- Phương pháp: Trực quan - Kĩ thuật: Phân tích thông tin - Phương tiện, tư liệu: Xung quanh ta có rất nhiều người, nhiều bạn có hoàn cảnh khó khăn không bi quan chán nản, vẫn đến lớp đ[r]
Trang 1Ngày soạn: 09/09/2021 Tiết 2
Bài 2 : TỰ CHỦ
I Mục tiêu bài học- giúp HS hiểu được
1 Kiến thức
- HS hiểu được thế nào là tính tự chủ Biểu hiện của tính tự chủ.Ý nghĩa của tính tự chủ trong cuộc sống cá nhân,gia đình và xã hội
2 Kĩ năng
* Kĩ năng bài học
- HS biết nhận xét ,đánh giá hành vi của tính tự chủ
- Biết hành động đúng với đức tính tự chủ
*KN s ng: ố KN ra quy t đ nh; KN kiên đ nh trế ị ị ước áp l c tiêu c c c a b n bè; KNự ự ủ ạ
th hi n s t tin và ki m soát c m xúc.ể ệ ự ự ể ả
3 Thái độ
- Tôn trọng, ủng hộ những người có hành vi tự chủ
- Có biện pháp, kế hoạch rèn luyện tính tự chủ trong học tập cũng như các hoạt động
xã hội khác
4 Định hướng phát triển năng lực
- Giáo dục kĩ năng sống: tìm và xử lí thông tin, tư duy phê phán, trình bày suy nghĩ,
ra quyết định
- Giáo dục đạo đức: TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, KHIÊM TỐN, CHỊU TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG.
+ Tôn trọng, yêu thương, khiêm tốn, chịu trách nhiệm, khoan dung
+ Biết tôn trọng, yêu thương, khoan dung, nhân ái với những người thân ( hoặc bạn bè…) vì không tự chủ được hành vi của mình mà gây ra hậu quả đáng tiếc
+ Biết rèn luyện tính tự chủ bằng cách tập suy nghĩ kĩ trước khi hành động
+ Biết chịu trách nhiệm về hành vi của mình
- Giáo dục học tập theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: chí công vô tư
+ Trong công việc, Bác luôn công bằng, không thiên vị
+ Bác luôn đặt lợi ích chung của đất nước, của nhân dân lên trên lợi ích của bản thân
II Chuẩn bị
1 GV: Tranh ảnh, tư liệu, câu chuyện tình huống liên quan đến nội dung bài học
2 HS: SGK,giấy A0, bút dạ, băng keo, các phiếu xanh, đỏ, trắng ( Mỗi học sinh có một bộ ba giấy); Sưu tầm về các câu chuyện ,tấm gương về đức tính tự chủ
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
1 Phương pháp dạy học :
- Giảng giải, đối thoại, nêu vấn đề, dẫn chứng thực tế.
2 Kĩ thuật dạy học:
- Động não, thảo luận nhóm, đóng vai, xử lí tình huống, trình bày một phút.
IV Tiến trình giờ dạy – giáo dục
1.Ổn định tổ chức(1’)
Trang 2Kiểm tra bài cũ(5’)
CÂU HỎI
1/ ? Nêu ý nghĩa thể hiện phẩm chất chí công vô tư ? Rèn luyện phẩm chất chí công
vô tư như thế nào?
2/? Nêu ví dụ về việc làm thể hiện phẩm chất chí công vô tư của một bạn, thầy cô giáo hoặc những người xung quanh mà em biết?
GỢI Ý TRẢ LỜI
1/ *Ý nghĩa của phẩm chất chí công vô tư
- Chí công vô tư đem lại lợi ích cho tập thể và xã hội, góp phần làm cho đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
*Cách rèn luyện chí công vô tư
- Ủng hộ quí trọng người có đức tính chí công vô tư
- Phê phán hành động trái chí công vô tư.
2/HS tự lấy ví dụ.
VD: giải quyết công việc công bằng, không thiên vị.
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
- Mục đích: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
- Thời gian: (1 phút.)
- Phương pháp: Trực quan
- Kĩ thuật: Phân tích thông tin
- Phương tiện, tư liệu:
Xung quanh ta có rất nhiều người, nhiều bạn có hoàn cảnh khó khăn không bi quan chán nản, vẫn đến lớp đều và luôn tìm cách khắc phục khó khăn để học tập tốt
đó là những con người có tính tự chủ vượt lên trong mọi hoàn cảnh Vậy tự chủ là gì? Vì sao phải có đức tính tự chủ, rèn luyện như thế nào? Chúng ta vào bài học hôm nay
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Hoạt động 2: Lắng nghe, quan sát và đàm thoại tìm hiểu vấn đề
- Mục đích: Cung cấp cho học sinh một số tấm gương giúp học sinh bước đầu nhận biết về tính tự chủ.
- Thời gian: 7 phút.
- Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, thuyết trình, sắm vai, thảo luận nhóm.
- Phương tiện, tư liệu: máy chiếu, câu chuyện
Trang 3GV- G i 2 HS đ c bài.ọ ọ
2 HS đ c truy n / SGKọ ệ
GV : HDHS th o lu n nhóm (3’)ả ậ
GV chia l p làm 2 nhóm, b u nhóm trớ ầ ưởng,
th kí ghi chép.ư
*Th o lu n nhom: ả ậ
+ Nh o m 1 : N i b t h nh nào đã giáng xu ng ỗ ấ ạ ố
gia đình bà Tâm?Bà đã làm gì tr ướ c n i b t ỗ ấ
h nh đo?Theo em bà Tâm là ng ạ ườ i nh th ư ế
nào?
- Con trai bà tâm b nghi n ma tuý, b nhi mị ệ ị ễ
HIV/AIDS
- Trước n i b t h nh đó bà đã nén ch t n iỗ ấ ạ ặ ỗ
đau đ chăm sóc con Bà cũng tích c c giúpể ự
đ nh ng ngỡ ữ ườ ịi b nhi m HIV/AIDS khác Bàễ
v n đ ng các gia đình ph i quan tâm giúp đ ,ậ ộ ả ỡ
g n gũi chăm sóc ngầ ười nhi m HIV/AIDS.ễ
+ Nhom 2: N đo t m t h c sinh ngoan đi đ n ừ ộ ọ ế
ch nghi n ng p và tr m c p nh th nào?Vì ỗ ệ ậ ộ ắ ư ế
sao nh v y? ư ậ
- Trước đây N là HS ngoan và h c khá, do b nọ ạ
bè x u r rê, lôi kéo, N đó không làm chấ ủ ủ
được tình c m và hành vi c a b n thân Nả ủ ả
tr n h c, thi trố ọ ượ ốt t t nghi p, nghi n ng p,ệ ệ ậ
tr m c p và b công an b t.ộ ắ ị ắ
->Hành vi c a N không ch vi ph m đ o đ c,ủ ỉ ạ ạ ứ
vi ph m n i quy trạ ộ ường h c mà cũng tr mọ ộ
c p chi m đo t tài s n c a ngắ ế ạ ả ủ ười khác, vi
ph m pháp lu t.ạ ậ
->N là người không bi t t ch ế ự ủ - Bà nén ch tặ
n i đau đ chăm sóc con.ỗ ể
- Bà tích cực giúp đỡ những người bị HIV/AIDS
khác
- Bà vận động các gia đình quan tâm giúp đỡ,
I Đặt vấn đề
1 Truyện đọc “ Một người mẹ”.
2 Truyện “ Chuyện của N’’.
- Bà Tâm là người có đức tính tự chủ, vượt khó khăn, không bi quan,chán nản Còn N không có đức tính tự chủ, thiếu tự tin và không có bản lĩnh
Trang 4gần gũi chăm sóc họ.
? Theo em bà Tâm là người như thế nào?
- Bà Tâm đã tự chủ được tình cảm và hành vi
của mình nên đã vượt qua được nỗi đau khổ,
sống có ích cho con và cho những người khác
Nhóm 2:- Gọi HS đọc câu chuyện “Chuyện
của N”
? N đã từ một HS ngoan đi đến chỗ nghiện
ngậpvà trộm cắp như thế nào? Vì sao như vậy?
- Bị bạn bè rủ rê tập hút thuốc lá, uống bia, đua
xe máy, trốn học, thi trượt tốt nghiệp, bị nghiện,
trộm cắp…Vì không làm chủ được tình cảm và
hành vi của bản thân, gây hậu quả cho bản thân,
gia đình và xã hội
Thảo luận
? Qua 2 câu chuyện trên em rút ra được bài học
gì cho bản thân?
- Bà Tâm là người có đức tính tự chủ, vượt khó
khăn, không bi quan,chán nản Còn N không có
đức tính tự chủ, thiếu tự tin và không có bản
lĩnh
? Nếu trong lớp em có bạn như N thì em và các
bạn xử lí như thế nào?
-Tránh nhiệm của mọi người trong lớp là động
viên, gần gũi, giúp đỡ, các bạn hoà hợp với lớp,
với cộng đồng để họ trở thành người tốt
- Phải có đức tính tự chủ để không mắc phải sai
lầm như N
Thảo luận
? Có ý kiến cho rằng người có tính tự chủ luôn
hành động theo ý mình, không cấn quan tâm
đến hoàn cảnh và người khác Bạn có đồng ý
với ý kiến đó không vì sao?
? Biết làm chủ bản thân là người có đức tính
gì?
? Làm chủ bản thân là làm chủ những lĩnh vực
gì?
HS:
GV nhận xét, đánh giá, kết luận
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung bài học
- Mục đích: HS biết khái quát thành nội dung bài học
Trang 5+ Thế nào là tự chủ
+ Biểu hiện của lòng tự chủ.
+ Ý nghĩa của tính tự chủ.
+ Cách rèn luyện tính tự chủ
- Thời gian: 16 phút
- Phương tiện, tư liệu: Giấy tô ki, bút dạ
- Phương pháp: vấn đáp, trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, chơi trò chơi
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút, các mảnh ghép, hỏi và trả lời
? Thế nào là tự chủ?
Gv tổng kết các ý
Tổ chức HS sắm vai với tình huống sau:
- Bị bạn bè nghi oan
- Có bạn tự nhiên bị ngất trong giờ học
? Em sẽ xử lí như thế nào khi gặp 2 trường
hợp trên?
Cả lớp cùng nhận xét bổ sung
Gv chốt lại
Bài tập: Những hành vi nào sau đây thể hiện
tính tự chủ?
a.Tính bột phát trong giải quyết công việc
b.Thiếu cân nhắc,chín chắn
c Nổi nóng, cãi vã, gây gổ khi gặp những
việc mình không vừa ý
d Hoang mang sợ hãi ,chán nản trước khó
khăn
e Sa ngã, bị cám giỗ, bị lợi dụng
f Nói tục chửi bậy, xử sự thiếu văn hoá
- Hs trả lời GV chốt lại các ý
? Em hãy nêu những biểu hiện của đức tính
tự chủ ?
- Thái độ bình tĩnh tự tin.Biết tự điều chỉnh
hành vi của mình,biết tự kiểm tra,đánh giá
bản thân mình
? Những câu ca dao tực ngữ, danh ngôn nào
nói về tính tự chủ ?
Hs : đọc tư liệu đã chuẩn bị sẵn ở nhà
? Có đức tính tự chủ sẽ có tác dụng gì?
-Tự chủ là một đức tính quí giá
- Có tính tự chủ con người sống đúng đắn,
cư xử có đạo đức,có văn hoá
- Tính tự chủ giúp con người vượt qua khó
khăn, thử thách và cám dỗ
? Ngày nay, trong thời kì cơ chế thị trường,
tính tự chủ có còn quan trọng không, vì sao?
II Nội dung bài học
1.Thế nào là tự chủ?
-Tự chủ là làm chủ bản thân
Người biết tự chủ là người làm chủ được suy nghĩ, tình cảm, hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh,điều kiện của cuộc sống
2 Biểu hiện của đức tính tự chủ
-Thái độ bình tĩnh tự tin Biết tự
điều chỉnh hành vi của mình, biết
tự kiểm tra,đánh giá bản thân mình
3.Ý nghĩa của tính tự chủ
-Tự chủ là một đức tính quí giá
- Có tính tự chủ con người sống đúng đắn, cư xử có đạo đức,có văn hoá
- Tính tự chủ giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách và cám dỗ
Trang 6Ví dụ minh hoạ?
- Hs trả lời GV lấy ví dụ, nhận xét và kết
luận
? Rèn luyện tính tự chủ như thế nào?
Gv gợi ý học sinh tự nêu ra các biện pháp
Gv chốt lại :
->Tính tự chủ rất cần thiết trong cuộc sống
Con người luôn phải có sự ứng xử đúng đắn,
phù hợp.Tính tự chủ giúp con người tránh
được những sai lầm không đáng có, sáng suốt
lựa chọn cách thức thực hiện mục đích cuộc
sống của mình.Trong xã hội,nếu mọi người
đều biết tự chủ,biết xử sự như những người
có văn hoá thì xã hội sẽ tốt đẹp hơn
4 Rèn luyện tính tự chủ như thế nào?
- Suy nghĩ kĩ trước khi nói và hành động
- Xem xét thái độ, lời nói, hành động, việc làm của mình đúng hay sai
- Biết rút kinh nghiệm và sửa chữa
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Hoạt động 4: Thực hành hướng dẫn luyện tập những nội dung kiến thức đã học
- Mục tiêu: Giúp học sinh củng cố lại kiến thức của toàn bài
HS biết thực hành vận dụng xử lí tình huông rèn luyện cách ứng xử có văn hóa
- Thời gian: 10 phút.
- Phương tiện, tư liệu: Câu hỏi, tình huống, câu chuyện
- Phương pháp: thảo luận nhóm, trình bày sản phẩm
Kĩ thuật: động não, trình bày một phút
Hoạt động 3
? HS đọc y/c BT 1 ?
HS trình bày 1 phút HS khác nhận xét
GV chốt kết quả
? HS đọc y/c BT 2 ?
HS : Sưu tầm và kể
? HS đọc y/c BT 3 ?
GV gọi HS xử lí tình huống
? HS đọc y/c BT 4 ?
III Bài tập
Bài tập 1: đồng ý với những ý kiến: a, b,d, e => đây là biểu hiện của tính tự chủ
Bài tập 2:
HS tự kể Bài tập 3:
- Hằng là người không tự chủ: đòi mua hết bộ này đến bộ khác
- Em sẽ khuyên Hằng: nên chọn một bộ nào thật vừa ý và mẹ đồng ý thì mua không nên bộ nào cũng thích và đòi mua hết
Bài tập 4
HS tự đánh giá nhận xét hành vi của bản thân
Điều chỉnh, bổ sung giáo án
Trang 7
4 Củng cố(2’)
Bài tập: Tình huống gặp ở trường Nêu cách xử sự phù hợp.
a.Có bạn rủ chơi bài ăn tiền
b.Giờ kiểm tra không làm được bài,bạn bên cạnh cho chép bài
c.Xe bị hỏng nên em đến trường muộn
-Trả lời cá nhân Cả lớp bổ sung, nhận xét
- Gv bổ sung nhận xét:
->Tự chủ là đức tính quúi giá Nếu như mỗi chúng ta ai cũng có đức tính tự chủ thì mọi công việc được giao đều hoàn thành tốt đẹp, mỗi cá nhân sẽ góp phần xây dựng gia đình, xã hội văn minh, hạnh phúc Mỗi HS chúng ta biết tự chủ sẽ trở thành những con ngoan,trò giỏi, truờng lớp chúng ta sẽ luôn là môi trường trong sạch,văn minh, lịch sự
5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị bài sau(3’)
- Học bài và làm các bài tập còn lại trong SGK
- Xem trước bài “Dân chủ và kỉ luật”
- Sưu tầm các sự kiện,tình huống thể hiện dân chủ và không dân chủ Kỉ luật và không tôn trọng kỉ luật