PHẦN MỞ ĐẦU1PHẦN 1: BÁO CÁO CHUNG VỀ QUÁ TRÌNH THỰC HÀNH21. Khái quát về cơ sở thực hành21.1.Giới thiệu chung…………………………………………………..3 1.2. Sơ đồ tổ chức của UBND xã……………………………………..41.3. Chức năng, nhiệm vụ của UBND xã……………………………..51.4. Đối tượng và điều kiện thụ hưởng.51.5. Công việc của nhân viên CTXH tại cơ sở thực hành62. Đánh giá về cơ sở thực hành62.1. Thuận lợi:62.2. Khó khăn:7PHẦN 2: TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN81.Những thông tin chung về thân chủ:82. Tóm tắt quá trình tiếp cận thân chủ ( ghi nhận những nét chính)82.2. Những phương pháp và kỹ năng được ứng dụng khi tiếp cận thân chủ.102.2.1. Những phương pháp được vận dụng102.2.2 Những kỹ năng được vận dụng.122.3 Những thuận lợi và khó khăn khi tiếp cận thân chủ. 132.3.1 Thuận lợi:132.3.2 Khó khăn:143.Đánh giá và xác định vấn đề143.1 Đánh giá tâmsinhxã và đánh giá SWOT143.1.1 Đánh giá về sinh lý:143.1.2 Đánh giá về tâm lý của thân chủ:153.1.3 Đánh giá về xã hội (môi trường sinh thái)163.1.4 Đánh giá điểm mạnh điểm yếu, cơ hội và thách thức.203.2.Xác định vấn đề của thân chủ gặp phải.214. Xác định vấn đề ưu tiên và nhu cầu của thân chủ295.Lên kế hoạch giúp đỡ TC.305.1 Bảng kế hoạch:385.2.Thực hiện kế hoạch406. Lượng giá những hoạt động thực hành đối chiếu với mục tiêu đề ra.427. Kết luận.43PHẦN 4: BÁO CÁO QUAN SÁT VÀ PHỎNG VẤN464.1.Báo cáo quan sát Học phần Công tác xã hội với cá nhân464.2. Biên bản phỏng vấn…………………………………………… 49PHẦN 5: BÀI TỰ LƯỢNG GIÁ CỦA SINH VIÊN ……………..54
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG ĐOÀN KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
NGƯỜI THỰC HIỆN : Kiều Thị Thu Trang
LỚP : CT15A
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : ThS Trương Thị Tâm
KIỂM HUẤN VIÊN : Bí Thư đoàn xã anh Đỗ Quang Hiếu
CƠ SỞ THỰC HÀNH : UBND xã Tiên Phong
Hà Nội, 2021
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
Công tác xã hội là 1 ngành nghề với sứ mạng giúp đỡ, hỗ trợ, chăm sócnhững người không may mắn, có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn trongcộng đồng, nhằm giúp họ hòa nhập và có cuộc sống tốt hơn Nhữngngười này có thể là người khuyết tật, người nghèo, những người không
có khả năng tự chăm sóc, tự vệ, những người mắc bệnh nan y, hoặcnhững nạn nhân của các biến cố chính trị, xã hội hoặc thiên tai … Hoạtđộng công tác xã hội vì vậy hiện diện ở khắp nơi trên thế giới, ở bất kỳđâu có những người cần được giúp đỡ, ở đó có mặt của các tổ chức côngtác xã hội
Giá trị của CTXH dựa trên cơ sở tôn trọng quyền lợi, sự bình đ ẳng, giátrị của mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng Giá trị được thể hiện trong cácnguyên tắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của CTXH CTXHkhông chỉ làm việc với cá nhân với nhóm mà còn phát triển cộng đồng
Công tác xã hội cá nhân là phương pháp của CTXH thông qua tiến trìnhgiúp đỡ khoa học và chuyên nghiệp, nhằm hỗ trợ cá nhân tăng cườngnăng lực tự giải quyết vấn đề của mình Trong tiến trình này, nhân viên
xã hội cần biết vận dụng nền tảng kiến thức khoa học tâm lý học, xã hộihọc và các khoa học xã hội liên quan khác, đồng thời sử dụng kỹ năng,tuân thủ đạo đức nghề nghiệp, sát cánh cùng đối tượng, hỗ trợ họ tự giảiquyết vấn đề của bản thân và có khả năng vượt qua những vấn đề khác cóthể xảy ra trong tương lai
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong đợt thực hành vừa qua, em đã thực hành tại UBND xã Tiên Phongđịa chỉ tại xã Tiên Phong, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội Thời gian tiếnhành thực tập Trong thực gian thực hành tại địa phương, em nhận đượcrất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ từ phía địa phương, điều này giúp ích rấtlớn cho việc vận dụng kiến thức môn học vào làm thực tế, giúp cho emhiểu hơn và biết cách thức làm việc cho sau này
Tại đây, em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và toàn thể thể cán bộUBND xã Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn anh kiểm huấn viên ĐỗQuang Hiếu- bí thư đoàn xã Tiên Phong, chị Nguyễn Thị Thoan- phó bíthư đoàn xã Tiên Phong đã luôn theo sát, giúp đỡ cho em để em có thểhoàn thành tốt đợt thực tập của mình
Em xin chân thành cảm ơn Khoa Công tác xã hội, các giáo viên của khoa
đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thực hành để em có thể hoànthành đợt thực hành đem lại hiệu quả tốt Đặc biệt em xin cảm ơn côTrương Thị Tâm - giảng viên hướng dẫn luôn theo sát em trong quá trìnhthực hành, định hướng cho em cách thức làm bài và hoàn thành bài thựchành của mình
Do chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, trong quá trình thực hành em cònnhiều thiếu sót mong các cán bộ, địa phương và khoa thông cảm, em xinchân thành cảm ơn!
Trang 4CÁC DANH MỤC VIẾT TẮT
NVCTXH Nhân viên công tác xã hội
LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội
PHẦN 1: BÁO CÁO CHUNG VỀ QUÁ TRÌNH THỰC HÀNH
Trang 51.1 Khái quát về cơ sở thực hành
1.1.1 Giới thiệu chung
Cơ sở thực hành: UBND xã Tiên Phong
Địa chỉ: Xã Tiên Phong, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Giới thiệu chung về xã Tiên Phong
- Tiên Phong là xã bán sơn địa nằm ở phía đông nam huyện Ba Vì, phía bắc giáp xã Đông Quang, phía nam giáp xã Thụy An, phía đông giáp xã Cam Thượng, phía tây giáp thị trấn Tây Đằng
- Diện tích 7km2, dân số 8470 người, 2481 hộ gia đình chia làm 05 thôn: Thanh Lũng, Vị Nhuế, Bằng Lũng, Kim Bí, Đông Phong 16 khu dân cư Nơi đây là một vùng đất cổ xứ Đoài, có dân cư sinh tụ
và lập làng từ lâu đời Trong suốt chiều dài lịch sử, trải qua hàng ngàn năm xây dựng và phát triển, người dân nơi đây đã đổ biết bao xương máu, sức lực tạo dựng quê hương, vun đắp cho mảnh đất nàynhiều truyền thống quý báu Đó là truyền thống đoàn kết cần cù trong lao động, dũng cảm kiên cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, chống thiên tai địch họa
- Trong thời đại Hồ Chí Minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân
xã Tiên Phong đã đoàn kết một lòng theo Đảng, phát huy truyền thống quê hương lập nhiều thành tích, chiến công đóng góp vào thắng lợi của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự
do, thống nhất đất nước
- Với những thành tích vẻ vang, những chiến công đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến Nhà nước đã trao tặng danh hiệu “Anh hùng lực
Trang 6lượng vũ trang nhân dân” cho địa phương vào năm 2005 Đó là niềm vinh dự tự hào của cán bộ và nhân dân Tiên Phong.
- Trong công cuộc phát triển kinh tế, xây dựng quê hương người dân nơi đây luôn đoàn kết, cần cù, sáng tạo, biết ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, khai thác tiềm năng lợi thế tự nhiên sẵn có ở địa phương để đưa nền kinh tế từng bước phát triển không ngừng
- Đặc biệt trong phong trào xây dựng nông thôn mới, địa phương đã biết phát huy nội lực, sức mạnh của toàn dân, huy động cả hệ thốngchính trị vào cuộc, triển khai có hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” Phong trào xây dựng nông thôn mới ở địa phương đã đem lại những kết quả đáng phấn khởi Từng bước nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần cho nhân dân Năm 2020 là năm diễn ra nhiều sự kiện của địa phương; Đảng ủy- HĐND xã chỉ đạo thành công Đại hội các chi
bộ và Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2020-2025 được thành công tốtđẹp, chỉ đạo về đích nông thôn mới, được Uỷ ban nhân dân thành phố tặng cờ đơn vị xuất sắc phong trào thi đua năm 2020 Cuối năm
2020, cả xã Tiên Phong có 5/5 làng được công nhận danh hiệu Làng văn hóa Hàng năm trên 85% các hộ đăng ký đạt danh hiệu gia đình văn hóa Công tác giáo dục, y tế đã có nhiều thay đổi tích cực, phong trào khuyến học khuyến tài luôn được nhân dân quan tâm và đã có nhiều con,em đạt thành tích cao trong học tập cũng như công tác Năm 2021 hộ nghèo trên toàn xã còn 18 hộ chiếm
Trang 70,86% Thu nhập bình quân đầu người đạt 55.020.000 đồng/người/năm Những công trình xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở phục vụ đời sống văn hóa, phúc lợi dân sinh như điện, đường, trường, trạm khang trang, kiên cố đã hiện hữu trên địa bàn xã Tạo nên diện mạo nông thôn mới ở địa phương trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương đất nước Những kết quả, thành tích đó sẽ là động lực, cũng là hành trang vững chắc tạo đà đưa quê hương Tiên Phong tiếp tục phát triển vượt bậc hơn nữa trong thời kỳ hội nhập, đổi mới và phát triển hiện nay.
1.1.2 Sơ đồ tổ chức UBND xã
Trang 81.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của UBND xã
Trang 9- Ủy ban nhân dân xã làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ,phát huy vai trò tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân và tinh thầnchủ động, sáng tạo của Chủ tịch , Phó chủ tịch, ủy viên Ủy bannhân dân Mỗi thành viên Ủy ban nhân dân xã chịu trách nhiệm cánhân về lĩnh vực được phân công.
- Chấp hành sự chỉ đạo, điều hành của cơ quan nhà nước cấp trên, sựlãnh đạo của Đảng ủy, sự giám sát của Hội đồng nhân xã, phối hợpchặt chẽ giữa Ủy ban nhân dân xã với Mặt trận Tổ quốc xã và cácđoàn thể nhân dân cùng cấp trong quá trình triển khai thực hiện mọinhiệm vụ
- Giải quyết các công việc của công dân và tổ chức theo đúng Phápluật, đúng thẩm quyền và phạm vi trách nhiệm; bảo đảm công khai,minh bạch, kịp thời và hiệu quả; theo đúng trình tự, thủ tục, thờihạn quy định và Chương trình, kế hoạch công tác của Ủy ban nhândân xã
- Cán bộ, công chức cấp xã phải sâu sát cơ sở, lắng nghe mọi ý kiếnđóng góp của nhân dân, có ý thức học tập để nâng cao trình độ,từng bước đưa hoạt động của Ủy ban nhân dân xã ngày càng chínhquy, hiện đại, vì mục tiêu xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh,nâng cao đời sống nhân dân
1.1.4 Đối tượng và điều kiện thụ hưởng
Ở UBND cấp xã thì đều giải quyết những vấn đề từ cơ bản đến phức tạp,tuỳ theo mức độ được nhà nước quy định với từng phòng ban ngành sẽ
xử lý những vấn đề khác nhau , dựa theo nhu cầu của người dân trên địabàn
Về mặt bằng chung thì ở UBND cấp xã hiện nay vẫn chưa có nhân viênCTXH chuyên nghiệp làm việc riêng biệt Những dịch vụ, chính sách hỗtrợ người có hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế đều do phòng chính sách
Trang 10xã hội và phòng LĐTBVXH tiếp nhận và xử lý cùng sự hỗ trợ từ cácphòng ban có liên quan đến đến đối tượng dựa nguồn lực cấp huyện
1.1.5 Công việc của nhân viên CTXH tại cơ sở thực hành
NVCTXH xác định thân chủ là trẻ em và thanh thiếu niên có hoàncảnh đặc biệt ở địa phương và được sự chấp thuận của chính quyềnnên đã thực hành 2 tuần tại phòng đoàn xã Tiên Phong
Tại đây dưới sự giúp đỡ, chỉ bảo của các anh chị trong phòng đoàn,NVCTXH có nhiệm vụ cung cấp và chia sẻ những thông tin vànguồn lực hữu ích cho đối tượng là thanh thiếu niên
Viết bài, tuyên truyền các thông tin, khuyến cáo, luật pháp,…liênquan đến đại dịch covid 19 chia sẻ trên trang facebook của đoànthanh niên xã
• Địa điểm gần nhà, thuận tiện cho việc đi lại và thực hành môn học
Trang 111.2.2 Khó khăn:
Vì UBND xã vẫn chưa có nhân viên CTXH chuyên nghiệp nên phần lớn người dân trên địa bàn đều sẽ phụ thuộc vào phòng chính sách xã hội và phòng LĐTB&XH nên việc xét duyệt hồ sơ cho người dân sẽ nhiều thủ tục, tốn nhiều thời gian (từ cấp xã chuyển lên cấp huyện…)
Cơ sở vật chất của UBND xã chỉ phục vụ được tạm thời những vấn đề nhỏ hơn Vẫn phụ thuộc nhiều vào cấp tuyến trên (cấp huyện, thành phố).
Thiếu nhân lực chuyên nghiệp trong lĩnh vực CTXH chuyên nghiệp để đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân.
PHẦN 2: TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN
1 Những thông tin chung về thân chủ:
Họ và tên thân chủ: Trương Văn Tuân
Ngày tháng năm sinh: 2/ 8 / 2007
Trang 122.1 Tóm tắt quá trình tiếp cận thân chủ ( ghi nhận những nét
chính)
Thứ bảy ngày 24/7/2021, NVXH đến cơ sở thực hành là UBND
xã Tiên Phong để được tìm hiểu về cơ sở thực hành, và được sự đồng tình, giúp đỡ của cán bộ địa phương, em đã được làm việc tạivăn phòng đoàn thanh niên xã
Chủ nhật ngày 25/7/2021, qua sự giới thiệu của chị phó bí thưNguyễn Thị Thoan, em đã biết được nhiều trường hợp trẻ em,thanh thiếu niên có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn xã Sau khiđọc và tìm hiểu một số hồ sơ của các cá nhân tôi đã quyết định lựachọn can thiệp thân chủ Trương Văn Tuân để thực hiện cho bàiCTXH cá nhân lần này vì cảm thấy thân chủ phù hợp với khả năngcan thiệp của mình
Sáng ngày thứ hai 26/7/2021 Do ảnh hưởng của dịch Covid 19,thực hiện theo chỉ thị giãn cách xã hội của chính phủ nên cá nhân
em không thể đến trực tiếp nhà của thân chủ Nhưng qua sự giúp
đỡ của chị Thoan, em đã liên lạc với thân chủ qua facebook Qua
sự trò chuyện ban đầu, NVXH thấy thân chủ có biểu hiện ít nói,buồn bã, mệt mỏi, uể oải, người gầy yếu Khi NVXH hỏi thăm thìbiết được thân chủ vừa mổ một khối u được một thời gian nhưngvết mổ mãi không lành, hơn thế lại mọc xung quanh nhiều khối ukhác Do gia đình thân chủ là hộ cận nghèo nên thân chủ chưa có
đủ chi phí đi khám và điều trị Bố mẹ em Tuân ly hôn cách đây
Trang 13gần 2 năm, Tuân sống cùng ông bà ngoại và hai em Vì hoàn cảnhgia đình, mẹ em Tuân phải đi làm ăn xa trong thành phố Hồ ChíMinh, nhưng vì dịch bệnh nên mẹ em không thể về lúc này
Sáng thứ ba ngày 27/7/2021 sau khi được sự đồng ý của thân chủ
và người nhà thân chủ, NVXH tiếp tục gọi điện cho thân chủ đểchia sẻ và giúp đỡ câu chuyện của thân chủ và thân chủ cũng muốnNVXH gỡ rối được câu chuyện của bản thân Sau khi được sự chophép của gia đình, NVXH dùng các kỹ năng để thu thập thông tin
về thân chủ
Hai ngày tiếp theo 28/7- 29/7/2021 thông qua sự giúp đỡ của cácmối quan hệ xung quanh như gia đình, hàng xóm cũng như bạn bèthường hay tiếp xúc với thân chủ, NVXH đã nắm được khá nhiềuchi tiết khách quan về cuộc sống mối quan hệ xung quanh cũng nhưtình hình sức khỏe, học tập của thân chủ
Trong những ngày tiếp theo, NVXH đã có nhiều buổi nói chuyệnvới thân chủ Trương Văn Tuân để hiểu thêm về thân chủ cũng nhưnắm bắt được tình trạng hiện tại của thân chủ Lúc đầu, thân chủ tỏ
ra e ngại, khó gần, chưa tin tưởng chia sẻ với NVXH Sau nhiều lầnvận dụng các kỹ năng của mình, NVXH cũng tạo được niềm tin chothân chủ Thân chủ nói rằng mình là gánh nặng của gia đình, mệtmỏi vì bệnh tật, muốn nhanh khỏi bệnh để được đi học và vui chơivới bạn bè, buồn vì không có mẹ ở bên cạnh, bệnh của mình làmông bà ngoại và mẹ lo lắng, bận tâm, trách bố vì bố không quantâm Qua các buổi gặp mặt như vậy, NVXH đã khai thác được
Trang 14những chi tiết quan trọng để góp phần thúc đẩy nhanh công việc,tìm ra được phương án giải quyết phù hợp nhất với thân chủ
Ngày 3/8/2021, NVCTXH bắt đầu quá trình công tác xã hội cánhân với thân chủ Trương Văn Tuân
2.2 Những phương pháp và kỹ năng được ứng dụng khi tiếp cận thân chủ
*Ứng dụng phương pháp khi làm việc với thân chủ:
Qua nhiều buổi nói chuyện với thân chủ qua video call, NVXH dùngphương pháp quan sát để theo dõi các hoạt động của thân chủ trong lúcnói chuyện với mình, sự tiếp xúc của thân chủ gia đình, thái độ của thânchủ khi mẹ gọi điện về Tại đây NVXH nắm bắt được khái quát các cửchỉ hành động cảm xúc của thân chủ đã thể hiện ra bên ngooài, từ đóNVXH đánh giá được một phần nhỏ mức độ các vấn đề thân chủ đanggặp phải và xem xét thân chủ đang ở mức độ nào
Sau khi quan sát, NVXH thấy thân chủ thường cố tỏ ra vui vẻ với mọingười xung quanh, thường xuyên phụ giúp công việc nhà với ông bà,
Trang 15chăm lo cho hai em của mình Thân chủ cũng có chơi thân với bạn hàngxóm bên cạnh và thường đến nhà chơi và cùng nhau học bài và thi trựctuyến Nhưng khi thân chủ nói chuyện cùng NVXH, em lại rất buồn, luôn
tự trách bản thân, tự ti, mặc cảm với căn bệnh của bản thân
- Việc vận dụng phương pháp quan sát đã hỗ trợ rất nhiều NVXHtrong quá trình thu thập thông tin của thân chủ cũng như tìm ra đượcnhiều chi tiết quan trọng trong vấn đề của thân chủ Đây là một trongnhững phương pháp thu thập thông tin quan trọng nhất trong việc tìmhiểu thông tin thân chủ
2.2.1.2 Phương pháp phỏng vấn
*Khái niệm:
• Phỏng vấn là một phương pháp thu thập thông tin dựa trên cơ sởquá trình giao tiếp bằng lời nói có tính đến mục đích đặt ra Trongcuộc phỏng vấn, người phỏng vấn nêu những câu hỏi theo mộtchương trình dc định sẵn dựa trên những cơ sở luật số lớn của toánhọc
• Đây là phương pháp giúp NVXH thu thập được nhiều thông tin củathân chủ theo khách quan và chủ quan trực tiếp, sàng lọc các thôngtin và thông tin quan sát sẽ chính xác hơn với hoàn cảnh thân chủ
*Ứng dụng của phương pháp phỏng vấn trong làm việc với thân chủ:
• Đầu tiên NVXH phỏng vấn trực tiếp với thân chủ, thân chủ cungcấp rất nhiều thông tin cá nhân của mình, ngoài ra thân chủ hiểu
Trang 16được trực tiếp vấn đề thân chủ đang gặp phải, các nguyên nhân dẫnđến các vấn đề trên Ngoài ra NVXH cũng hiểu thêm được hoàncảnh của thân chủ cũng như của gia đình thân chủ
• Sau đó NVXH sẽ phỏng vấn các mối quan hệ xung quanh thân chủnhư thầy cô, bạn bè hay gia đình, hàng xóm, bác sĩ ở trạm xá xã đểtìm hiểu thêm về tính cách, tình trạng sức khỏe, quá trình học tập,sinh hoạt ngoài cộng đồng của thân chủ
2.2.2.2 Kỹ năng lắng nghe
NVCTXH lắng nghe thân chủ nói, cảm xúc của bản thân, đặt mình vào
vị trí của thân chủ để hiểu được cảm giác của em, bên cạnh đó mỗi khithân chủ chia sẻ điều gì em đều tập trung lắng nghe và giao tiếp bằng mắtcùng với thân chủ Bên cạnh đó khuyến khích thân chủ chia sẻ bằng cáchgật đầu, phản hồi hay sử dụng các câu hỏi tối thiểu như “thế ư, rổi em
Trang 17cảm thấy thế nào”, dùng các câu nói như “ Chị hiểu điều em mới chia sẻlà…, Như em đã chia sẻ chị hiểu điều em đang lo lắng là…” hay nhắc lạicâu nói của thân chủ tạo cho thân chủ cảm thấy câu chuyện của mìnhđược NVXH nghe và đồng cảm, đôi khi thân chủ lan man, nói lạc sangcác vấn đề khác, thì NVCTXH chủ động bắt chuyện và dẫn dắt thân chủquay lại câu chuyện chính, vấn đề chính
2.2.2.3 Kỹ năng thiết lập mối quan hệ
NVXH thiết lập mối quan hệ với thân chủ và gia đình thân chủ, xây
dựng lòng tin tưởng, tạo lập mối quan hệ hỗ trợ, tôn trọng và thu hút sựtham gia ngay từ những lần tiếp cận đầu tiên Lần đầu gặp gỡ, thân chủcòn e ngại, không chia sẻ, thiếu sự tin tưởng đối với NVXH, khi nàyNVXH xây dựng niềm tin cho thân chủ, tạo cảm giác an toàn, tin tưởng,cởi mở khi thân chủ làm việc với mình
2.3 Những thuận lợi và khó khăn khi tiếp cận thân chủ
Trang 18• Gia đình, bạn bè và bác sĩ địa phương chia sẻ thông tin của thânchủ cho NVXH, mọi người cùng phối hợp với NVXH trợ giúp chothân chủ
• Gia đình sẵn sàng đồng hành và mong muốn cùng chia sẻ giúp đỡ
để thân chủ vượt qua được hoàn cảnh
2.3.2 Khó khăn:
• Thời gian đầu thân chủ còn e dè, ngại giao tiếp, lo lắng khi gặpngười lạ, thường lảng tránh các câu hỏi hay giao tiếp của NVXH vềcác vấn đề cua thân chủ, NVXH gặp nhiều khó khăn trong buổiđầu để tiếp xúc và tạo lòng tin với thân chủ
• Không được gặp gỡ, tiếp xúc trực tiếp với thân chủ, việc quan sát,thu thập thông tin còn nhiều khó khăn, hạn chế
• Do tình hình dịch bệnh phức tạp, việc thu thập thông tin từ nhiềungười khác nhau gặp khó khăn, không gặp trực tiếp để lấy thôngtin Trong quá trình thu thập thông tin như vậy vẫn có nhiều thông tin bị lệch, sai sót, thiếu sót, … làm NVCTXH mất nhiều thời giankiểm chứng
• NVCTXH còn thiếu kinh nghiệm trong quá trình thu thập thông tin
và tham vấn cho thân chủ
Trang 19• Thân chủ ngại bày tỏ vấn đề của mình gặp phải, thường hay lảngtránh các câu hỏi của nhân viên CTXH khiến NVXH gặp khó khitổng hợp thông tin của thân chủ
3.Đánh giá và xác định vấn đề
3.1 Đánh giá tâm-sinh-xã và đánh giá SWOT
3.1.1 Đánh giá về sinh lý:
*Về diện mạo bên ngoài:
• Thân chủ cao 1m53, nặng 39 cân, da ngăm đen, thân hình gầy, tócđen cắt ngắn, mặc đồ xuề xòa
• Thị giác: mắt 10/10, không cận thị, loạn thị, không có tật ở mắt
• Thính giác: rất tốt, nghe và tập trung được các lời nói của ngườikhác
• Khứu giác và vị giác: khứu giác bình thường
• Vị giác không tốt, ăn ít, ăn uống không đầy đủ
3.1.2 Đánh giá về tâm lý của thân chủ:
Trang 20 Thân chủ luôn vui vẻ với người trong gia đình và người quen xungquanh
Khi ở một mình thân chủ buồn chán, mặc cảm, có tâm lí bất ổn,nghĩ mình là gánh nặng của gia đình, có ý định không muốn điều trịbệnh vì sợ tốn kém, nhiều suy nghĩ tiêu cực
Rất nghiêm túc trong việc trao đổi câu chuyện với NVXH
Thân chủ tỏ thái độ cáu gắt, nóng nảy khi nhắc đến bố
Thân chủ đang trong lứa tuổi thanh thiếu niên cho nên tâm lý cảmxúc chưa được ổn định -> Dễ xúc động và chưa điều khiển tốt đượccảm xúc
Khi được NVXH hỏi về vấn đề bệnh tật hay nhắc đến bố thì thân chủ bộc lộ cảm xúc chán nản, buồn và đôi khi cáu gắt không còn cảm xúc dễchịu như trước, nói với NVXH là không muốn nhắc đến bố, không
muốn nhắc đến bệnh tình của bản thân
3.1.3 Đánh giá về xã hội (môi trường sinh thái)
3.1.3.1 Gia đình thân chủ
Gia đình Tuân trước kia có 5 thành viên, bố mẹ Tuân và hai em gái Tuân Hiện tại bố mẹ em đã ly hôn, bốn mẹ con Tuân về sống cùng ông bà ngoại
Bố Hiếu làm công việc tự do ở xa, từ ngày bố mẹ em ly hôn, bốkhông có quan tâm và không hỏi thăm cũng như không gửi tiềntrợ cấp hàng tháng cho ba anh em Tuân Mẹ Tuân là công nhânhiện đang làm việc trong thành phố Hồ Chí Minh, một năm chỉ
về quê được hai đến ba lần vì thế mẹ em không có thời gian đểquan tâm chăm sóc cho Tuân và dạy bảo điều hay lẽ tốt
Trang 21 Ông bà ngoại Tuân đã lớn tuổi và già yếu ở nhà làm nông không
đủ trang trải cuộc sống, hàng tháng mẹ Tuân có gửi tiền về choông bà ngoại chăm lo cho Tuân và hai em Tuân
Hai em gái Tuân hiện một em đang học lớp 5 và một em học lớp
2 Tuân rất yêu thương hai em của mình, thường xuyên chăm lo,chỉ bảo hai em học tập
Nhà nội em Tuân ở xa, ông nội em đã mất chỉ còn bà nội, bà nộicũng đã già yếu Bà nội rất thương cháu, thường xuyên hỏi thămtình hình sức khỏe của Tuân nhưng bà không có điều kiện đểchăm lo cho em
3.1.3.2 Xã hội
Trường học: Tuân là một học sinh khá giỏi, ngoan ngoãn, chăm chỉ, hòa đồng với các bạn Giáo viên chủ nhiệm và các thầy giáo khác đều biết đến hoàn cảnh của Tuân cũng như vấn đề em đang mắc phải Các thầy cô giáo cũng bày tỏ mong muốn phối hợp cùng với NVXH để giúp đỡ em Tuân vươn hoàn cảnh, mau khỏi bệnh để tiếp tục đi học với các bạn
Bạn bè trong lớp cũng nhiệt tình chủ động chia sẻ và động viêncùng Tuân để em vơi đi nỗi buồn, vượt qua bệnh tật
Bạn thân Tuân là Nam ở gần nhà và cũng học chung lớp, bạn thân
em thường xuyên đến nhà chơi và học bài cùng Tuân
Trang 22 Hàng xóm: hàng xóm ở cạnh nhà em hòa đồng thân thiện, đa phầnhàng xóm đều đã sống ở khu dân cư đã lâu cho nên đều hiểu đượcgia đình em và bản thân em
Chính quyền địa phương: vì gia đình thuộc hộ cận nghèo nên chínhquyền địa phương rất quan tâm, đặc biệt khi biết được hoàn cảnhgia đình em Tuân với trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền, lợi íchhợp pháp cho thanh thiếu nhi, Ban chấp hành Đoàn xã Tiên Phong
đã kêu gọi các tập thể, các nhà hảo tâm hỗ trợ Tuân chi phí để khám
và điều trị
Tuân là một người hòa đồng, nhanh nhẹn, hoạt bát do hoàn cảnhcùng với căn bệnh của mình Tuân trở nên tự ti, mặc cảm, ngại giaotiếp với người lạ
Trang 23
3.1.3.3 Sơ đồ sinh thái của thân chủ
Các bạn
cùng
lớp
Thân chủTrươngVăn Tuân
ChínhquyềnđịaphươngNhà
chăm sócsức khỏe
Trang 24Ghi chú:
- - - - : Liên kết không chặt chẽ
: Quan hệ tốt từ một phía
: Quan hệ tốt cả hai phía
3.1.3.4 Sơ đồ phả hệ của thân chủ:
i
Ông ngoại
Bànội
Emgái 2
Thân chủTuânEm
gái 1
Trang 253.1.4 Đánh giá điểm mạnh điểm yếu, cơ hội và thách thức
-Thân chủ là một học sinh khá
giỏi, ngoan ngoãn nghe lời, hiểu
chuyện
-Thân chủ dễ nói chuyện, tích
cực trao đổi với nhân viên
-Tự ti, mặc cảm về bệnh tìnhcủa bản thân
-Có suy nghĩ tiêu cực
- Có sự quan tâm, yêu thương từ
phía gia đình( ông bà ngoại, bà
nội, mẹ và hai em)
- Có sự giúp đỡ từ trường học,
-Suy nghĩ tiêu cực ảnh hưởngtới nhận thức và thể trạng sứckhỏe bản thân
- Bố không liên lạc, hỏi thăm,
Trang 26thầy cô, bạn bè và chính quyền
địa phương, bệnh viện đa khoa
huyện Ba Vì
quan tâm đến thân chủ
-Gia đình khó khăn, thiếu thốn
về mặt kinh tế
3.2 Xác định vấn đề của thân chủ gặp phải
Trên cơ sở những thông tin đã thu thập được phân tích, đánh giá chi tiết
a.Chúng ta đã có những thông tin về vấn đề của thân chủ ( những
yếu tố chính/ thông tin từ ai? Độ tin cậy của những thông tin đó?)
Trên cơ sở các thông tin đã thu thập được nhiều nguồn ( thân chủ, ông
bà ngoại, mẹ, hai em thân chủ, bác hàng xóm, bạn thân, chị Thoan phó bíthư xã ) ta thấy thân chủ Trương Văn Tuân tồn tại nhiều vấn đề và cácvấn đề đó đang làm ảnh hưởng nhiều đến tinh thần và thể chất của thânchủ
Các vấn đề của thân chủ xoay quanh sức khỏe, tâm lý Cụ thể là:
• Về vấn đề sức khỏe, thân chủ có thể trạng không tốt, có nhiều khối
u trên người Hay cảm thấy mệt mỏi, đau nhức, khó chịu Nếukhông được khám và điều trị sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sứckhỏe của thân chủ
• Về tâm lý, thân chủ gặp nhiều trong vấn đề suy nghĩ tư tưởng Thânchủ hay suy nghĩ nhiều, suy nghĩ tiêu cực, thân chủ suy nghĩ rằngmình là gánh nặng của mẹ và ông bà ngoại, tự ti, mặc cảm về hoàn
Trang 27cảnh gia đình, sợ các bạn trêu cười, không chơi với em và còn chorằng bố ghét bỏ ba anh em Thân chủ luôn suy nghĩ tiêu cực vềhoàn cảnh của mình
• Về mối quan hệ với mọi người, thân chủ luôn vui vẻ với nhữngngười thân quen như gia đình, bạn thân gần nhà Khoảng từ tháng 5
do tình hình dịch bệnh nên thân chủ không đi học ở trường Theonguồn thông tin NVXH thu thập được thì trước khi bố mẹ vẫn sốngchung với nhau Tuân là một người năng động, hoạt bát, thườngxuyên tham gia vào các hoạt động ở trường lớp Nhưng từ khi bố
mẹ ly dị thân chủ ít tham gia các hoạt động hơn, nói chuyện với bạn
bè và chơi cùng bạn bè cũng ít hơn Đặc biệt hơn là khoảng hơn 4tháng nay khi Tuân biết mình bị bệnh em lại càng thu mình lại,không chơi cùng ai ngoài một người bạn thân duy nhất, không nóichuyện với người lạ
Nhân viên CTXH thu thập từ nhiều nguồn thông tin khác nhau, chủ yếu
từ thông tin chủ quan từ chính thân chủ, thông tin khách quan từ gia đình,nhà trường thầy cô và từ bạn bè, hành xóm Các nguồn thông tin đã đượckiểm chứng và độ tin cậy chuẩn xác cao, nhân viên CTXH đã xử lý vàlựa chọn thông tin chuẩn xác nhất từ thân chủ, gia đình thân chủ, từ bạn
bè hay tiêp xúc với thân chủ trong lớp 8C trường THCS Tiên Phong, côchủ nhiệm lớp 8C
Trang 28b Thân chủ đã từng làm gì hoặc tiêp cận với dịch vụ nào để thay giải quyết vấn đề của mình? Kết quả như nào?
Thân chủ đã mổ được một khối u ở bệnh viện đa khoa Huyện, nhưnghiện tại vết mổ vẫn chưa lành Các khối u vừa phát hiện thân chủ đã đượcđưa đi khám tại trạm xá xã và bệnh viện đa khoa Huyện nhưng không cókết quả Bệnh viện báo phải chuyển đi tuyến trên khám và điều trị nhưnghiện tại vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông bà ngoại đã già yếu, mẹ thì
ở xa nên thân chủ chưa được đi khám Còn về phía bố của mình, thân chủ
đã có lần thử liên lạc nhưng không thấy bố phản hồi Thân chủ dẫn đếnsuy nghĩ chán nản, có nhiều suy nghĩ tiêu cực
Thân chủ chưa từng được biết đến dịch vụ giải quyết vấn đề của mìnhhay chưa từng nghe đến dịch vụ Công tác xã hội vì thế nên thân chủkhông thể nhờ được ai giúp đỡ hay có dịch vụ hỗ trợ vấn đề để thân chủ
có thể được sự trợ giúp trong vấn đề của mình đang gặp phải
Sau khi được nhân viên CTXH trao đổi về dịch vụ công tác xã hội cũngnhư vai trò của CTXH với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt thì thân chủ đãdần hiểu và bắt đầu quá trình hợp tác với nhân viên CTXH trong xác định
và lựa chọn giải pháp cho vấn đề của mình Đây là lần đầu tiên thân chủđược biết đến dịch vụ CTXH và là lần đầu tiên được tiếp xúc với nhânviên CTXH trong vai trò là người hỗ trợ giải quyết vấn đề của thân chủ
c Những thế mạnh của thân chủ là gì?
Trang 29- Thân chủ là một học sinh chăm ngoan, học khá giỏi, nhanhnhẹn, hoạt bát, hiểu chuyện.
- Thân chủ nhận thức được vấn đề của mình đang gặp phải, tíchcực hợp tác với nhân viên CTXH để giải quyết vấn đề của mình
d Thân chủ cảm thấy thế nào về vấn đề của mình? Có sẵn sàng thay đổi?
Thân chủ cảm thấy mệt mỏi, không biết cách giải quyết vấn đề củamình, không có ai để có thể chia sẻ cũng như bày tỏ cảm xúc, thân chủthấy tự ti, mặc cảm không muốn cho ai biết vấn đề thân chủ đang gặpphải
Thân chủ mong muốn cùng nhân viên CTXH tìm ra được hướng giảiquyết, vấn đề của thân chủ sẽ được giải tỏa nhanh chóng và hiệu quả
e Những lý thuyết chúng ta vận dụng để có thể giúp chúng ta hiểu thêm vấn đề của thân chủ?
Những lý thuyết chúng ta có thể vận dụng trong giải quyết vấn đề củathân chủ:
Lý thuyết nhu cầu
Thuyết nhu cầu là một thuyết được áp dụng rất phổ biến trongcác trường hợp của công tác xã hội Được sáng tạo bở nhàtâm lý học người Mỹ Abraham Maslow Lý thuyết của ôngnhằm giải thích những nhu cầu nhất định của con người cầnđược đáp ứng như thế nào để một cá nhân hướng đến cuộcsống lành mạnh và có ích cả về thể chất lẫn tinh thần Lýthuyết nhu cầu giúp con người hiểu biết về nhu cầu của mỗi