- Như ta đã thấy khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều U1 thì ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng xuất hiện hiệu điện thế U 2, mặt khác ta lại biết số vòng n1 ở cuộn sơ cấ[r]
Trang 1Tuần: 22’ Ngày soạn: 20/01/2017 Tiết : 43 Ngày dạy : 23/01/2017
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu được nguyên tắc cấu tạo của máy biến áp
- Nêu được điện áp hiệu dụng giữa hai đầu các cuộn dây của máy biến áp tỉ lệ thuận với số vòng dây của mỗi cuộn và nêu được một số ứng dụng của máy biến áp.
2 Kĩ năng: Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy biến áp và vận dụng được
công thức U U1
2
n2 .
3 Thái độ: - Biết làm việc tự lực để tiến hành có kết quả công việc
II Chuẩn bị:
1 GV: - Nội dung SGK.
2 HS: - Ôn lại công thức công suất và công thức toả nhiệt của dòng điện
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: - Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
9A1
9A2
9A3
9A4
2 Kiểm tra bài cũ:
- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nào? Trong các tác dụng đó tác dụng nào phụ thuộc với chiều cùa dòng điện Hãy mô tả một TN chứng tỏ dòng điện xoay chiều của tác dụng từ và lực từ khi đó thay đổi chiều của dòng điện Vôn kế và ampe kế xoay chiều có kí hiệu như thế nào? Mắc vào mạch điện như thế nào?
3 Tiến trình:
Hoạt động 1: Phát hiện vai trò của máy biến thế trên đường dây tải điện
- Muốn làm giảm hao phí điện
năng trên đường dây tải điện
ta làm thế nào là có lợi nhất?
- Nếu tăng hiệu điện thế lên
chục nghìn vôn thì có thể
dùng điện đó tắp sáng, chạy
máy được không?
phải làm như thế nào để hiệu
điện thế ở nơi tiêu thụ chỉ còn
220V mà lại tránh được hao
- Trả lời câu hỏi của GV
- Phát hiện ra vấn đề phải tăng hiệu điện thế để giảm hao phí khi truyền tải điện , nhưng rồi lại giảm hiệu điện thế nơi tiêu thụ điện
- Phát hiện ra vấn đề phải có
Bài 37:
MÁY BIẾN THẾ
Trang 2phí trên đường dây tải điện?
Có loại nào giúp ta có thực
hiện hai nhiệm vụ đó?
- Như vậy các em đã thảo
luận, ta phải tăng hiệu điện
thế để làm giảm hao phí
nhưng rồi lại làm giảm hiệu
điện thế cho phù hợp với
dụng cụ dùng điện Muốn làm
được việc đó người ta phải
dùng máy biến thế
một loại máy để làm tăng hiệu điện thế và làm giảm hiệu điện thế
- HS chú ý lắng nghe
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của máy biến thế
- Cho hs quan sát hình 37.1
SGK và máy biến thế nhỏ để
nhận biết được những bộ
phận chính của máy biến thế
- Hỏi thêm: “Cấu tạo”
- Số vòng dây của hai cuộn
dây có bằng nhau không?
- Dòng điện có thể chạy từ
cuộn dây này sang cuộn dây
kia được không?
- Đọc SGK xem hình 37.1 SGK đối chiếu với máy biến thế nhỏ
để nhận ra hai cuộn dây dẫn có
số vòng khác nhau, cách điện với nhau và được quấn quanh một lõi sắt chung
Cấu tạo:
- Hai cuộn dây dẫn
có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau
- Một lõi sắt hay thép chung cho
cả hai cuộn dây
I Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế:
1 Cấu tạo:
- Hai cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau
- Một lõi sắt hay thép chung cho cả hai cuộn dây
Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên tắc hoạt động của máy biến thế
- Ta biết rằng hai cuộn dây
của máy biến thế đặt cách
điện với nhau và có chung
một lõi sắt Bây giờ nếu ta
cho dòng điện xoay chiều
chạy qua cuộn dây sơ cấp thì
liệu có xuất hiện dòng điện
cảm ứng ở cuộn thứ cấp
không? Bóng đèn mắc ở cuộn
thứ cấp có sáng lên không? tại
sao?
- Nếu đặt vào hai đầu cuộn sơ
cấp một hiệu điện thế xoay
chiều thì liệu ở cuộn thứ cấp
có xuất hiện dòng điện xoay
chiều hay không? tại sao?
- Cho HS thảo luận nhóm để
rút ra kết luận về nguyên tắc
hoạt động của náy biến thế
- Trả lời câu hỏi của GV vận dụng kiến thức về điều liện xuất hiện dòng điện cảm ứng để dự đoán hiện tượng xảy ra ở cuộn thứ cấp khi cho dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn sơ cấp.(Trả lời C1)
Quan sát GV làm TN – KTR
- Trả lời C2 Trình bày lập luận nêu rõ là ta đã biết trong cuộn thứ cấp có dòng điện xoay chiều, mà muốn có dòng điện phải có một hiệu điện thế xoay chiều giữa hai đầu dây Vì thế ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng có một hiệu điện xoay chiều
- Rút ra kết luận về nguyên tắc hoạt động của máy biến thế
C2: Vì thế ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng có một hiệu điện xoay chiều
3 Kết luận:
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều.
Hoạt động 4: Tìm hiểu tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
(làm tăng hoặc làm giảm hiệu điện thế)
Trang 3- Như ta đã thấy khi đặt vào
hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu
điện thế xoay chiều U1 thì ở
hai đầu cuộn thứ cấp cũng
xuất hiện hiệu điện thế U2,
mặt khác ta lại biết số vòng n1
ở cuộn sơ cấp khác số vòng
n2 ở cuộn thứ cấp, vậy hiệu
thế ở hai đầu mỗi cuộn dây
của máy biến thế có mối quan
hệ như thế nào với số vòng
dây của mỗi cuộn?
- Cho hs quan sát TN và ghi
các số liệu vào bảng 1, căn
cứ vào đó rút ra kết luận
- Biểu diễn TN trường hợp
n2>n1 ( Tăng thế )
Lấy n1=750vòng,
n1=1500vòng
Khi U1=3V, xác định U2=?V
Khi U1=2,5V, xác định
U2=?V
- Nêu câu hỏi: Nếu bây giờ ta
dùng cuộn dây 1500 vòng làm
cuộn sơ cấp thì hiệu điện thế
thu được ở cuộn thứ cấp 750
vòng sẽ tăng hay giảm đi?
công thức vừa thu được còn
đúng nữa không?
- Khi nào thì máy có tác dụng
làm tăng hiệu điện thế, làm
giảm hiệu điện thế?
Ghi các s li u ghi đ c vào ố ệ ượ
b ng ả Kết quả đo Lần TN
U 1 (V)
U 2 (V)
n 1
(vòng )
n 1
(vòng ) 1
2 3
- Lập công thức liên hệ giữa U1, U2, n1, n2.Thảo luận ở lớp thiết lập công thức
U n
Phát biểu bằng lời mối liên hệ trên
- Trả lời câu hỏi của GV Nêu
dự đoán, quan sát TN – KT của
GV rút ra kết luận chung Thảo luận chung cả lớp
- Kết luận: Hiệu điện thế giữa
haiu đầu cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây
U n
của mỗi cuộn
Khi U1>U2 là máy hạ thế Khi U1<U2 là máy tăng thế
II Tác dụng làm biến đổi U của máy biến thế:
1 Quan sát:
2 Kết luận:
Hiệu điện thế giữa hai đầu cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây
của mỗi cuộn
U n
Khi U1>U2 là máy hạ thế Khi U1<U2 là máy tăng thế
Hoạt động 5: Tìm hiểu việc lắp đặt máy biến thế ở hai đâu đường dây tải điện, chỉ ra được đầu nào đặt máy tăng thế, ở đầu nào đặt máy giảm thế Giải thích lí do
- Hỏi: Mục đích của việc
dùng máy biến thế là phải
tăng hiệu điện thế lên hàng
trăm nghìn vôn để giảm hao
phí trên đường dây tải điện
Nhưng mạng điện tiêu dùng
hàng ngày chỉ có hiệu điện
thế 220V Vậy phaỉ làm như
thế nào để giảm được hao phí
trên đường dây tải điện, vừa
đảm bảo phù hợp với dụng cụ
tiêu thụ điện?
- Quan sát hình 37.2 và chỉ ra nơi lắp máy biến thế tăng thế, nơi lắp máy biến thế hạ thế
III Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu dây tải điện: SGK
Hoạt động 6: Vận dụng
Trang 4- Hướng dẫn hs tìm hiểu và
giải
- Đề bài đại lượng cào đã
biết , đại lượng nào cần tìm ,
muốn tính đại lượng đó thì ta
áp dụng công thứ nào?
- Gọi một hs lên bảng làm hs
dưới lớp tự làm
- Kiểm tra kết quả thực hiện
của hs, thống nhất kết quả và
ghi vở
- Cá nhân tự làm C4 Cho biết
U1=220 V
U2’=6V
U2’’=3V
n1=4000 vòng
n2’=6V
n2’’=3V
Bài giải
Số vòng dây của cuộn thứ cấp để hạ thế 6 vôn
' '
2 ' '
1
2 2 ' 2
.
220.6 4000
n n
n
Số vòng dây của cuộn thứ cấp
để hạ thế 3V:
''
'' ''
1
2 2
4000
n
- Thu thập và ghi nhớ nội dung cần ghi nhớ chốt lại
- Tiếp thu nội dung hướng dẫn của giáo viên
IV
Vận dụng:
C4 Cho biết
U 1 =220V
U 2’=6V
U 2’’=3V
n 1 =4000 vòng
n 2’=6V
n 2’’=3V
Bài giải
Số vòng dây của cuộn thứ cấp để hạ thế 6V
' '
2
1
' 2
220.6
4000
n n
n
Số vòng dây của cuộn thứ cấp
để hạ thế 3V:
''
'' ''
1
2 2
4000
n
IV Củng cố:
- Vì sao khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp có một hiệu điện thế xoay chiều?
- Hiệu điện thế ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế liên hệ với số vòng dây của mỗi cuộn như thế nào?
V Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 38 SGK
VI.Rút kinh nghiệm: