Thận và người cao tuổi

- Những biểu hiện của rối loạn chức năng: ít rõ và ít nhạy - Khả năng thích ứng có hạn chế đối với những thay đổi đột ngột về: + Nước điện giải... 1.1 Những biến đổi về mặt hình thái-

THẬN VÀ NGƯỜI

CAO TUỔI

1 Sự lão hóa sinh lý chức năng thận

- Lão hoá thận thường không có triệu chứng

- Không đi kèm với Pr niệu, HC niệu

- Những biểu hiện của rối loạn chức năng: ít

rõ và ít nhạy

- Khả năng thích ứng có hạn chế đối với

những thay đổi đột ngột về:

+ Nước điện giải.

+ Huyết động

1.1 Những biến đổi về mặt hình thái

- Những biến đổi này khác nhau giữa các cá thể:

- Nới rộng khoảng gian mạch

- Dãn và teo ống thận

- Dày màng đáy cầu thận và ống thận

- Giảm kích thước thận : 10 năm giảm 0,5 cm kể từ tuổi 40

- Giảm số lượng Nephron chức năng:

+ Giảm 10% nếu sau 70 tuổi + và 30% ở 80 tuổi

1.2 Những biến đổi về mặt chức năng

- MLCT giảm 0,75 ml/phút/năm từ 40t trở đi

(600 xuống 300ml/phút/1,73m2 từ 30 đến 80 tuổi)

- Cần đo độ Lọc cầu thận ở những người lớn tuổi

Công thức Cockcroft và Gault:

nữ, 82 tuổi, 55kg, Créatinin máu 110 µmol/l  MLCT = 30 ml/ phút

Créatinin máu >150 mol/l suy thận đã ở mức độ nặng ở người lớn tuổi

1.3 Cân bằng Natri

- Cân bằng Na ở người lớn tuổi có đặc điểm:

+ Có khuynh hướng mất Na qua đường thận

+ Thận đáp ứng chậm trong trường hợp thay đổi nhanh chế độ ăn

- vì vậy:

+ Nguy cơ giảm thể tích máu khi giảm đột ngột khẩu phần muối

+ Nguy cơ ứ nước - muối khi khẩu phần quá

nhiều muối

1.4 Cân bằng Kali

Giảm Kali khoảng 20% (do giảm khối lượng cơ và khẩu phần ăn uống)

- Nguy cơ hạ Kali máu (điều trị lợi tiểu +++)

- Có sự giảm bài tiết ống thận đối với Kali

(hệ thống RAA trở ngại và giảm MLCT)

- Nguy cơ tăng Kali máu: lợi tiểu giữ kali, ƯCMC, AINS

1.5 Cân bằng Acide - Base:

- Chậm bài tiết đối với các ion acide

1.6 Cân bằng Phospho - Calci

- Giảm sản xuất 1,25(OH)2D3 do sai sót trong khẩu phần và ánh nắng mặt trời

Thiếu vitamin D và giảm calci máu gây cường cận giáp thứ phát và mất chất khoáng xương

1.7 Các Hormon và yếu tố nội sinh

- Giảm hoạt động hệ thống RAA (Giảm ARP

"activité rénin plasmatique", AGII, Ald )

- Giảm sx monoxyde azote (NO): nguy cơ STC do thiếu máu cục bộ

2 STM ở người lớn tuổi

Tỷ lệ STM tăng dần với tuổi:

+ >70t, 5% nam, 1% nữ có Créat máu >180 µmol/l

+ THA, lão hoá và những yếu tố ngoài thận khác tham gia vào biến đổi chức năng thận

2.1 Đặc điểm về chẩn đoán:

- Tăng Créat máu thưòng bị hạn chế do giảm khối lượng cơ

- Cần ước đoán HSTT theo Cockcroft

2.2 Đặc điểm về nguyên nhân

Nguyên nhân giống như ở những người trẻ tuổi

Đặc trưng của người lớn tuổi:

+ Ngộ độc: AINS + ƯCMC hoặc ARA2, lợi tiểu

+ Tắc nghẽn: u xơ TTL, K ở tiểu khung

+ Bệnh thận thiếu máu cục bộ do hẹp ĐM thận 2 bên do xơ vữa

+ VCT ngoài mao mạch, thông thường kết hợp với ANCA (anticorps anti - cytoplasme des

polynucléaires neutrophiles )

3 Điều trị STM

3.1 Ngăn ngừa sự nặng nhanh của STM

3.1.1 Loại trừ những yếu tố gây suy thận, lưu ý:

- Có tắc nghẽn thêm ?

- Nguy cơ làm tăng nhiễm độc thận do thuốc

+ Mất nước và suy thận chức năng + Tai biến của thuốc lợi tiểu

- Suy thận huyết động:

+ Do AINS, ƯCMC hoặc ARA 2 đơn độc hoặc kết hợp với lợi tiểu

- Các sản phẩm cản quang có iod

3.1.2 Những tai biến tăng kali máu

- Đặc biệt khi sử dụng AINS, ƯCMC hoặc ARA 2

- Nguy cơ chính là do giảm rénin, giảm Aldosteron

3.1.3 Biến đổi dược động học của thuốc

Sử dụng liều lượng thuốc thích hợp:

- Giảm liều lượng

- Và/hoặc gia tăng khoảng cách giữa 2 lần dùng thuốc

3.2 Làm chậm tiến triển của STM

- Kiểm soát THA +++

- Tránh những thay đổi đột ngột HA

+ Những thuốc ức chế hệ thống RAA:

* Chống THA và chống Pr niệu, bảo vệ thận.

* Nguy cơ tai biến tăng vì bệnh ĐMT

- Chế độ giảm đạm ?

+ Giới hạn ở mức 0,8g/ kg/ngày

+ Nguy cơ suy dưỡng tăng khi hạn chế quá mức

3.4 Lọc máu ngoài thận

- Không có giới hạn về tuổi

- Chiến lược: TNT chu kỳ hoặc CAPD

- CAPD có thể điều trị ở nhà, thích hợp đối với người lớn tuổi.

- Thời gian sống còn của CAPD bắt đầu sau

75 tuổi là khoảng 50 % sau 2 năm.

- Những CCĐ của CAPD cần được thảo luận theo từng trường hợp

Chống chỉ định của lọc máu ở người lớn tuổi

* Ung thư di căn rải rác nhiều nơi.

* Sa sút trí tuệ nặng.

* Tai biến mạch máu não gây tàn phế.

* Những bệnh lý gây tàn phế ở giai đoạn

cuối.

- Ghép thận: không tính đến khi người bệnh

> 70 tuổi.