tuần 8 tiết 15,16

TUẦN 8 Ngày Soạn:12/10/2008 , Ngày Dạy: 15/10/2008 Tiết 15: Bài 15: Ngành Giun Đốt – Giun Đất I/ Mục Tiêu:  Mô tả hình dạng ngoài và cách di chuyển của giun đất  Xác định cấu tạo trong

TUẦN 8 Ngày Soạn:12/10/2008 , Ngày Dạy: 15/10/2008

Tiết 15:

Bài 15: Ngành Giun Đốt – Giun Đất

I/ Mục Tiêu:

 Mô tả hình dạng ngoài và cách di chuyển của giun đất

 Xác định cấu tạo trong, trên cơ sở đó biết được cách dinh dưỡng của chúng

 Bước đầu biết về hình thức sinh sản của gin đất

II/ Phương Tiện Dạy Học:

Giáo Viên Chuẩn Bị:

 Tranh cấu tạo ngoài giun đất

 Tranh cấu tạo trong và di chuyển của giun đất

Học Sinh Chuẩn Bị: 1 nhóm 1 con giun đất và vật mẫu mổ sẵn

III/ Hoạt Động Dạy Và Học:

1/ Ổn Định:

2/ Kiểm Tra Bài Cũ: (5 phút)

 Nêu đặc điểm chung của giun tròn

 Tìm 1 số bệnh do giun tròn gây ra

3/ Bài Mới:

giới thiệu: Giun đốt phân biệt với giun tròn ở các đặc điểm : cơ thể phân đốt, mỗi đốt đều có đôi chân

bên, có khoang cơ thể chính thức, chúng gồm các đại diện như: giun đất, rươi, đỉa

Các Hoạt Động Học Tập:

Hoạt Động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài của giun đất và cách di chuyển

5

phút

Gv treo tranh H15.1, H15.2

hướng dẫn hs quan sát hình và

chú thích

Yêu cầu quan sát vòng tơ, lỗ

sinh dục đực, lỗ sinh dục cái, đối

chiếu vật mẫu

Quan sát tranh H15.3, quan sát

giun di chuyển

Đọc thông tin 2, thực hiện lệnh

Sgk

Gv hệ thống các kiến thức

=> rút ra tiểu kết

hs đọc thông tin quan sát tranh phóng to và tiêu bản

Quan sát mẫu vật xác định vị trí của các cơ quan

Quan sát tranh đọc thông tin và làm phiếu học tập

=> đại diện nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét và bổ sung

=> hoàn thiện kiến thức

I/ Cấu Tạo Ngoài Và Di

Chuyển:

 Cơ thể dài, thuôn 2 đầu

 Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ (chi bên)

 Chất nhầy làm da trơn

 Có đai sinh dục và lỗ sinh dục

 Di chuyển bằng cách phình duỗi xen kẽ, vòng tơ làm điểm tựa kéo cơ thể về phía trước

Hoạt Động 2: Tìm hiểu cấu tạo trong

Gv treo tranh cấu tạo trong của

giun đất

Yêu cầu hs quan sát tranh H15.4,

Hs quan sát tranh và mẫu vật mổ sẵn, thảo luận nhóm theo nội dung lệnh sgk

II/ Cấu Tạo Trong:

 Có khoang cơ thể chính thức chứa

phút

H15.5 và quan sát tranh phóng to

thảo luận nhóm theo sgk

So sánh với giun tròn, tìm cơ

quan và hệ cơ quan mới xuất

hiện

 Hệ cơ quan mới của giun đất

có cấu tạo như thế nào?

Gv thống nhất ý kiến các nhóm

và giảng giải 1 số vấn đề:

 Khoang cơ thể chính thức có

chứa dịch -> cơ thể căng

 Thành cơ thể có lớp mô bì

tiết chất nhầy -> da trơn

 Dinh dưỡng thành cơ dày->

nghiền

 Hệ thần kinh tập trung

 Hệ tuần hoàn -> di chuyển

của máu

=> gv bổ sung rút ra kết luận

Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến trả lời câu hỏi

Yêu cầu:

 Tìm hệ cơ quan mới xuất hiện?

 Hệ tiêu hoá như thế nào?

 Hệ thần kinh như thế nào?

=> so sánh mức tiến hoá đại diện nhóm trình bày đáp án ->

nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung => rút ra kết luận

dịch

 Hệ tiêu hoá phân hoá rõ: lỗ miệng -> hầu -> thực quản -> diều -> dạ dày -> ruột tịt -> hậu môn

 Hệ tuần hoàn: mạch lưng, mạch bụng, vòng hầu (tim đơn giản) tuần hoàn kín

 Hệ thần kinh: chuỗi hạch thần kinh, dây thần kinh

Hoạt Động 3: Tìm hiểu dinh dưỡng của giun đất

10

phút

Yêu cầu hs nghiên cứu sgk trao

đổi nhóm, trả lời câu hỏi

 Quá trình tiêu hoá của giun

đất diễn ra như thế nào? Liên

hệ đất xốp?

 Vì sao mưa nhiều, nước ngập

úng, giun đất chui lên mặt

đất?

 Cuốc giun đất, thấy có chất

lỏng màu đỏ chảy ra là gì?

 Tại sao có màu đỏ?

Yêu cầu hs rút ra kết luận

Cá nhân đọc thông tin trang 54 ghi nhớ kiến thức

Trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời

Yêu cầu:

 Nêu được hoạt động tiêu hoá

 Chất lỏng là gì?

Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung

=> rút ra kết luận

III/ Dinh Dưỡng:

 Hô hấp qua da

 Thức ăn -> lỗ miệng -> hầu -> diều -> dạ dày (nghiền nhỏ) -> enzim biến đổi -> ruột -> bãi đưa ra ngoài

 Dinh dưỡng qua thành ruột vào máu

Hoạt Động 4: Sinh sản

Mục Tiêu: Nêu được đặc điểm sinh sản ghép đôi tạo kén chứa trứng của giun đất

5

phút

Yêu cầu hs nghiên cứu sgk, quan

sát H15.6 và trả lời câu hỏi

 Giun đất sinh sản như thế

nào?

Yêu cầu hs tự rút ra kết luận

 Tại sao giun đất lưỡng tính

mà sao khi sinh sản lại ghép

đôi?

hs tự thu nhận thông tin qua sgk

Yêu cầu: miêu tả hiện tượng ghép

đôi Đại diện nhóm trả lời câu hỏi->

nhóm khác nhận xét và bổ sung

=> rút ra kết luận

IV/ Sinh Sản:

 Giun đất lưỡng tính

 Ghép đôi trao đổi tinh dịch tại đai sinh dục

 Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể tạo kén chứa trứng

4/ Củng Cố: (2 phút)

1 học sinh đọc ghi nhớ sgk

IV/ Kiểm Tra Đánh Giá: (5 phút)

 Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi 1,2 sgk

 Đánh dấu X vào  cho câu đúng

1 Giun dất hô hấp bằng

2 Các bộ phận hình thành hệ thần kinh giun đất là

 lưới thần kinh và dây thần kinh  tế bào thần kinh và lưới thần kinh

 dây thần kinh và hạch thần kinh  dây thần kinh và tế bào thần kinh

V/ Hướng Dẫn Về Nhà: (3 phút)

1 Dặn Dò :

 Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2, 3 trang 55 sgk

 Đọc mục “em có biết”

2 Chuẩn bị bài mới :

 Mỗi bàn 2 con giun

 Xem trước bài thực hành mổ giun

    

Ngày Soạn:12/10/2008 , Ngày Dạy: 17/10/2008

Tiết 16:

Bài 16:Thực Hành: Mổ Và Quan Sát Giun Đất

I/ Mục Tiêu:

 Tìm tòi, quan sát cấu tạo trong của giun đất như :

 Sự phân đốt cơ thể, các vòng tơ xung quanh mỗi đốt, đai sinh dục, lỗ sinh dục, các loại lỗ miệng, hậu môn, sinh dục đực, sinh dục cái

 Thực hiện được kỹ thuật mổ, đến thực hiện được cá vết cắt, phanh cơ thể ngập trong nước, tìm tòi nội quan bằng kính lúp và chú thích các kết quả tìm thấy vào hình vẽ có sẵn

II/ Phương Tiện Dạy Học:

Giáo Viên Chuẩn Bị:

 Tranh vẽ: cấu tạo ngoài và trong của giun đất

 Dụng cụ: chậu thuỷ tinh, đồ mổ, lúp tay, lúp bàn, khay mổ, khăn lau

 Mẫu vật: 2 con giun đất

Học Sinh Chuẩn Bị:

 Mỗi nhóm 2 con giun to

 1 chậu nuôi giun trước 1 tuần

III/ Hoạt Động Dạy Và Học:

1/ Ổn Định:

2/ Kiểm Tra Bài Cũ: (5 phút)

Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3/ Bài Mới:

Các Hoạt Động Học Tập:

Hoạt Động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài

phút

Vấn đề 1: cách sử lí mẫu

 Yêu cầu sh nghiên cứu sgk ở

mục trang 56 và thao tác

 Trình bày cách sử lí mẫu

 Kiểm tra mẫu thực hành

-> gv hướng dẫn thêm

cách làm chết giun

Vấn đề 2: xác định vòng tơ, xác

định mặt lưng, bụng để mổ khỏi

hỏng

xác định vị trí các lỗ

hs đọc thông tin -> ghi nhớ kiến thức

làm chết giun bằng cồn este

hs cho giun bò trên giấy bìa, dùng kính lúp quan sát vẽ hình và chú thích cấu tạo ngoài

I/ Quan Sát Cấu Tạo

Ngoài:

Như sgk

Hoạt Động 2: Mổ và quan sát cấu tạo trong

20

phút

Cách mổ: gồm 4 bước

Gv vừa giải thích cách mổ như

sgk vừa tiến hành làm mẫu

Chú ý phải đổ ngập nước làm

nội quan lơ lửng dễ gở, dễ tách

 Quan sát hệ tiêu hoá

 Quan sát hệ thần kinh

Quan sát thao tác của gv đọc sgk và tiến hành mổ theo nhóm

Chú ý tăng cường dùng dụng cụ, kẹp, kéo khi mổ và kim nhọn, lúp khi quan sát

Tìm nội quan, vẽ hình, chú thích

II/ Cách Mổ Và Quan

Sát Cấu Tạo Trong:

Cách mổ: như sgk Quan sát:

 Cơ quan tiêu hoá

 Cơ quan thần kinh 4/ Củng Cố: (5 phút)

 Kết luận chung: gọi đại diện các nhóm trình bày

 Nhận xét thời gian – vệ sinh

IV/ Kiểm Tra Đánh Giá: (2 phút)

 Cho điểm các nhóm

 Chọn nhóm có kết quả đúng đẹp tuyên dương

V/ Hướng Dẫn Về Nhà:

1 Dặn Dò :

Viết bảng thu hoạch theo nhóm

2 Chuẩn Bị Bài Mới :

 Kẻ bảng 1,2 trang 60 vào vở bài tập

 Tìm hiểu 1 số loài giun đốt mà địa phương em có