Giáo trình luật đất đai 2021

h~ xa h>i chuyen bi~t OUQ'C cac quy ph~m phap lu~t dAt aai aieu chinh va cac chu th€ tham gia vao quan h~ oAt aai OUQ'C Nha nu6c dung phap lu?t tac a>ng vao each xu S\1' cua h9 v6i cac p

BANG CHUVIET TAT

QSDD

UBND

XHCN

Quy~n su d\lng dftt

Uy ban nhan dan

Xa h9i chu nghia

394-2018/CXBIPH/57-188/CAND

BANG CHUVIET TAT

QSDD UBND XHCN

Quy~n su d\lng dftt

Uy ban nhan dan

Xa h9i chu nghia

394-2018/CXBIPH/57-188/CAND

TS NGUYEN HONG NHUNG

TS PHAM THU TUUY

ChuongVill Chuong IV (ml,lc IT phftn B) Chuong I, Chuong ill (phftn A; m\lc I, II, ill, V phftn B) ChuongV

Chuong ill (ml,lc VI phftn B) Chuang IV (mvc I ph~n B) Chuong VI

Chuong ill (ml,lc IV phftn B) Chuang IV (ml,lc ill phftn B) PGS.TS NGUYEN-QUANG TIIYEN Chuang n, VII

TS NGUYEN HONG NHUNG

TS PHAM THU TUUY

ChuongVill Chuong IV (ml,lc IT phftn B) Chuong I, Chuong ill (phftn A; m\lc I, II, ill, V phftn B) ChuongV

Chuong ill (ml,lc VI phftn B) Chuang IV (mvc I ph~n B) Chuong VI

Chuong ill (ml,lc IV phftn B) Chuang IV (ml,lc ill phftn B) PGS.TS NGUYEN-QUANG TIIYEN Chuang n, VII

Chuong IV (phftn A)

Mqc du cac tac gia da c6 nhiJu c6 gcing trong qua trinh bien

soqn nhung Gitio trinh win kh6 tranh khoi cac hqn chi, khiim

khuyit nhdt dtnh Chung toi ghi nhc}n Slf gop y, phe binh cua bqn

G(JC nlu1m lam cho Giao trinh luqt ddt dai cua Trnirng Dqi h(JC

Lut;it Ha N(Ji au(Yc hoan thi?n hem trong nhiing idn tai bim

TRVONG D~I HQC LUAT HA NQI

Mqc du cac tac gia da c6 nhiJu c6 gcing trong qua trinh bien soqn nhung Gitio trinh win kh6 tranh khoi cac hqn chi, khiim khuyit nhdt dtnh Chung toi ghi nhc}n Slf gop y, phe binh cua bqn G(JC nlu1m lam cho Giao trinh luqt ddt dai cua Trnirng Dqi h(JC Lut;it Ha N(Ji au(Yc hoan thi?n hem trong nhiing idn tai bim

TRVONG D~I HQC LUAT HA NQI

nh6m oAt nong nghi~p Cho nen, khong th€ c6 S\1' arum a6ng giua

khai ni~m m9t nganh lu~t vcri khai ni~m m(>t ch€ ainh C\1 th€ cua

nganh lu~t a6

Theo each phan chia nganh lu~t truy€n th6ng, cac nganh lu~t

c6 a6i tugng ai€u chinh rieng va phuong phap ai€u chinh rieng

Nganh lu~t oAt aai c6 nh6m quaQ h~ xa h(>i chuyen bi~t OUQ'C cac

quy ph~m phap lu~t dAt aai aieu chinh va cac chu th€ tham gia vao

quan h~ oAt aai OUQ'C Nha nu6c dung phap lu?t tac a(>ng vao each

xu S\1' cua h9 v6i cac phuang phap va each thuc khac nhau N6i

tom 1~, nganh lu~t oAt aai co a6i tugng va phuang phap &€u

chinh rieng (phdn nay se OUQ'C trlnh bay t~i phdn n chuang nay)

Mon h9c Lu~t oAt aai c6 th€ chia thanh 2 phdn, phdn chung va

phdn rieng Phdn chung g6m cac ch€ ainh co ban t~o thanh phdn 1i

lu~ chung cua ngaoo lu~t, nhu ch€ ainh cac vAn a€ H lu~n co ban

v€ nganh lu~t oAt dai, quan h~ phap lu~t dAt dai, ch€ OQ sa hiiu

toan dan v€ oAt dai, ch€ dinh ch€ a¢ quan 11 Nha nu6c v~ dAt dai

Phdn rieng g6m ch€ dinh dia vi phap 11 cua ngum su d\lng dAt, thu

t\}c hanh chfnh trong qulin 11, su d\lng oAt dai, giili quy€t tranh chAp

khi€u n~ ve aAt dai, cac ch€ d9 phap ltv€ nhom oAt nong nghi~p,

nh6m dAt phi nong nghi~p

Nganh lu~t dAt dai giin lien vm qua trlnh xay d\l'fig va phat

tri€n cua Nha nucrc Vi~t Nam dan chu c(>ng hoa va Nha nucrc

C(>ng hoa XHCN Vi~t Nam Qua m6i giai ao~n lich sir, Hi€n phap

nam 1946, 1959, 1980, 1992 va Hi€n phap nam 2013 da c6 nhting

quy ainh khac nhau v€ vAn a€ sa hiiu oAt dai d€ til do· xac I~p ch€

d9 quan 11 va su d\lllg dAt N€u nhu Hi€n phap nam 1946 xac l~p

nhi€u hlnh thuc so hiiu ve dAt dai, sau d6 d€n Lu~t cai each ru(>ng

aAt nam 1953 con I~i hai hlnh thuc sa hiiu chu y€u Ia so hiiu Nha

nuoc vasa hil'u cua ngum nong dan thl Hi8n phap nam 1959 tuyen

ngon cho ba hlnh thuc ., sa hil'u v€ dAt dai la: so hil'u Nha nucrc, sa ·

hil'u t~p the va sa hil'u tu nhan ve dat aai Ben Hien phap nam

1980, Hi€n phap nam 1992 va Hi€n phap nam 2013, ch€ d(> sa htiu

nh6m oAt nong nghi~p Cho nen, khong th€ c6 S\1' arum a6ng giua khai ni~m m9t nganh lu~t vcri khai ni~m m(>t ch€ ainh C\1 th€ cua nganh lu~t a6

Theo each phan chia nganh lu~t truy€n th6ng, cac nganh lu~t

c6 a6i tugng ai€u chinh rieng va phuong phap ai€u chinh rieng Nganh lu~t oAt aai c6 nh6m quaQ h~ xa h(>i chuyen bi~t OUQ'C cac quy ph~m phap lu~t dAt aai aieu chinh va cac chu th€ tham gia vao

quan h~ oAt aai OUQ'C Nha nu6c dung phap lu?t tac a(>ng vao each

xu S\1' cua h9 v6i cac phuang phap va each thuc khac nhau N6i tom 1~, nganh lu~t oAt aai co a6i tugng va phuang phap &€u

chinh rieng (phdn nay se OUQ'C trlnh bay t~i phdn n chuang nay) Mon h9c Lu~t oAt aai c6 th€ chia thanh 2 phdn, phdn chung va

phdn rieng Phdn chung g6m cac ch€ ainh co ban t~o thanh phdn 1i

lu~ chung cua ngaoo lu~t, nhu ch€ ainh cac vAn a€ H lu~n co ban

v€ nganh lu~t oAt dai, quan h~ phap lu~t dAt dai, ch€ OQ sa hiiu toan dan v€ oAt dai, ch€ dinh ch€ a¢ quan 11 Nha nu6c v~ dAt dai

Phdn rieng g6m ch€ dinh dia vi phap 11 cua ngum su d\lng dAt, thu t\}c hanh chfnh trong qulin 11, su d\lng oAt dai, giili quy€t tranh chAp khi€u n~ ve aAt dai, cac ch€ d9 phap ltv€ nhom oAt nong nghi~p,

nh6m dAt phi nong nghi~p

Nganh lu~t dAt dai giin lien vm qua trlnh xay d\l'fig va phat

tri€n cua Nha nucrc Vi~t Nam dan chu c(>ng hoa va Nha nucrc

C(>ng hoa XHCN Vi~t Nam Qua m6i giai ao~n lich sir, Hi€n phap nam 1946, 1959, 1980, 1992 va Hi€n phap nam 2013 da c6 nhting quy ainh khac nhau v€ vAn a€ sa hiiu oAt dai d€ til do· xac I~p ch€

d9 quan 11 va su d\lllg dAt N€u nhu Hi€n phap nam 1946 xac l~p

nhi€u hlnh thuc so hiiu ve dAt dai, sau d6 d€n Lu~t cai each ru(>ng

aAt nam 1953 con I~i hai hlnh thuc sa hiiu chu y€u Ia so hiiu Nha

nuoc vasa hil'u cua ngum nong dan thl Hi8n phap nam 1959 tuyen ngon cho ba hlnh thuc ., sa hil'u v€ dAt dai la: so hil'u Nha nucrc, sa ·

hil'u t~p the va sa hil'u tu nhan ve dat aai Ben Hien phap nam

1980, Hi€n phap nam 1992 va Hi€n phap nam 2013, ch€ d(> sa htiu

lu~t do Qu6c h9i ban hanh Ia m<)t trong cac van ban phap lu~t v~

dAt dai nhung Ia van ban quan trQng b~c nhAt trong s6 cac van ban

phap lu~t v~ dAt dai

Vl v~y, tru6c yeu cAu quan li dAt dai m<)t each toan di~n bfutg

phap lu~t, Nha nu6c ta c6 chu truong xay d\ffig cac dv thao Lu~t

dAt dai tu nam 1987 Qua nhi~u IAn chinh li, sua d6i, tiep thu y

kien tU cu<)c trung cAu dan y cho dv thao lu~t quan trQng nay, ngay

29/12/1987, van ban Lu~t dAt dai dAu tien cua nu6c C<)ng hoa

XHCN Vi~t Nam da ra dm va dugc Chu tich h<)i d6ng Nha nu6c

ki l~nh cong b6 ngay 08/0111988 Vl v~y, Lu~tdAt dai ddu tien gQi

la Lu~t dAt dai nam 1987

Viin ban lu~t nay ra dm danh dAu m<)t thm ki m6i cua Nha

nuac ta trong vi~c quan 1i dAt dai bAng quy ho~ch va phap lu~t

Tuy nhien la van ban lu~t dugc thong qua a thai ki chuySn tiep ttr

che d9 t~p trung quan lieu bao cAp sang co che thi trubng, Lu~t dAt

dai nam 1987 vdn con mang n~g cac dAu An cua CO' ch~ cii va

chua xac dinh ddy du cac quan h~ dAt dai theo co ch~ m6i Vl v~y,

sau khi danh gia, t6ng k~t vi~c thvc thi Lu~t dAt dai sau 5 nam thvc

h1~n, Nha nu6c ta da x~y d\tng~vaiibllil-m6ftfiay th~ cho Lu~t dAt

dai nam 1987

Lu~t dfit dai thu hai dugc Qu6c h<)i thong qua ngay 1417/1993

va c6 hi~u lvc chinh thuc tu ngay 15/1011993 (Lu~t dftt dai nam

1993) Ia d~o lu~t quan trQng g6p phArr di~u chinh cac quan h~ dAt

dai phu hgp v6i co ch~ m6i Lu~t dAt dai nam 1993 di~u chinh cac

quan h~ dAt dai theo co ch~ thi trubng, xoa b6 tinh tr~ng vo chu

trong quan h~ sir dvng dAt, xac' l~p cac quy€n nang C\1 thS cho

nguai sir dvng dfit

Tuy nhien, v6i sl,i phat triSn nhanh chong cua tinh hlnh kinh t~­

xa h<)i, cac quan h~ dAt dai khong ngtrng v~ d()ng trong n€n kinh

t~ thi truang da khi~n cac quy djnh dugc dv li~u trong Lu~t dAt dai

nam 1993 c6 nhfmg vAn d~ khong con phu hqp Cho nen, ngay

lu~t do Qu6c h9i ban hanh Ia m<)t trong cac van ban phap lu~t v~

dAt dai nhung Ia van ban quan trQng b~c nhAt trong s6 cac van ban phap lu~t v~ dAt dai

Vl v~y, tru6c yeu cAu quan li dAt dai m<)t each toan di~n bfutg phap lu~t, Nha nu6c ta c6 chu truong xay d\ffig cac dv thao Lu~t dAt dai tu nam 1987 Qua nhi~u IAn chinh li, sua d6i, tiep thu y

kien tU cu<)c trung cAu dan y cho dv thao lu~t quan trQng nay, ngay 29/12/1987, van ban Lu~t dAt dai dAu tien cua nu6c C<)ng hoa XHCN Vi~t Nam da ra dm va dugc Chu tich h<)i d6ng Nha nu6c

ki l~nh cong b6 ngay 08/0111988 Vl v~y, Lu~tdAt dai ddu tien gQi

la Lu~t dAt dai nam 1987

Viin ban lu~t nay ra dm danh dAu m<)t thm ki m6i cua Nha

nuac ta trong vi~c quan 1i dAt dai bAng quy ho~ch va phap lu~t

Tuy nhien la van ban lu~t dugc thong qua a thai ki chuySn tiep ttr

che d9 t~p trung quan lieu bao cAp sang co che thi trubng, Lu~t dAt dai nam 1987 vdn con mang n~g cac dAu An cua CO' ch~ cii va chua xac dinh ddy du cac quan h~ dAt dai theo co ch~ m6i Vl v~y,

sau khi danh gia, t6ng k~t vi~c thvc thi Lu~t dAt dai sau 5 nam thvc h1~n, Nha nu6c ta da x~y d\tng~vaiibllil-m6ftfiay th~ cho Lu~t dAt dai nam 1987

Lu~t dfit dai thu hai dugc Qu6c h<)i thong qua ngay 1417/1993

va c6 hi~u lvc chinh thuc tu ngay 15/1011993 (Lu~t dftt dai nam 1993) Ia d~o lu~t quan trQng g6p phArr di~u chinh cac quan h~ dAt dai phu hgp v6i co ch~ m6i Lu~t dAt dai nam 1993 di~u chinh cac quan h~ dAt dai theo co ch~ thi trubng, xoa b6 tinh tr~ng vo chu trong quan h~ sir dvng dAt, xac' l~p cac quy€n nang C\1 thS cho nguai sir dvng dfit

Tuy nhien, v6i sl,i phat triSn nhanh chong cua tinh hlnh kinh t~­

xa h<)i, cac quan h~ dAt dai khong ngtrng v~ d()ng trong n€n kinh

t~ thi truang da khi~n cac quy djnh dugc dv li~u trong Lu~t dAt dai nam 1993 c6 nhfmg vAn d~ khong con phu hqp Cho nen, ngay

moi cua dit nuac, d6 lil thai ki dfry mq.nh cong nghi~p hmi va

hi~n d?i hoa dfrt nu6c

Tuy nhien, tu nam 2003 tr6' lq.i day, quan h~ dit dai a Vi~t

Nam c6 nhiSu chuy~n biSn quan trQng tren nSn tang cua n~n kinh

tS thi truong Quan h~ dit dai dang dfm thoat kh6i tinh h~mh chinh

v6n Ut n~n tang CCY ban trong xay dvng cac quan h~ dftt dai trong

cac giai doq.n tru6c day Dan sv hoa cac quan h~ dit dai, quy~n

va lqi ich cua ngm'Ji su dvng ngay dmg duqc quan tam, sv binh

dtlng trong d6i xu v6i cac chu th~ su dvng dit dang thay d6i each

nhin trong chfnh sach va phap lu~t dit dai, minh b?Ch thu tl,lC

hanh chinh trong mQi quan h~ su dl,mg dit dang thuc h6i cac thay

d6i mq.nh me tu duy xay dvng phap lu~t dit dai M~t khac, la giai

doq.n phap tri~n tiSp theo cua thai ki cong nghi~p hoa, hi~n dq.i

hoa dit nu6c, dftt dai la ngu6n h.rc to 16n d~ phat tri~n kinh tS

cling nhu tq.o d(>ng Ivc hoan thi~n cac chinh sach d6i voi nong

nghi~p, nong thon va nong dan nen dn m(>t Lu~t dit dai m6i c6

t~m nhJ.n chi~n luqc Hiu dai Do d6, vi~c xay dvng Lu~t m6i thay

th~ Lu~t dit dai nam 2003 Ht dn thiSt Tren tinh th~n d6, tq.i kl

hQp thu 4 va thu 5 Qu6c h9i Khoa XIII da cho y kiSn chinh li vao

Dv thao Lu~t dftt dai sua d6i, lfry y kiSn nhan dan ca nuoc va tq.i

kl hQp thu 6, Qu6c h9i nu6c C(>ng hoa XHCN Vi~t Nam Khoa

XIII da thong qua toan van Lu~t dit dai nam 2013 Lu~t nay duqc

Qu6c h9i thong qua ngay 2911112013 va chinh thuc c6 hi~u Ivc tu

ngay 0117/2014

V~y, cac quan diSm dS chi dq.o xay dvng Lu~t dfrt dai nam

2013la gJ., chung ta dn nghien cUu 3 vfrn d~ sau:

Thu nhdt, Lu~t dfrt dai nam 2013 Et sv thS chS hoa nhung quan

di~rn CCY ban V~ chfnh sach va phap lu~t dit dai trong thai kl d~y

mq.nh cong nghi~p hoa, hi~n dq.i hoa dfrt nu6c duqc d~ c~p tq.i Nghi

quySt H9i nghi l~n thu 7 Ban chfrp hanh trung uang Bang c(>ng san

Vi~t Nam Khoa IX va Nghj quySt s6 19/2012rfW v€ nong nghi~p

nong thon va nong dan cua Dq.i h(>i Bang to~m qu6c l~n th t1 XI

moi cua dit nuac, d6 lil thai ki dfry mq.nh cong nghi~p hmi va hi~n d?i hoa dfrt nu6c

Tuy nhien, tu nam 2003 tr6' lq.i day, quan h~ dit dai a Vi~t Nam c6 nhiSu chuy~n biSn quan trQng tren nSn tang cua n~n kinh

tS thi truong Quan h~ dit dai dang dfm thoat kh6i tinh h~mh chinh v6n Ut n~n tang CCY ban trong xay dvng cac quan h~ dftt dai trong

cac giai doq.n tru6c day Dan sv hoa cac quan h~ dit dai, quy~n

va lqi ich cua ngm'Ji su dvng ngay dmg duqc quan tam, sv binh dtlng trong d6i xu v6i cac chu th~ su dvng dit dang thay d6i each nhin trong chfnh sach va phap lu~t dit dai, minh b?Ch thu tl,lC hanh chinh trong mQi quan h~ su dl,mg dit dang thuc h6i cac thay

d6i mq.nh me tu duy xay dvng phap lu~t dit dai M~t khac, la giai doq.n phap tri~n tiSp theo cua thai ki cong nghi~p hoa, hi~n dq.i hoa dit nu6c, dftt dai la ngu6n h.rc to 16n d~ phat tri~n kinh tS cling nhu tq.o d(>ng Ivc hoan thi~n cac chinh sach d6i voi nong nghi~p, nong thon va nong dan nen dn m(>t Lu~t dit dai m6i c6 t~m nhJ.n chi~n luqc Hiu dai Do d6, vi~c xay dvng Lu~t m6i thay th~ Lu~t dit dai nam 2003 Ht dn thiSt Tren tinh th~n d6, tq.i kl hQp thu 4 va thu 5 Qu6c h9i Khoa XIII da cho y kiSn chinh li vao

Dv thao Lu~t dftt dai sua d6i, lfry y kiSn nhan dan ca nuoc va tq.i

kl hQp thu 6, Qu6c h9i nu6c C(>ng hoa XHCN Vi~t Nam Khoa XIII da thong qua toan van Lu~t dit dai nam 2013 Lu~t nay duqc Qu6c h9i thong qua ngay 2911112013 va chinh thuc c6 hi~u Ivc tu

ngay 0117/2014

V~y, cac quan diSm dS chi dq.o xay dvng Lu~t dfrt dai nam

2013la gJ., chung ta dn nghien cUu 3 vfrn d~ sau:

Thu nhdt, Lu~t dfrt dai nam 2013 Et sv thS chS hoa nhung quan di~rn CCY ban V~ chfnh sach va phap lu~t dit dai trong thai kl d~y mq.nh cong nghi~p hoa, hi~n dq.i hoa dfrt nu6c duqc d~ c~p tq.i Nghi quySt H9i nghi l~n thu 7 Ban chfrp hanh trung uang Bang c(>ng san Vi~t Nam Khoa IX va Nghj quySt s6 19/2012rfW v€ nong nghi~p nong thon va nong dan cua Dq.i h(>i Bang to~m qu6c l~n th t1 XI

Tuy v~y trong nh~ thuc v€ d6i tuQ'Ilg di€u chinh cua nganh

lu~t dftt dai cfut thfty r!ng, cac y6u t6 CO' ban nh!m xac djnh ph~m

vi cac quan h~ xa h()i do cac nganh lu~t di€u chinh mang tinh tuang

d6i Do d6, trong S\1' phan djnh quan h~ xa h()i thu()c ph~m vi di€u

chinh cua nganh lu~t dftt dai c6 m6i quan h~ qua l?i, giao thoa v6i

m()t s6 nganh lu~t khac nhu Lu~t hanh chinh, Lu~t dan sg, v.v

Can cu vao chu th€ tham gia vao quan h~ dftt dai va lo?i dftt

dugc quan li va SU d\}ng, d6i tUQ'Ilg di€u chinh CUa nganh lu~t dftt

dai dugc xac djnh thanh cac nh6m sau day:

Nh6m I: Cac quan h¢ tltit ilai phat sinh trong qua trinh quem lf

Nha nu&c a6i v&i tldt ilai

La nguoi d?i di~n chu so hfru d6ng thbi Ia ngubi th6ng nhftt

quan li dftt dai theo quy ho~ch va phap lu~t, Nha nu6c xay d\fOg b9

may cac CO' quan c6 thAm quy€n hanh chinh va chuyen nganh

nh!m thvc thi cac n()i dung cv th€ cua quan li Nha nu6c v€ dftt dai

Vl v~y trong Lu~t dftt dainam 2013, Nha nu6c da dugc cv th€ boa

vm vai tro thgc hi~n quy€n djnh do~t cua nguoi d?i di~n chu so

hfru va phan cong, phan cftp gifra tUng h~ th6ng CO' quan quy€n lgc

Nha nu6c, · cii-quan-haiilfcrufili Nlia~-nucrc::-va co quan c6 thAm

quy€n v€ chuyen mon d€ thgc hi~n vai tro ngubi d?i di~n chu so

hfru dftt dai

Nh6m II: Cac quan h¢ tltit ilai phat sinh trong qua tr'inh sir

d1J.ng tltit cua t6 chuc trong nu&c ilu(lc Nha nu&c giao tltit, cho

thue a&t

Cac t6 chuc trong nu6c Ia m()t trong cac chu th€ su dvng dftt

dugc Nha nu6c cho phep su d\lllg dftt dum cac hinh thuc phap li

chu y€u Ia giao dftt va cho thue dftt Cac t6 chuc nay dugc Nha

nu6c bao h9 cac quy€n va lgi ich hgp phap, nhung trong qua trlnh

khai thac, SU d\}ng phru tren CO' SO quy ho~ch Va k€ ho~ch SU d\}ng

dftt dugc ca quan Nha nu6c c6 thAm quy€n phe duy~t, din cu vao

dg an dfiu tU va trinh tl)', thu t\}C v€ giao dftt, cho thue dftt

Tuy v~y trong nh~ thuc v€ d6i tuQ'Ilg di€u chinh cua nganh lu~t dftt dai cfut thfty r!ng, cac y6u t6 CO' ban nh!m xac djnh ph~m

vi cac quan h~ xa h()i do cac nganh lu~t di€u chinh mang tinh tuang d6i Do d6, trong S\1' phan djnh quan h~ xa h()i thu()c ph~m vi di€u

chinh cua nganh lu~t dftt dai c6 m6i quan h~ qua l?i, giao thoa v6i

m()t s6 nganh lu~t khac nhu Lu~t hanh chinh, Lu~t dan sg, v.v

Can cu vao chu th€ tham gia vao quan h~ dftt dai va lo?i dftt

dugc quan li va SU d\}ng, d6i tUQ'Ilg di€u chinh CUa nganh lu~t dftt dai dugc xac djnh thanh cac nh6m sau day:

Nh6m I: Cac quan h¢ tltit ilai phat sinh trong qua trinh quem lf Nha nu&c a6i v&i tldt ilai

La nguoi d?i di~n chu so hfru d6ng thbi Ia ngubi th6ng nhftt quan li dftt dai theo quy ho~ch va phap lu~t, Nha nu6c xay d\fOg b9

may cac CO' quan c6 thAm quy€n hanh chinh va chuyen nganh nh!m thvc thi cac n()i dung cv th€ cua quan li Nha nu6c v€ dftt dai

Vl v~y trong Lu~t dftt dainam 2013, Nha nu6c da dugc cv th€ boa

vm vai tro thgc hi~n quy€n djnh do~t cua nguoi d?i di~n chu so hfru va phan cong, phan cftp gifra tUng h~ th6ng CO' quan quy€n lgc

Nha nu6c, · cii-quan-haiilfcrufili Nlia~-nucrc::-va co quan c6 thAm quy€n v€ chuyen mon d€ thgc hi~n vai tro ngubi d?i di~n chu so

hfru dftt dai

Nh6m II: Cac quan h¢ tltit ilai phat sinh trong qua tr'inh sir d1J.ng tltit cua t6 chuc trong nu&c ilu(lc Nha nu&c giao tltit, cho thue a&t

Cac t6 chuc trong nu6c Ia m()t trong cac chu th€ su dvng dftt dugc Nha nu6c cho phep su d\lllg dftt dum cac hinh thuc phap li chu y€u Ia giao dftt va cho thue dftt Cac t6 chuc nay dugc Nha nu6c bao h9 cac quy€n va lgi ich hgp phap, nhung trong qua trlnh khai thac, SU d\}ng phru tren CO' SO quy ho~ch Va k€ ho~ch SU d\}ng dftt dugc ca quan Nha nu6c c6 thAm quy€n phe duy~t, din cu vao

dg an dfiu tU va trinh tl)', thu t\}C v€ giao dftt, cho thue dftt

chuySn d6i, chuySn nhuqng, cho thue, cho thue hli, t?ng cho, thua

k~, th~ chip, b.ao Hinh va gop v6n lien doanh la mong dgi tit y~u

cua hang tri~u h9 gia dlnh va ca nhan sir dvng dit Vl v~y phap

lu~t dit dai xay d\fng hanh lang phap li cho vi~c rna r<)ng t6i da

cac quy€n nang cua h9 gia dinh, ca nhan, d6ng thai cho phep hQ

duqc thvc hi~n dfty du cac giao djch dan sg v€ dit dai theo m9t

trlnh 1\f, thu tvc ch?t che phil hgp v6i nhu cftu chuySn dich va tich

tv dit dai trong n€n kinh t~ hang hoa co di€u tiet tu phia Nha nu&c

Nh6m V: Cdc quan h¢ ddt dai phdt sinh trong qua trinh khai

thac, sit dtmg cdc nh6m ddt nang nghi¢p, phi nang nghi¢p va ddt

chua sit d1,mg

Qua trinh khai thac, sir dvng cac lo<;ti dit n6i tren do nhi~u chu

the khac nhau thvc hi~n M6i m<)t lo:;ti dit khac nhau trong qua

trlnh sir dvng dSu c6 d?c diSm rieng Vi v~y, khi cho phep t6 chuc,

h9 gia dinh va ca nhan su dvng dat, Nha nu&c pharr loa.i, quy dinh

Cl) thS tUng cht3 d9 phap li dS thvc hi~n cac bi~n phap qmin 11, cong

nh~ cac quy.~n va lgi ich hgp phap cua cac chu su dvng nh~m

dam bao m9t each th6ng nhit hai hoa lqi ich Nha nu6c va t-ung

chu su dvng cv th~

2 Plnrong phap di~u chinh cua nganh lu~t ait dai

Phuong pMp diSu chinh cim nganh lu~t dfrt dai ph\l thu<)c vao

tinh chit "Va ~ di~m cim cac quan h~ xa h9i do Lu~ ~t dai di~u chinh

VS nguyen t~c, phuang phap di~u chinh cua nganh lu~t dit dai

Ia each thuc rna Nha nu&c dung phap lu~t tac d!)ng vae cac chu th~

tham gia vao quan h~ phap lu~t dit dai Cac chu th~ do rfit dong

dao, bao g6m cac CO' quan quim H, nhfrng ngum su dvng dit trong

ph:;tm vi ca nu&c

Nganh lu~t dit dai su dvng hai phuong phap diSu chinh, do Ht

phuong phap hanh chinh m~nh l~nh va phuang phap binh ding,

thoa thu~n

chuySn d6i, chuySn nhuqng, cho thue, cho thue hli, t?ng cho, thua

k~, th~ chip, b.ao Hinh va gop v6n lien doanh la mong dgi tit y~u

cua hang tri~u h9 gia dlnh va ca nhan sir dvng dit Vl v~y phap lu~t dit dai xay d\fng hanh lang phap li cho vi~c rna r<)ng t6i da cac quy€n nang cua h9 gia dinh, ca nhan, d6ng thai cho phep hQ duqc thvc hi~n dfty du cac giao djch dan sg v€ dit dai theo m9t

trlnh 1\f, thu tvc ch?t che phil hgp v6i nhu cftu chuySn dich va tich

tv dit dai trong n€n kinh t~ hang hoa co di€u tiet tu phia Nha nu&c

Nh6m V: Cdc quan h¢ ddt dai phdt sinh trong qua trinh khai thac, sit dtmg cdc nh6m ddt nang nghi¢p, phi nang nghi¢p va ddt chua sit d1,mg

Qua trinh khai thac, sir dvng cac lo<;ti dit n6i tren do nhi~u chu the khac nhau thvc hi~n M6i m<)t lo:;ti dit khac nhau trong qua trlnh sir dvng dSu c6 d?c diSm rieng Vi v~y, khi cho phep t6 chuc,

h9 gia dinh va ca nhan su dvng dat, Nha nu&c pharr loa.i, quy dinh

Cl) thS tUng cht3 d9 phap li dS thvc hi~n cac bi~n phap qmin 11, cong nh~ cac quy.~n va lgi ich hgp phap cua cac chu su dvng nh~m dam bao m9t each th6ng nhit hai hoa lqi ich Nha nu6c va t-ung chu su dvng cv th~

2 Plnrong phap di~u chinh cua nganh lu~t ait dai Phuong pMp diSu chinh cim nganh lu~t dfrt dai ph\l thu<)c vao tinh chit "Va ~ di~m cim cac quan h~ xa h9i do Lu~ ~t dai di~u chinh

VS nguyen t~c, phuang phap di~u chinh cua nganh lu~t dit dai

Ia each thuc rna Nha nu&c dung phap lu~t tac d!)ng vae cac chu th~

tham gia vao quan h~ phap lu~t dit dai Cac chu th~ do rfit dong dao, bao g6m cac CO' quan quim H, nhfrng ngum su dvng dit trong ph:;tm vi ca nu&c

Nganh lu~t dit dai su dvng hai phuong phap diSu chinh, do Ht phuong phap hanh chinh m~nh l~nh va phuang phap binh ding, thoa thu~n

-Quy~t d!nh hanh chinh v~ vi~c cho phep chuySn m1,1c dich su

d1,1ng dfrt tu lo~i dfrt nay sang lo~i dfrt k:hac;

-Quy~t dinh v~ vi~c cong nh~n quy~n su d1,1ng dfrt;

-Quy~t dinh v~ vi~c giai quy~t tranh chfrp, khi~u n~i quy~t dinh

hanh chinh, hanh vi h?mh chinh v~ dfrt dai;

-Quy~t djnh xu If vi ph~m hanh chinh trong quan If, su d1,1ng

dfrt dai

Cac quy~t dinh hanh chinh neu tren d~u do cac CO' quan Nha

mr6c c6 thfrm quy~n ban hanh nh&m xac l~p, thay d6i hay ch~m

dUt m9t quan h~ phap lu~t d~t dai d6i v6i ngubi su d1,1ng dfrt H9

CO nghia Vl,l phai thi hanh cac quy~t djnh cua CO' quan nha UUOC,

n~u khong thvc hi~n duqc coi la hi:mh vi vi ph~m phap lu~t dfrt dai

va bi cu5'ng ch~ theo lu~t dinh

2.2 Phuong phap b'inh tldng, thoa thw)n ,.,

Day la phuang phap r~t d~c trung cua nganh lu~t dan SlJ

Nganh lu~t dfrt dai cling su d1,1ng phuang phap nay Tuy nhien, neu

trong quan h~ dan SlJ, chu sa hfru tai san c6 quy~n thoa thu~n dS

phat sinh, thay d6i hay ch~m dlrt: m9t quan h~ tai san, th1 trong

Lu~t d~t dai, nguai su d1,1ng k:hong d6ng thai la chu sa hfru Vl

v~y, v6i cac quy~n duqc Nha nu6c rna r()ng va bao h9, cac t6

chuc, h9 gia dinh va ca nhan co quy@n thoa thu~n tren tinh thin

hqp tac d~ thvc hi~n cac quy€n v€ chuy€n d6i, chuySn nhuqng,

cho thue, cho thue l~i, t~ng cho, thua k~, th~ chip, bao Hinh va

gop v6n lien doanh D~c diSm CO' ban cua phuang phap blnh

d~ng, thoa thu~n trong Lu~t dfrt dai la cac chu th~ c6 quy~n tv do

giao k~t, thvc hi~n cac giao dich dan sv v€ dtit dai phu hqp v6i

cac quy dinh cua phap lu~t, g6p phin dap ung cac nhu ciu su

d1,1ng dit vllqi ich cac chu th€, ct6ng thai t~o xu huang t~p trung

tfch t1,1 dfrt dai a quy mo hqp H nh&m phan cong l~i lao d()ng, dfrt

dai thuc dfry san xufrt phat triSn

- Quy~t d!nh hanh chinh v~ vi~c cho phep chuySn m1,1c dich su

d1,1ng dfrt tu lo~i dfrt nay sang lo~i dfrt k:hac;

-Quy~t dinh v~ vi~c cong nh~n quy~n su d1,1ng dfrt;

-Quy~t dinh v~ vi~c giai quy~t tranh chfrp, khi~u n~i quy~t dinh hanh chinh, hanh vi h?mh chinh v~ dfrt dai;

- Quy~t djnh xu If vi ph~m hanh chinh trong quan If, su d1,1ng dfrt dai

Cac quy~t dinh hanh chinh neu tren d~u do cac CO' quan Nha mr6c c6 thfrm quy~n ban hanh nh&m xac l~p, thay d6i hay ch~m dUt m9t quan h~ phap lu~t d~t dai d6i v6i ngubi su d1,1ng dfrt H9

CO nghia Vl,l phai thi hanh cac quy~t djnh cua CO' quan nha UUOC,

n~u khong thvc hi~n duqc coi la hi:mh vi vi ph~m phap lu~t dfrt dai

va bi cu5'ng ch~ theo lu~t dinh

2.2 Phuong phap b'inh tldng, thoa thw)n ,., Day la phuang phap r~t d~c trung cua nganh lu~t dan SlJ

Nganh lu~t dfrt dai cling su d1,1ng phuang phap nay Tuy nhien, neu trong quan h~ dan SlJ, chu sa hfru tai san c6 quy~n thoa thu~n dS phat sinh, thay d6i hay ch~m dlrt: m9t quan h~ tai san, th1 trong

Lu~t d~t dai, nguai su d1,1ng k:hong d6ng thai la chu sa hfru Vl

v~y, v6i cac quy~n duqc Nha nu6c rna r()ng va bao h9, cac t6 chuc, h9 gia dinh va ca nhan co quy@n thoa thu~n tren tinh thin hqp tac d~ thvc hi~n cac quy€n v€ chuy€n d6i, chuySn nhuqng, cho thue, cho thue l~i, t~ng cho, thua k~, th~ chip, bao Hinh va gop v6n lien doanh D~c diSm CO' ban cua phuang phap blnh

d~ng, thoa thu~n trong Lu~t dfrt dai la cac chu th~ c6 quy~n tv do

giao k~t, thvc hi~n cac giao dich dan sv v€ dtit dai phu hqp v6i

cac quy dinh cua phap lu~t, g6p phin dap ung cac nhu ciu su d1,1ng dit vllqi ich cac chu th€, ct6ng thai t~o xu huang t~p trung tfch t1,1 dfrt dai a quy mo hqp H nh&m phan cong l~i lao d()ng, dfrt dai thuc dfry san xufrt phat triSn

s6ng xa h()i Dit dai hi~n nay duqc quan ni~m Ht rn()t hang hmi

d~c bi~t, duqc luu chuy~n d~c bi~t trong khuon kh6 cac quy dinh

cua phap lu~t Vi~c xac d!nh nhu v~y Ia phil hqp vai xu huang

t~p trung tich tv dit dai vao tay nguai bi~t sim xuAt, gop phftn

phan cong ll;li lao d()ng xa h()i

2 Nguyen tic Nha DU'(Yc thflng nh§t quan li d§t dai theo

quy ho,ch va phap luit

Nguyen tic nay dUQ'C ghi nh~n tl}.i Dieu 54 Hi~n phap narn

2013 va tl;li Chuang 2 cua Lu~t dit dai narn 2013 th~ hi~n chuc

nang cua Nha nuac XHCN la nguai quan li rnQi rn~t dai s6ng kinh

t~-xa h()i, trong d6 c6 quan li dit dai Nha nuac Ia d1;1i di~n chu sa

hfru dit dai, la ngum xay dvng chi~n luqc phat tri~n quy ho1;1ch su

dvng dit va phe duy~t cac chuang trinh qu6c gia v8 su dvng,

khai thac cac ngu6n tai nguyen M9t di8u rAt hi~n nhien la dil

ngu6n tai nguyen c6 phong phu, da d1;1ng d~n dau thi n6 vdn

khong phiti 1a vo t~n rna 1a d1;1i luqng hfru h1;1n Trong khi d6,

nhu cftu cua xa h()i trong vi~c su dvng dit dai khong c6 xu

huang giarn rna ngay cang tang len Nha nuac khong th~ cho

phep cac nhu- cftu do phat tri~n m§t e-ach- tv phat rna c6 k~

ho1;1ch, di8u ti~t n6 phil hqp vai qua trinh phat tri~n kinh t~-xa

h()i Vi v~y' quy hol}.ch su dvng dit la CO' sa khoa hQC cua qua

trinh xay dvng cac chi~n luqc v8 khai thac, su dvng dit, Ia ti8n

de cho vi~c thvc hi~n dung din cac n9i dung qmin li nha nuac

ve dit dai M~t khac, quy ho1;1ch khong th~ di sau nhu thvc t~ a

nu6c ta rna phai di tn:t6c m()t buac C6 nhu v~y, tu chinh sach

chu truang cua Dang va Nha nuac d~n qua trinh khai thac sir

dvng hqp li tai nguyen dftt dai mai hai hoa, th6ng nhftt giua quan

h~ cung du va vai tro dieu ti~t cua Nha nu6c

Lu~t dit dai nam 2013 vai 17 di8u lu~t C\1 th~ ve quy hol}.ch va

k~ hol}.ch su dvng dftt dai da chinh thuc lu~t hoa cac·quy dinh truac

day a tAm N ghi d!nh cua Chinh phu la CO' sa d~ thvc hi~n chi~n

luqc t6ng th~ phat tri~n kinh t~-xa h9i cua ddt nuac tu nay d~n

s6ng xa h()i Dit dai hi~n nay duqc quan ni~m Ht rn()t hang hmi

d~c bi~t, duqc luu chuy~n d~c bi~t trong khuon kh6 cac quy dinh cua phap lu~t Vi~c xac d!nh nhu v~y Ia phil hqp vai xu huang t~p trung tich tv dit dai vao tay nguai bi~t sim xuAt, gop phftn phan cong ll;li lao d()ng xa h()i

2 Nguyen tic Nha DU'(Yc thflng nh§t quan li d§t dai theo quy ho,ch va phap luit

Nguyen tic nay dUQ'C ghi nh~n tl}.i Dieu 54 Hi~n phap narn

2013 va tl;li Chuang 2 cua Lu~t dit dai narn 2013 th~ hi~n chuc nang cua Nha nuac XHCN la nguai quan li rnQi rn~t dai s6ng kinh

t~-xa h()i, trong d6 c6 quan li dit dai Nha nuac Ia d1;1i di~n chu sa

hfru dit dai, la ngum xay dvng chi~n luqc phat tri~n quy ho1;1ch su dvng dit va phe duy~t cac chuang trinh qu6c gia v8 su dvng, khai thac cac ngu6n tai nguyen M9t di8u rAt hi~n nhien la dil ngu6n tai nguyen c6 phong phu, da d1;1ng d~n dau thi n6 vdn khong phiti 1a vo t~n rna 1a d1;1i luqng hfru h1;1n Trong khi d6, nhu cftu cua xa h()i trong vi~c su dvng dit dai khong c6 xu huang giarn rna ngay cang tang len Nha nuac khong th~ cho phep cac nhu- cftu do phat tri~n m§t e-ach- tv phat rna c6 k~

ho1;1ch, di8u ti~t n6 phil hqp vai qua trinh phat tri~n kinh t~-xa

h()i Vi v~y' quy hol}.ch su dvng dit la CO' sa khoa hQC cua qua trinh xay dvng cac chi~n luqc v8 khai thac, su dvng dit, Ia ti8n

de cho vi~c thvc hi~n dung din cac n9i dung qmin li nha nuac

ve dit dai M~t khac, quy ho1;1ch khong th~ di sau nhu thvc t~ a

nu6c ta rna phai di tn:t6c m()t buac C6 nhu v~y, tu chinh sach chu truang cua Dang va Nha nuac d~n qua trinh khai thac sir dvng hqp li tai nguyen dftt dai mai hai hoa, th6ng nhftt giua quan

h~ cung du va vai tro dieu ti~t cua Nha nu6c

Lu~t dit dai nam 2013 vai 17 di8u lu~t C\1 th~ ve quy hol}.ch va k~ hol}.ch su dvng dftt dai da chinh thuc lu~t hoa cac·quy dinh truac day a tAm N ghi d!nh cua Chinh phu la CO' sa d~ thvc hi~n chi~n

luqc t6ng th~ phat tri~n kinh t~-xa h9i cua ddt nuac tu nay d~n

- Vi~c chuySn mvc dfch tu d.it nong nghi~p sang su dvng

vao ffil,lC dfch khac ho~c tU lo~i d.it khong thu ti~n sang lo~i d.it

c6 thu ti~n phai dung quy ho~ch va k~ ho~ch duqc ca quan nha

mxac c6 thftm quy~n phe duy~t Lu~t d.it dai nam 2013 quy dinh

tS!i Di~u 57 pharr lo~i thanh truang hqp chuySn mvc dich phai

xin phep va trucmg hqp chuy~n ffil,lC dfch SU d1,1ng d.it khong

phai xin phep nh~m xac d!nh trach nhi~m cua ca quan nha nu6c

c6 thftm quy~n va nguai su dvng d.it khi chuy~n mvc dfch su

dvng d.it Khi chuy~n sang su dvng vao mvc dich khac, nguai

su dvng d.it phai n()p ti6n su dvng d.it theo quy dinh cua Chinh

phu vS thu ti~n su dl,lng d.it

- Nha nu6c c6 quy dinh C\1 th~ v~ d.it chuyen tr6ng lua nu6c,

diSu ki~n nh~n chuySn nhuqng d.it tr6ng lua nu6c va nghiem dm

mQi hanh vi chuySn mvc dich tir lo~i d.it nay sang su dl,lng vao

m1,1c dich khac khi chua duqc sv d6ng y cua ca quan Nha nu6c c6

th~mquySn

- Nha nu6c khuySn khich IDQi t6 chuc va ca nhan khai hoang,

ph\lc hoa lfrn bi~n, phu xanh d.it tr6ng, d6i nui tr9c su dvng vao

mvc dfch nong nghi~p

- Nghiem dm vi~c mo r()ng m()t each tuy ti~n cac khu dan cu

tir dfrt nong nghi~p, h<;m ch~ vi~c l~p vuan tir alit tr6ng lua

v 6i die quy dinh neu tren, ben c~nh vi~c h~n ch~ t6i muc t6i

da m9i h~mh vi chuySn ID\JC dich su dvng dclt nong nghi~p sang

mvc dich khac thl vi~c khuySn khich mo r()ng them tir v6n dfrt

chua su dvng vao mvc dich nong nghi~p la rfit quan trQng

4 Nguyen t~c sfr dl).ng d~t dai hQ'P li va ti~t ki~m

Vi~t Nam tuy v6n d.it khong 16n, song nhln vao ca c.iu su dvng

d.it hi~n nay, khi rna dfit chua su d1,1ng con chi~m khoang 30% di~n

tich tv nhien thi c6 thS nh~n xet r~ng, chung ta con r.it Hing phi

trong vi~c khai thac, su dvng ti~m nang dfrt dai Vi v~y, v6i qua

- Vi~c chuySn mvc dfch tu d.it nong nghi~p sang su dvng

vao ffil,lC dfch khac ho~c tU lo~i d.it khong thu ti~n sang lo~i d.it

c6 thu ti~n phai dung quy ho~ch va k~ ho~ch duqc ca quan nha

mxac c6 thftm quy~n phe duy~t Lu~t d.it dai nam 2013 quy dinh

tS!i Di~u 57 pharr lo~i thanh truang hqp chuySn mvc dich phai xin phep va trucmg hqp chuy~n ffil,lC dfch SU d1,1ng d.it khong phai xin phep nh~m xac d!nh trach nhi~m cua ca quan nha nu6c c6 thftm quy~n va nguai su dvng d.it khi chuy~n mvc dfch su dvng d.it Khi chuy~n sang su dvng vao mvc dich khac, nguai

su dvng d.it phai n()p ti6n su dvng d.it theo quy dinh cua Chinh phu vS thu ti~n su dl,lng d.it

- Nha nu6c c6 quy dinh C\1 th~ v~ d.it chuyen tr6ng lua nu6c,

diSu ki~n nh~n chuySn nhuqng d.it tr6ng lua nu6c va nghiem dm

mQi hanh vi chuySn mvc dich tir lo~i d.it nay sang su dl,lng vao m1,1c dich khac khi chua duqc sv d6ng y cua ca quan Nha nu6c c6 th~mquySn

- Nha nu6c khuySn khich IDQi t6 chuc va ca nhan khai hoang, ph\lc hoa lfrn bi~n, phu xanh d.it tr6ng, d6i nui tr9c su dvng vao

mvc dfch nong nghi~p

- Nghiem dm vi~c mo r()ng m()t each tuy ti~n cac khu dan cu tir dfrt nong nghi~p, h<;m ch~ vi~c l~p vuan tir alit tr6ng lua

v 6i die quy dinh neu tren, ben c~nh vi~c h~n ch~ t6i muc t6i

da m9i h~mh vi chuySn ID\JC dich su dvng dclt nong nghi~p sang

mvc dich khac thl vi~c khuySn khich mo r()ng them tir v6n dfrt

chua su dvng vao mvc dich nong nghi~p la rfit quan trQng

4 Nguyen t~c sfr dl).ng d~t dai hQ'P li va ti~t ki~m

Vi~t Nam tuy v6n d.it khong 16n, song nhln vao ca c.iu su dvng d.it hi~n nay, khi rna dfit chua su d1,1ng con chi~m khoang 30% di~n

tich tv nhien thi c6 thS nh~n xet r~ng, chung ta con r.it Hing phi trong vi~c khai thac, su dvng ti~m nang dfrt dai Vi v~y, v6i qua

d6 va quan h~ nay thu()c Hnh V\fC kinh t~ Quan h~ d:it dai a Vi~t

Nam truck h~t la quan h~ giua nguoi va nguoi v6i nhau trong vi~c

quim li, khai thac huang d\mg d:it dai, trong d6 Nha nu6c gifr vi

th~ nguoi d<;J.i di~n chu sa huu to~m dan v~ d:it dai Tuy nhien,

nguai d<;J.i di~n chu sa huu khong d6ng thai la nguai su dvng dftt,

bai v~y nguai su dvng d:it dong vai tro trung tam trong vi~c khai

thac ngu6n tai nguyen d:it dai ph1,1c vv cho sv nghi~p phat tri~n

d:it nu6c Phap lu~t d:it dai c6 vai tro quan tn;mg trong vi~c di~u

ti~t m6i quan h~ gifra Nha nu6c va nguoi su dvng d.it d~ phat huy

t6i da hi~u qua kinh t~-xa h()i cua d.it dai d6i vai doi s6ng con

nguoi Tac d('>ng cua phap lu~t imh huang d@n cac chu th~, d~n

nhu d_u SU d1,1ng tung lo<;J.i d.it Va d~n quy~n, nghia Vl,l phap li CUa

h9 Bai v~y, khi d~ c~p quan h~ phap lu~t d.it dai phai n6i d~n cac

y~u t6 du thanh cua no thS hi~n a chu th~, khach th~ va n9i dung

cua quan h~ phap lu~t

1 Chu th~ quan h~ phap lu~t d§t dai

Chu th~ trong quan h~ phap lu~t dftt dai bao g6m Nha nu6c va

nguai su d1,1ng d.it Nha nu6c tham gia quan h~ phap lu~t dftt dai

v6i tu each la chu sa hfru d?i di~n va th6ng nhftt quim lf toan b9

d.it dai Sv c6 m~t cua Nha nuac thong qua co quan quySn Ivc nha

nu6c, cac CO' quan hanh chinh nha nuac va CO quan chuyen mon

b&ng chinh cac quy~t dinh mang tinh chftt quy~n lvc cua mlnh

nh&m xac l~p, thay d6i hay chAm dtrt rn()t quan h~ phap lu~t dftt

dai Vl v~y, tu each chu thS cua Nha nuac la chu thS thvc hi~n

quySn d<;J.i di~n chu sa huu va chu th~ quan li dfrt dai Trong khi d6,

vai tu each chu thS su d1,1ng d.it, cac t6 chuc trong nuac, t6 chuc,

ca nhan nuac ngoai, ngum Vi~t Nam dinh cu 6 nuac ngoai, h9 gia

dlnh, ca nhan, c()ng d6ng dan cu, CO' sa ton giao duqc Nha nu6c

xac l~p quy€n su d1,1ng d.it thong qua cac hlnh thuc giao d.it, cho

thue d.it, nh~n chuysn quy€n su d1,1ng d.it va cong nh~n quy~n su

d1,1ng dftt Tuy nhien, hinh thuc su d1,1ng dftt cua ngucri su d1,1ng

khong gi6ng nhau, vi v~y dn phan bi~t h9 duai cac d<;J.ng sau day:

d6 va quan h~ nay thu()c Hnh V\fC kinh t~ Quan h~ d:it dai a Vi~t

Nam truck h~t la quan h~ giua nguoi va nguoi v6i nhau trong vi~c quim li, khai thac huang d\mg d:it dai, trong d6 Nha nu6c gifr vi th~ nguoi d<;J.i di~n chu sa huu to~m dan v~ d:it dai Tuy nhien, nguai d<;J.i di~n chu sa huu khong d6ng thai la nguai su dvng dftt, bai v~y nguai su dvng d:it dong vai tro trung tam trong vi~c khai thac ngu6n tai nguyen d:it dai ph1,1c vv cho sv nghi~p phat tri~n

d:it nu6c Phap lu~t d:it dai c6 vai tro quan tn;mg trong vi~c di~u ti~t m6i quan h~ gifra Nha nu6c va nguoi su dvng d.it d~ phat huy t6i da hi~u qua kinh t~-xa h()i cua d.it dai d6i vai doi s6ng con nguoi Tac d('>ng cua phap lu~t imh huang d@n cac chu th~, d~n nhu d_u SU d1,1ng tung lo<;J.i d.it Va d~n quy~n, nghia Vl,l phap li CUa h9 Bai v~y, khi d~ c~p quan h~ phap lu~t d.it dai phai n6i d~n cac

y~u t6 du thanh cua no thS hi~n a chu th~, khach th~ va n9i dung cua quan h~ phap lu~t

1 Chu th~ quan h~ phap lu~t d§t dai Chu th~ trong quan h~ phap lu~t dftt dai bao g6m Nha nu6c va nguai su d1,1ng d.it Nha nu6c tham gia quan h~ phap lu~t dftt dai v6i tu each la chu sa hfru d?i di~n va th6ng nhftt quim lf toan b9 d.it dai Sv c6 m~t cua Nha nuac thong qua co quan quySn Ivc nha

nu6c, cac CO' quan hanh chinh nha nuac va CO quan chuyen mon b&ng chinh cac quy~t dinh mang tinh chftt quy~n lvc cua mlnh nh&m xac l~p, thay d6i hay chAm dtrt rn()t quan h~ phap lu~t dftt dai Vl v~y, tu each chu thS cua Nha nuac la chu thS thvc hi~n

quySn d<;J.i di~n chu sa huu va chu th~ quan li dfrt dai Trong khi d6, vai tu each chu thS su d1,1ng d.it, cac t6 chuc trong nuac, t6 chuc,

ca nhan nuac ngoai, ngum Vi~t Nam dinh cu 6 nuac ngoai, h9 gia dlnh, ca nhan, c()ng d6ng dan cu, CO' sa ton giao duqc Nha nu6c xac l~p quy€n su d1,1ng d.it thong qua cac hlnh thuc giao d.it, cho thue d.it, nh~n chuysn quy€n su d1,1ng d.it va cong nh~n quy~n su d1,1ng dftt Tuy nhien, hinh thuc su d1,1ng dftt cua ngucri su d1,1ng khong gi6ng nhau, vi v~y dn phan bi~t h9 duai cac d<;J.ng sau day:

Nhu v~y chu the su dvng ddt Ia nguoi thgc t~ dang chi~m hfru

ddt dai do Nha nuac giao, cho thue, cho phep nh~ quy~n su dvng

dftt ho~c dugc Nha nu6'c cong nh~n quy~n su dvng dftt

2 Khach th~ quan h~ phap luit <tit dai

Dftt dai truac h~t la tu li~u san xuftt khong the thi~u trong ho~t

dc)ng san xuftt kinh doanh, la m~t b&ng de thgc hi~n qua trinh d6

Nhu cdu su dvng ddt luon tang len nhung ph~m vi khong gian cua

n6l~i c6 h~ BOi v~y, di~u ti~t mau thufin nay nhu th6 nao chinh

la vai tro cua Nha nuac Cho nen, b&ng chinh sach va phap lu~t,

Nha nu6'c thgc hi~n vi~c pharr ph6i quy ddt dai qu6c gia tren co so

quy ho~ch, k~ ho~ch su dvng ddt do mlnh xay d\l'llg va phe duy~t

Tir d6, ngubi su dvng ddt ti~p c~ cac co sa phap li de xac l~p

quy~n su dvng dftt dai cua mlnh Tuy di~u ki~n, hoan canh va nhu

cdu cv the, m6i ngubi su dvng dftt c6 mvc dich khac nhau, c6 the

Ia nhu cdu o, nhu cdu san xuftt kinh doanh, la co so de xay d\l'fig

cac cong trlnh phvc vv 1¢ ich xa hc)i M6i m9t mvc dich cv the

gfut li~n vm lo~ dftt khac nhau, do v~y Nha nuac phai pharr lo~

dftt va xac l~p cac ch6 d9 phap li dftt dai khac nhau nh&m dap lffig

nhu cdu quan li va su dvng dftt Cho nen, toan b9 v6n ddt qu6c gia

dugc xac l~p bOi cac ch~ d9 phap li nhdt djnh khi Nha nu6'c giao

ddt, cho thue ddt va cong nh~n quy~Ii su dvng ddt d6i vai ngubi su

dvng t~o thanh khach the cua quan h~ phap lu~t ddt dai

3 Nqi dung quan h~ phap luit <tit dai

N9i dung quan h~ phap lu~t ddt dai chinh Ia cac quy~n va

nghia vv phap li cua chu the tham gia quan h~ phap lu~t ddt dai

Chu the o day nhin nh~n mc)t each khai quat gbm Nha nu6'c va

ngubi su dvng ddt

D6i vm Nha nu6'c, vai tu each Ia ngubi d;;ri di~n chu so hfru va

th6ng nhdt quan li ddt dai, cac quySn va nghia vv cua Nha nuac

rdt d~c trung Truac h~t la cac quySn cua ngucri d~i di~n chu so

Nhu v~y chu the su dvng ddt Ia nguoi thgc t~ dang chi~m hfru ddt dai do Nha nuac giao, cho thue, cho phep nh~ quy~n su dvng dftt ho~c dugc Nha nu6'c cong nh~n quy~n su dvng dftt

2 Khach th~ quan h~ phap luit <tit dai

Dftt dai truac h~t la tu li~u san xuftt khong the thi~u trong ho~t

dc)ng san xuftt kinh doanh, la m~t b&ng de thgc hi~n qua trinh d6 Nhu cdu su dvng ddt luon tang len nhung ph~m vi khong gian cua

n6l~i c6 h~ BOi v~y, di~u ti~t mau thufin nay nhu th6 nao chinh

la vai tro cua Nha nuac Cho nen, b&ng chinh sach va phap lu~t,

Nha nu6'c thgc hi~n vi~c pharr ph6i quy ddt dai qu6c gia tren co so quy ho~ch, k~ ho~ch su dvng ddt do mlnh xay d\l'llg va phe duy~t

Tir d6, ngubi su dvng ddt ti~p c~ cac co sa phap li de xac l~p quy~n su dvng dftt dai cua mlnh Tuy di~u ki~n, hoan canh va nhu cdu cv the, m6i ngubi su dvng dftt c6 mvc dich khac nhau, c6 the

Ia nhu cdu o, nhu cdu san xuftt kinh doanh, la co so de xay d\l'fig cac cong trlnh phvc vv 1¢ ich xa hc)i M6i m9t mvc dich cv the gfut li~n vm lo~ dftt khac nhau, do v~y Nha nuac phai pharr lo~ dftt va xac l~p cac ch6 d9 phap li dftt dai khac nhau nh&m dap lffig nhu cdu quan li va su dvng dftt Cho nen, toan b9 v6n ddt qu6c gia dugc xac l~p bOi cac ch~ d9 phap li nhdt djnh khi Nha nu6'c giao ddt, cho thue ddt va cong nh~n quy~Ii su dvng ddt d6i vai ngubi su dvng t~o thanh khach the cua quan h~ phap lu~t ddt dai

3 Nqi dung quan h~ phap luit <tit dai N9i dung quan h~ phap lu~t ddt dai chinh Ia cac quy~n va nghia vv phap li cua chu the tham gia quan h~ phap lu~t ddt dai Chu the o day nhin nh~n mc)t each khai quat gbm Nha nu6'c va ngubi su dvng ddt

D6i vm Nha nu6'c, vai tu each Ia ngubi d;;ri di~n chu so hfru va th6ng nhdt quan li ddt dai, cac quySn va nghia vv cua Nha nuac rdt d~c trung Truac h~t la cac quySn cua ngucri d~i di~n chu so

phap lu~t do ca quan Nha nu6c c6 thAm quy~n ban hanh hoi;ic phe

chuAn theo nhung trinh tv, thu tvc va duai nhung hinh thuc nh~t

d!nh, c6 n()i dung chua d\fllg cac quy ph(;lm phap lu~t d~t dai Tren

thvc t€, khi nghien cilu ngu6n cua Lu~t d~t dai cling nhu ngu6n

cua b~t cu nganh lu~t nao trong nhung thai diSm nh~t d!nh, chung

ta chi xem xet nhfrng van bim c6 hi~u lvc a thai di~m d6

Ngu6n cua Lu~t d~t dai bao g6m m9t h~ th6ng nhfrng van bim

phap lu~t do nhieu CO' quan c6 thAm quy~n cua Vi~t Nam ban hanh

a nhi~u thai kl khac nhau Ngu6n cua Lu~t d~t dai chu y€u vfrn la

cac van ban lu~t va van ban dum lu~t c6 chua dvng cac quy ph(;lm

phap Lu~t d~t dai

1 Van ban lu~t

Van ban lu~t quan tr<_mg nh~t va la n~n tang cua h~ th6ng phap

lu~t Vi~t Nam, d6la Hi€n phap T<;ti Di~u 53 va 54 Hi€n phap nam

2013 da kh~ng djnh d~t dai va cac tf:ti nguyen quan tn;mg khac

thu()c sa hfru toan dan do Nha nu6c d';!i di~n chu sa hfru va th6ng

nh~t quan li Vi~c Nha nu6c th6ng nh~t quan If d~t dai tren CO' sa

quy ho<;tch va phap lu~t la CO' SO phap If quan trQng cho Vl~C xay

dvng cac van ban phap lu~t d~t dai tren n~n tang hi€n dinh nay

Ben c(;lnh hi€n phap v6i tu each Ia d<;to lu~t g6c c6 y nghia n~n

tang chung, cac b9 lu~t cac lu~t dan hanh chua dvng nhi~u quy

dinh v~ d~t dai hoi;ic trvc ti€p lien quan t6i d~t dai Trong s6 cac

van ban lu~t chu y€u c6 th~ d~ c~p g6m:

- B9 lu~t dan sv ngay 14/6/2005 c6 hi~u Ivc phap li tu ngay

01/0112006 va h€t hi~u Ivc k~ tu ngay 0110112017 Qua d6, B()lu~t

dan sv nam 2005 se duqc thay th€ bai B9 Lu?t Dan sv nam 2015

duqc Qu6c h9i thong qua t<;ti ki hQp thu 10 Qu6c h9i khoa 13 ngay

2411112015 Cac b()lu~t dan sv c6 nhi~u quy dinh lien quan t6i cac

giao dich dan S\f V~ d~t dai cua hQ gia dlnh va ca nhan

phap lu~t do ca quan Nha nu6c c6 thAm quy~n ban hanh hoi;ic phe chuAn theo nhung trinh tv, thu tvc va duai nhung hinh thuc nh~t d!nh, c6 n()i dung chua d\fllg cac quy ph(;lm phap lu~t d~t dai Tren thvc t€, khi nghien cilu ngu6n cua Lu~t d~t dai cling nhu ngu6n cua b~t cu nganh lu~t nao trong nhung thai diSm nh~t d!nh, chung

ta chi xem xet nhfrng van bim c6 hi~u lvc a thai di~m d6

Ngu6n cua Lu~t d~t dai bao g6m m9t h~ th6ng nhfrng van bim phap lu~t do nhieu CO' quan c6 thAm quy~n cua Vi~t Nam ban hanh

a nhi~u thai kl khac nhau Ngu6n cua Lu~t d~t dai chu y€u vfrn la cac van ban lu~t va van ban dum lu~t c6 chua dvng cac quy ph(;lm phap Lu~t d~t dai

1 Van ban lu~t Van ban lu~t quan tr<_mg nh~t va la n~n tang cua h~ th6ng phap lu~t Vi~t Nam, d6la Hi€n phap T<;ti Di~u 53 va 54 Hi€n phap nam

2013 da kh~ng djnh d~t dai va cac tf:ti nguyen quan tn;mg khac thu()c sa hfru toan dan do Nha nu6c d';!i di~n chu sa hfru va th6ng nh~t quan li Vi~c Nha nu6c th6ng nh~t quan If d~t dai tren CO' sa

quy ho<;tch va phap lu~t la CO' SO phap If quan trQng cho Vl~C xay dvng cac van ban phap lu~t d~t dai tren n~n tang hi€n dinh nay Ben c(;lnh hi€n phap v6i tu each Ia d<;to lu~t g6c c6 y nghia n~n tang chung, cac b9 lu~t cac lu~t dan hanh chua dvng nhi~u quy dinh v~ d~t dai hoi;ic trvc ti€p lien quan t6i d~t dai Trong s6 cac van ban lu~t chu y€u c6 th~ d~ c~p g6m:

- B9 lu~t dan sv ngay 14/6/2005 c6 hi~u Ivc phap li tu ngay 01/0112006 va h€t hi~u Ivc k~ tu ngay 0110112017 Qua d6, B()lu~t dan sv nam 2005 se duqc thay th€ bai B9 Lu?t Dan sv nam 2015 duqc Qu6c h9i thong qua t<;ti ki hQp thu 10 Qu6c h9i khoa 13 ngay

2411112015 Cac b()lu~t dan sv c6 nhi~u quy dinh lien quan t6i cac giao dich dan S\f V~ d~t dai cua hQ gia dlnh va ca nhan

4 N gum su d1,1ng dAt trong qua trlnh su d1,1ng dAt d€u n9p thu8

ddy du cho nha nu6c, v~y quy€n su d1,1ng dAt do c6 dugc coi la hgp

5 Hay neu nhung dinh huang ccr ban khi xay d\IIlg Lu~t dAt

dai nam 2013?

dAt dai Sau khi HiSn phap nam 1980 ra doi v6i quy dinh dAt dai la

cua Nha nu6c thu()c sa hfru toan dan (Di@u 19), phap lu~t chi thira

nh~ m()t hlnh thuc sa hiiu dAt dai duy nhAt: Sa hihl toan dan v~

dAt dai Hlnh thuc sa hiiu dAt dai nay tiSp tvc dugc HiSn phap nam

1992 kh~ng dinh t~i Di@u 17 va HiSn phap nam 2013 kh~ng dinh

t~i Di@u 53 Nhu v~y a Vi~t Nam, quan h~ dfit dai mang nhiing net

di[tc thu nhfit dinh V~y dga vao nhiing co sa H lu~ va thgc tiSn

nao rna HiSn phap nam 1980, HiSn phap nam 1992 ·va Hi8n phap

nam 2013 l~i quy dinh dAt dai thu()c sa hihl toan dan do Nha nu6c

th6ng nhAt quim H Vi~c nghien ctru m()t s6 lu~n diSm khoa h9c

cua cac nha kinh diSn cua chu nghia Mac-Lenin va thgc tiSn xay

d\l'fig ch8 d9 sa hfru toan dan v@ dfit dai thbi gian qua cfing nhu tim

hiSu m()t s6 di[tc trung cua ch8 d9 chiSm hfru ru()ng dAta Vi~t Nam

thai phong ki8n se dua ra lm gicii cho cau hoi tren day

1 MC}t sA lu~n di~m cua chu nghia Mac-Lenin v~ tinh tit y~u

khach quan cua vi~c quae hiiu boa dit dai

H9c thuy8t Mac-Lenin cho r~ng nhan lo?i d.n phai thay the

hlnh thuc sa hihl tu nhan v@ dfit dai b~ng each "xa h9i hoa" dAt dai

thong qua vi~c thgc hi~n qu6c hihl hoa dAt dai Qu6c hfru hoa dAt

dai la m()t vi~c lam mang tinh tAt y8u khach quan va phu hqp v6i

ti8n trlnh phat triSn cua xa h9i loai nguoi Bai le:

Thu nhdt, xet tren phuong di~n kinh t8, vi~c tich tl), t~p trung

dAt dai dem 1~ nang suAt lao d()ng va hi~u qua kinh t8 cao hon so

v6i vi~c san xuAt nong nghi~p trong di@u ki~n duy trl hlnh thuc sa

hihl tu nhan v@ dAt dai

Khi nghien Clru vi tri va tAm quan trQng cua dAt dai trong san

xuAt nong nghi~p, cac h9c gia tu san chia se quan diSm vm C Mac

rkg hlnh thuc sa hihl tu nhan v@ dAt dai dfio den vi~c chia nh6,

manh mun dfit dai DiSu nay khong phu hgp v6i S\1' phat triSn

khong ngung cua lgc lugng san xuAt vai phuong thuc san xuAt

dAt dai Sau khi HiSn phap nam 1980 ra doi v6i quy dinh dAt dai la cua Nha nu6c thu()c sa hfru toan dan (Di@u 19), phap lu~t chi thira nh~ m()t hlnh thuc sa hiiu dAt dai duy nhAt: Sa hihl toan dan v~ dAt dai Hlnh thuc sa hiiu dAt dai nay tiSp tvc dugc HiSn phap nam

1992 kh~ng dinh t~i Di@u 17 va HiSn phap nam 2013 kh~ng dinh

t~i Di@u 53 Nhu v~y a Vi~t Nam, quan h~ dfit dai mang nhiing net

di[tc thu nhfit dinh V~y dga vao nhiing co sa H lu~ va thgc tiSn nao rna HiSn phap nam 1980, HiSn phap nam 1992 ·va Hi8n phap nam 2013 l~i quy dinh dAt dai thu()c sa hihl toan dan do Nha nu6c th6ng nhAt quim H Vi~c nghien ctru m()t s6 lu~n diSm khoa h9c

cua cac nha kinh diSn cua chu nghia Mac-Lenin va thgc tiSn xay d\l'fig ch8 d9 sa hfru toan dan v@ dfit dai thbi gian qua cfing nhu tim hiSu m()t s6 di[tc trung cua ch8 d9 chiSm hfru ru()ng dAta Vi~t Nam thai phong ki8n se dua ra lm gicii cho cau hoi tren day

1 MC}t sA lu~n di~m cua chu nghia Mac-Lenin v~ tinh tit y~u

khach quan cua vi~c quae hiiu boa dit dai H9c thuy8t Mac-Lenin cho r~ng nhan lo?i d.n phai thay the

hlnh thuc sa hihl tu nhan v@ dfit dai b~ng each "xa h9i hoa" dAt dai thong qua vi~c thgc hi~n qu6c hihl hoa dAt dai Qu6c hfru hoa dAt

dai la m()t vi~c lam mang tinh tAt y8u khach quan va phu hqp v6i

ti8n trlnh phat triSn cua xa h9i loai nguoi Bai le:

Thu nhdt, xet tren phuong di~n kinh t8, vi~c tich tl), t~p trung

dAt dai dem 1~ nang suAt lao d()ng va hi~u qua kinh t8 cao hon so

v6i vi~c san xuAt nong nghi~p trong di@u ki~n duy trl hlnh thuc sa

hihl tu nhan v@ dAt dai

Khi nghien Clru vi tri va tAm quan trQng cua dAt dai trong san xuAt nong nghi~p, cac h9c gia tu san chia se quan diSm vm C Mac

rkg hlnh thuc sa hihl tu nhan v@ dAt dai dfio den vi~c chia nh6, manh mun dfit dai DiSu nay khong phu hgp v6i S\1' phat triSn khong ngung cua lgc lugng san xuAt vai phuong thuc san xuAt

vl v~y C Mac da chi ra r~ng, nha nu6c tu san xet cho cling ciing

chi la d(li di~n cho quy€n lgi cua giai cdp tu san rna thoi: "ngay ca

nha nu&c, zdy c& za chi quan tam ain cua cai quAe gia va tai

nguyen CUa nha nUUC, tren thl!C fi h(J tuyen b6 rdng quyJn l(J'i CUa

giai cdp cac nha tu ban va vi¢c lam giau n6i chung [a mljC if{ch

cu6i cung cua nha nu&c".<l)

Thu hai, tlm hi~u ve ngu6n g6c phat sinh, cac nha sang l~p chu

nghia Mac-Lenin nh~ thdy: ddt dai khong do bdt cu ai t:;to ra, c6

tru6c con ngum va la "t~g v~t" cua thien nhien ban t~mg cho con

ngum, mQi ngum d€u c6 quyen su dvng Khong ai c6 quy€n bien

ddt dai - tru san chung cua con nguoi - thanh cua rieng mlnh c

Mac da kh~ng djnh: "QuyJn tu hilu ru9ng adt la hoan toan vo lt

N6i ilin quyJn tu huu vJ ru9ng adt ch&ng khac gi n6i ain quyJn sil

huu ca nhan a6i v&i nguoi adng loc;ti cua minh Trong chi il9 tu

huu vJ tu li¢u san xudt thi chi il9 tu huu vJ ru9ng adt la vo lf

nhdt"; C Mac ciing cho r~ng: "toan thi m9t xii h9i, m9t nu&c va

thqm ch{ tdt thizy cac xa h9i cung s6ng trong m(Ji thai ilc;d h(J'p lc;ti,

ci1ng aJu khong phai lake sil hilu i!dt ilai H9 chi la nhilng nguoi

c6 ildt ilai dy, h9 chi ilu(J'c phep sil dljng ddt ilai dy va phai truyJn

lqi cho cac thi h¢ tuong lai sau khi ilii lam cho adt dy t6t hon len

nhu nhilng nguoi cha hiJn vqy''.< 2 >

Thu ba, nghien cl!u phuang thuc san xu&t tu ban chu nghia

trong nong nghi~p c Mac dua ra kSt lu~: "mJi m9t bu&c tiin

cua nJn san xudt tu ban chit nghza la m9t bu&c ady nhanh qua

trinh ki¢t qu¢ hoa adt ilai" B6'i le, phuang thuc san xudt tu ban

chu nghia trong nong nghi~p dugc xac l~p va v?n hanh d\Ia tren ba

chu th~ co ban la: Chu ddt (nguoi sa hfru ddt dai nhung khong tf\IC

(l).Xem: C Mac- Ph Angghen toim t~p Nxb Chinh tri qu6c gia, Ha N()i 1994,

Thu hai, tlm hi~u ve ngu6n g6c phat sinh, cac nha sang l~p chu nghia Mac-Lenin nh~ thdy: ddt dai khong do bdt cu ai t:;to ra, c6 tru6c con ngum va la "t~g v~t" cua thien nhien ban t~mg cho con ngum, mQi ngum d€u c6 quyen su dvng Khong ai c6 quy€n bien ddt dai - tru san chung cua con nguoi - thanh cua rieng mlnh c Mac da kh~ng djnh: "QuyJn tu hilu ru9ng adt la hoan toan vo lt N6i ilin quyJn tu huu vJ ru9ng adt ch&ng khac gi n6i ain quyJn sil huu ca nhan a6i v&i nguoi adng loc;ti cua minh Trong chi il9 tu huu vJ tu li¢u san xudt thi chi il9 tu huu vJ ru9ng adt la vo lf nhdt"; C Mac ciing cho r~ng: "toan thi m9t xii h9i, m9t nu&c va

thqm ch{ tdt thizy cac xa h9i cung s6ng trong m(Ji thai ilc;d h(J'p lc;ti, ci1ng aJu khong phai lake sil hilu i!dt ilai H9 chi la nhilng nguoi c6 ildt ilai dy, h9 chi ilu(J'c phep sil dljng ddt ilai dy va phai truyJn lqi cho cac thi h¢ tuong lai sau khi ilii lam cho adt dy t6t hon len nhu nhilng nguoi cha hiJn vqy''.< 2 >

Thu ba, nghien cl!u phuang thuc san xu&t tu ban chu nghia trong nong nghi~p c Mac dua ra kSt lu~: "mJi m9t bu&c tiin

cua nJn san xudt tu ban chit nghza la m9t bu&c ady nhanh qua trinh ki¢t qu¢ hoa adt ilai" B6'i le, phuang thuc san xudt tu ban chu nghia trong nong nghi~p dugc xac l~p va v?n hanh d\Ia tren ba chu th~ co ban la: Chu ddt (nguoi sa hfru ddt dai nhung khong tf\IC

(l).Xem: C Mac- Ph Angghen toim t~p Nxb Chinh tri qu6c gia, Ha N()i 1994,

tr 244 - 245

(2).Xem: C Mac- Ph Angghen toim t~p Nxb Chfnh tri qu6c gia, Ha N()i 1994,

tr 244 - 245

Ph Angghen da chi r6: "fJqc trung cua chu nghfa ct}ng scm khong

phai la xoti bo chi d9 sa hfru n6i chung ma la xoti bo chi d9 sa

hfru tu san".< 0 "Chu nghfa ct}ng san khong tu&c bo cua ai ctii kha

nang chiim huu nhifng san phdm xii h9i ca Chu nghfa ct}ng san

chi tWYC bo quyJn dung S1! chiim hfru dy dJ no djch lao dt}ng cua

nguai khtic" (Z) D6ng thm, cac nha sang l~p chu nghia Mac ciing

chi ra d.ng su m~ng thu tieu ch€ d9 tu hiiu v€ ru()ng dAt cua giai

cdp tu san dugc lich sir giao ph6 cho nhfrng ngum lao d()ng t~p

hgp xung quanh b9 tham muu lanh d~o la giai cAp cong nhan thgc

hi~n: "Sa hfru rut}ng ddt, ngu6n g6c ddu tien cua m9i cua cai dii

tra thanh mt}t vdn dJ l&n, ma vi?c giai quyit se quyit djnh tu07lg

lai cua giai cdp cong nhan".( 3)

Thu tu, qu6c hfru hoa dAt dai do giai cAp vo san thvc hi~n phai

glin v6i vAn d~ gianh chinh quy~n va thl€t l~p chuyen chinh vo san

K€ thira cac lu~ di€m each m~g khoa hQc cua C Mac va Ph

Angghen v~ qu6c hiiu hoa dAt dai, V.I Lenin da phat tri€n h9c

thuy6t nay trong di€u ki~n chu nghia tu ban chuySn sang giai do~n

d€ qu6c chu nghia Ngum cho r~ng m()t trong nhfrng nhi~m vv chu

y€u cua chinh quy~n cong- nong Ia phai xac l~p ch€ d9 so hiiu

toan dan v€ dAt dai trong ph~m vi toan qu6c nh~m dem l~i ru()ng

dAt cho ngum nong dan: "Rut}ng ddt phai la sa hfru cua toan dan

va mt}t chfnh quyJn c6 tfnh chdt toan qu6c phai quy dtnh diJu

d6".< 4) Nhung V.I Lenin ciing chi ra r~ng: "Ngum nang dan mu6n

su d~ng c6 hi?u qua ddt dai thut}c s& hfru toan dan th'i phai c6

diJu ki?n, nhu phai c6 v6n va tu li?u san xudt khtic, phai c6

chuyen gia kf thut# va cu6i cung phai c6 t6 chzrc" (S)

(1) Xem: C Mac- Ph Angghen toan t~p Sdd, 1995, t 4, tr 615

(2).Xem: C Mac- Ph Angghen, Sdd, 1995, t.4, tr 618

(3).Xem: C Mac- Ph Angghen tuybt t~p, t?p 4, Nxb S\f th~t, Ha N()i 1983, tr 202

( 4).Xem: V.L linin toan t~p Nxb Ti~n b(), Matxcova, 1981, t 32, tr 220 (ti~g Vi~t)

(5).Xem: V.I Unin toan t~p Sdd, Matxcava, 1981, t 31, tr 227-230

Ph Angghen da chi r6: "fJqc trung cua chu nghfa ct}ng scm khong

phai la xoti bo chi d9 sa hfru n6i chung ma la xoti bo chi d9 sa hfru tu san".< 0 "Chu nghfa ct}ng san khong tu&c bo cua ai ctii kha nang chiim huu nhifng san phdm xii h9i ca Chu nghfa ct}ng san chi tWYC bo quyJn dung S1! chiim hfru dy dJ no djch lao dt}ng cua nguai khtic" (Z) D6ng thm, cac nha sang l~p chu nghia Mac ciing chi ra d.ng su m~ng thu tieu ch€ d9 tu hiiu v€ ru()ng dAt cua giai cdp tu san dugc lich sir giao ph6 cho nhfrng ngum lao d()ng t~p

hgp xung quanh b9 tham muu lanh d~o la giai cAp cong nhan thgc

hi~n: "Sa hfru rut}ng ddt, ngu6n g6c ddu tien cua m9i cua cai dii tra thanh mt}t vdn dJ l&n, ma vi?c giai quyit se quyit djnh tu07lg lai cua giai cdp cong nhan".( 3)

Thu tu, qu6c hfru hoa dAt dai do giai cAp vo san thvc hi~n phai glin v6i vAn d~ gianh chinh quy~n va thl€t l~p chuyen chinh vo san K€ thira cac lu~ di€m each m~g khoa hQc cua C Mac va Ph Angghen v~ qu6c hiiu hoa dAt dai, V.I Lenin da phat tri€n h9c thuy6t nay trong di€u ki~n chu nghia tu ban chuySn sang giai do~n

d€ qu6c chu nghia Ngum cho r~ng m()t trong nhfrng nhi~m vv chu y€u cua chinh quy~n cong- nong Ia phai xac l~p ch€ d9 so hiiu toan dan v€ dAt dai trong ph~m vi toan qu6c nh~m dem l~i ru()ng

dAt cho ngum nong dan: "Rut}ng ddt phai la sa hfru cua toan dan

va mt}t chfnh quyJn c6 tfnh chdt toan qu6c phai quy dtnh diJu d6".< 4) Nhung V.I Lenin ciing chi ra r~ng: "Ngum nang dan mu6n

su d~ng c6 hi?u qua ddt dai thut}c s& hfru toan dan th'i phai c6

diJu ki?n, nhu phai c6 v6n va tu li?u san xudt khtic, phai c6 chuyen gia kf thut# va cu6i cung phai c6 t6 chzrc" (S)

(1) Xem: C Mac- Ph Angghen toan t~p Sdd, 1995, t 4, tr 615

(2).Xem: C Mac- Ph Angghen, Sdd, 1995, t.4, tr 618

(3).Xem: C Mac- Ph Angghen tuybt t~p, t?p 4, Nxb S\f th~t, Ha N()i 1983, tr 202 ( 4).Xem: V.L linin toan t~p Nxb Ti~n b(), Matxcova, 1981, t 32, tr 220 (ti~g Vi~t) (5).Xem: V.I Unin toan t~p Sdd, Matxcava, 1981, t 31, tr 227-230

thu tieu dur;c chi d9 tu hiru".c 1 >

Tu tucrng nay cua Ph Angghen ciing trlmg hqp v6i quan diSm

cua V.I Lenin Nguai chi r5: "Qu6c hiru hod ddt dai la m9t quy

lu~t tdt yiu khdch quan d6i v&i bdt ki nu&c nao lam each mqng vo

san nhung khong nhdt thih phai tiin hrmh ngay l~p me sau khi

giai cdp vo san gianh chfnh quyJn ma c6 thi ddn ddn timg bu&c tit

thdp din cao, tu t~p thi hod din xii h9i hod" (V.I Lenin)

Thl,l'C ti~n each ffil;lng vo sfm n6 ra a m('>t s6 nu6c tren th~ gi6i

trong th~ ki XX da chung minh tinh dung din cua nhfrng dl,l' bao

thien tai va sang su6t tren day cua C Mac, Ph Angghen va V.I

Lenin- nhfrng nha sang l~p chu nghia Mac-Lenin Tuy thu()c vao

di~u ki~n, hoan ca.nh rieng cua m6i nu6c rna giai d.p vo san sau

khi gianh duqc chinh quy~n c6 thS thl,l'c hi~n ngay ho~c thvc hi~n

timg bu6c m()t ti~n trlnh qu6c hfiu hoa dAt dai

dan dBi v6i d~t dai

V~n dvng sang~ t?O _11hihlg ~nguyep 1i 19Ioa hQC cua hQC thuy~t

Mac-Lenin v€~qu6c hfru hoa dfit- daivao thl;rc ti~n each ml;lng Vi~t

Nam; qua trlnh qu6chfru hoa dAt dai a nu6c ta duqc thvc hi~n qua

cac giai dol;llllich sir danh dAu b~ng cac sv ki~n chu y~u sau day:

- Ngay tu khi m6i thanh l~p (ngay 03/02/1930), Bang ta luon

luon quan tam d~n vAn d~ ru()ng dAt, coi vi~c giai quy~t vAn dS

ru()ng dAt 1a m()t n9i dung quan tr9ng cua each ml;lng dan t()c, dan

chu Trong Lu~ cuang chinh tri nam 1930, Bang ta da xac dinh ro

chinh sach d6i v6i ru()ng dAt: "QuyJn sil huu ru9ng ddt thu9c vJ

chdnh phil cong nong".(Z)

Chinh cuang vin tit cua Bang cung khftng dinh: "Thtiu hit

(l).Xem: C Mac- Ph Angghen toim t~p, Sdd, Ha N()i, 1995, t 4, tr 469

(2).Xem: Dang c()ng san Vi~t Nam, Van ki?n Dimg toim t~p, Nxb Chfnh trj qubc

gia, Ha N()i, 1998, t 2, tr 95

thu tieu dur;c chi d9 tu hiru".c 1 >

Tu tucrng nay cua Ph Angghen ciing trlmg hqp v6i quan diSm cua V.I Lenin Nguai chi r5: "Qu6c hiru hod ddt dai la m9t quy

lu~t tdt yiu khdch quan d6i v&i bdt ki nu&c nao lam each mqng vo san nhung khong nhdt thih phai tiin hrmh ngay l~p me sau khi giai cdp vo san gianh chfnh quyJn ma c6 thi ddn ddn timg bu&c tit thdp din cao, tu t~p thi hod din xii h9i hod" (V.I Lenin)

Thl,l'C ti~n each ffil;lng vo sfm n6 ra a m('>t s6 nu6c tren th~ gi6i trong th~ ki XX da chung minh tinh dung din cua nhfrng dl,l' bao thien tai va sang su6t tren day cua C Mac, Ph Angghen va V.I Lenin- nhfrng nha sang l~p chu nghia Mac-Lenin Tuy thu()c vao

di~u ki~n, hoan ca.nh rieng cua m6i nu6c rna giai d.p vo san sau khi gianh duqc chinh quy~n c6 thS thl,l'c hi~n ngay ho~c thvc hi~n

timg bu6c m()t ti~n trlnh qu6c hfiu hoa dAt dai

dan dBi v6i d~t dai

V~n dvng sang~ t?O _11hihlg ~nguyep 1i 19Ioa hQC cua hQC thuy~t

Mac-Lenin v€~qu6c hfru hoa dfit- daivao thl;rc ti~n each ml;lng Vi~t

Nam; qua trlnh qu6chfru hoa dAt dai a nu6c ta duqc thvc hi~n qua cac giai dol;llllich sir danh dAu b~ng cac sv ki~n chu y~u sau day:

- Ngay tu khi m6i thanh l~p (ngay 03/02/1930), Bang ta luon luon quan tam d~n vAn d~ ru()ng dAt, coi vi~c giai quy~t vAn dS ru()ng dAt 1a m()t n9i dung quan tr9ng cua each ml;lng dan t()c, dan chu Trong Lu~ cuang chinh tri nam 1930, Bang ta da xac dinh ro chinh sach d6i v6i ru()ng dAt: "QuyJn sil huu ru9ng ddt thu9c vJ chdnh phil cong nong".(Z)

Chinh cuang vin tit cua Bang cung khftng dinh: "Thtiu hit

(l).Xem: C Mac- Ph Angghen toim t~p, Sdd, Ha N()i, 1995, t 4, tr 469

(2).Xem: Dang c()ng san Vi~t Nam, Van ki?n Dimg toim t~p, Nxb Chfnh trj qubc gia, Ha N()i, 1998, t 2, tr 95

- Sau khi d~t nu6c th6ng nh~t (ngay 30/4/1975); ngay

18/12/1980, Qu6c h9i nu6c C9ng hoa XHCN Vi~t Nam thong

qua bfm hi~n phap m6i (Hi~n phap nam 1980) quy dinh ro: "Ddt

dai, n'mg nui, song h6, hdm m6, tai nguyen thien nhien trong

long ddt, a vung bi€n va thJm ll;lC dta Ia cua Nha nuac - dJu

thut}c s& hfru toan dan" (Di€u 19) Va "Nha nuac th6ng nhdt

quim U ddt dai theo quy hoqch chung, nhlim bao dam ddt dai

dzt(Jc sir dl;lng h(Jp U va tdt ki~m" (Di€u 20) Day la ca sa phap If

cao nh~t xac dinh ro toan dan la chu sa huu d6i v&i toan b9 v6n

dftt qu6c gia;

- Sau d6, Hi~n phap nam 1992 ra dai thay th~ Hi€n phap nam

1980 cling ti€p tvc kh~ng djnh: "Ddt dai, rimg nui, song h6;

ngu6n nu&c, tai nguyen trong long ddt, ngu6n l(Ji 6' vung bdn,

thJm lZ:tc dja va vung trai la cua Nha nu&c dJu thut}c sa hfru

toim dan" (Di~u 17) Hi en phap nam 2013 - Hi en phap cua thai ld

dAy m~nh toan di~n cong CUQC d6i m6i t~o n§n tang dS dSn nam

2020 nu6c ta ca ban tra thanh nu6c cong nghi~p phat tri~n theo

huang hi~n d~i - duqc ban hanh long tn;mg tuyen b6: "Ddt dai, tai

nguyen nu&c, tai nguyen khoang san, ngu6n l(l'i a vung bdn, vung

trai, tai nguyen thien nhien khac va cdc tai san do Nha nu&c ddu

tu, quan U la tai san cfmg thu()c sa hfru toan dan do Nha nuac dqi

di~n chu sa hfru va th6ng nhdt quan U" (Di~u 53)

Sv kh~ng dinh d~t dai thu9c sa hfru toan dan cua HiSn phap

nam 1980, Hit3n phap nam 1992 va Hit3n phap nam 2013 dva tren

nhung C(J sa thl,!C ti~n chu y~u sau day:

Tht'r nhdt, v~ m~t chinh tri, a nuac ta, v6n dftt dai quy bau do

cong sue, mf> hoi, xuang mau cua cac the h~ nguai Vi~t Nam t?O

l~p nen, vl v~y n6 phai thu(>c v€ toan th~ nhan dan DiSu nay da

duqc kh~ng dinh trong Bao cao thAm tra Dv an Lu~t d~t dai nam

1993 cua uy ban phap lu~t cua Qu6c h9i khoa IX duqc trinh bay

t?i ld hQp thu ba ngay 13/6/1993: "Vi ddt dai la tai nguyen qu6c

- Sau khi d~t nu6c th6ng nh~t (ngay 30/4/1975); ngay 18/12/1980, Qu6c h9i nu6c C9ng hoa XHCN Vi~t Nam thong qua bfm hi~n phap m6i (Hi~n phap nam 1980) quy dinh ro: "Ddt dai, n'mg nui, song h6, hdm m6, tai nguyen thien nhien trong long ddt, a vung bi€n va thJm ll;lC dta Ia cua Nha nuac - dJu thut}c s& hfru toan dan" (Di€u 19) Va "Nha nuac th6ng nhdt quim U ddt dai theo quy hoqch chung, nhlim bao dam ddt dai dzt(Jc sir dl;lng h(Jp U va tdt ki~m" (Di€u 20) Day la ca sa phap If

cao nh~t xac dinh ro toan dan la chu sa huu d6i v&i toan b9 v6n

dftt qu6c gia;

- Sau d6, Hi~n phap nam 1992 ra dai thay th~ Hi€n phap nam

1980 cling ti€p tvc kh~ng djnh: "Ddt dai, rimg nui, song h6; ngu6n nu&c, tai nguyen trong long ddt, ngu6n l(Ji 6' vung bdn, thJm lZ:tc dja va vung trai la cua Nha nu&c dJu thut}c sa hfru toim dan" (Di~u 17) Hi en phap nam 2013 - Hi en phap cua thai ld dAy m~nh toan di~n cong CUQC d6i m6i t~o n§n tang dS dSn nam

2020 nu6c ta ca ban tra thanh nu6c cong nghi~p phat tri~n theo huang hi~n d~i - duqc ban hanh long tn;mg tuyen b6: "Ddt dai, tai

nguyen nu&c, tai nguyen khoang san, ngu6n l(l'i a vung bdn, vung trai, tai nguyen thien nhien khac va cdc tai san do Nha nu&c ddu

tu, quan U la tai san cfmg thu()c sa hfru toan dan do Nha nuac dqi

di~n chu sa hfru va th6ng nhdt quan U" (Di~u 53)

Sv kh~ng dinh d~t dai thu9c sa hfru toan dan cua HiSn phap

nam 1980, Hit3n phap nam 1992 va Hit3n phap nam 2013 dva tren

nhung C(J sa thl,!C ti~n chu y~u sau day:

Tht'r nhdt, v~ m~t chinh tri, a nuac ta, v6n dftt dai quy bau do cong sue, mf> hoi, xuang mau cua cac the h~ nguai Vi~t Nam t?O l~p nen, vl v~y n6 phai thu(>c v€ toan th~ nhan dan DiSu nay da

duqc kh~ng dinh trong Bao cao thAm tra Dv an Lu~t d~t dai nam

1993 cua uy ban phap lu~t cua Qu6c h9i khoa IX duqc trinh bay

t?i ld hQp thu ba ngay 13/6/1993: "Vi ddt dai la tai nguyen qu6c