ? Tại sao?
+ Chương trình giúp ích cho em
Trang 17Hoạt động Mục
tiêu
Thời gian Công việc cụ thể
Công cụ phương tiện
điều gì? (Giúp em tự chủ, biết kiểm soát bản thân mình; Giúp em biết tôn trọng bản thân mình và người khác; )
1 Em mong muốn điều gì để chương trình này được tốt hơn ? 2.Chia sẻ về một điều gì đó với thầy cô?
Chia sẻ 5 phút - Kể lại một lần em đã giải
quyết xung đột, mâu thuẫn với bạn bè
Làm ở nhà – viết ra giấy A4
2.7 Đánh giá thực hiện chuyên đề tư vấn tâm lí:
- Đánh giá hiệu quả của chuyên đề tư vấn tâm lí “Kĩ năng giải quyết những xung
đột, mâu thuẫn tuổi học trò”:
+ Cho học sinh tiếp tục trả lời câu hỏi trắc nghiệm nhanh và so sánh kết quả lúc chưa thực hiện chuyên đề (đầu vào) với kết quả sau khi thực hiện chuyên đề (đầu ra) để thấy được sự khác biệt
+ Sử dụng phiếu ghi cảm nhận: Cho học sinh viết giấy phản hồi và thu phản hồi của học sinh trực tiếp trên lớp hoặc gián tiếp dưới dạng cảm nhận của học sinh sau khi học xong chuyên đề