Tài liệu Trùng sốt rét Plasmodium docx

Tổng quan về Trùng sốt rét1 Chu trình sống của Trùng sốt rét 2 Bệnh sốt rét ở Việt Nam 3 NỘI DUNG CHÍNH... Đặc điểm cấu tạo Trùng sốt rét mang những đặc điểm chung của Trùng bào tử má

Có một căn bệnh…

 Có từ xa xưa…

 Đã cướp đi mạng sống của hơn hai triệu người mỗi năm…

CHU TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA

Tổng quan về Trùng sốt rét

1

Chu trình sống của Trùng sốt rét 2

Bệnh sốt rét ở Việt Nam

3

NỘI DUNG CHÍNH

Họ Plasmodiidae Chi Plasmodium

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.2 Đặc điểm cấu tạo

 Trùng sốt rét mang những đặc

điểm chung của Trùng bào tử

máu

• Kí sinh trong cơ thể động vật

Trong vòng phát triển có giai

đoạn bào tử có vỏ bảo vệ.

• Có cơ quan đỉnh giúp xâm nhập

vào tế bào vật chủ Không có bào

quan chuyển vận, thức ăn được

hấp thu qua toàn bộ bề mặt cơ

thể

 Vòng đời thay đổi phức tạp

nhưng có thể thấy có xen

kẽ ba giai đoạn: sinh sản

hữu tính, sinh bào tử và

sinh sản vô tính (thường

bằng liệt sinh) Giai đoạn

lưỡng bội (2n) ngắn, giai

đoạn đơn bội chiếm phần

lớn vòng đời.

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.2 Đặc điểm cấu tạo

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.2 Đặc điểm cấu tạo

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.2 Đặc điểm cấu tạo

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.3 Phân loại

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.3 Phân loại

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.3 Phân loại

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.3 Phân loại

I TỔNG QUAN VỀ TRÙNG SỐT RÉT1.3 Phân loại

II CHU TRÌNH SỐNG CỦA TRÙNG SỐT RÉT

 Trong vòng đời của Trùng

sốt rét có sự xen kẽ giữa

sinh sản vô tính (trong cơ

thể người) và sinh sản hữu

tính (trong cơ thể muỗi)

 Chu kì sống của Trùng sốt

rét kéo dài từ 24 - 72h tuỳ

từng loài

II CHU TRÌNH SỐNG CỦA TRÙNG SỐT RÉT

của muỗi nhập vào các tế bào gan và phát

triển mạnh, liệt sinh, phá huỷ các tế bào gan

giải phóng các liệt trùng

hồng cầu, tiếp tục thực hiện quá trình sinh

sản vô tính và phá vỡ hồng cầu, giải phóng

của muỗi, kết vỏ tạo thành kén trứng, sinh

sản và biến đôi hình dạng cơ thể.

các trùng bào tử xâm nhập vào tuyến nước

bọt của muỗi

II CHU TRÌNH SỐNG CỦA TRÙNG SỐT RÉT

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

Hậu quả

và tác hại

Tình hình bệnh sốt rét ở Việt Nam

Biện pháp phòng chống

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.1 Khái niệm và nguyên nhân gây bệnh

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.1 Khái niệm và nguyên nhân gây bệnh

3.1.2 Nguyên nhân gây bệnh

Ở VN, Plasmodium falciparum và Plasmodium vivax là 2 loài gây bệnh chủ yếu.

 Pl falciparum (chiếm khoảng 80% số

bệnh nhân) có vòng liệt sinh trong hồng cầu dài 48h, thời gian sốt kéo dài, thường gây bệnh nặng và tử vong.

 Pl vivax (chiếm khoảng 20% người

bệnh), cũng có vong liệt sinh trong hồng cầu dài 48h nhưng thời gian lên cơn sốt ngắn hơn, ít gây bệnh nặng tuy nhiên hay tái phát

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.1 Khái niệm và nguyên nhân gây bệnh

Muỗi truyền bệnh sốt rét ở

Việt Nam gồm một số loài

thuộc chi Anopheles, trong số

đó thường gặp A minimus (bọ

gậy sống ở khe suối nước chảy)

và A balacensis (bọ gậy thích

sống trong vùng nước tù đọng)

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.2 Các triệu chứng

3.2.1 Các triệu chứng thường gặp :

ngây ngấy, có thể ngáp vặt Sau đó thấy đau đầu, kèm theo đau người.

độ Trẻ em có thể có co giật, đầu nặng, tai ù Cơn sốt kéo dài từ 1 đến 3 giờ.

nước đến khô họng.

thường đúng vào giờ sốt của cơn sốt trước.

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.2 Các triệu chứng

3.2.2 Các triệu chứng của bệnh sốt rét ác tính :

cách thoáng qua

ngày thứ nhất hoặc ngày thứ hai của bệnh;

bóp trán;

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.3 Hậu quả và tác hại

thương như phá hủy hồng cầu, huyết tán làm giải phóng hemoglobine gây thiếu máu

mô thiếu ôxy trầm trọng

loạn vi tuần hoàn trong các trường hợp nặng gây nên hậu quả làm tế bào và mô thiếu oxy, thoái hóa, hoại tử, tại các nội quan có phản ứng viêm.

ứng sớm nhất Khi bị mắc bệnh sốt rét, gan sưng to, đau là một triệu chứng thường gặp khi sờ nắn vì một số tế bào bị vỡ, các dây thần kinh bị va chạm Các chức năng của gan như chống độc, dự trữ đường đều có những thương tổn và bị biến đổi

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.4 Tình hình bệnh sốt rét trên thế giới và ở Việt Nam

Trên thế giới

Phi, Bắc Nam Mĩ, Nam Trung Quốc, Đông Dương và Ấn Độ Mỗi năm có

từ 300-500 triệu người bị nhiễm sốt rét với khoảng 2 triệu người tử vong mỗi năm vì sốt rét.

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.4 Tình hình bệnh sốt rét trên thế giới và ở Việt Nam

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.5 Phòng chống

3.5.1 Phòng bệnh

 Hiện chưa có vaccin phòng sốt rét Cách phòng bệnh chủ yếu là ngăn không cho muỗi đốt, bao gồm nằm màn tẩm thuốc diệt muỗi và phun thuốc diệt muỗi trong nhà, lấp cỏ bụi, không để nước tù đọng làm môi trường sống cho muỗi

 Điều trị dự phòng bằng các thuốc chống sốt rét

 Bôi thuốc xua côn trùng như DEET lên vùng da hở

và phun thuốc diệt muỗi tại nơi ở.

 Mặc quần áo bảo hộ.

 Nằm màn khi ngủ.

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.5 Phòng chống

Trong 10 năm đầu kết quả rất khả quan, nhất là ở các nước giàu, châu Âu và châu Mĩ Tuy nhiên, những năm tiếp theo càng ngày càng có nhiều khó khăn do xuất hiện những quần thể muỗi kháng hóa chất và trùng sốt rét kháng thuốc do muỗi thay đổi tập tính làm giảm tác dụng diệt của hóa chất và do khó khăn về kinh phí khi viện trợ nước ngoài giảm

dân số thế giới) sống trong vùng sốt rét lưu hành và hàng năm còn khoảng 500 triệu người mắc bệnh trong số này, có khoảng 1,5-2,7 triệu người chết vì sốt rét

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.5 Phòng chống

3.5.2 Chữa bệnh

 Thuốc phổ thông được dùng từ nhiều năm nay để trị kí sinh trùng sốt rét là các thuốc có chất hoá học dựa vào hợp chất thiên nhiên như chloroquinine, ta vẫn gọi là ký ninh, chế tạo từ vỏ cây quina-quina gốc ở Nam Mỹ

 Theo một số tài liệu, thuốc trị ký sinh trùng sốt rét tốt và hiệu nghiệm nhất hiện nay là Artemisine lấy từ loại cây thanh hao (quinghao) mà các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã tìm ra đầu thập niên 1970 và áp dụng thành công trong các thử nghiệm lâm sàng

và hiện được dùng rộng rãi

 Trước 1975, trong chiến tranh, thuốc đặc trị sốt rét được sử dụng phổ biến là kí ninh và livaquinine

III BỆNH SỐT RÉT Ở VIỆT NAM

3.5 Phòng chống