SGK/35 Bài 1: Viết một đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái Khi xem tranh của em gái, người anh hai lần bị bất ngờ liên tiếp: bất[r]
Trang 3NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ,
THĂM LỚP 6A1
Trang 4Sông Bảy Háp
Dòng sông Năm Căn Toàn cảnh Cà Mau Chợ Năm Căn
Trang 5Em hiểu gì về cảnh sông nước Cà Mau?
… Có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo của vùng đất tận cùng phía Nam của Tổ quốc.
Trang 6Nêu những nét chính về nội dung, nghệ thuật và
ý nghĩa văn bản: “Sông nước Cà Mau”
* Nội dung: Văn bản miêu tả sông nước Cà Mau đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống; chợ Năm Căn tấp nập, trù phú độc đáo.
* Nghệ thuật:
- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể, lựa chọn từ
ngữ gợi hình, sử dụng có hiệu quả các biện
Trang 7TẠ DUY ANH
Trang 8sinh ngày 9 thỏng 9 năm 1959 Quờ ụng ở thụn
Cổ Hiền, xó Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ,
Hà Tõy (nay là huyện Chương Mỹ, Hà Nội)
- Bút danh khác: Lão Tạ, Chu Quý, Bình Tâm.
- ễng từng làm cỏn bộ giỏm sỏt chất lượng bờ tụng ở nhà mỏy thủy điện Hũa Bỡnh, trung sĩ
bộ binh ở Lào Cai… Hiện ụng là biờn tập viờn tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn Tạ Duy Anh trở thành hội viờn Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1993
- Giải truyện ngắn nụng thụn bỏo Văn nghệ, bỏo Nụng nghiệp và Đài Tiếng núi Việt Nam
tổ chức , tạp chớ Văn nghệ Quõn đội
- Là nhà văn hiện đại, là cõy bỳt trẻ của thời
kỡ đổi mới Tác phẩm của ông mang hơi thở của cuộc sống hiện đại.
Trang 9MỘT SỐ TÁC PHẨM CỦA TẠ DUY ANH
- Trò đùa của số phận (2008); Lão Khổ (tiểu thuyết, 1992); Hiệp sĩ áo cỏ (truyện vừa thiếu nhi, 1993),
Con dế ma (1999),…
Trang 10Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm: - Đạt giải nhì trong cuộc thi viết
“Tương lai vẫy gọi” do báo Thiếu
niên Tiền phong Hồ Chí Minh tổ chức năm 1998.
- Xuất bản 1999, in trong tập Con
- Đoạn: “Nhưng mọi bí mật… phát huy tài năng”
-“ kể từ hôm đó… với cháu”:
giọng bực bội, khó chịu.
- Đoạn còn lại: giọng xúc
động.
Trang 11Tóm tắt
Trang 12Kiều Phương Anh trai
* Tãm t¾t t¸c phÈm:
Trang 13-Kiều Phương lµ mét c« bÐ hay nghÞch ngîm nh ng l¹i
rất thích vẽ
Trang 14Khi phát hiện em chế màu vẽ tỏ thái độ coi thường
Trang 15Khi phát hiện em có tài vẽ ng êi anh r¬i vµo mÆc c¶m
và th êng g¾t gáng víi em.
Trang 16Bøc tranh ®o¹t gi¶i nhất cña KiÒu Ph ¬ng l¹i lµ bøc
tranh vÏ vÒ ng êi anh cña m×nh.
Trang 17Tr íc bøc tranh, ng êi anh nhËn ra tÊm lßng nh©n hËu cña em g¸i vµ hèi hËn về lòng đố kị của mình .
Trang 19Câu 1: Nhân vật chính trong truyện là ai ? ( Kiều Phương, người anh trai hay cả hai anh em ? Vì sao em cho đó là nhân vật chính?
Trang 22Ai là là nhân vật trung tâm?
- Chủ ý của tác phẩm là nói về sự thức tỉnh của người này.
- Chân dung của người em hiện lên qua lời kể của
Trang 23- Cả 2 đều là nhân vật chính.
- Nhân vật trung tâm: Nhân vật người anh
=> Vì truyện không nhằm khẳng định năng khiếu hay ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của cô em gái mà chủ yếu muốn hướng người đọc tới sự thức tỉnh (lòng đố kị, ganh ghét…) của nhân vật người anh.
Câu 1: Nhân vật chính trong truyện là ai ? ( Kiều Phương, người anh trai hay cả hai anh em ? Vì sao em cho đó là nhân vật chính?
Nhóm 1 + 2
Trang 24- Người anh trai ( nhân vật xưng tôi)
* Tác dụng:
+ Cho phép tác giả miêu tả tâm trạng của nhân vật một cách tự nhiên, chân thực bằng chính lời của nhân vật ấy (mang tính chủ quan).
+ Tự soi xét tình cảm, ý nghĩ của chính mình để tự vươn lên
Trang 26- Bố cục: 3 phần
- Phần 2: Tiếp … đi nhận giải
Tâm trạng người anh khi tài năng của Kiều Phương được phát hiện
- Phần 3: Còn lại => Tâm trạng người anh khi đứng trước bức tranh đạt giải của em.
3 phần
Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
- Ngôi kể: Thứ nhất(người anh)
Trang 27Người anh thấy xấu hổ
Người anh thấy xấu hổ
Người em vẽ người anh
Người em vẽ người anh
Người anh ghen
tị, buồn bã
Người anh ghen
tị, buồn bã
Kiều Phương bị phát hiện tài năng
Kiều Phương bị phát hiện tài năng
Cuộc sống của anh em mèo
Cuộc sống của anh em mèo
Trang 28Tâm trạng và thái độ của người anh được miêu tả ở những
thời điểm nào?
Trước khi phát hiện em có tài vẽ.
Khi phát hiện ra tài năng của em.
Khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái.
Trang 29Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
a.1 Khi tài năng của em gái chưa được
phát hiện:
Trang 30Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
a.1 Khi tài năng của em gái chưa được
phát hiện:
- Thiếu thiện cảm, tò mò, ra vẻ đàn
anh, kẻ cả và coi thường em
Đọc lại đoạn văn đầu Những chi tiết nào cho thấy thái độ của người anh đối với em gái?
- Đặt biệt danh cho em là “Mèo”,
- Nhận xét về em là“mặt nó luôn bị
chính nó bôi bẩn”, “hay lục lọi.”;
- Bí mật theo dõi em pha chế màu
vẽ, giọng điệu ra vẻ coi thường
“Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ”
Em nhận xét gì về giọng điệu kể của người anh trong đoạn này?
Giọng điệu kẻ cả, coi thường:
- “Này, em không để chúng nó
yên được à?
“Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ”
Qua đó, cho thấy khi tài năng của
em gái chưa được phát hiện, thái
độ của người anh như thế nào?
Trang 31
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
- Đọc kĩ văn bản, tóm tắt văn bản
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật người anh bằng
1 đoạn văn 5 – 7 câu.
- Soạn phần còn lại: Hành động, tình cảm của
Kiều Phương.
Trang 32Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
1 Đọc – Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
a.1 Khi tài năng của em gái chưa được
=>Nhờ họa sĩ Tiến Lê
Từ khi tài năng hội họa được phát hiện, thái độ của mọi người đối với cô em gái như thế nào?
Mọi người vui mừng, quan tâm, tạo mọi điều kiện để em phát triển tài năng.
* Đọc đoạn văn “Kể từ hôm đó…như chọc tức
tôi”
Tâm trạng và thái độ của người anh như thế nào?
=>Tâm trạng người anh: tự ti, thất vọng về
mình, buồn vì bị mọi người lãng quên “cảm
thấy mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài”; “Những lúc ngồi một mình bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống bàn khóc”
=>Thái độ đối với em gái: không thân với em
gái như trước vì đố kị với tài năng của em“Chỉ
cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên” Nhưng
người anh vẫn không thể không quan tâm đến những bức tranh của em gái: lén xem tranh và thầm cảm phục tài năng của em.
- Buồn, tự ti, thất vọng về bản thân; đố kị
với em Nhưng vẫn thầm cảm phục tài
năng của em
Cách miêu tả tâm lí trong đoạn này như thế nào?
=> Tự nhiên, chân thật, thể hiện đúng tâm lí của lứa tuổi mới lớn
- Thiếu thiện cảm, tò mò, ra vẻ kẻ cả
và coi thường em
Trang 33* Khi tài năng hội họa của cô em
gái được phát hiện:
Bé Quỳnh : reo lên.
Chú Tiến Lê : Mặt rạng rỡ
Bố: Ngây người, không tin vào mắt
mình, ôm thốc Mèo lên.
Trang 34Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
1 Đọc – Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
a.1 Khi tài năng của em gái chưa được
Khi đứng trước bức tranh đạt giải của
em, diễn biến tâm trạng người anh như thế nào?
=>“hối lỗi” vì lòng đố kị của mình “tôi muốn khóc quá”.
a.3 Khi đứng trước bức tranh đạt giải
của em:
- Xúc động trước tình cảm trong sáng
của em; nhận ra điểm hạn chế của bản
thân
Trang 35Em cho biết ý kiến của mình về tính đố kị.
=> Tính đố kị là thói xấu thường gặp ở nhiều người Tính đố
kị là sự phủ nhận và ghen ghét khả năng, thành tích của
người khác Vì thế, tính đố kị làm cho chúng ta không trung thực nhìn nhận ra hạn chế của bản thân và không khiêm tốn học hỏi người khác Đúng như nhà văn Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi nói “Đó là một con rắn độc, nó gặm mòn khói óc và làm đồi bại trái tim?
Em đánh giá như thế nào về sự đố kị của người anh?
=>sự mặc cảm, tự ti và tính đố kị là thói xấu thường gặp ở
nhiều người Ở đây nhân vật người anh cũng chỉ là một cậu
bé, nên ta có thể thông cảm và tha thứ khi cậu ấy đố kị em
gái mình Điều quan trọng là cậu ấy đã nhận ra sai lầm và
chắc chắn cậu ấy sẽ trở thanh người tốt.
Trang 366 sự việc:
Kiều Phương (Mèo) Tự chế thuốc vẽ Chú … phát hiện tài năng hội họa
Anh buồn, cáu gắt, lén xem tranh)
Kiều Phương tham gia thi vẽ quốc tế (giải nhất) Anh ngỡ ngàng, hãnh diện và xấu hổ
Trang 37Đọc lại VB, nắm nội dung vừa tìm hiểu, đặc
biệt là phần tóm tắt
Bài mới:
1) Em hãy tìm hiểu tâm trạng
và thái độ của người anh đựơc
biểu hiện trong văn bản (qua
các thời điểm).Vì sao người
anh lại có tâm trạng đó?
2) Cho biết cảm nhận của em
về tính tình và tài năng của
cô em gái.
3)Qua hai nhân vật đó, em đã rút được bài học gì cho bản thân?
Trang 38Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
1 Đọc – Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
b Nhân vật Kiều Phương:
Tìm các chi tiết miêu tả ngoại hình, hành động, tính cách của Kiều Phương.
- Ngoại hình: mặt lúc nào cũng bị bôi bẩn
- Hành động: hay lục lọi các đồ vật
-Tính cách: vui vẻ, hồn nhiên chấp nhận
cái tên “Mèo”, “vui vẻ, vừa làm vừa hát”.
Tìm những chi tiết cho thấy Kiều Phương rất yêu thương anh?
Dù bị anh gắt gỏng vẫn “lao vào ôm cổ
” anh, vẽ anh bằng tình yêu thương, sự quí trọng.
Những chi tiết nào cho thấy sự say mê và tài năng hội họa của Kiều Phương?
Tự chế ra thuốc vẽ, âm thầm tự tập vẽ một mình; đạt giải Nhất trong cuộc thi vẽ quốc tế.
Em nhận xét gì về nhân vật Kiều Phương?
- Kiều Phương là một cô bé hồn
nhiên, hiếu động, có tài năng hội họa,
tình cảm trong sáng và lòng nhân
hậu.
Trang 39Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Truyện Bức tranh của em gái tôi được kể theo lời
nhân vật nào?
a Kiều Phương b Anh trai c Chú Tiến Lê d Người cha
Câu 2: Nét thành công nhất về nghệ thuật miêu tả trong văn bản là gì?
a Miêu tả người
b Miêu tả cảnh thiên nhiên
c Miêu tả cảnh sinh hoạt
d Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật
b
Trang 40Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
1 Đọc – Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
b Nhân vật Kiều Phương:
- Kiều Phương là một cô bé hồn
nhiên, hiếu động, có tài năng hội họa,
tình cảm trong sáng và lòng nhân
hậu.
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
- Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt,
trong đó miêu tả là chủ yếu.
- Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật khéo
léo, tinh tế qua cách kể theo ngôi thứ
nhất tự nhiên, chân thật.
Trang 41Chọn câu trả lời đúng:
Qua câu chuyện về người anh và cô em gái có tài hội họa,
truyện “Bức tranh của em gái tôi” cho ta thấy điều gì?
a Người anh vui sướng tự hào vì tài năng của em
b Cô em gái hãnh diện vì đạt giải nhất trong cuộc thi vẽ.
c Người anh đố kị với tài năng của em nhưng cuối cùng nhờ tấm lòng nhân hậu của em đã nhận ra phần hạn chế ở
chính mình.
d Người anh giúp em gái học vẽ và đạt giải.
c
Trang 42Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
II Đọc – Hiểu văn bản:
1 Đọc – Tìm hiểu chung:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật người anh:
b Nhân vật Kiều Phương:
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
b Nội dung:
- Qua câu chuyện về người anh và cô em
gái có tài năng hội họa, truyện cho thấy
tấm lòng nhân hậu của cô em gái đã giúp
nó có sức mạnh cảm hóa, làm cho người anh nhận ra sai lầm của mình
c Ý nghĩa:
- Tình cảm trong sáng và tấm lòng nhân hậu
quan trọng hơn vì nó có sức mạnh cảm hóa,
giúp mọi người nhận ra sai lầm của mình.
Trang 43A Hồn nhiên, ngoan ngoãn.
D Tất cả ý trên đều đúng.
B Tấm lòng trong sáng và nhân hậu.
C Có năng khiếu hội họa.
Củng cố
1 Nhân vật Kiều Phương là nhân vật như thế nào?
Trang 44Em thử vẽ một bức chân dung, hoặc viết một đoạn văn ngắn
kể về một người thân yêu trong gia đình em.
(Nhằm củng cố và phát hiện năng khiếu hội họa cũng như kỹ năng viết văn kể chuyện Qua đó giáo dục tình cảm gia đình; tấm lòng vị tha, nhân hậu)
Trang 45Bài 1: Viết một đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh
khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái
Khi xem tranh của em gái, người anh hai lần bị bất ngờ liên tiếp: bất ngờ thứ nhất: nhân vật chính trong bức tranh là một cậu bé
đẹp đẽ đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời xanh mặt cậu
bé như tỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của cậu không chỉ sự suy tư mà còn rất mơ mộng nữa; bất ngờ thứ hai: cậu bé ấy chẳng phải ai khác chính là người anh! vì thế, khi mẹ hỏi, cậu ta giật sững người sau phút giây giật sững ấy, tâm lí cậu bé diễn ra hết sức phức tạp nhưng lại rất hợp lí trước hết, cậu ngỡ ngàng (vì không tin nhân vật chính của bức tranh kia lại chình là mình.); tiếp đến, cậu hãnh diện (vì trong bức tranh kia, hình ảnh của cậu sao mà đẹp thế); cuối cùng, cậu thấy xấu hổ (vì hai lẽ: chẳng lẽ cậu lại hoàn hảo vậy ư? hình ảnh của cậu đẹp đẽ vì tấm lòng của người em quá đỗi nhân hậu và trong sáng) đây cũng
là lí do giúp ta hiểu, mặc dù cậu bé không trả lời mẹ nhưng thực ra dòng suy nghĩ của cậu đã trả lời tất cả.
Trang 46Bài 2: Giả định một thành viên trong lớp hoặc trong gia đình
em đạt được thành tích xuất sắc nào đó Em thử hình dung
và tả lại thái độ của những người xung quanh trước thành tích ấy
tiếng Kết quả là anh đậu với số điểm rất cao Cả nhà đều vui Ông bà, cha mẹ đều tự hào về anh và lấy anh ra làm gương
để nhắc nhở tôi Lúc đầu tôi cảm thấy rất ghen tị với anh và khó chịu khi mọi người cứ đem tôi ra để so sánh với anh
Nhưng anh tôi đã ôm vai tôi và nói: “Thằng út nhà mình
thông minh hơn con đấy chứ Em con mà cố gắng thêm chút nữa thì con có xách dép cũng chạy theo không kịp nó đâu” Câu nói hóm hỉnh của anh làm cho mọi người cười vui Còn tôi thì thật sự tâm phục, khẩu phục đối với anh Thành tích thế mà không hề lên mặt với tôi Anh thật sự là một tấm
gương để tôi noi theo.