Bài 20. Câu đặc biệt

Bài 20. Câu đặc biệt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế...

PHẦN TIẾNG VIỆT

- Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số

thành phần câu, tạo thành câu rút gọn.

Mục đích:

+ Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp lại những từ ngữ đã

xuất hiện trong câu đứng trước.

+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu

là của chung mọi người( lược bỏ chủ ngữ).

Chỉ ra câu rút gọn trong các câu sau?

Mùa xuân đến rồi!

Nam là học sinh giỏi Mùa xuân của tôi.

Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói

Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã

Cô giáo gọi Duy lên kiểm tra bài cũ, Duy chần chừ không muốn lên.

- Cô: Em có học bài không?

- Duy: Không.

 Trong trường hợp này không nên dùng câu rút gọn

vì sẽ làm cho lời nói cộc lốc, thiếu lịch sự, không lễ phép.

Nên trả lời là: Dạ không! hoặc Thưa cô không ạ!

1 Xét, phân tích ví dụ: Ôi, em Thuỷ! Tiếng kêu sửng sốt

của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp

c Đó là một câu không thể có chủ ngữ và vị ngữ.

TUẦN 22

I/Thế nào là câu đặc biệt?

Câu đặc biệt là loại câu không cấu

tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

2 Kết luận:

Dạng câu này được gọi là câu đặc biệt Vậy theo

em , thế nào là câu đặc biệt?

I/Thế nào là câu đặc biệt?

Câu đặc biệt là loại câu không cấu

tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

Rầm!

Thật khủng khiếp!

b- Sớm Chúng tôi tụ hội ở góc sân Toàn chuyện trẻ em Râm ran.

( Duy Khán) Sớm

Râm ran

TUẦN 22

I/Thế nào là câu đặc biệt?

Câu đặc biệt là loại câu không cấu

tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

2 Kết luận:

Phân biệt các câu in đậm sau, cho biết câu nào là câu rút gọn, câu đặc biệt?

a) - Chị gặp anh ấy bao giờ?

- Một đêm mùa xuân.

b) Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả, cái đò

cũ của bác tài Phán từ từ trôi.

 Câu đặc biệt.

I/Thế nào là câu đặc biệt?

So sánh và chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn?

- Là loại câu không cấu tạo theo

Có cấu tạo gồm một từ hoặc một cụm từ; ngắn gọn, truyền tải

thông tin nhanh

I/Thế nào là câu đặc biệt?

1 Xét, phân tích ví dụ:

- Câu đặc biệt: là loại câu không

cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị

 Câu đặc biệt.

3 Chú ý:

- Câu rút gọn: có thể căn cứ vào

tình huống sử dụng để khôi phục lại

các thành phần bị rút gọn, làm cho

câu có cấu tạo bình thường theo chủ

quan của người nói, người viết

TUẦN 22

I/Thế nào là câu đặc biệt?

Một đêm mùa xuân Trên dòng

sông êm ả, cái đò cũ của bác tài Phán

từ từ trôi.

( Nguyên Hồng)

Đoàn người nhốn nháo lên Tiếng

reo Tiếng vỗ tay.

( Nam Cao)

“ Trời ơi!”, cô giáo tái mặt và nước

mắt giàn giụa Lũ nhỏ cũng khóc mỗi

x

x

TUẦN 22

I/Thế nào là câu đặc biệt?

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn

ra sự việc được nói đến trong đoạn

- Bộc lộ cảm xúc

- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại

của sự vật hiện tượng

- Gọi đáp

BÀI TẬP BỔ SUNG

Xác định câu đặc biệt và cho biết tác dụng của nó trong đoạn văn sau:

Hai ông sợ vợ tâm sự với nhau, một ông thở dài:

Hôm qua, sau trận cãi nhau tơi bời, tớ buộc bà ấy phải quỳ.

- Bịa!

-Thật mà!

-Thế cơ à? Rồi sao nữa?

-Bà ấy quỳ xuống đất và bảo…

Bò ra khỏi giường.

( Truyện dân gian) Thôi!

I/Thế nào là câu đặc biệt?

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn

ra sự việc được nói đến trong đoạn

- Bộc lộ cảm xúc

- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại

của sự vật hiện tượng

- Gọi đáp

Xác định câu đặc biệt và cho biết tác dụng của nó trong đoạn văn sau:

=>Hỏi và bộc lộ cảm xúc

=>Mệnh lệnh và bộc lộ cảm xúc

TUẦN 22

I/ Thế nào là câu đặc biệt?

Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo

theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ.

II/ Tác dụng của câu đặc biệt.

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong

Nhóm 2: ý b Nhóm 3: ý c Nhóm 4: ý d

1 Bài tập 1+2 :Tìm và nêu tác dụng của câu đặc biệt

và câu rút gọn.

a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày

trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất

giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho

những của quý kín đáo ấy đều được ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải

thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả

mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng

chiến.

- Câu rút gọn:

“Có khi được trưng bày … dễ thấy.”

“Nhưng cũng có khi … trong hòm.”

c) Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi.

TUẦN 22

*Bài tập 1+2:

d) Chim sâu hỏi chiếc lá:

- Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!

 Tác dụng: Làm câu gọn hơn, thông tin nhanh,

tránh lặp lại từ ngữ đã xuất hiện ở câu truớc.

Câu có cấu tạo theo mô hình CN – VN.

b) Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.

Tìm và chỉ ra tác dụng của câu đặc biệt trong đoạn văn sau:

Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau sang hộ, nhưng xem chừng ai ai cũng mệt lử cả rồi Ấy vậy mà trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông thời

nước cứ cuồn cuộn bốc lên Than ôi ! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời ! Thế đê không sao cự lại được với thế nước! Lo thay ! Nguy thay ! Khúc đê này hỏng mất

+ Học bài.

+ Làm bài tập 3

+ Soạn bài tiếp theo: BỐ CỤC VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN.