- Yếu tố thuyết minh khi xuất hiện trong các văn bản tự sự, nghị luận, miêu tả, biểu cảm góp phần làm rõ về nhân vật, sự kiện trong văn bản tự sự, làm sáng rõ cho một luận điểm trong văn[r]
Trang 1- Khái niệm nói quá.
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá ( chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao )
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá
- PP : Qui nạp,thảo luận, vấn đáp, kích thích tư duy( Lớp A)
- PP : Qui nạp, gợi tìm, vấn đáp, thuyết trình, giảng giải, thảo luận( Lớp B)
- HS: Soạn bài
III Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp (1p)
2 Kiểm tra bài cũ ( 4p)
Nêu một số VD về từ ngữ địa phương nơi em ở tương ứng với từ toàn dân
? Nói '' Đêm tháng năm đã
tối và mồ hôi thánh thót như
mưa ruộng cày '' có qúa sự
thật không ?
? Thực chất mấy câu này
nhằm nói điều gì ? ( ý nghĩa
hàm ẩn )
Hs đọc VD
Nói như vậy là qúa sự thật ,phóng đại mức độ của sự việc
1 Ví dụ
- Đêm sáng : đêmtháng 5 rất ngắn
- Ngày tối : ngàytháng 10 rất ngắn
=> Phóng đại về mức độ
- Mồ hôi ruộng cày : mồ hôi ra nhiều ướt đẫm
=> Phóng đại về
Trang 2? Em hiểu thế nào là biện
pháp tu từ nói quá ?
? Hãy so sánh các câu có
dùng phép nói qúa với các
câu tương ứng không dùng
phép nói qúa xem cách nào
hay hơn , gây ấn tượng hơn ?
? Vậy sử dụng phép nói qúa
có tác dụng gì ?
Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK/
102
Tích hợp kỹ năng sống:
Trong giao tiếp hàng ngày
dùng biện pháp tu từ nói quá
có tác dụng gì?
Áp dụng cho lớp A
?Tìm một số câu ca dao , thơ
có sử dụng biện pháp nói
qúa ? Cho biết tác dụng biểu
cảm của biện pháp tu từ ấy ?
- Mồ hôi ruộng cày : mồ hôi ra nhiều ướt đẫm
Là biện pháp tu từ phóng đại mức độ , quy mô , tính chất của sự vật hiện tượng
Các câu dùng phép nói qúa
sẽ sinh động hơn , gây ấn tượng hơn
Hs đọc ghi nhớ
Gây sự chú ý trong giao tiếp
- Gánh cực mà đổ lên nonCòng lưng mà chạy cực còntheo sau
Yêu cầu h/s đọc bài tập Tìm
biện pháp nói quá và giải
thích ý nghĩa của chúng
Đọc yêu cầu bài tập 1
a, '' sỏi đá cũng thành cơn '' : có sự kiên trì , bền bỉ sẽ làm được tất cả
b, '' đi lên đến tận trời '' vết thương chẳng có ý nghĩa gì,không cần phải bận
c, '' thét ra lửa '' : kẻ có quyền sinh quyền sát với người khác
II Luyện tập
Bài 1 Tìm biện pháp nói quá và giải thích
a, '' sỏi đá cũng thành cơn '' : có sự kiên trì , bền bỉ sẽ làm được tất cả
b, '' đi lên đến tận trời '' vết thương chẳng có ý nghĩa gì,
Trang 3Viết một bài văn hoặc làm
một bài thơ có sử dụng biện
pháp nói quá?
Bài 6
Cá nhân lên bảng trình bày
a, Chó ăn đá , gà ăn sỏi
b, Đoàn kết là sức mạnh giúp chúng ta dời non lấp biển
c, Công việc lấp biển , vá trời ấy là công việc của nhiều đời , nhiều thế hệ mới
có thể làm xong
d, Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng
e, Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này
HS tự viết
không cần phải bận
c, '' thét ra lửa '' : kẻ
có quyền sinh quyềnsát với người khác Bài tập 2
a, Chó ăn đá , gà ăn sỏi
b, Bầm gan tím ruột
c, Ruột để ngoài da
d, Nở từng khúc ruột
e, Vắt chân lên cổ.Bài 3 Đặt câu
a, Thúy Kiều có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
b, Đoàn kết là sức mạnh giúp chúng ta dời non lấp biển
c, Công việc lấp biển , vá trời ấy là công việc của nhiều đời , nhiều thế hệ mới có thể làm xong
d, Những chiến sĩ mình đồng da sắt đãchiến thắng
e, Mình nghĩ nát óc
mà vẫn chưa giải được bài toán này Bài 5
Bài 6
Phân biệt nói quá vànói khoác
Trang 4? Phân biệt nói qúa và nói
khoác ?
Thảo luận nhóm Trình bày
Nói qúa và nói khoác đều phóng đại mức độ , qui mô , tính chất của sự vật hiện tượng nhưng khác nhau ở mục đích
+ Nói qúa : là biện pháp tu
từ nhằm mục đích nhấn mạnh , gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm
+ Nói qúa : là biện pháp tu từ nhằm mục đích nhấn mạnh , gây ấn tượng , tăng sức biểu cảm
+ Nói khoác: nhằm giúp cho người nghe tin vào những điều không có thực
Nói khoác còn là hành động tiêu cực
+ Nói khoác: nhằm giúp cho người nghe tin vào những điều không có thực Nói khoác còn là hành động tiêu cực
4 Củng cố ( 3p)
Nói quá là gì? Lấy ví dụ minh họa
5 H ướng dẫn về nhà.( 2p)
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Soạn bài: '' Ôn tập truyện kí Việt Nam ''
IV.Rút kinh nghiệm.
Ngày soạn:7/10/2016
Trang 5- Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện,kí đã học về các phương diện
thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng bài
- Đặc điểm các nhân vật trong tác phẩm truyện
G: Giáo án, các nội dung ôn tập
PP- Thảo luận khắc sâu kiến thức, giải thích, phân tích, tư duy( Lớp A)
PP :gợi tìm, vấn đáp, thuyết trình, giảng giải( Lớp B)
-HS : Lập bảng thống kê trước ở nhà
III Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp.(1p)
2 Kiểm tra bài cũ:(5p)
Hãy nêu những nét chính về nội dung và nghệ thuật trong đoạn trích “Hai
Phươngthứcbiểu đạt
Nộidung chủyếu
Đặc sắcnghệthuậtTôi đi
học ( 1941)
ThanhTịnh(1911-1988)
Truyệnngắn
Tự sựkết hợpvớimiêu tả
và biểucảm
Những
kỉ niệmtrongsáng vềbuổi tựutrường
Ngônngữ tự
sự giàuchấtthơ.Tự
sự kết
Trang 6-Nhận xét.
đầu tiên hợp tả,
biểucảm đặcsắc.Trong
lòngmẹ(1939 )
NguyênHồng(1918-1982)
Hồi kí Tự sự
kết hợpvớimiêu tả
và biểucảm
Nỗi tủicực cayđắng của
bé Hồng
Tình yêuthương
mẹ mãnhliệt của
bé Hồng
-Ngônngữ kểchuyệnchanchứatình yêuthương.-Cáchìnhảnh sosánhgây ấntượng.-Lờivănđượcviếttrongdòngcảm xúcmơnman.Tức
nước
vỡ bờ
(1937)
Ngô TấtTố(1893-1954)
Tiểuthuyết
Tự sựkết hợpvớimiêu tả
và biểucảm
-Vạchtrần bộmặt tàn
ác bấtnhân củaXHPK
-Vẻ đẹptâm hồn,
sự phảnkhángmãnhliệt củachị Dậu
-Khắchọanhânvật.-Ngônngữ kểchuyệnsinhđộngphù hợpvớinhậnvật.Lão
Hạc(1943)
Namcao( 1915-1951)
Truyệnngắn
Tự sựkết hợpvớimiêu tả
-Số phậnđauthương
và phẩm
-Khắchọanhânvật sinh
Trang 7-Thảo luậnnhóm.
-Trìnhbày
Cá nhântrả lời
Hồi Tt- Tr
ký-Ngắn
và biểucảm
chất tốtđẹp củaLão Hạc
-Tấmlòng yêuthươngtrântrọngcủa tácgiả
động,
có chiềusâu tâmlí
-cách kểchuyệnlinhhoạt,hấp dẫn.-Ngônngữ kểgiản dị,tự
nhiên,đậm đà
2 So sánh sự giống và khác nhau về nội dung tư tưởng
và hình thức nghệ thuật của ba văn bản 2, 3, 4:
a Giống nhau:
- Đều là văn tự sự được sáng tác vào thời kì 1930-1945
- Đề tài, chủ đề: Đều lấy đề tài về con người và cuộc sống
XH đương thời của tác giả; đều đi sâu miêu tả số phận cựckhổ của những con người bị vùi dập
- Giá trị tư tưởng: đều chan chứa tinh thần nhân đạo ( yêuthương trân trọng những tình cảm, những phẩm chất đẹp
đẽ, cao quí của con người, tố cáo những gì tàn ác, xấu xa )
- Giá trị nghệ thuật: đều có lối viết chân thực, gần gũi vớiđời sống giản dị, cách kể chuyện, miêu tả người, tâm lí rất
cụ thể, hấp dẫn
b Khác nhau:
-Thể loại: hồi kí - tiểu thuyết - truyện ngắn
-Phương thức biểu đạt : tự sự xen trữ tình, tự sự
3.Trình bày cảm xúc về nhận vật trong các truyện kí đã học:
Nhân vật chị Dậu thể hiện nét đẹp của người phụ nữ VNtruyền thống: dịu dàng, đảm đang yêu thương chồng conhết mực, sẵn sàng hi sinh cho gia đình Trong đoạn tríchtrên chị còn thể hiện tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống
Trang 8?Ba văn bản
khác nhau gì về
thể loại?
3( 9p)
Áp dụng đối với
lớp B
Trong các văn
bản 2,3 và 4 em
thích nhất nhân
vật nào, đoạn
văn nào?
-Trình bày theo gợi ý
cường quyền, ấn tượng nhất trong hành động và thái độ của chị là lúc đối diện với tên cai lệ và người nhà lý trưởng để bảo vệ chồng trong lúc anh đang đau yếu, bệnh tật và phải chịu sự hành hạ cũng vì các xuất sưu tàn nhẫn của “ nhà nước”
4 Củng cố.( 3p)
GV hệ thống lại nội dung bài học 5 Hướng dẫn về nhà.(2p) - Ôn lại bài học - Chuẩn bị bài: Thông tin về ngày trái đất năm 2000 IV Rút kinh nghiệm:
Trang 9
-Ngày soạn:8/10/2016
TUẦN 10
Tiết 39
THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
(Theo tài liệu sở KH-CN Hà Nội)
I Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức.
- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người của thói quen dùng túi ni lông
- Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ, bố cục chạt chẽ, hợp lý đã tạo nên tính thuyết phục của văn bản
2 Kỹ năng.
- Tích hợp với phần TLV để tập viết bài văn thuyết minh
-Đọc- hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vắ đề xã hội
3 Thái độ.
Nhận thức rõ về tầm quan trọng của môi trường
II Chuẩn bị.
-GV : Giáo án- Nghiên cứu và tổ chức các hoạt động tìm hiểu nội dung
* PP :- Tích hợp, bình giảng, phân tích , thảo luận, vấn đáp, tư duy( Lớp A)
* PP :- Tích hợp, vấn đáp, thuyết trình, giảng giải, thảo luận( Lớp B)
-HS : Đọc và soạn bài trước ở nhà
III Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp:(1p)
2 Kiểm tra bài cũ:( 4p)
Trong các tác phẩm truyện, kí em đã học em thích nhất nhân vật nào? Vìsao?
Văn bản thuộc thể loại gì?
Văn bản được chia làm
-Chú ý-Đọc, theo dõi
-Chú ý chú thích1,2,3,4,6,7
- HS suy nghĩ và nêu ýkiến
1) Đọc:
2) Chú thích:
- Hoàn cảnh ra đời vănbản: Ngày 22-4-2000nhân lần đầu tiên VNtham gia giờ Trái Đất
- Thể loại: văn bản nhậtdụng
Trang 10Nêu nguyên nào cơ bản
khiến việc sử dụng bao bì
ni lông gây nguy hại cho
đối với môi trường và sức
khỏe con người?
việc sử dụng bao ni lông ở
địa phương em?
Tác hại và nêu giải pháp
-P3: Còn lại: Y/C mọingười nên làm việc có ích
vô cùng nguy hiểm đối vớisức khỏe và tính mạng conngười, cũng như có nhiềunguy cơ làm thủng tầng ô-zôn
-Môi trường xói mòn, đấtngập lụt
-Sức khỏe con người: dịchbệnh, ngộ độc, dị tật,…
II Tìm hiểu văn bản:
1 Nguyên nhân khiến cho việc dùng bao ni lông làm ảnh hưởng môi trường và sức khỏe con người:
- Nguyên nhân cơ bản: Dotính không phân hủy củapla- xtic
- Nguyên nhân khác: Khiđốt bao bì ni lông, các khíđộc thải ra có khả năngchuyển hóa thành chất đi-ô-xin, một hóa chất vôcùng nguy hiểm đối vớisức khỏe và tính mạngcon người, cũng như cónhiều nguy cơ làm thủngtầng ô-zôn
- Thay thế thói quen sửdụng bao bì ni lông bằnggiấy, lá,…
- Không vứt rác bừa bãi
để có nơi quy định để tiêuhủy
=>Hạn chế dùng bao bì ni
Trang 11việc sử dụng bao ni lông ở
địa phương em?
Từ đó ta có giải pháp nào
để khắc phục?
Kỹ năng sống: Bản thân
em phải làm gì để góp
phần bảo vệ môi trường?
Áp dụng đối với lớp B
Tác giả nêu ra hai nhiệm
vụ, đó là những nhiệm vụ
nào?
Áp dụng cho lớp A
Tác giả kết thúc bài viết
bằng những câu cầu
khiến, có ý nghĩa gì?
Nêu những phong trào mà
trường em và nhà nước
phát động để bảo vệ môi
trường?
Áp dụng cho các lớp
Chỉ ra tác dụng của từ “ vì
vậy” trong việc liên kết
các phần văn bản?
Qua văn bản này em nhận
thức đựơc điều gì?
Gọi HS đọc ghi nhớ
Ở trường, lớp em nhặt rác
bỏ đúng nơi quy định…
-Trình bày và nhận xét bổ sung -HS nêu ( mong muốn, kêu gọi) -> Khai thông cống rảnh, trồng cây xanh, … -Chú ý ghi nhớ Có tác dụng liên kết chặt giữa các phần trong văn bản vừa chính xác, thuyết phục Cải thiện môi trường sống, đẻ bảo vệ TĐ ngôi nhà chung của chúng ta lông để giảm bớt chất thải là giải pháp hợp lí và có tính khả thi nhằn bảo vệ mt và sức khỏe của con người 4 Lời kiến nghị : -Nhiệm vụ chung, lâu dài, xuyên suốt của cả nhân loại -Nhiệm vụ mang tính cấp thiết, thiết thực 5.Nghệ thuật. - Văn bản giải thích rất đơn giản, ngắn gọn mà sáng tỏ về tác hại của việc dùng bao bì ni lông, về lợi ích của việc giảm bớt chất thải ni lông - Ngôn ngữ diễn đạt sáng rõ, chính xác, thuyết phục 6 Ý nghĩa. Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ, có tính khả thi trong việc bảo vệ môi trường và trái đất * Ghi nhớ ( SGK ) 4 Củng cố : (2p) GV hệ thống lại nội dung bài học 5 Hướng dẫn về nhà ( 2p) Học bài và soạn bài “ nói giảm, nói tránh”
IV Rút kinh nghiệm :
Trang 12
- Hiểu được thế nào là nói giảm, nói tránh
-Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh
2 Kỹ năn
- Phân biệt nói giảm nói tránh với nói không đúng sự thật
- Sử dụng nói giảm nói tránh đúng lúc đúng chỗ để tạo lời nói trang nhã, lịch sự
3.Thái độ.
GD HS trong khi giao tiếp
II Chuẩn bị
- GV: Giáo án, bảng phụ
- PP : Qui nạp, thảo luận, vấn đáp, nêu vấn đề( lớp A)
- PP : Qui nạp, gợi tìm, vấn đáp, thuyết trình, giảng giải( Lớp B)
Bác ơi tim Bác mênh mông qúa ,
Ôm cả non sông mọi kiếp người ! ( Tố Hữu )
- Vì sao câu văn sau t/g từ
“bầu sữa” mà không dùng
từ cùng nghĩa khác
-Đọc-Trả lời
Có nghĩa là chếtGiảm bớt sự đau buồn
Tránh thô tục
Cách 2
I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh:
1.Giải nghĩa của các từ inđậm
Trang 13nói giảm, nói tránh
không? Khi nào thì không
-Cho HS thảo luận bài tập
Khi nào không nên nói
HS làm việc cá nhân tựviết
3.So sánh
Cách nói thứ hai tế nhịhơn
=> Mẹ chưa hài lòng lắmvới kết quả học tập củacon
Bài tập 4: Nhận xét: các
trường hợp khẩn cấp,nguy hiểm, quân sự
Bài tập bổ trợ: Viết một
đoạn văn đối thoại ngắn
có sử dụng biện pháp nóigiảm, nói tránh
4 Củng cố :(3p)
Nói giảm, nói tránh là gì?
5 Hướng dẫn về nhà (2p)
- Học bài,
- Ôn bài lần sau kiểm tra Văn
IV Rút kinh nghiệm
Trang 14- Kiểm tra kiến thức về các tác phẩm truyện kí Việt Nam đã học ở lớp 8.
- Thấy được khả năng tiếp nhận, cảm thụ của hs để từ đó GV có PP giảng dạy tốt
hơn
- Rèn luyện tái tạo tư duy cho học sinh
- GD ý thức học tập và sự yêu mến bộ môn qua giá trị của các tác phẩm
II Hình thức.
- Tự luận
- PP: Nêu và giải quyết vấn đề, tư duy- làm bài độc lập.
III Cấu trúc của đề kiểm tra
Cấp độ
Chủ đề
Nhận biết( ch)
Thônghiểu(ch)
Vận dụng( ch)
CộngCâu/điểm
Cấp độ thấp( ch)
Cấp độ cao(ch)Truyện kí VN
tác giả, tác phẩm1/1đ
nướ vỡ bờ
Nguyênnhân của
sự việc
1/2đ
Hiểu về cuộcđời và sốphận củangười nôngdân
1/3đ
Nhận xétmột ý kiến1/1đ
3/6đ
IV Đề kiểm tra
Câu 1: Những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi học trò trong buổi tựu trường đầu tiên được
thể hiện ở văn bản nào? Của ai?( 1đ)
Câu 2: Em hãy nêu nguyên nhân dẫn đến cái chết của Lão Hạc.( 2đ)
Trang 15Câu 3: Qua đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ” và truyện ngắn “ Lão Hạc” của nhà văn
Nam Cao, em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách của người nông dân sống trong
xã hội cũ.( 3đ)
Câu 4: Qua đoạn trích: “ Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng, em hãy nêu cảm
nhận của em về nhân vật bé Hồng Nêu ý nghĩa của đoạn trích đó.( 3đ)
Câu 5: Nhà văn Nguyễn Tuân có nhận xét về Ngô Tất Tố qua đoạn trích “ Tức
nước vỡ bờ” , ông đã “ xui người nông dân nổi loại” Em có nhận xét gì về ý kiên
này.( 1đ)
V Đáp án và thang điểm:
Câu 1: ( 1đ)
- Tôi đi học- Thanh Tịnh
Câu 2( 2đ)
+ Tình cảnh đói khổ 0,5đ
+ Thương con 0,5đ
+ Tự trọng 0,5đ
+ Do chế độ XHPK 0,5đ
Câu 3.( 3đ)
- Cuộc đời của người nông dân.( 2đ)
+ Họ phải chịu bóc lột và chà đạp của chế độ thực dân
+ Chị Dậu phải đóng sưu thuế cho cả em chồng đã mất từ lâu
+ Chị phải xuống nước năn nỉ nhưng lại bị nạt nộ, uy hiếp
+ Lão Hạc khổ vì đứa con trai duy nhất phải bán thân đi làm đồn điền cao su
+ Quá khổ ông phải bán chó và tìm đến cái chết để không liên lụy đến mọi người
- Phẩm chất( 1đ)
+ Chị Dậu hiền dịu hết mực yêu thương chồng con và có sứ sống tiềm tàng mạnh
mẽ
+ Lão Hạc giàu lòng yêu thương con, lòng tự trọng cao……
Câu 4:(3đ) * Cảm nhận về bé Hồng( 2đ) - Hồng là cậu bé bất hạnh ( gia đình li tán, họ hàng không thương yêu, không thuận hòa) - Hồng là cậu bé đáng thương ( thiếu tình yêu thương của cha mẹ,sống trong sự ghẻ lạnh, khinh miệt của họ hàng) - Chúng ta cần phải có lòng thương cảm, chia sẻ, bao dung với những số phận bất hạnh Nêu ý nghĩa ( 1đ) Câu 5: Nhận xét của NT là đúng vì hành động đấu tranh của chị Dậu là tự phát nhưng chị bị đẩy tới đường cùng thì chị phải đấu tranh ( 1đ) VI Xem xét lại việc biên soạn đề.
Trang 16
Ngày soạn:14/10/2016
Tuần 11
Tiết: 42
LUYỆN NÓI : KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ KẾT
HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức
- Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể trong văn tự sự.
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
- Những yêu cầu khi trình bày văn nói kể chuyện
2 Kỹ năng
- Kể được một câu chuyện theo nhiều ngôi kể khác nhau
- Lập dàn ý văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Diễn đạt trôi chảy, gãy gọn, biểu cảm, sinh động câu chuyện kết hợp phi
ngôn ngữ
3 Thái độ.
Giáo dục lòng say mê yêu thích môn học
II Chuẩn bị:
-GV : Giáo án, cách tổ chức các hoạt động tìm hiểu nội dung
- PP + Thảo luận, thuyết trình, vấn đáp, tư duy( Lớp A)
+ Thuyết trình, vấn đáp, gợi tìm( Lớp B) -HS : Soạn kĩ phần I và xem trước phần II
III Các bước lên lớp:
1 Ổn định lớp:(1p)
2 Kiểm tra bài cũ:(4p)
Muốn kể chuyện hấp dẫn thì ta cần phải làm gì? (chọn ngôi kể, kết hợp các yếumiêu tả và biểu cảm, cử chỉ và điệu bộ)
là kể như thế nào ? Nêu
tác dụng của ngôi kể này ?
? Vậy kể theo ngôi thứ ba
Tác dụng: Người kể có thểtrực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua có thể trực tiếp nói ra suy nghĩ tình cảm của chính mình.b) Ngôi thứ ba: Người kể dấu tên
Tác dụng: Cách kể này
Trang 17Muốn kể lại đoạn trích
theo ngôi thứ nhất thì phải
Phần mở bài của tiết luyện
nói, khi lên trước lớp trình
Tạo nên cách kể sinh độnggiàu cảm xúc
ĐọcNgôi thứ ba
- Từ xưng hô
- Lời dẫn thoại
- Chuyển lời thoại thànhlời kể chi tiết miêu tả,biểu cảm
HS thảo luận nhóm( 3p)
Dàn ý
* Mb.Lời chào, lí do để kể
* Tb:
- Tôi xám mặt, van xin,
- Lí trưởng đánh tôi
- Tôi cự lại
- Tôi ấn dúi cai lệ ra cửa
- Tôi vật lộn với người nhà lí trưởng
* Lời cảm ơn
giúp người kể có thể kể một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật
II Luyện tập:
Kể lại việc chị Dậu đánhlại người nhà lí trưởngtrong đoạn trích “ Tứcnước vỡ bờ”( bằng lời kểcủa em- kể theo ngôi thứnhất.)
Dàn ý
* Mb.Lời chào, lí do để kể
* Tb:
- Tôi xám mặt, đặt con xuống đất
- Van xin,
- Lí trưởng đánh tôi
- Tôi cự lại
- Tôi ấn dúi cai lệ ra cửa
- Tôi vật lộn với người nhà lí trưởng
* Kb: Lời cảm ơn
Trang 18Chị có nhữ hành động gì
để chống lại tên cai lệ
Hoạt động 3:(22)
Áp dụng cho HS lớp A
Gọi h/s kể lại đoạn trích
theo ngôi kể thứ nhất với
GV kể lại đoạn trích mẫu
cho HS nghe sau đó HS tự
- Hs kể lại đoạn trích
'' Tôi xám mặt vội vàngđặt con bé xuống đất,chạy đến đỡ tay người nhà
lí trưởng và van xin '' cháu van ông nhàcháu ''
Nhưng '' tha này, tha này ''vừa nói tên người nhà lítrưởng bịch vào ngực tôimấy bịch vừa hùng hổ sấntới để trói chồng tôi
Vừa thương chồng , vừauất ức trước thài độ bấtnhân của hắn tôi liềumạng
Hs nhận xét
Nghe
HS thực hành kể cho bạnnghe và tự sửa cho đúng( 4 phút)
III Luyện nói
4 Củng cố: (2p)
Cách lựa chọn ngôi kể và từ ngữ xưng hô
5 Hướng dẫn về nhà (2p)
Trang 19- Ôn lại các nội dung của bài học.
- Chuẩn bị bài : Câu ghép
IV Rút kinh nghiệm.
-Biết sử dụng câu ghép phù hợp với yêu cầu giao tiếp
- Nối được các vế của câu ghép với nhau
3 Thái độ.
GD chp HS yêu thích cấu trúc ngữ pháp hơn
II Chuẩn bị :
- GV: Giáo án, SGK, các hoạt động của bài dạy
- PP: + Tích hợp, quy nạp, thảo luận, tư duy,vấn đáp.( Lớp A)
- Yêu cầu hs lên bảng vẽ
sơ đồ cấu tạo
- Trao đổi với bạn để tìm
và phân tích cấu tạo
- Lên bảng làm theo y/ccủa gv
I Đặc điểm của câu ghép:
1) Ví dụ: SGK Xác định chủ ngữ và vịngữ
Câu 1:
CN: TôiVN: quên thế nào đượcnhững cảm giác=> quãngđường
CN: Những cảm giáctrong sáng ấy,
VN: nảy nở trong lòng tôinhư => quang đãng
Trang 20( không bao chứa nhau).
GV cho hs thực hành điền
vào bảng (gv làm bảng
phụ)
- Y/c hs rút ra câu nào là
câu đơn, câu ghép
Hãy nêu thêm VD về cách
nối các vế câu trong câu
- HS đọc và theo dõi
HS thảo luận nhóm(3p)Tìm câu ghép và nêu Nhận xét- bổ sung
như, vì, và, nhưng lại (là các quan hệ từ)
như, vì, và, nhưng lại (là các quan hệ từ)
Dùng dấu câu
HS lấy VD các trường hợp nối vế câu bằng cách
cụ thể
- Nghe hướng dẫn
- Đặt câu
CN: trong lòng tôi,VN: như mấy cánh hoatươi mỉm cười giữa bầutrời quang đãng
2) Đặc điểm của câu ghép
Là câu có từ hai cụm C-Vtrở lên và không bao chứanhau
Trang 21cặp quan hệ từ với nội
dung của câu cho phù
Vừa ra khỏi lớp đã thấy
hai bạn đánh nhau rồi
Áp dụng đối với lớp A
Viết đoạn văn ngắn về
một trong các đề tài như
b Câu 1Câu 2.Giá thôi ( nốibằng từ « giá », « dấuphẩy »
c Tôi cay : nối bằng
dấu (: ), dấu phẩy
Thảo luận nhómĐặt câu
Nối bằng dấu phẩy
b Câu 1Câu 2.Giá thôi ( nốibằng từ « giá », « dấuphẩy »
c Tôi cay : nối bằng
dấu (: ), dấu phẩy
2) Đặt câu với các cặpquan hệ từ
Vì không chịu học bài nên
em mới bị điểm kém.
4) Đặt câu ghép với nhữngcặp từ hô ứng
Vừa ra khỏi lớp đã thấyhai bạn đánh nhau rồi.5) Viết đoạn văn
Trang 22
4 Củng cố: (3p)
GV hệ thống lại nội dung bài học
5 Hướng dẫn về nhà:(2p)
Soạn bài: Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
IV Rút kinh nghiệm::
- Đặc điểm của văn bản thuyết minh
- Ý nghĩa , phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh
- Yêu cầu của bài văn thuyết minh về ( nội dung, ngôn ngữ………)
2 Kỹ năng.
- Nhận biết văn bả thuyết minh, phân biệt văn bản thuyết minh và các kiểu văn
bản đã học
- Trình bày các tri thức khách quan khoa học thông qua những tri thức của
môn ngữ văn và môn học khác
3 Thái độ
- Cho HS hiểu được vai trò và đặc điểm của văn bản thuyết minh trong cuộc
sống hàng ngày
II Chuẩn bị:
- GV : Giáo án, SGK, các hoạt động của bài dạy
- PP: + Thảo luận, quy nạp, phân tích.vấn đáp.( Lớp A)
+ Quy nạp, gợi tìm, vấn đáp.( Lớp B)
- HS : Tìm hiểu bài trước ở nhà
III Các bước lên lớp:
trình bày hoặc giới thiệu.
VD: Khi mua hộp thuốc
nếu không có tờ hướng
I Vai trò và đặc điểm
Trang 23đối tượng HS
- Cho HS đọc từng văn
bản
? Mỗi văn bản người ta
trình bày hay giới thiệu,
giải thích điều gì?
=>a) Trình bày lợi ích của
cây dừa (cây dừa riêng ở
BĐ gắn bó mật thiết với
người dân BĐ)
=>b) Giải thích tác dụng
của chất diệp lục làm cho
chúng ta thấy được màu
sắc của lá
=>c) Giới thiệu: Huế là
một trung tâm văn hóa của
Việt Nam
=> Văn bản thuyết minh
có vai trò làm gì trong đời
sống?
Em đã gặp dạng văn bản
này ở đâu Trong SGK có
không ở môn Ngữ văn lớp
nào?
Áp dụng cho HS lớp A
Hướng dẫn HS thảo luận
câu hỏi số 4 trong SGK
Áp dụng cho HS lớp B,C
GV dùng PP gợi tìm:
- Tự sự: Trình bày, sự việc
diễn biến nhân vật (trong
văn bản này có không?)
- Miêu tả: Trình bày các
chi tiết cụ thể làm cho ta
cảm nhận được con người,
=> Lá cây có màu xanh
Trả lời: đem những thôngtin cần thiết về kiến thức
Trả lời:- Có:
“ Sông nước Cà Mau”
“ Một thứ quà của lúanon”, “ Cầu… lịch sử”
HS thảo luận nhóm
Trình bày
Nghe và nhận xét
=>làm cho người đọc,nghe hiểu
=> Ở đây chỉ có kiến thức
HS đọc ghi nhớ
HS đọc- nghe
- Trao đổi với bạn
- Nêu ý kiến
của văn bản thuyết minh
1 Văn bản thuyết minhtrong đời sống con người
Rất thông dụng trongnhiều lĩnh vực đời sốngnhằm cung cấp tri thức vềđặc điểm, tính chất,nguyên nhân của các sựvật hiện tượng tự nhiêntrong xã hội
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh:a) Phương thức diễn đạt: giới thiệu, trình bày, giải thích
b) Nội dung: Trình bày đặc điểm tiêu biểu của sự vật hiện tượng
c) Tính tri thức
d) Tính thực dụng: Cung cấp tri thúc là chủ yếu.e) Ngôn ngữ: Rõ ràng, chính xác
* Ghi nhớ: (SGK)
II Luyện tập:
Bài tập 1:
=> Cả 2 đều là văn bản
Trang 24Gọi HS đọc và tìm hiểu
theo các phần gợi ý:
- Xác định về kiểu văn
bản
- Xác định nội dung cung
cấp của mỗi văn bản
thuyết minh
a) Cung cấp kiến thức Lịch sử
b) Cung cấp kiến thức vè môn Sinh học
Bài tập 3.
- Yếu tố thuyết minh khi xuất hiện trong các văn bản tự sự, nghị luận, miêu
tả, biểu cảm góp phần làm
rõ về nhân vật, sự kiện( trong văn bản tự sự),làm sáng rõ cho một luận điểm( trong văn bản nghị luận), làm người đọc hiểu
rõ hơn về đối tựng miêu tả( trong văn bản miêu tả),làm chỗ neo bám cho cảm xúc( trong văn bản biểu cảm)
- Tuy nhiên trong sử dụng cần chú ý đến mức độ của yếu tố để đảm bảo không thay đổi kiểu văn bản
4 Củng cố : (3p)
GV hệ thống lại nội dung bài học:
- Vai trò của văn bản thuyết minh
- Đặc điểm của văn bản thuyết minh
5 Hướng dẫn về nhà(2p)
- Học bài, làm bài tập 2
- Soạn: “ ôn dịch, thuốc lá”
IV Rút kinh nghiệm:
Trang 25- Mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nạn thuốc lá để đảm bảo sức khỏe con
người và đặc điểm xã hội
- Tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận thuyết minh trongvăn bản
2 Kỹ năng.
- Đọc, hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
- Tích hợp với phần TLV để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống
-HS : Đọc và soạn bài trước ở nhà
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định lớp :(1p)
2 Kiểm tra bài cũ :(5p)
Trong văn bản '' Thông tin về ngày trái đất năm 2000'' nêu lên vấn đề gì? Nó cótầm quan trọng ntn? Từ sau khi học văn bản đó em đã thực hiện lời kêu gọi đó ntn?
+P2: tiếp sức khoẻcộng đồng: Tác hại của
I Đọc, tìm hiểu chung
1) Đọc:
2) Tìm hiểu chung: 1,4,6,8
Trang 26-Văn bản này được viết
theo phương thức biểu đạt
lời văn thuyết minh trong
đoạn văn này?
Áp dụng cho HS lớp B
-Phần thân bài thuyết
minh về tác hại của thuốc
lá ở những phương diện
nào?
-Theo dõi đoạn văn:
''Ngày trước quả là một
tội ác '' Sự huỷ hoại của
thuốc lá đến sức khoẻ con
thuốc lá
+P3: còn lại: Lời kêu gọichống hút thuốc lá
-Văn bản nhật dụng thuyếtminh về một vấn đề khoahọc
-So sánh ôn dịch thuốc lávới ôn dịch nổi tiếng khác
đó là AIDS So sánh nhưvậy để gây sự chú ý chongười đọc
-Ôn dịch chỉ chung cácloại bệnh nguy hiểm, lâylan rộng làm chết ngườihàng loạt trong thời giannhất định
-Dấu phẩy đặt ở giữa : làmột cách nhấn mạnh và
mở rộng nghĩa; tác giảkhông chỉ muốn nói hútthuốc lá là ôn dịch nguyhiểm mà còn tỏ thái độ lên
án, nguyền rủa việc hútthuốc lá
-Sử dụng các từ thôngdụng của ngành y tế (ôndịch, dịch hạch, thổ tả,AIDS) Dùng phép sosánh : nặng hơn cảAIDS.Tác dụng : thôngbáo ngắn gọn, chính xácnạn dịch thuốc lá Nhấnmạnh hiểm họa to lớn củanạn dịch này
-Thuốc lá là một loại ôndịch nguy hiểm, gây chếtngười hàng loạt
-Thông báo ngắn gọn,chính xác nạn dịch thuốc
lá
=>Nhấn mạnh hiểm họa
to lớn của nạn dịch này
2 Tác hại của thuốc lá:
a Thuốc lá có hại cho sứckhoẻ
-Khói thuốc lá chứa nhiềuchất độc thấm vào ngườihút
+Chất hắc ín
Trang 27người được phân tích trên
những chứng cớ nào?
Áp dụng cho HS lớp A
Cho Hs thảo luận nhóm
Vì sao tác giả đặt giả
định « Có người bảo : Tôi
hút tôi bị bệnh, mặc tôi ! »
trước khi nêu tác hại về
phương diện xã hội của
của con người?
-Những thông tin này có
hoàn toàn mới lạ đối với
em không? Vì sao?
Tích hợp kĩ năng sống.
Hãy liên hệ thực trạng ở
địa phương em?
-Phần cuối văn bản cung
HS Thảo luận nhóm( 3p)
-Đó là một sự thật chứng
tỏ sự vô trách nhiệm trướcgia đình, người thân, trướccộng đồng của họ Họchính là những kẻ đầuđộc, làm ô nhiễm môitrường, vẩn đục bầukhông khí trong lành, làmcho những người chungquanh chịu vạ lây
-Sử dụng biện pháp sosánh :
+ So sánh tỉ lệ hút thuốccủa thanh thiếu niên cácthành phố lớn ở VN vớicác thành phố Âu Mĩ
+ So sánh số tiền nhỏ( một đô la Mĩ mua mộtbao 555 ) và số tiền lớn15.000 ở VN
àDụng ý cảnh báo nạnđua đòi hút thuốc ở cácnước nghèo , từ đó nảysinh các tệ nạn xã hội
- Hs suy nghĩ và trả lời
->Không mới, vì cungthường được đề cập trongcác trương trình thời sự
- HS tự liên hệ ở địaphương
-Chiến dịch chống thuốclá
''Chiến dịch'' : là nhữngviệc làm khẩn trương huyđộng nhiều lực lượng
+Chất ôxít cac bon
+Chất ni-cô-tin
-Đầu độc những ngườixung quanh
b.Thuốc lá ảnh hưởng đếnlối sống đạo đức của conngười
Huỷ hoại lối sống nhâncách người VN nhất làthanh thiếu niên
Trang 28Áp dụng cho HS lớp B
-Khi nêu kiến nghị chống
thuốc lá tác giả đã bày tỏ
thái độ ntn?
-Em hiểu gì về thuốc lá
sau khi học xong văn bản?
Áp dụng cho HS lớp A
Vì sao tác giả đưa những
số liệu về tình hình hút
thuốc lá ở nước ta với các
nước Âu- Mĩ trước khi
đưa ra kiến nghị : Đã đến
lác mọi người phải đứng
lên chống lại, ngăn chặn
- Qua văn bản này em
thấy t/g muốn nói lên điều
gì?
trong một thời gian nhằmthực hiện một mục đíchnhất định ''Chiến dichchống '' là các hoạt độngthống nhất rộng khắpnhằm chống lại nạn ôndịch thuốc lá
-Bằng số liệu :+Ở Bỉ năm 1987
-Thuốc lá là một ôn dịchgây tác hại nghiêm trọngđến sức khoẻ, lối sống của
cá nhân và cộng đồng
Chúng ta phải có quyếttâm chống lại nạn dịchnày
- HS suy nghĩ và trình bàyNhận xét và bổ sung
Thảo luận theo đôi.
Có ý thức tuyên truyềnkêu gọi đến mọi người vềtác hại của thuốc lá trênphạm vi toàn cầu
- Nêu ý kiến và nhận xét
bổ sung
-HS tự liên hệ
- Lập luận chặt chẽ, dẫnchứng sinh động vớithuyết minh cụ thể
- Sử dụng thủ pháp sosánh để thuyết minh mộtcách thuyết phục một vấn
đề y học liên quan đến tệnạn xã hội
3 Kiến nghị chống thuốc lá:
- Không hút thuốc lá
- Biện pháp ngăn ngừaquyết liệt hơn( Phạt tiềnnặng như ở các nướcngoài)
- Giáo dục ý thức đối vớitất cả mọi người
III Tổng kết
1 Nghệ thuật :
- Lập luận chặt chẽ, dẫnchứng sinh động vớithuyết minh cụ thể
- Sử dụng thủ pháp sosánh để thuyết minh mộtcách thuyết phục một vấn
đề y học liên quan đến tệnạn xã hội
2.Ý nghĩa : Văn bản chỉ
ra tác hại của việc hút
Trang 29sau khi đọc bản tin của
báo Sài Gòn tiếp thị trích
in ở bài đọc thêm số hai
* Ghi nhớ /122
IV Luyện tập
Nêu cảm nghĩ của mìnhsau khi đọc bản tin củabáo Sài Gòn tiếp thị trích
in ở bài đọc thêm số hai
- Đã làm em cảm thấykinh hoàng, quả thật đángsợ
- Nắm được mối quan hệ về ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép
- Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép
-GV : Giáo án, các hoạt động của tiết dạy
- PP: Quy nạp, thảo luận , vấn đáp, tư duy( Lớp A)
Quy nạp, gợi tìm, vấn đáp.( Lớp B)