Hoạt động tìm tòi, mở rộng: Hoạt động 3: Giải bài tập nâng cao SBT 7 phút Mục tiêu: Vận dụng quy tắc nắm bàn tay phải để xác định chiều đường sức từ của của ống dây có dòng điện chạy qua[r]
Trang 1Tuần: 14 Ngày soạn: 01/12/2016
BÀI TẬP
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: Học sinh làm được các bài tập tổng hợp liên quan đến từ tính, từ trường, từ
phổ, đường sức từ
2 Kỹ năng: Vẽ sơ hình mô tả các bài toán liên quan đến từ phổ, đường sức từ.
3 Thái độ: Kiên trì, trung thực.
4 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho HS: Rèn luyện năng lực tự học, năng lực
tính toán, năng lực hợp tác
II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên: Các bài tập tổng hợp có tính khái quát Các hình vẽ.
2 Học sinh: Ôn tập kiến thức từ bài 21 đến bài 24.
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH:
1 Hoạt động dẫn dắt vào bài: (1 phút)
* Kiểm tra bài cũ: Lồng vào tiết bài tập
2 Hoạt động hình thành kiến thức: (42 phút)
Hoạt động 1: Nhắc lại kiến thức cơ bản (12 phút)
Mục tiêu: Giúp HS nhớ lại kiến thức liên quan đến từ tính, từ trường, từ phổ, đường sức từ.
- GV lần lượt nêu các câu hỏi
- Học sinh hoạt động cá nhân trả lời từng câu,
nhận xét thống nhất kết quả
1 Nêu tính chất và sự tương tác giữa của hai NC
2 Từ trường là gì?
3 Thế nào là từ phổ, làm thế nào để quan sát
được từ phổ?
4 Đường sứ từ là gì? Chiều của đường sức từ
được xác định như thế nào?
5 Quy tắc nắm tay phải dùng để làm gì.? Phát
biểu qui tắc?
* Rút kinh nghiệm:
1 NC có hai cực: cực Bắc (N), cực nam (S) Khi đặt hai NC gần nhau chúng tương tác với nhau: Cùng cực đẩy nhau, khác cực hút nhau
2 Từ trường là không gian NC hoặc xquanh dđiện có khả năng tdụng lực từ lên kim NC
3 Từ phổ cho ta hình ảnh trực quan về từ trường Thu được từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên tấm bìa rồi gõ nhẹ cho các mạt sắt tự sắp xếp trên tấm bìa
4 Đường sức từ chính là h/ảnh cụ thể của từ trường Các đường sức từ có chiều xác định
5 Quy tắc nắm tay phải (áp dụng tìm chiều dòng điện, chiều đường sức từ)
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây
Hoạt động 2: Giải bài tập (23 phút)
Mục tiêu: Vận dụng quy tắc nắm bàn tay phải để xác định cực của ống dây có dòng điện chạy qua và
xác định chiều của dòng điện chạy trong ống dây
- Giáo viên lần lượt nêu các bài tập và hướng dẫn
học sinh cách làm
Giải bài 1
GV: Chỉ định một h/s lên bảng XĐ cực của ống
dây? Cả lớp quan sát và nhận xét
- HS lên bảng xác định theo yêu cầu của giáo
viên, em khác nhận xét bổ sung nếu có
Bài 1.
Áp dụng quy tắc nắm tay phải, hãy xác định cực của ống dây khi đóng mạch điện
A B
Trang 2- GV: Muốn biết được đầu B của thanh nam
châm là cực bắc hay cực nam ta cần biết điều gì?
H/s : Biết cực của ống dây
Muốn biết cực của ống dây ta dựa vào đâu?
H/s hoạt động theo nhóm nhỏ trả lời câu b,c?
- GV: Nêu đề bài, vẽ hình, yêu cầu HS hoạt động
nhóm làm bài tập
- H/s hoạt động nhóm, đại diện nhóm trình bày
lời giải Giải thích vì sao?
Nhóm khác nhận xét
Bài 4:
GV: Vẽ hình lên bảng phụ yêu cầu học sinh đọc
kỹ đề để thu thập thông tin
HS: Đọc đề bài
GV: Yêu cầu học sinh đưa ra phương án giải
quyết
HS: Nêu các bước làm bài tập
GV: Nếu học sinh lúng túng thì GV hướng dẫn
cho học sinh cách làm: Bài tập này đề cập đến
vấn đề: Xác định chiều đường sức từ và tên các
từ cực của ống dây có dòng điện chạy qua Tương
tác giữa nam châm và ống dây nên phương pháp
giải quyết như sau:
B1 Dựa vào kim NC để XĐ chiều đường sức từ
đi trong lòng ống dây
B2 Dựng quy tắc nắm tay phải xác định chiều
dòng điện chạy qua các vòng dây
- GV yêu cầu học sinh xác định chiều đường sức
từ sau đó học sinh lên bảng dựng quy tắc nắm tay
phải xác định chiều của dòng điện,
Học sinh khác nêu nhận xét
B1 Xét tương tác giữa ống dây và nam châm
B2 Xác định tên cực từ của ống dây
B3.Dùng quy tắc nắm tay phải xác định chiều
dòng điện chạy qua các vòng dây
* Rút kinh nghiệm:
Bài 2: Bài 24.1 (SBT/54)
a) Đầu B là cực nam b)Thanh NC xoay đi và đầu B bị hút về đầu Q của ống dây
c) Thanh NC sẽ xoay trở lại nằm dọc theo hướng Bắc-Nam (địa lí) như lúc chưa có dòng điện
Bài 3: Bài 24.2 (SBT/54)
Bài 4: Cho hình vẽ, hãy xác định chiều của dòng
điện chạy trong ống dây?
Bài 5: Cho hình vẽ
Khi đóng mạch điện, thanh NC bị đẩy ra xa Hãy
XĐ cực của ống dây và chiều của dòng điện chạy qua các vòng dây?
a) Đầu A cực bắc; Đầu B cực nam b) Chiều dòng điện đi từ đầu B sang A
3 Hoạt động luyện tập cũng cố kiến thức (2 phút)
P Q AB
A B
ABSN
Trang 3- Giáo viên chốt lại các vấn đề cơ bản và những vấn đề học sinh mắc phải trong quá trình làm bài tập
4 Hoạt động vận dụng
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
Hoạt động 3: Giải bài tập nâng cao (SBT) (7 phút)
Mục tiêu: Vận dụng quy tắc nắm bàn tay phải để xác định chiều đường sức từ của của ống dây
có dòng điện chạy qua
Bài 24.5 SBT
Cuộn dây của một nam châm điện được nối với
nguồn điện mà tên các từ cực của nam châm điện
đuợc ghi như hình vẽ Hãy xác định tên các cực
của nguồn điện
GV: Yêu cầu học sinh đọc kỹ đề
GV: Yêu cầu học sinh đưa ra phương án giải
quyết
HS: Làm theo hướng dẫn của giáo viên
GV: Yêu cầu học sinh sử dụng quy tắc nắm tay
phải để xác định
Gọi 1 học trả lời, sau đó yêu cầu học sinh nhắc lại
chiều dòng điện
* Rút kinh nghiệm:
Bài 24.5 SBT - Xác định đường sức từ trong lòng ống dây - Vận dụng quy tắc nắm tay phải : Đặt nắm tay phải sao cho ngón tay cái chỉ theo chiều của các đường sức từ trong lòng ống dây, bốn ngón tay chỉ chiều dòng điện chạy qua các vòng dây Đầu A là cực âm; đầu B cực dương IV RÚT KINH NGHIỆM:
A B N
Tân Tiến, ngày tháng 12 năm 2016
Ký duyệt
Hoàng Văn Nguyên