Ghi nhớ : sgk/ 56 1 đối tượng khác là tuổi trẻ phát sinh ra cần được gọi tên, người ta không sáng tạo ra từ * Lưu ý: Phương thức mới mà ngta dùng từ xuân đã có để gọi tên chuyển nghĩa [r]
Trang 1Ngày soạn: 26/9/2021 Tiết 16
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Bước đầu làm quên với thể loại truyện kì
- Cảm nhận được giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và sáng tạo nghệ thuật củaNguyễn Dữ trong tác phẩm
- Cốt truyện, nhân vât, sự kiện trong tác phẩm truyện truyền kì
- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹptruyện thống của họ
2 Kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để đọc - hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì
- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồngốc dân gian
- Kể lại được truyện
3 Thái độ, tình cảm:
Biết cảm thông với thân phận của người phụ nữ trước cách mạng Đấu tranh bảo
vệ hạnh phúc gia đình
4 Định hướng phát triển năng lực:
Năng lực tù học, sử dụng ngôn ngữ giao tiếp, giải quyết vấn đề.
*Năng lực chuyên biệt: thưởng thức cảm thụ văn học( cảm nhận về nhân vật, chitiết nghệ thuật trong tác phẩm)
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Lập kế hoạch dạy học, phiếu học tập cho HS, bài tập, tài liệu thamkhảo
2 Học sinh: Soạn văn, đọc trước bài
III Phương pháp, kĩ thuật:
- PP: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận
- KT: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Em nhận biết được điều gì từ văn bản “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em” ? Còn là trẻ em để nhận đc sự quan tâm giúp đỡ của người lớn thì em phải làm gì?
3 Bài mới :
A Hoạt động khởi động:
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
- Phương pháp : Vấn đáp, thuyết trình
Trang 2- Thời gian : 2 phút
? Em đã từng đến Hà Nam chưa?
? Nêu một vài nét nổi bật của vùng quê này?
* HS: trả lời
* GV: Ngày nay ở xã Chân Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam vẫn còn đền thờ
Vũ Nương bên sông Hoàng Giang Vậy Vũ Nương là người ntn ta sẽ vào bài hômnay
B Hoạt động hình thành kiến thức:
- Mục tiêu : HS nắm được vài nét về tác giả, thể loại và xuất xứ của văn bản HS
đọc, kể tóm tắt, nắm được vị trí, thể loại, bố cục và phương thức biểu đạt của bài
HS nắm được Những phẩm chất của nhân vật Vũ Nương
- Phương pháp/kĩ thuật dạy học: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình,
so sánh đối chiếu, trình bày đọc diễn cảm; động não
- Thời gian : 32 phút
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả
Nguyễn Dữ?
- Nguyễn Dữ sống ở thế kỷ XVI: giai đoạn CĐPK
đang ở đỉnh cao thịnh vượng bắt đầu suy yếu Các
tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh-Mạc gây loạn lạc
liên miên Thân sinh ông đỗ tiến sĩ Bản thân ông
là học trò xuất sắc của Nguyễn Bỉnh Khiêm, chịu
ảnh hưởng của thày Ông làm quan một năm -> ở
ẩn -> gần gũi với thôn quê và người lao động Tác
phẩm của ông luôn quan tâm đến XH và con
người, phản ánh số phận con người, chủ yếu là
người phụ nữ Nhờ đó mà Nguyễn Dữ mở đầu
cho CN nhân văn trong XH trung đại Thông qua
số phận nhân vật, Nguyễn Dữ đi tìm giải đáp xã
hội: Con người phải sống ra sao để có hạnh phúc?
Làm thế nào để nắm bắt hạnh phúc? Hạnh phúc
tồn tại ở thế giới nào? Cõi tiên, cõi trần, thế giới
bên kia? Nguyễn Dữ đưa ra nhiều giả thiết nhưng
tất cả đều bế tắc Đó là thông điệp cuối cùng ông
để lại cho người đời qua hình tượng NT của
"Truyền kì mạn lục" Ông là người đầu tiên dùng
thuật ngữ" đặt tên cho tác phẩm của mình Ông
được coi là cha đẻ của loại hình truyền kì Việt
Nam
? Truyền kỳ là gì?
- Một loại văn xuôi tự sự viết bằng chữ Hán, cốt
truyện có thể dựa vào truyện dân gian nhưng các
tác giả đã gia công sáng tạo khá nhiều về tư tưởng,
cốt truyện, nhân vật, tình tiết, lời văn (biền
I Tìm hiểu chung văn bản:
1 Tác giả:
- Sống ở thế kỉ XVI (thời Lê – Mạc) quê huyện Trường Tân (Thanh MiÖn - H¶i D-
¬ng) Ông có những đóng góp lớn cho nền văn học trung đại nước nhà
- Học rộng, tài cao, nhân cách thanh cao
2 Văn bản:
Là truyện thứ 16 trong
số 20 truyện của
“Truyền kì mạn lục”
Trang 3ngẫu), đặc biệt là sự kết hợp giữa yếu tố hoangđường kì ảo từng lưu truyền trong dân gian(truyền kì) với những truyện thực trong xã hội vớinhững cuộc đời, số phận của con người Việt Namthời trung đại.
? Truyền kỳ có phải là truyện dân gian không?
- Không phải, là một thể loại tác giả mượn nhữngchuyện có sẵn trong dân gian của các nước, sắpxếp các chi tiết bồi đắp thêm cho đời sống nhânvật xen kẽ những yéu tố kì ảo Bởi thế truyện dùcó ma, quỷ, thần tiên nhưng mạch chính vẫn lànhững chuyện thực, trần thế
? Em hiểu như thế nào về “Truyền kỳ mạn lục” ?
- Ghi chép tản mạn những điều kỳ lạ , có yếu tố hoang đường lưu truyền trong dân gian “Truyền
kì mạn lục” là loại văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ
- GV hướng dẫn đọc văn bản, đọc một đoạn (đọcdiễn cảm chú ý, phân biệt các đoạn tự sự và nhữnglời đối thoại)
- GV: gọi h/s đọc, có nhận xét
? Hãy kể tóm tắt lại truyện ?
- ở huyện Nam Xương (Hà Nam) có nàng Vũ ThịThiết xinh đẹp, nết na, lấy chàng Trương nhà giàu,có tính hay ghen Trương Sinh phải xa nhà đi lính,
Vũ Nương một tay quán xuyến việc nhà, lo tang
mẹ chồng, nuôi dạy con thơ, một lòng chung thuỷchờ chồng Gần hai năm sau, Trương Sinh trở về,trong câu chuyện vô tình với Bé Đản về mộtngười đàn ông đêm nào cũng đến nhà với mẹ nó.Chàng nổi máu ghen, mắng nhiếc vợ thậm tệ, rồiđánh đuổi đi, khiến nàng phẫn uất chạy ra bếnHoàng Giang tự vẫn Khi hiểu ra nỗi oan của vợ,chàng đã lập đàn giải oan ở bờ sông, nàng chỉ ngồikiệu hoa ẩn hiện giữa dòng, nói vọng vào lời từbiệt rồi biến mất
Trang 4? Nêu vị trí của văn bản trong tác phẩm?
- Đây là thiên truyện thứ 16 trong tập “Truyền kỳ
mạn lục” kể về bi kịch gia đình ở Nam Xương có
dòng sông Hoàng Giang vào cuối thế kỷ 14, đầu
thế kỷ 15, một thời loạn lạc đầy biến động
- Truyện có nguồn gốc từ truyện cổ tích: Vợ
chàng Trương (truyện cổ tích Việt Nam).
- Được tác giả sáng tác thành truyện truyền kì chữ
Hán: “Chuyện người con gái Nam Xương”
? Xác định thể loại của văn bản ?
? Nêu đặc điểm của thể “Truyền kì” ?
- Kết hợp yếu tố hoang đường kì lạ với hiện thực
trong xã hội phong kiến thời trung đại
? Truyện kể về ai ? Kể về sự việc gì ?( Nêu đại ý
của truyện?)
-> Câu chuyện kể về số phận oan nghiệt của một
người phụ nữ có nhan sắc, đức hạnh dưới chế độ
phong kiến, chỉ vì một lời nói ngây thơ của đứa trẻ
mà bị nghi ngờ, sỉ nhục , phải tự kết liễu đời mình
để giải tỏ tấm lòng trong sạch Tác phẩm cũng thể
hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân : người tốt,
bao giờ cũng được đền trả xứng đáng, dù chỉ là ở
một thế giới huyền bí
? Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
- Ngôi thứ ba
? Truyện chia làm mấy phần? Nội dung của
từng phần ?
- Phần 1: Từ đầu đến “ cha mẹ đẻ ḿình” : Cuộc
hôn nhân giữa Trương Sinh và Vũ Nương, sự xa
cách v́ chiến tranh và phẩm hạnh của Vũ Nương
khi xa chồng
- Phần 2 : Tiếp theo đến “nhưng việc trót đã qua
råi” : Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của Vũ
Nương
- Phần 3 : Đoạn c ̣òn lại : Cuộc gặp gỡ giữa Phan
Lang và Vũ Nương trong động Linh Phi
Vũ Nương được giải oan
Thể loại : Truyền kì một thể loại văn xuôi
-tự sự có nguồn gốc từ Trung Quốc
- Bố cục : 3 phần+ Phần 1: từ đầu đến
“ cha mẹ đẻ mình” + Phần 2 : Tiếp theo đến “nhưng việc trót
đã qua råi”
+ Phần 3 : Đoạn còn lại
? Nhân vật chính của truyện là ai?
? Phần đầu truyện,Vũ Nương được giới thiệu
như thế nào?
- Một phụ nữ đẹp người, đẹp nết -> Trương Sinh
vì mến dung hạnh đã đem một trăm lạng vàng
cưới về Đó cũng là mẫu người phụ nữ trung đại
? Nhận xét của em về cách giới thiệu của t/g?
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Nhân vật Vũ Nương:
a Khi ở nhà: Thuỳ
mị, nết na, tư dung tốt
Trang 5-> Làm tăng ý nghĩa thật cho câu chuyện.
? Qua lời giới thiệu của t/g em thấy Vũ nương là
người ntn?
? Phẩm chất của Vũ Nương được thể hiện qua
những tình huống truyện nào?
- Trong cuộc sống vợ chồng, khi tiễn chồng đi
lính, khi xa chồng, khi bị chồng nghi oan
* Khi lấy chồng
? Trong h/c xã hội phong kiến lúc bấy giờ
nàng phải chịu cuộc hôn nhân ntn? Em có
suy nghĩ gì về cuộc hôn nhân đó?
- Hôn nhân sắp đặt, mua bán bằng tiền
- Dự báo trước những sóng gió trong gia đình,
và người gặp oan khiên sẽ là Vũ Nương
- Qua các tình huống:
? Chồng vũ Nương được giới thiệu là người thế
nào ?
-> Ít học lại có tính hay ghen, đa nghi
? Em có nhận xét gì về cuộc hôn nhân giữa
Trương Sinh và Vũ Nương?
? Với người chồng ít học lại đa nghi, hay ghen,
Vũ Nương đã cư xử như thế nào ?
- > Giữ gìn khuôn phép…, vợ chồng không thất
hòa
? Qua phân tích ta nhận thấy Vũ Nương là
người vợ ntn?
GV : Hạnh phúc gia đình được nàng cố gắng vun
đắp song cũng bị chia sẻ bởi chiến tranh Chồng
nàng tuy con nhà giàu nhưng ít học nên phải đi
lính Trong lúc tiễn chồng, lần nữa đức hạnh của
người phụ nữ này lại được bộc lộ
* Điều chỉnh, bổ sung:
C Hoạt động luyện tập:
- Mục tiêu : HS vận dụng kiến thức vào bài tập thực hành
- Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm,
Trang 6- Thêi gian : 2 phút
Hướng dẫn h/s viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về thân phận người phụ
nữ trong xã hội phong kiến
* Điều chỉnh, bổ sung:
………
………E
Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
- Mục tiêu : HS mở rộng liờn hệ nội dung bài học
- Phương pháp : vấn đáp, khái quát hoá, hệ thống hoá, liên hệ
- Về học nắm nd bài và đọc, tóm tắt văn bản
- Soạn kĩ vb để giờ sau học tiếp
V.RKN:………
Ngày soạn: 26/9/2021
Ngày giảng:
Tiết 17: Văn bản
CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (Tiếp)
- Tiếp tục tìm hiểu về nhân vật Vũ Nương và Trương Sinh
- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện
2 Kĩ năng:
- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồngốc dân gian
- Kể lại được truyện
3 Thái độ, tình cảm:
- Thông cảm với thân phận của người phụ nữ trước cách mạng Đấu tranh bảo vệ hạnh phúc gia đình
4 Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tự học, sử dụng ngôn ngữ giao tiếp,
giải quyết vấn đề
Trang 7*Năng lực chuyên biệt: thưởng thức cảm thụ văn học( cảm nhận về nhân vật, chitiết nghệ thuật trong tác phẩm).
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Lập kế hoạch dạy học, máy chiếu, phiếu học tập cho HS, bài tập
bổ sung, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài mới theo hướng dẫn của giáo
viên
III Phương pháp, kĩ thuật:
- PP: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận
- KT: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ
IV Tiến trình lên lớp:
1 ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ:
Tóm tắt VB: Chuyện người con gái Nam Xương
3 Bài mới :
A Hoạt động khởi động:
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
- Phương pháp : Vấn đáp, thuyết trình
B Hoạt động hình thành kiến thức:
- Mục tiêu : HS nắm được giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản, nhận thức được
giá trị của người phụ nữ trong các thời đại
- Phương pháp/ kĩ thuật dạy học: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình,
so sánh đối chiếu; động não, thảo luận nhóm
- Thời gian : 32 phút
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
* Chú ý vào SGK
? Vũ Nương đã nói những gì với chàng
Trương trong buổi tiễn chồng đi lính?
- HS dựa vào sgk/ 44
? Nhận xét giọng điệu của Vũ Nương khi nói
với chồng?
- Đằm thắm, thiết tha, dịu dàng
? Cảnh chia ly này ta đã từng thấy trong vb
I Tìm hiểu chung văn bản:
II Đọc- hiểu văn bản:
Trang 8-> “ Chinh phụ ngâm khúc” của Đoàn Thị
Điểm
? Hãy đọc 1 số câu?
“ Chàng thì đi cõi xa mưa gió
Thiếp lại về buồng cũ chiếu chăn
Đoái trông theo những cách ngăn
Trông màu mây biếc, trải ngàn núi xa”
* GV: liên hệ lịch sử
? Em thấy Vũ Nương có thái độ, tình cảm,
ước nguyện như thế nào trong lời tiễn chồng
?
- Bày tỏ nỗi lo lắng, nhớ nhung
- Không mong vinh hiển, áo gấm phong hầu,
đoạn văn này?
- Câu văn nhịp nhàng theo lối biền ngẫu,
những hình ảnh ước lệ, điển tích
? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của
Vũ Nương khi xa chồng?
- Ngày qua tháng lại, không thể nào ngăn
được
- VN buồn nhớ chồng nơi biên ải mong muốn
có ngày hội ngộ -> cách nói ước lệ bằng hình
ảnh thiên nhiên quen thuộc.-> Nỗi buồn của sự
cô đơn
? “Bướm lượn, mây che” chỉ cảnh sắc
th/nhiên Song những chi tiết đó còn có ý
nghĩa gì khác?
-> Chỉ sự chôi chảy của (t) luôn tác động đến
nỗi mong chờ, nhớ nhung của nàng
? NT đặc sắc? -> Hình ảnh ước lệ
? Vậy em nhận biết thêm đức tính nào ơ Vũ
Nương ?
* GV: Bên cạnh nỗi buồn đó thì Vũ Nương
cũng được an ủi bởi một niềm vui lớn : Sinh
được một bé trai và đặt tên con là Đản
? Là người mẹ, Vũ Nương đã thể hiện tình
cảm ntn đối với con?
- Sinh con nuôi con một mình
- Người vợ dịu hiền, yêuchồng, không tham vinh hoaphú quý
Trang 9-> Một người mẹ dịu hiền đảm đang
? Với mẹ chồng, Vũ Nương có cách đối xử
ra sao ?
- Chăm sóc mẹ chồng ân cần, dịu dàng, chân
thành như với mẹ đẻ, hết sức thuốc thang, lễ
bái thần phật, lấy lời ngọt ngào khôn khéo
- Vũ Nương là người phụ nữ thuỷ chung, yêu
thương chồng hết mực, là người mẹ hiền, dâu
thảo, là người phụ nữ hiền
thục, nết na, tình nghĩa vẹn cả đôi bề
- Với ba tư cách: một người vợ, một người con
dõu, một người mẹ, Vũ Nương đã nêu cao
phẩm hạnh người phụ nữ Việt Nam: đảm
đang, giàu tình thương yêu, thuỷ chung, nhân
hậu đáng được ngợi ca
- Một người phụ nữ đẹp người đẹp nết như thế
rất đáng được hưởng 1 c/s hạnh phúc Nàng
xứng đáng được chồng ghi nhận công lao
Song ngày chồng trở về - cái ngày nàng rất
mong mỏi lại là ngày “Đất bằng nổi sóng”
? Chiến tranh kết thúc, Trương Sinh trơ về,
không khí gia đình ntn?
- Mẹ chàng đã mất
- Không vui, đượm vẻ ngậm ngùi
? Cách kể chuyện của t/g có gì đặc biệt?
-> Sắp xếp khéo léo, chi tiết bất ngờ
? Trương Sinh ra thăm mộ mẹ Điều bất ngờ
gì đã xảy ra ?
- Lời nói của bé Đản (sgk/ 45 )
? Câu nói đó tác động đến Trương Sinh như
- Vốn bản tính ít học lại hay đa nghi
- Điều này rất phù hợp với tính cách của
Trương Sinh như đã giới thiệu ở phần đầu
Với một người ít học, những lời vô lí của con
- Là người con dâu hiếu thảochu toàn
-> Đức hạnh, nhân hậu
e Nỗi oan khuất của Vũ Nương:
+ Chiến tranh liên miêm làm
vợ chồng ly tán
Trang 10trẻ đã trở thành có lí để bùng nổ cơn ghen.
? Khi ghen tuông, Trương Sinh đã làm gì ?
- La um lên cho hả giận -> Mắng nhiếc ->
đánh đuổi vợ đi
- Không cho vợ một cơ hội để thanh minh
- Hàng xóm khuyên giải chàng cũng không
nghe
-> Lối cư xử của con người này thật thô bạo,
độc đoán, mù quáng, tàn nhẫn
* HS thảo luận:
- Hình thức: nhóm nhỏ theo bàn.
- Nội dung: Kẻ gây ra oan trái cho Vũ
Nương là ai ?
( Đứa trẻ, cái bóng hay Trương Sinh ?)
- Thời gian: 3p
* HS: thảo luận, ghi kết qủa vào phiếu học tập
* GV: gọi đại diện trình bày
* GV: chốt
? Kẻ gây ra oan trái cho Vũ Nương lại chính
là người mà nàng tôn thờ, yêu thương Em
nghĩ gì về điều này ?
- Đó là điều thật xót xa, cay đắng, tủi cực (cho
Vũ Nương), đáng xấu hổ, nhục nhã (cho
Trương sinh)
? Tại sao là nỗi oan mà Vũ Nương không
thanh minh được?
-> Lời nói đc nói ra từ miệng trẻ
? Nhận xét của em về cách dãn truyện của
t/g?
-> Khéo léo, cài tình tết gây tính kịch tài tình
Một sự song trùng thật kì ảo ngạc nhiên
? Bị chồng nghi oan Vũ Nương đã làm gì?
- Trước những hành động đó của chồng Vũ
Nương đã dùng lời nói chân thành để giãi bày
- Khẳng định tấm lòng trinh bạch, thanh minh
cho mình mong chồng hiểu và rõ nguyên cớ
-Vũ Nương đã dùng lời nóichân thành để giãi bày lòngmình Không được nàng đãtìm đến cái chết để cởi bỏoan trái cho mình Khẳngđịnh tấm lòng trinh bạch,ngay thẳng
Trang 11- Xin trời đất chứng giám cho mình.
? Từ những lời nói đó, em thấy được tâm
trạng nào của nàng ?
- Bất ngờ -> đau đớn -> Tuyệt vọng tìm đến
cái chết
? Vũ Nương đến với cái chết ra sao ?
- Nàng tắm gội chay sạch
- Ra bến Hoàng Giang
-> Vũ Nương đau đớn, không còn cách nào
khác, nàng đành mượn con sông quê để bày tỏ
tấm lòng, dòng sông quê hương đã dang rộng
vòng tay để đón nhận nàng
? Ở phần truyện này t/g có dùng mạch văn
tự sự nữa không?
? Có mấy lời thoại? Ý nghĩa của từng lời
thoại?
-> Có 3 lời thoại (SGV T46)
* HS thảo luận:
- Hình thức: nhóm nhỏ theo bàn.
- Nội dung: Có người cho rằng Vũ Nương tự
tử là dại; có ý kiến lại cho rằng đó là sự giải
thoát duy nhất để giữ trọn phẩm giá Ý kiến
của em?
- Thời gian: 3p
* HS: thảo luận, ghi kết qủa vào phiếu học tập
* GV: gọi đại diện trình bày
* GV: chốt
-> Đây không phải là hành động bột phát Lúc
đầu Vũ Nương bất ngờ, hỏi để tìm cơ hội
thanh minh, khi biết không thể cứu vãn được
tình thế
-> nàng đã tự tử Dù có sự tuyệt vọng song ta
vẫn thấy có sự chỉ đạo của lý trí
? Cái chết của Vũ Nương nói lên điều gì về
nhân cách con người Vũ Nương và số phận
người phụ nữ trong XHPK?
- Nhân cách trong sạch, ngay thẳng, cao
thượng
- Số phận không được yêu thương, bênh vực,
bị đầy đọa, đối xử bất công, không thể có hạnh
phúc
-> Lên án chế độ phong kiến bất công, ngang
trái xem trọng quyền uy người đàn ông
? Theo em, tấm thảm kịch này có thể tránh
được không? Vì sao?
-> Lên án chế độ phong kiếnbất công, ngang trái
Trang 12- HS tự bộc lộ.
? Theo em những nguyên nhân nào dẫn tới
cái chết của Vũ Nương?
- Cuộc hôn nhân giữa Vũ Nương và Trương
Sinh có phần không bình đăng dưới chế độ
phụ quyền gia trưởng phong kiến
- Thật xót xa,Vũ Nương không thể ngờ tác
nhân phá hoại đời mình lại nằm ngay trong lời
nói ngây thơ hồn nhiên của con trẻ
- TS là nguyên nhân trực tiếp gây ra cái chết
cho Vũ Nương song chính chàng cũng là nạn
nhân của bi kịch này bởi chàng là sản phẩm
của XHPK Nam quyền, xã hội sản sinh ra
những kẻ luôn cho mình quyền quyết định tất
cả mọi việc, có quyền được đối xử thô bạo, áp
đạt với vợ
- Do chiến tranh, không có chiến tranh Vũ
Nương đã không phải xa chồng để dẫn đến sự
hiểu lầm của chồng khi trở về
- Do Vũ Nương, (mặc dù ta hiểu tìm đến cái
chết là do Vũ Nương không còn cách nào
khác) song lấy cái chết để giải quyết mọi việc
là tiêu cực
? Cái chết của Vũ Nương đã tố cáo điều gì?
-> Tố cáo sự vũ phu, ghen tuông mù quáng
của người chồng Đồng thời cũng gián tiếp lên
án chiến tranh phong kiến
? Những nét nghệ thuật đặc sắc nào được sử
- Cách mở nút đơn giản nhưng càng tăng thêm
tính bi kịch bởi câu nói hồn nhiên của bé Đản
- Hoá ra tác nhân gây tan nát hạnh phúc gia
đình lại nằm ngay trong cái bóng, nằm ngay
trong tình yêu thương Quả là bi kịch
GV: Thực ra truyện có thể kết thúc khi TS
g Cuộc trở về dương thế:
Trang 13hiểu được nỗi oan của vợ thì đã muộn nhưng
Nguyễn Dữ đã sáng tạo thêm phần kết của câu
chuyện
? Hãy tóm tắt phần truyện kể về việc Vũ
Nương được giải oan ?
? Chi tiết: Vũ Nương sống dưới thủy cung
nhưng vẫn nhớ về g/đ Mặc dù bị chồng nghi
oan chứng tỏ phẩm giá gì ơ nàng?
->Bao dung, vị tha, nặng lòng với g/đ.
? Cái tài của Nguyễn Dữ trong việc xây dựng
phần kết câu chuyện là gì?
- NT tg tượng, xây dựng những yếu tố kỳ ảo
kết hợp với những yếu tố có thật.=> Tạo sự
khác biệt với truyện thần thoại
? Vậy đâu là yếu tố kì ảo, đâu là yếu tố thực?
* Yếu tố kì ảo:
- Phan Lang nằm mộng -> thả rùa
- Phan lang lạc vào động rùa của Linh Phi
được đãi yến, gặp Vũ Nương - được linh phi
rẽ rước đưa về dương thế
- Vũ Nương đưa trâm cho Phan Lang mang về
cho Trương Sinh
- Hình ảnh Vũ Nương hiện ra khi Trương Sinh
lập đàn giải oan
- HS tìm thêm chi tiết sgk/ 46, 47
? Yếu tố kì ảo có tác dụng gì? Lối kết hợp
giữa yếu tố ảo - thực?
- Yếu tố kỳ ảo : Truyện sinh động, hấp dẫn,
tạo màu sắc truyền kì cho câu chuyện, tạo
không khí cổ tích dân gian, thiêng liêng hóa sự
trở về của Vũ Nương
- Hai yếu tố này đan xen làm cho thế giới kỳ
ảo lung linh, mơ hồ trở nên gần với cuộc đời
thực làm tăng độ tin cậy
? Việc đưa yếu tố kì ảo vào câu chuyện có ý
nghĩa gì ?
* ý nghĩa : Đặt ra 3 vấn đề.
- Sự minh oan (đền đáp), làm hoàn chỉnh thêm
một nét đẹp vốn có của nhân vật Vũ Nương: ở
hiền gặp lµnh
- Thể hiện tính truyền kì: yếu tố hoang đường,
thần linh, ma quái (Kết thúc có hậu cho tác
phẩm: thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân
ta về sự cụng bằng cho cuộc đời: người tốt dù
có trải qua oan khuất, cuối cùng sẽ được minh
- Hoàn thiện nét đẹp của Vũ Nương
- Tạo nên một kết thúc có hậu
Trang 14oan ).
- Kết thúc ngầm chứa một bi kịch: VN trở lại
trần thế uy nghi, loang loáng nhưng mờ nhạt
-> là một chút an ủi cho người bạc phận, hạnh
phúc thực sự đã mất đi thì không bao giờ tìm
lại được: Chàng Trương phải trả giá cho hành
động của mình
? Trong những yếu tố kì ảo trên, yếu tố nào
làm em lí thú nhất ? Tại sao?
? Sự trơ về của VN được miêu tả chủ yếu
qua các lời nói của nàng Vũ Nương đã nói
những gì với TS?
- 4 chuỗi lời nói
? Qua những lời nói ấy cho thấy p/c đáng
quý nào ơ Vũ Nương?
- Độ lượng, thủy chung, ân nghĩa, tha thiết với
hạnh phúc gđ
? Một người có phẩm chất tốt đẹp, khó khăn
hạnh phúc gđ như Vũ Nương đã từ chối
cuộc sống nhân gian Điều đó cho ta hiểu gì
về hiện thực c/s và hạnh phúc của người phụ
nữ dưới chế độ phong kiến?
- Hiện thực cuộc sống áp bức bất công, những
con người bé nhỏ, đức hạnh không thể tự bảo
vệ được hạnh phúc chính đáng của mình
? Thái độ của Nguyễn Dữ trước số phận của
Vũ Nương?
- Người đọc cùng Nguyễn Dữ ngậm ngùi
thương xót cho số phận Vũ Nương đồng thời
phê phán sự ghen tuông mù quáng của TS
? Số phận của người phụ nữ xưa được đề
cập tới trong nhiều tác phẩm Hãy lấy một ví
dụ mà em đã được học để minh hoạ Từ đó
liên hệ với h/ả người phụ nữ trong xã hội
ngày nay
- Thị Kính trong “Quan Âm Thị Kính” => đều
phải chịu oan trái
- GV liên hệ đến Kiều sẽ học trong tiết sau
* Điều chỉnh, bổ sung:
………
………
C Hoạt động luyện tập:
- Mục tiêu : HS vận dụng kiến thức đã học để thực hành làm bài tập
Trang 15- Phương pháp : Thuyết trình, nêu và giải quyết v/đề
E Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
- Mục tiêu : HS mở rộng liên hệ nội dung bài học
- Phương pháp : vấn đáp, khái quát hoá, hệ thống hoá, liờn hệ
Tiết 18: Văn bản
CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (Tiếp)
- Tiếp tục tìm hiểu về nhân vật Trương Sinh
- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện