GV dẫn : chúng ta vừa tìm Hsnghe hiểu về đặc điểm, cấu tạo của câu đặc biệt rồi, tuy nhiên vì sao phải tìm hiểu câu đặc biệt thì chúng ta sẽ phải biết được câu đặc biệt có tác dụng như t[r]
Trang 1Giáo án Tiếng Việt
Người soạn: Đinh Thị Quỳnh
Ngày soạn : 24/10/2016
Lớp dạy : 7
Tiết :
CÂU ĐẶC BIỆT
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Trình bày được nào là câu đặc biệt Hiểu được tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản
- Phân biệt được câu rút gọn với câu đặc biệt Phân tích được vai trò của câu đặc biêt trong tiếng Việt và trong sử dụng từ ngữ trong giao tiếp -Áp dụng được kiểu câu đặc biệt vào trong văn bản, văn nói để làm tập văn
2 Kỹ năng:
-Nhận điện được câu đặc biệt trong văn bản
-Biết sử dụng câu đặc biệt phù hợp trong tình huống giao tiếp cụ thể, trong viết văn bản
3 Thái độ
- Nhận thức được vai trò của câu đặc biệt trong họa động giao tiếp Tiếng Việt
- Có ý thức sử dụng câu đặc biệt phù hợp trong hoạt động giao tiếp
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Sách giáo khoa Ngữ văn 7
- Sách giáo viên Ngữ văn 7
- Sách bài tập
- Sách tham khảo : tư liệu Ngữ văn 7, hướng dẫn tự học Ngữ văn 7, nâng cao Ngữ văn 7, Thiết kế bài giảng Ngữ văn 7, Dạy học Ngữ văn 7 theo hướng tích hợp…
- Phương tiện dạy học: bảng phu, máy chiếu
2 Học sinh
- Vở bài tập, vở soạn Ngữ văn 7
- Ôn lại kiến thức câu rút gọn
III Tiến trình dạy học
Thời
gian Nội dung cần đạt
Phương pháp hình thức tổ chức dạy học Hoạt động của giáo viên Hoạt động
của học sinh
Trang 23 Hoạt động 1:
Kiểm tra bài cũ
Gv hỏi:
Vì sao trong khi nói, viết có thể lược bỏ các thành phần trong câu ?
Khi lược bỏ các thành phần cần chú ý đến điều gì ? lấy ví
dụ minh họa ?
GV: nhận xét, đánh giá, kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
HS: lên bảng
- trả lời câu hỏi -lấy ví dụ
1 Hoạt động 2:
Khởi động
Hàng ngày, chúng ta hay sử dụng những câu nói như :
- Trời ơi!
- Một giây Hai giây Ba giây
Nhanh lên Lâu quá!
Theo các em, những câu này
có phải là câu rút gọn không?
Vậy liệu có phải là những câu đơn ?
Câu trên rất khó xác định.Và đây cũng chính là vấn đề mà hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu
CÂU ĐẶC BIỆT
HS lắng nge
- trả lời
20 Hoạt động 3:
Dạy học bài mới
I - THẾ NÀO LÀ
CÂU ĐẶC BIỆT ?
*Ví dụ:
Ôi, em Thủy !
GV dẫn : Tại sao lại gọi là câu đặc biệt, đặc biệt thế nào thì mời các em tìm hiểu :
I - THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT ?
GV: ( treo bảng phụ/ chiếu màn hình )
Ví dụ (sgk) :
Ôi, em Thủy ! Tiếng kêu
sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp
(Khánh Hoài) GV: mời các em quan sát trên
HS :
- nghe
Ghi bài
-quan sát,
Trang 3bảng, đây cùng là ví dụ trong
sách, một em đọc ví dụ:
Gv gọi Hs đọc, hướng dẫn đọc
đúng
GV giới thiệu : ví dụ trên được
trích trong “ Cuộc chia tay của
những con búp bê” của Khánh
Hoài trong SGK NV7 tập 1
Ví dụ này nằm ở đoạn Thủy
đến lớp chia tay cô giáo và cả
lớp
Gv hỏi ( chiếu trên màn hình
máy chiếu ) :
1 Quan sát câu in đậm trong
ví dụ có cấu tạo như thế nào ?
(Đó là một câu không thể có
chủ ngữ và vị ngữ.)
GV: chốt ý chính ghi bảng
2 Vì sao câu không thể có
chủ ngữ và vị ngữ ?
( nếu thêm chủ ngữ, hoặc vị
ngữ thì câu sẽ thay đổi nghĩa
và cấu trúc - GV chỉ ra và so
sánh câu đã cho với câu thêm
chủ hoặc vị ngữ )
3 So sánh cấu tạo câu trên
với các loai câu sau :
(GV treo bảng phụ/chiếu trên
màn hình )
câu Ví dụ Cấu tạo
Câu
đơn
Thủy đi
vào lớp
đi em
C-V
Câu rút
gọn
Vào đi Khuyết
chủ ngữ
Ví dụ
SGK
Ôi, em
Thủy !
Không xác định
đọc
- Thảo luận 2 người một nhóm, và trả lời
- Thảo luận 2 người một nhóm rồi trả lời
- Thảo luận
nhóm 2 người và trình bày kết quả
Trang 4-> không xác định
được chủ ngữ vị
ngữ
-> không thêm đươc
chủ ngữ vị ngữ
4 Nếu gọi câu Ôi, em
Thủy ! là câu đặc biệt thì nó
có đặc điêm gì ? ( không có cấu tạo theo mô hình chủ - vị, câu không thể thêm bớt thành phần câu - Gv chốt ý, ghi bảng chính/chiếu trên màn hình)
GV dẫn thêm ví dụ:
( treo bảng phụ/ chiếu ví dụ)
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta sao chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sụt sùi ấy đi Đào
tổ nông thì cho chết ! ( Tô Hoài)
-Gv: mời hs đọc -Gv hỏi:
1 Tìm câu đặc biệt trong ví
dụ trên ?
- ( Hức !)
2 Tại sao những câu :
- Thông ngách sang nhà ta?
- Dễ nghe nhỉ!
- Đào tổ nông thì cho chết ! Lại không phải câu đặc biệt ? ( các câu trên là câu rút gọn thành phần câu )
GV hỏi:
Ngoài ra, các câu thành ngữ,
ca dao, tục ngữ có phải là kiểu câu đặc biệt không ? lấy ví dụ
-dựa vào nhận thức
và phân tích để rút
ra đặc điểm
- HS ghi ý chốt
-HS quan sát
- đọc
- phát hiện, trả lời
- liên hệ với câu đơn, câu rút gọn
Trang 5=> Câu đặc biệt là
câu không theo mô
hình C-V
* Ghi nhớ (sgk
Nv7tr28 )
(- Ăn cháo đá bát
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
- Đi một ngày đàng học một sàng không
-> là những câu đặc biệt.)
GV : Qua các ví dụ vừa phân tích:
- Hãy trình bày đặc điểm cơ bản của câu đặc biệt ?
-GV chốt : Câu đặc biệt là câu không có cấu tạo theo mô hình C-V
GV dẫn: đây chính là phần ghi nhớ trong sách, mời một bạn đọc bài
Các em ghi lại ghi nhớ vào vở
- rút ra đặc điểm của câu đặc biệt
-Nghe
-đọc
- ghi ghi nhớ
Trang 6II- TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT
GV dẫn : chúng ta vừa tìm hiểu về đặc điểm, cấu tạo của câu đặc biệt rồi, tuy nhiên vì sao phải tìm hiểu câu đặc biệt thì chúng ta sẽ phải biết được câu đặc biệt có tác dụng như thế nào
II- TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT
GV:Treo/chiếu bảng ví dụ trong sgk:
GV yêu cầu : học sinh lên bảng điền dấu nhân vào ô thích hợp:
-Hướng dẫn:
Quan sát các câu in đậm, dựa vào ngữ cảnh của đoạn ví dụ
để đánh dấu (X) thích hợp vào
ô thể hiện tác dụng của câu in đậm
Định hướng
- 1: Xác định thời gian : vào 1 đêm của mùa xuân
- 2: liệt kê âm thanh của đoàn người : reo, vỗ tay
-3: Bộ lộ cảm xúc, sự ngạc nhiên, bất ngờ, đau xót
- 4: An gọi Sơn , Sơn gọi lại
an -> gọi đáp
Hsnghe
Ghi tiêu đề
lộ
cảm
xúc
Liệt kê, thông báo về
sự tồn tại của sv-ht
Xác định thời gian, nơi chốn
Gọi đáp
Câu đặc biệt
Một đêm mùa
xuân Trên
dòng sông êm
ả, cái đồ cũ
của bác tài
Phán tư từ trôi.
(Nguyên
Hồng)
Đoàn người
nhốn nháo lên.
Tiếng reo.
Tiếng vỗ tay
( Nam Cao)
“Trời ơi!”, cô
giáo tái mặt và
nước ,ắt giàn
giụa Lữ nhỏ
cũng khóc mỗi
lúc một to hơn.
(Khánh Hoài)
An gào lên:
-Sơn! Em
Sơn! Sơn ơi!
- Chị An ơi!
Sơn đã nhìn
thấy chị.
(Nguyễn đình
thi)
Trang 7HS trả lời
HS lên bảng điền vào ô/ đứng tại chỗ báo cáo ( máy chiếu )
15 Hoạt động 4:
Luyện tập thực hành
3 Hoạt động 5:
Hướng dẫn tự học ở
nhà
-Kiến thức trọng
tâm:
-Bài tập về nhà:
-Chuẩn bị bài mới: