Kiến thức: Sau khi hoàn thành bài học, HS cần: - Miêu tả và hiểu được tác dụng của phòng tuyến trên sông Như Nguyệt - Trình bày được những nét chính về cuộc tấn công xâm lược nước ta của[r]
Trang 1Tuần: 08 Ngày soạn: 05/10/ 2016
Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075-1077) (TIẾT 2)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Sau khi hoàn thành bài học, HS cần:
- Miêu tả và hiểu được tác dụng của phòng tuyến trên sông Như Nguyệt
- Trình bày được những nét chính về cuộc tấn công xâm lược nước ta của nhà Tống và cuộc kháng chiến chống Tống của quân dân nhà Lý
2
Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng tự hào về tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân
- Sự thông minh, sáng tạo của nhân dân ta trong cách đánh giặc
3 Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng vẽ bản đồ, lược đồ, dùng bản đồ trong việc học và trả lời bài cũ
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần 2 (1075-1077)
Máy chiếu
2 Học sinh:
SGK, dụng cụ học tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Ổn định: 7A1……… 7A2……… 7A3………
7A4……… 7A5……….7A6………
1 Kiểm tra bài cũ:
- Dựa vào lược đồ trình bày lại cuộc tiến công để phòng vệ ? Ý nghĩa ?
- Vì sao nói cuộc tấn công vào đất Tống năm 1075 của nhà Lý là cuộc tấn công để phòng vệ chứ không phải là cuộc tấn công để xâm lược?
2.Giới thiệu bài mới:
Như chúng ta đã biết, tháng 10 – 1075 quân ta tiến công vào đất Tống và nhanh chóng hạ được các nơi tập trung quân lương của nhà Tống Sau đó , Lý Thường Kiệt cho rút quân về nước, gấp rút chuẩn bị cho cuộc kháng chiến Vậy cuộc kháng chiến diễn ra như thế nào?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu kháng chiến bùng nổ
? Sau khi rút quân về nước, quân ta đã chuẩn bị như
thế nào để đối phó với quân xâm lược?
HS(yếu): dựa vào SGK, trả lời đọc “ các tù trưởng…
thủy binh địch”
GV: chuẩn kiến thức
? Tại sao ta xây dựng các phòng tuyến ở các vị trí
chiến lược ở biên giới?
HS: dự đoán nơi quân xâm lược nhất định sẽ đi qua
? Tại sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt
II GIAI ĐOẠN THỨ 2 ( 1776 – 1777)
1 Kháng chiến bùng nổ
Sau khi rút quân về nước:
- Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt để
xây dựng phòng tuyến chống giặc
* Miêu tả phòng tuyến Như Nguyệt(SGK)
Trang 2làm phòng tuyến chống quân xâm lược Tống ?
HS: trả lời
GV: dùng lược đồ phòng tuyến sông Như Nguyệt để
miêu tả
? Theo em phòng tuyến Như Nguyệt có tác dụng gì?
HS: ngăn chặn bước tiến công của quân giặc vào
nước ta
- Giáo viên dùng lược đồ cuộc kháng chiến chống
Tống lần 2 để chỉ đường tấn công của quân giặc
? Thất bại ở Ung Châu thái độ của nhà Tống ra sao?
HS: nhà Tống vô cùng tức tối,
? Nhà Tống đã làm gì ?
HS: dựa vào SGK, lược đồ cuộc kháng chiến chống
quân xâm lược Tống lần II, trả lời
+ Đường bộ : Theo hai hướng là Cao Bằng và Lạng
sơn -> Thăng Long
+ Đường thủy : Do Hoà Mâu chỉ huy -> biển Quảng
Ninh để tiếp ứng
GV: cuộc tiến công ồ ạt của quân Tống bị chặn lại bởi
phòng tuyến Như Nguyệt
Cánh quân thủy của giặc bị đạo quân của Lý Kế
Nguyên chặn đánh - > không thể tiến quân vào đất
liền để tiếp ứng
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về Cuộc chiến đấu trên
phòng tuyến Như Nguyệt của quân dân ta
* Giáo viên sử dụng lược đồ “ cuộc chiến đấu tại sông
Như Nguyệt” để tường thuật sự tấn công tuyệt vọng
của quân Tống
+ Tại phòng tuyến sông Như Nguyệt cả 2 bên đều
giữ thế phòng thủ
- Trong thời gian này, Lý Thường Kiệt cho sáng tác
bài thơ thần “Nam Quốc Sơn Hà” hằng đêm cho
người vào đền Trương Hống – Trương Hát ngâm
vang
? Bài thơ Nam Quốc sơn hà nói lên điều gì ?
HS: khích lệ tinh thần chiến đấu của quân ta…,
GV: khẳng định đây là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ
nhất, sau này còn có “Bình Ngô Đại Cáo ” của
Nguyễn Trãi và tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh
Tác dụng làm hoang mang chán nản tinh thần của
giặc
? Sau khi quân giặc hoang mang Lý Thường Kiệt đã
làm gì?
HS: ta phản công
? Em hãy nêu kết quả của cuộc chiến đấu trên sông
Như Nguyệt ?
HS: (yếu): dựa vào SGK, trả lời
+ 1/ 1077, 10 vạn quân Tống do Triệu Tiết
và Quách Qùy chỉ huy qua Lạng Sơn -> Thăng Long
+ Quân thủy do Hoà Mâu chỉ huy tiến vào Vịnh Bắc Bộ -> tiếp ứng
Bị phòng tuyến Như Nguyệt chặn lại, phải đóng quân ở bờ Bắc, quân thủy cũng bị chặn đánh không thể hỗ trợ cho cánh quân bộ
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng
tuyến để tiến xuống phía Nam, nhưng đều bị
ta đẩy lùi nên chán nản, chết dần chết mòn
- Cuối năm 1077, ta vượt sông Như Nguyệt
phản công, quân Tống thua to
- Quân ta chủ động giảng hòa, quân Tống vội chấp nhận và rút quân
Trang 3? Vì sao Lý Thường Kiệt lại cử người đến giảng hoà
với Quách Quỳ?
Đảm bảo mối quan hệ bang giao giữa hai nước,
không làm tổn thương danh dự của nước lớn, đảm bảo
hòa bình lâu dài -> đó là truyền thống của dân tộc ta )
? Em hãy nhận xét về cách kết thúc chiến tranh của
Lý Thường Kiệt?
HS: thảo luận nhóm
Trình bày suy nghĩ của minh, các học sinh còn lại có
thể cùng thảo luận, bổ sung
GV: mục đích kết thúc chiến tranh như vậy của Lý
Thường Kiệt là để không làm tổn hại danh dự của
? Nêu ý nghĩa của chiến thắng trên sông Như
Nguyệt?
HS: bảo vệ nền độc lập của Đại Việt
- Đập tan ý đồ xâm lược nước ta của nhà Tống
? Những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý
Thường Kiệt?
+ Thực hiện chủ trương: Tiến công trước để tự vệ
+ Làm thơ Nam Quốc sơn hà
+ Xây dựng phòng tuyến
+ Chủ động kết thúc chiến tranh
Như vậy Lý Thường Kiệt là một vị anh hùng dân tộc
đã có công tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến
chống Tống lần II giành thắng lợi, một vị tướng chỉ
huy tài năng làm nên một chiến thắng tuyệt vời trong
lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc, để ghi nhớ
công ơn ông nhân dân đã lập đền thờ ông ở nhiều nơi
* Ý nghĩa
- Giữ vững độc lập tự chủ
4 Củng cố:
Sau khi rút quân về nước, Lý Thường Kiệt đã cho chuẩn bị mọi mặt để chống giặc
- Cuộc chiến đấu của quân và dân ta trên phòng tuyến Như Nguyệt đã giành thắng lợi.
- Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống có ý nghĩa gì ? Nêu công lao của Lý Thường
Kiệt
- Bài Tập:
1 Em hãy ngâm bài thơ “ Nam quốc sơn hà” của Lí Thường Kiệt ? bài thơ đó nói lên điều gì ?
2 Hãy nối các niên đại với các sự kiện lịch sử dưới đây cho đúng ?
- Nhà Lý thành lập - Năm 1054
- Đổi tên nước là Đại Việt - Năm 1009
- Tấn công thành Ung Châu - Năm 1100
- Chiến thắng ở Như Nguyệt - Năm 1075
- Năm 1077
- Năm 1200
5 Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Học bài kết hợp Sgk trả lời các câu hỏi trong bài
- Vẽ lược đồ trện chiến tại phòng tuyền Như Nguyệt
- Chuẩn bị bài mới : Xem kĩ các bài đã học ( Phần lịch sử Việt nam ) tiết sau làm bài tập lịch sử
Trang 4IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………