GIAO AN VAN 6 CA NAM CO 5 BUOC KHOI DONG

Quang cảnh ngày tết - Lang Liêu được thần báo mộng: đây là nhân dân ta gói hai loại bánh còn có ý chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn của nghĩa giữ gìn truyền thống văn hoá đậm đà truy[r]

Giáo án văn 6 đầy đủ cả năm có 5 bước

Khởi động:

Hoạt động hình thành khái niệm:

Hoạt động luyện tập :

Hoạt động vận dụng:

Hoạt động tìm tòi mở rộng:

Ai cần đt 0912076388

Tiết 1 : Ngày soạn :

Ngày dạy: Lớp: 6 Hướng dẫn đọc thêm

Văn bản

CON RỒNG CHÁU TIÊN.

(Truyền thuyết)

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

- Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết

- Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nũi giống dân tộc qua truyền

thuyết Con Rồng cháu Tiên.

- Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG.

1 Kiến thức

- Khái niệm thể loại truyền thuyết

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu

- Bóng dáng lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kỳ dựng nước

2 Kỹ năng:

- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính của truyện

- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỳ ảo tiêu biểu trong truyện

3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian VN

III CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: + Soạn bài

+ Sưu tầm tranh ảnh liên quan đến bài học

2 Học sinh: + Soạn bài

+ Sưu tầm những bức tranh đẹp, kì ảo về về lạc Long Quân và

Âu cơ cùng 100 người con chia tay lên rừng xuống biển

+ Sưu tầm tranh ảnh về Đền Hùng hoặc vùng đất Phong Châu

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ôn định tổ chức :

2 Kiểm tra bài cũ:? Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở và dụng cụ học tập bộ

môn

3 Bài mới:

3.1 Khởi động

Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trường chúng ta đều được học và

ghi nhớ câu ca dao:

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Nhắc đến giống nòi mỗi người Việt Nam của mình đều rất tự hào về nguồn gốc

cao quí của mình - nguồn gốc Tiên, Rồng, con Lạc cháu Hồng Vậy tại sao

muôn triệu người Việt Nam từ miền ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến

rừng núi lại cùng có chung một nguồn gốc như vậy Truyền thuyết Con Rồng,

cháu Tiên mà chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ về điều đó

3.2.Hoạt động hình thành khái niệm

HĐ1:Tìm hiểu chung về văn bản

- GV hướng dẫn cách đọc- đọc mẫu- gọi HS

đọc

- Nhận xét cách đọc của HS

- Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?

? Theo em trruyện có thể chia làm mấy

phần? Nội dung của từng phần?

- Đọc kĩ phần chú thích * và nêu hiểu biết

của em về truyền thuyết?

I Tìm hiểu chung :

1 Đọc và kể:

- Đọc rõ ràng, rành mạch, nhấn giọng ở những chi tiết kì lạ phi thường

2 Bố cục: 3 phần

a Từ đầu đến long trang  Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ

b Tiếp lên đường  Chuyện Âu Cơ sinh nở kì lạ và LLQ và Âu Cơ chia con

c Còn lại  Giải thích nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên

3 Khái niệm truyền thuyết:

- Truyện dân gian truyền miệng kể về các nhân vật, sự kiện có liên quan đến

? Em hãy giải nghĩa các từ: ngư tinh, mộc

tinh, hồ tinh và tập quán?

HĐ2: Tìm hiểu văn bản

* Gọi HS đọc đoạn 1

? LLQ và Âu cơ được giới thiệu như thế

nào? (Nguồn gốc, hình dáng, tài năng)

? Tại sao tác giả dân gian không tưởng

tượng LLQ và Âu cơ có nguồn gốc từ các

loài khác mà tưởng tượng LLQ nòi rồng,

Âu Cơ dòng dõi tiên? Điều đó có ý nghĩa

gì?

* GV bình: Việc tưởng tượng LLQ và Âu

Cơ dòng dõi Tiên - Rồng mang ý nghĩa thật

sâu sắc Bởi rồng là 1 trong bốn con vật

thuộc nhóm linh mà nhân dân ta tôn sùng

và thờ cúng Còn nói đến Tiên là nói đến vẻ

đẹp toàn mĩ không gì sánh được Tưởng

tượng LLQ nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên phải

chăng tác giả dân gian muốn ca ngợi nguồn

gốc cao quí và hơn thế nữa muốn thần kì

hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi

của dân tộc VN ta.? Vậy qua các chi tiết

trên, em thấy hình tượng LLQ và Âu Cơ

hiện lên như thế nào?

? Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ? Chi tiết này có

ý nghĩa gì?

lịch sử thời quá khứ

- Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo

- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật

LS

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giới thiệu Lạc Long Quân - Âu cơ:

Lạc Long Quân

Rồng -Hình dáng: mình rồng ở dưới nước -Tài năng:có nhiều phép lạ, giúp dân diệt trừ yêu quái

Âu Cơ

- Nguồn gốc:Tiên

- Xinh đẹp tuyệt trần

- Dạy dân các phong tục, lễ nghi

 Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô

cùng cao quí.

2 Âu Cơ sinh nở kỳ lạ và hai người chia

con

a Âu Cơ sinh nở kì lạ:

- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm người con trai, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần bú mớm, lớn nhanh như thổi

 Chi tiết tưởng tượng sáng tạo diệu kì nhấn mạnh sự gắn bó keo sơn, thể hiện ý nguyện đoàn kết giữa các cộng đồng người Việt

* GV bình: Chi tiết lạ mang tính chất hoang

đường nhưng rất thú vị và giàu ý nghĩa Nó

bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn đều đẻ trứng

Tiên (chim) cũng đẻ trứng Tất cả mọi

người VN chúng ta đều sinh ra từ trong

cùng một bọc trứng (đồng bào) của mẹ Âu

Cơ DTVN chúng ta vốn khoẻ mạnh, cường

tráng, đẹp đẽ, phát triển nhanh

? Em hãy quan sát bức tranh trong SGK và

cho biết tranh minh hoạ cảnh gì?

? Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con như

thế nào? Việc chia tay thể hiện ý nguyện

gì?

? Bằng sự hiểu biết của em về LS chống

ngoại xâm và công cuộc xây dựng đất nước,

em thấy lời căn dặn của thần sau này có

được con cháu thực hiện không?

* GV bình: LS mấy ngàn năm dựng nước

và giữ nước của dân tộc ta đã chứng minh

hùng hồn điều đó Mỗi khi TQ bị lâm nguy,

ND ta bất kể trẻ, già, trai, gái từ miền

ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến

miền rừng núi xa xôi đồng lòng kề vai sát

cánh đứng dậy diết kẻ thù Khi nhân dân

một vùng gặp thiên tai địch hoạ, cả nước

đều đau xót, nhường cơm xẻ áo, để giúp đỡ

vượt qua hoạn nạn và ngày nay, mỗi chúng

ta ngồi đây cũng đã, đang và sẽ tiếp tục

thực hiện lời căn dặn của Long Quân xưa

kia bằng những việc làm thiết thực

? Trong tuyện dân gian thường có chi tiết

tưởng tượng kì ảo Em hiểu thế nào là chi

tiết tưởng tượng kì ảo?

b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:

- 50 người con theo cha xuống biển;

- 50 Người con theo mẹ lên núi

 Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu phát triển DT: làm ăn, mở rộng và giữ vững đất đai Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất DT Mọi người ở mọi vùng đất nước đều có chung một nguồn gốc, ý chí và sức mạnh

* Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kì ảo:

- Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiết không có thật được dân gian sáng tạo ra nhằm mục đích nhất định

- Tô tính đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp

đẽ của các nhân vật, sự kiện

? Trong truyện này, chi tiết nói về LLQ và

Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là những

chi tiết tưởng tượng kì ảo Vai trò của nó

trong truyện này như thế nào?

* Gọi HS đọc đoạn cuối

? Em hãy cho biết, truyện kết thúc bằng

những sự việc nào? Việc kết thúc như vậy

có ý nghĩa gì?

? Vậy theo em, cốt lõi sự thật LS trong

truyện là ở chỗ nào?

* GV: Là mười mấy đời vua Hùng trị vì.

Khẳng định sự thật trên đó là lăng tưởng

niệm các vua Hùng mà tại đây hàng năm

vẫn diễn ra lễ hội rất lớn - lễ hội đền Hùng

Lễ hội đó đã trở thành một ngày quốc giỗ

của cả dân tộc

- Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng

ba

? Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở tỉnh nào

trên đất nước ta?

HĐ 3: Tổng kết nghệ thuật và nội dung bài

học.

? Trong truyện tác giả dân gian đã sử dụng

nghệ thuật nào?

? Truyện thể hiện nội dung gì?

- Thần kì, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc

- Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm

3 Giải thích nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên

- Con trưởng lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng Vương, lập kinh đô, đặt tên nước

- Giải thích nguồn gốc của người VN

là con Rồng, cháu Tiên

 Cách kết thúc muốn khẳng định nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là có thật

- Phú Thọ

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Chi tiết tưởng tượng kì ảo

2 Nội dung

- Giải thích, suy tôn nguồn gốc dân tộc

- Thể hiện sự đoàn kết, thống nhất

* Ghi nhớ: SGK- t/3

Kết hôn LLQ ÂC ( thần) (tiên)

BỌC 100 TRỨNG

50 lên non 50 xuống biển

- Khái quát hoá bằng sơ đồ tư duy

3.3.Hoạt động luyện tập

3.4 Hoạt động vận dụng

NGUỒN GỐC DÂN TỘC

IV Luyện tập:

1 Học xong truyện: Con Rồng, cháu Tiên em thích nhất chi tiết nào? Vì sao?

2 Kể tên một số truyện tương tự giải thích nguồn gốc của dân tộc VN mà em biết?

- Kinh và Ba Na là anh em

- Quả trứng to nở ra con người (mường)

- Quả bầu mẹ (khơ me)

3.5.Hoạt động tìm tòi mở rộng

Ý nghĩa truyện con Rồng cháu Tiên

- Hs kể tóm tắt truyên Con Rồng cháu Tiên

* Hướng dẫn học ở nhà

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Đọc kĩ phần đọc thêm

- Soạn bài: Bánh chưng, bánh giầy

- Tìm các tư liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làm

bánh hoặc quà dâng vua

* Rút kinh nghiệm:

Tiết 2: Ngày soạn :

Ngàydạy: Lớp: 6

Hướng dẫn đọc thêm

Văn bản BÁNH CHƯNG,BÁNH GIÀY

(Truyền thuyết)

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong văn

bản Bánh chưng, bánh giầy

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG

1 Kiến thức

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết

- Cốt lừi lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhóm truyền thuyết thời kỳ Hùng Vương

- Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông – một nét đẹp văn hoá của người Việt,

2 Kỹ năng:

- Đọc hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính trong truyện

3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: - Đọc sách giáo viên và sách bài soạn Soạn bài

- Sưu tầm tranh ảnh về cảnh nhân dân ta gói bánh chưng, bánh giầy

2 Học sinh: + Soạn bài, học bài cũ

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:? Em hiểu thế nào truyền thuyết? Tại sao nói truyện Con

Rồng, cháu Tiên là truyện truyền thuyết?

? Nêu ý nghĩa của truyền thuyết "Con Rồng, cháu Tiên"? Trong truyện em

thích nhất chi tiết nào? Vì sao em thích?

3 Bài mới:

3.1 Khởi động Hàng năm cứ mỗi khi tết đến, xuân về, nhân dân ta - con

cháu của vua Hùng từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức, hồ hởi chở lá dong xay gạo, gói bánh Quang cảnh ấy làm sống

lại truyền thuyết "Bánh chưng, bánh giầy".

32Hoạt động hình thành khái niệm

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chung

về tác phẩm

- GVgọi HS đọc truyện

- Em hãy kể tóm tắt truyện

- Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích:

1,2,3,4,8,9,12,13

? Theo em, truyện có thể chia làm mấy

phần?

Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu chi

tiết văn bản

? Mở đầu truyện, tác giả muốn cho

chúng ta biết sự kịên gì ?

? Vua Hùng chọn người nối ngôi trong

hoàn cảnh nào?

? Ý định của vua ra sao?(quan điểm của

vua về việc chọn người nối ngôi)

? Vua đã chọn người nối ngôi bằng hình

thức nào?

? Điều kiện và hình thức truyền ngôi có

gì đổi mới và tiến bộ so với đương thời?

* GV: Trong truyện dân gian giải đố

I.Tìm hiểu chung:

1 Đọc - kể:

- Hùng Vương về già muốn truyền ngôi cho con nào làm vừa ý, nối chí nhà vua

- Các ông lang đua nhau làm cỗ thật hậu, riêng Lang Liêu được thần mách bảo, dùng gạo làm hai thứ bánh để dâng vua

- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tế trời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôi cho chàng

- Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng, bánh giầy vào ngày tết

2 Chú thích:

3 Bố cục: 3 phần

a Từ đầu chứng giám -> Vua Hùng chọn người nối ngôi

b Tiếp hình tròn -> Cuộc thi tài giữa các Ông Lang

c Còn lại ->Kết quả cuộc thi

II Đọc- hiểu chi tiết

1 Vua Hùng chọn người nối ngô i

- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất nước thái bình, ND no ấm, vua đã già muốn truyền ngôi cho con

- Ý của vua: người nối ngôi vua phải nối được chí vua, không nhất thiết là con trưởng

- Hình thức: Thi tài

là1 trong những loại thử thách khó khăn

đối với nhân vật, không hoàn toàn theo

lệ truyền ngôi từ các đời trước: chỉ

truyền cho con trưởng Vua chú trọng

tài chí hơn trưởng thứ-> Đây là một vị

vua anh minh

? Để làm vừa ý vua, các Lang đã làm

gì?

? Tâm trạng Lang Liêu ra sao ?

? Vì sao chỉ có Lang Liêu được thần

báo mộng?

- Các nhân vật mồ côi, bất hạnh thường

được thần, bụt hiện lên giúp đỡ mỗi khi

bế tắc

? Vì sao thần chỉ mách bảo mà không

làm giúp lễ vật cho Lang Liêu?

? Lang Liêu đã làm gì ?

? Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang

như thế nào?

? Vì sao hai thứ bánh của lang Liêu

được vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên

Vương và Lang Liêu được chọn để nối

ngôi vua?

2 Cuộc thi tài giữa các Lang:

- Các Lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thật ngon

- Lang Liêu:

+ Rất buồn Trong các con vua, chàng là người thiệt thòi nhất Tuy là Lang nhưng

từ khi lớn lên chàng ra ở riêng, chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai Lang Liêu thân thì con vua nhưng phận thì gần gũi với dân thường

+ Được thần báo mộng

-> Thần vẫn dành chỗ cho tài năng sáng tạo của Lang Liêu

+ Lang Liêu: Làm ra hai loại bánh: bánh chưng, bánh giày

3 Kết quả cuộc thi

- Lang Liêu được chọn làm người nối ngôi Vì chàng là người có tài, có đức và hiếu thảo

- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ý nghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nước làm cho ND được no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa: Đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên của nhân dân ta

- Hai thứ bánh hợp ý vua chứng tỏ tài đức của con người có thể nối chí vua Đem cái quí nhất của trời đất của ruộng đồng do chính tay mình làm ra mà tiến cúng Tiên Vương, dâng lên vua thì đúng là con người tài năng, thông minh, hiếu thảo

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

Hoạt động 4: Khái quát toàn bộTP

? Truyện đã sử dụng NT gì ?

? Truyền thuyết bánh chưng, bánh giầy

có những ý nghĩa gì?

*Hs đọc ghi nhớ

3.3Hoạt động luyện tập

? Đóng vai Hùng Vương kể lại truyện

bánh chưng, bánh Giầy?

? Câu chuyện có ý nghĩa ntn ?

3.4Hoạt động vận dụng

? Chỉ ra và phân tích một số chi tiết

trong truyện mà em thích nhất

* Gợi ý :

- Lang Liêu được thần báo mộng: đây là

chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn của

truyện, nêu lên giá trị của hạt gạo ở một

đất nước mà cư dân sống bằng nghề

nông, thể hiện cái đáng quí, cái đáng

trân trọng của sản phẩm do con người

làm ra

- Lời của vua nói về hai loại bánh: đây

là cách "đọc", cách "thưởng thức" nhận

xét về văn hoá Những cái bình thường,

giản dị song lại nhiều ý nghĩa sâu sắc đó

cũng chính là ý nghiã tư tưởng, tình

cảm của nhân dân về hai loại bánh và

phong tục làm bánh

- Sử dụng nghệ thuật tiêu biểu cho truyện dân gian: Thi chọn người tài, yếu tố kỡ ảo hoang đường

2 Nội dung :

- Giải thích nguồn gốc hai loại bánh cổ truyền và phong tục làm bánh chưng, bánh giầy , tục thờ cúng tổ tiên của người Việt

- Đề cao nghề nông trồng lúa nước

- Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất

- Ước mơ vua sáng, tôi hiền, đất nước thái bình, nhân dân no ấm

* Ghi nhớ : T12/SGK

IV Luyện tập:

1 Tập kể chuyện

2 Ý nghĩa của phong tục ngày tết nhân dân ta làm bánh chưng, bánh giầy

- Đề cao nghề nông, đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên của nhân dân ta Cha ông ta đã xây dựng phong tục tập quán của mình từ những điều giản dị nhưng rất linh thiêng, giàu ý nghiã Quang cảnh ngày tết nhân dân ta gói hai loại bánh còn có ý nghĩa giữ gìn truyền thống văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc và làm sống lại truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy

3.5.Hoạt động tìm tòi mở rộng