VĂN 8- TUẦN 11

Viết đoạn văn từ 5- 7 câu có sử dụng biện pháp nói giảm, nói tránh HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG * Mục tiêu: - Học sinh liên hệ thực tiễn, tìm tòi mở rộng kiến thức - Định hướng phát tri[r]

Ngày soạn: 11/11/2020

Tiết 41 Văn bản

THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000

I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người của thói quen dùng túi

ni lông

- Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày

- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tạo và bố cục chặt chẽ, hợp lí đó tạo nên tính thuyết phục của văn bản

2 Kĩ năng

- Tích hợp với phần tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh

- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết

3 Thái độ

- Giúp học sinh có những suy nghĩ tích cực về các việc tương tự trong vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt, một vấn đề vào loại khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo vệ môi trường

4 Năng lực phát triển

a Các phẩm chất

- Yêu quê hương đất nước

- Tự lập, tự tin, tự chủ

b Các năng lực chung

- Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy; năng lực giao tiếp; năng lực sử dụng CNTT; năng lực hợp tác; năng lực sử dụng ngôn ngữ

c Các năng lực chuyên biệt

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực cảm thụ văn học

II – CHUẨN BỊ

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Đọc kĩ bài học và soạn bài chu đáo

- Tranh ảnh về môi trường.Bài soạn điện tử, máy chiếu.

2 Chuẩn bị của học sinh

- Đọc kĩ bài học và trả lời các câu hỏi trong SGK Tìm hiểu việc sử dụng bao bì ni lông trong gia đình em và những người xung quanh Đề xuất việc khắc phục hiện tượng này

III – TIỂN TRÌNH DẠY HỌC

* Bước 1: Ổn định tổ chức

* Bước 2: Kiểm tra bài cũ

- Thế nào là văn bản nhật dụng? Kể tên các văn bản nhật dụng đó được học trong chương trình ngữ văn lớp 6 và lớp 7?

* Bước 3: tổ chức dạy và học bài mới

HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG

* Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý

* Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình.

* Kĩ thuật: Động não.

* Thời gian: 1 phút

Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt

* GV chiếu một số h/ả về tình trạng ô nhiếm

môi trường

- Nêu yêu cầu: Những bức ảnh trên đề cập

đến vấn đề gì? Em hiểu gì về vấn đề đó?

- Từ phần trình bày của HS, dẫn vào bài

mới

Trái đất ngôi nhà chung của mọi người

-đang bị ô nhiễm nặng nề Một trong những

nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiếm trên

là do việc sử dụng bao bì ni lông Vậy việc

sử dụng bao bì ni lông gây ra những tác hại

và hậu quả như thế nào, cần làm gì để hạn

chế tác hai của nó, chúng ta cùng tìm hiểu

Hình thành kĩ năng q/sát nhận xét, thuyết trình

- Quan sỏt, trao đổi

- 1 HS trình bày, dẫn vào bài mới

qua bài học hôm nay.

HOẠT ĐỘNG 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.

* Mục tiêu : Nguyên nhân và các tác hạo cảu bao bì ni nông.

* Phương pháp: Đọc diễn cảm, vấn đáp, thuyết trình, phân tích, giảng bình, thảo

luận nhóm

* Kỹ thuật: Động não, giao việc,

* Thời gian: 27- 30’.

Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt

Gv nhắc lại khái niệm văn bản nhật dụng

- Em hiểu gì về hoàn cảnh ra đời của văn

bản?

HS tự bộc lộ theo hiểu biết cá nhân

Văn bản được soạn thảo dựa trên bức thông

điệp của 13 cơ quan nhà nước và tổ chức phi

chính phủ phát ngày 22-4-2000 nhân lần đầu

tiên VN tham gia ngày Trái Đất

- GV hướng dẫn HS đọc: rõ ràng, mạch lạc,

chú ý phát âm chính xác các thuật ngữ

chuyên môn, cần nhấn mạnh rành rọt từng

điểm kiến nghị, giọng điệu như lời kêu gọi

H: Gọi h/s đọc bài ?

-Yêu cầu HS đọc kĩ các chú thích GV nói rõ

Pla-xtic (chất dẻo) còn gọi chung là nhựa, là

những vật liệu tổng hợp các phân tử lớn gọi

là folime

Xác định: bố cục của văn bản ?

- Em có nhận xét gì về bố cục của VB

nàỳ ?

- Phần 1: Từ đầu-> một ngày không sử dụng

bao bì ni lông: Nguyên nhân ra đời của bản

thông điệp “Thông tin về ngày Trái đất năm

2000”

I ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH

1 Nhắc lại khái niệm

2 Văn bản

a Xuất xứ

b Đọc – chú thích

c Bố cục văn bản

Bố cục : 3 phần

- Phần 2:Tiếp theo->đối với môi trường:Tác

hại của việc sử dụng bao bì ni lông và một số

giải pháp cho vấn đề sử dụng bao bì ni lông

- Phần 3: Còn lại: Lời kêu gọi mọi người hãy

bảo vệ mụi trường Trái đất

*GV: Bố cục lụgic, chặt chẽ: Từ nguyên

nhân đến giảng giải phân tích, nêu nhiệm vụ

và cuối cùng là kêu gọi mọi người làm theo

Nội dung văn bản? nhằm mục đích gì?

Kiểu văn bản?

HS suy nhĩ, thảo luận, chia sẻ cặp đôi, trả lời:

- Nội dung: Cung cấp cho những căn cứ rõ

ràng về tác hại của việc dựng bao

bỡ ni lông và việc hạn chế sử dụng chúng

- Mục đích: Bảo vệ sự trong sạch của môi

trường TĐ

Xác định: PTBĐ của văn bản ?

Theo dõi phần 1(MB) của VB, hãy cho biết

VB đó thông báo những sự kiện nào?

- VB này chủ yếu thuyết minh cho sự kiện

nào?

- 22/4/2000, lần đầu tiên Việt Nam tham gia

ngày Trái Đất với chủ đề ''Một ngày không

sử dụng bao bì ni lông''

- Sự kiện này giúp em hiểu thêm gì về vấn

đề bảo vệ môi trường hiện nay?

- Bảo vệ môi trường là vấn đề nóng bỏng, đặt

lên hàng đầu, thế giới rất quan tâm đến vấn

đề này

- Nhận xét cách trình bày những sự kiện

đó?

+ Cách trình bày: Đi từ thông tin khái quát

(rộng) đến thông tin cụ thể (hẹp) Lời thông

báo trực tiếp, ngắn gọn, dễ hiểu

d Thể loại và phương thức biểu đạt

- Kiểu VB: nhật dụng

- PTBĐ: NL kết hợpTM

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Sự ra đời của bản thông điệp

“TT về ngày TĐ năm 2000”

- ''Một ngày không sử dụng bao

bì ni lông''

- Thế giới rất quan tâm đến vấn

đề bảo vệ MT

- VN còn hưởng ứng và tỏ rõ sự quan tôi chung bằng hành động

cụ thể “Một ngày ni lông”

2 Tác hại của việc sử dụng bao

-Từ việc trình bày các sự kiện đó, em cảm

nhận được nội dung (vấn đề) nào được nêu

trong phần đầu của VB?

- Hàng ngày em có sử dụng bao bì ni lông

trong sinh hoạt của mình không? (đựng đồ

đạc khi đến trường, đựng đồ khi đi chợ )

Sử dụng nó có những mặt lợi nào?

?Hãy chỉ ra nguyên nhân cơ bản khiến cho

việc dùng bao bì ni lông có thể gây nguy hại

đối với môi trường và sức khoẻ con người ?

-Từ nguyên nhân đó đó tạo ra những tác

hại nào đối với môi trường, đối với sức

khoẻ con người khi sử dụng bao bì ni

lông ?

- Lẫn vào đất cản trở quá trình sinh trưởng

của các loài thực vật bị nó bao quanh xúi

mòn ở các vựng đồi

- Tắc các đường dẫn nước thải, tăng khả

năng ngập lụt của các đô thị về mùa mưa ->

làm muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh

- Trôi ra biển làm chết các sinh vật khi nuốt

phải

- Bao bì ni lông màu đựng thực phẩm làm ô

nhiễm thực phẩm gây tác hại cho não và

là nguyờn nhân gây ung thư phổi

- Bao bì ni lông thải bỏ bị đốt, các khí độc

thải ra có thể gây ngộ độc, ngất, khó thở,

nôn ra máu gây ung thư và các dị tật bẩm

sinh ở trẻ sơ sinh

?Để nói rõ tác hại của việc sử dụng bao bì

ni lông, tác giả đó thuyết minh bằng cách

nào ? Tác dụng của PP thuyết minh đó?

HS suy nghĩ, trao đổi, trả lời:

+ PP thuyết minh: Kết hợp liệt kê và phân

bì ni lông và những biện pháp giải quyết cho v/đề này

*Nguyên nhân gây hại cơ bản

- Do đặc tính không phân huỷ của Pla-xtic

a Tác hại

* Đối với môi trường tự nhiên:

- Cản trở quá trình sinh trưởng

và phát triển cảu thực vật

- Tắc đường ống dẫn nước

- Ngập lụt, muỗi phát sinh

- Chết các loài sinh vật

* Đối với con người:

- Phát sinh dịch bệnh

- Ung thư phổi

->Phương pháp liệt kê, phân tích : Bài viết đã chỉ rõ những tác hại ghê gớm của việc sử dụng bao bì ni lông đối với môi trường sống và đặc biệt ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người…

- Liệt kê những tác hại của bao bì ni lông, đưa ra những ví dụ cụ thể, sinh động, phổ biến

- Phân tích cơ sở thực tế và khoa học của những tác hại đó

+ Tác dụng: làm cho vấn đề được trình bày vừa mang tínhi khoa học vừa mang tính thực tiễn, ngắn gọn, sáng rõ, dễ hiểu, dễ nhớ

Ngoài những tác hại mà VB đó chỉ rõ ở trên, em thấy việc sử dụng bao bì ni lông còn có những tác hại nào khác nữa ?

- Bao bì ni lông vứt bừa bói ở những nơi công cộng, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử-> gây mất mĩ quan, ô nhiễm môi trường

- Từ việc tìm hiểu trên, em rút ra kết luận

gì về tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông?

- Túi ni lông dùng để gói, đựng các loại rác thải khác làm rác thải khó phân huỷ, ngăn cản quỏ trình phân huỷ, sinh ra các chất độc gây hại

GV cung cấp cho học sinh một số số liệu về tác hại do bao bì ni lông gây ra

- Mỗi năm có hơn 400.000 tấn P.E được chôn lấp tại miền Bắc nước Mĩ, nếu không phải chôn loại rác thải nào thì sẽ có thêm bao nhiêu đất đai để canh tác Ở Mê hi cô, người

ta đó xác nhận một trong những nguyên nhân làm cho cá ở hồ nước chết nhiều là do rác thải ni lông và nhựa ném xuống hồ quá nhiều.Hàng năm trên trên thế giới có khoảng 100.000 chim, thú biển chết do nuốt phải túi

ni lông

- Hàng ngày, tại khu vực xử lí rác thải Nam Sơn, Sóc Sơn tiếp nhận 1000 tấn rác thải

(khoảng 10-15 tấn là nhựa, ni lông)

GV cho HS thảo luận nhóm:- Theo em có

những cách gì đề xử lý bao bì ni lông ?

- Các cách xử lý có mặt lợi và hại như thế

nào ?

- Vì sao việc xử lí bao bì ni lông lại là vấn

đề nan giải ?

- Có 3 cách xử lí: chôn lấp, đốt, tái chế

=>Đây là một vấn đề nan giải Vì :

+ Túi ni lông rẻ, nhẹ, tiện lợi, dễ đáp ứng

được các nhu cầu khác nhau của người tiêu

dùng

+ Sản xuất bao bì ni lông so với sản xuất bao

bì bằng giấy tiết kiệm được 40% năng lượng,

tiết kiệm được lượng bột giấy từ gỗ Tuy

nhiên việc sử dụng bao bì ni lông là lợi bất

cập hại

- Em có suy nghĩ gì về các giải pháp mà tác

giả đưa ra này? (Có tính thuyết phục và

khả thi không?)

- Trình bày, liên hệ thực tế:

+ Đốt: phương pháp này chưa được dùng phổ

biến ở VN Tuy nhiên việc đốt rác thải nhựa,

ni lông thải ra lượng khí độc chứa thành phần

Các bon có thể làm thủng tầng ô-zôn, khói có

thể gây ngất, khó thở, nôn ra máu, gây rối

loạn chức năng và ung thư

+Tái chế: gặp rất nhiều khó khăn

+ Những người dọn rác không hào hứng thu

gom vì chúng qúa nhẹ (khoảng 1000 bao mới

được 1kg )

+ Giá thành tái chế qúa đắt gấp 20 lần giá

thành sản xuất một bao bì mới

- Bài viết này đề xuất những biện pháp

nào?

b Biện pháp hạn chế tác hại

- Thay đổi thói quen dùng bao bì

ni lông,…giặt phơi khô để dùng lại

- Không sử dụng bao bì ni lông khi không cần thiết

- Sử dụng các túi đựng không phải là bao bì ni lông

- Nói những tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông cho gia đình, bạn bè biết

3 Lời kêu gọi hành động

- Nhiệm vụ: hãy quan tâm, bảo

- Các biện pháp mà tác giả nêu ra đã giải

quyết tận gốc vấn đề chưa? Vì sao ?

- Chưa triệt để, chưa giải quyết tận gốc, chưa

loại bỏ được hoàn toàn bao bì ni lông mà chỉ

là giải pháp thay thế, hạn chế việc sử dụng

bao bì ni lông

- Hiện nay ở gia đình em đã và đang xử lí bao

bì ni lông theo cách nào? Qua đây em có học

tập gì thêm về những biện pháp mới và

những phương pháp nào, thói quen nào cần

bỏ ?

GV: Một hộ gia đình chỉ sử dụng một bao bì

ni lông/ ngày thì cả nước có tới 25 triệu bao

bì ni lông bị vứt ra môi trường mỗi ngày, trên

9 tỉ bao bì ni lông mỗi năm

- Văn bản này đã nêu lên những nhiệm vụ

gì ? Nhiệm vụ ấy được cụ thể hóa bằng

hành động gì ?

- Tìm câu văn

+ hãy cùng nhau quan tâm đến Trái Đất

+ Bảo vệ Trái Đất trước nguy cơ ô nhiễm

môi trường

+Hành động ''Một ngày không dùng bao bì ni

lông ''

- Tại sao tác giả lại nêu nhiệm vụ chung

trước, hành động cụ thể sau ?

- Nhấn mạnh việc bảo vệ Trái Đất là nhiệm

vụ hàng đầu, thường xuyên và lâu dài

- Việc hạn chế dùng bao ni lông là công việc

trước mắt

- Để nêu ra những nhiệm vụ này, người

viết dùng kiểu câu gì ? Việc dùng kiểu câu

đó có tác dụng gì ?

- Sử dụng câu cầu khiến : khyên bảo, yêu

cầu, đề nghị mọi người nghị chế dùng bao bì

vệ Trái Đất trước nguy cơ ô nhiễm môi trường

- Hành động:''Một ngày không dùng bao bì ni lông ''

=>Sử dụng câu cầu khiến: khyên bảo, yêu cầu, đề nghị mọi người hạn chế dùng bao bì ni lông

ni lông

?Qua việc tìm hiểu văn bản Thông tin

năm 2000 đem lại cho em nững hiểu biết

mới mẻ nào về việc Một ngày ni lông?

- Tác hại của việc dùng bao ni lông

- Các biện pháp nhằm giảm thiểu tối đa việc

sử dụng bao bì ni lông

- Em sẽ dự định gì để những thông tin này

đi vào đời sống, biến thành những hành

động cụ thể?

- HS tự bộc lộ

+Tuyên truyền phổ biến rộng rãi cho mọi

người cùng biết

+Kêu gọi mọi người hãy tham gia bằng hành

động cụ thể

HDHS đánh giá, khái quát VB

- Lời kêu gọi trên được truyền đạt bằng

hình thức nào? Ngoài hình thức đó, VB

còn có những đặc sắc gì về nghệ thuật (bố

cục, cách trình bày nội dung )

- Qua những nét nghệ thuật đó giúp em

hiểu biết được gì?

*GV tóm tắt->GN Gọi HS đọc

4 Tổng kết

a Nghệ thuật

- Giải thích đơn giản, ngắn gọn

mà sáng tỏ

- Ngôn ngữ diễn đạt sáng rõ, chính xác, thuyết phục

- Liệt kê, kiểu câu cầu khiến

- Lập luận chặt chẽ, rõ ràng có tính thuyết phục cao

b Nội dung

- Những tác hại của việc dựng bao bì ni lông và lợi ích của việc giảm bớt sử dụng chúng

- Hạn chế sử dụng bao bì ni lông

là giúp phần tích cực bảo vệ môi trường trong sạch của Trái Đất

c Ghi nhớ: sgk/107

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

* Mục tiêu:

- Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập thực hành

- Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác

* Thời gian: 7- 10 phút.

* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm

* Kỹ thuật: Động não,

Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt

*Tích hợp KNS, MT

- Ngoài bao bì ni lông theo em còn có

những chất thải nào làm ảnh hưởng đến

MT nữa ? Cách giải quyết những loại

chất thải ấy như thế nào cho hợp lí ?

- Ngoài hành động mà VB đó nêu, để

bảo vệ môi trường Trái Đất, theo em còn

có những việc làm nào khácc?

HS tự liên hệ, trình bày:

- Chất thải ảnh hưởng tới MT: nước thải của các nhà máy, bệnh viện, khói bụi của các phương tiện giao thông,

NM xi măng

- PT trồng cây gây rừng

- PT xanh-sạch-đẹp

- Bảo vệ các danh lam thắng cảnh, các khu sinh quyển thiên nhiên

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

* Mục tiêu:

- Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn

- Định hướng phát triển năng lực tự học,

* Phương pháp: Nêu vấn đề,

* Kỹ thuật: Động não, hợp tác

* Thời gian: 2 phút

Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt

Viết đoạn văn trình bày nhận thức của

em sau khi học xong văn bản

- Viết đoạn văn

HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG

* Mục tiêu:

- Học sinh liên hệ thực tiễn, tìm tòi mở rộng kiến thức

- Định hướng phát triển năng lực tự học, sáng tạo

* Phương pháp: Dự án

* Kỹ thuật: Giao việc

* Thời gian: 2 phút

Hoạt động của thầy và trò Chuẩn KTKN cần đạt

Tìm hiểu trên các phương tiện thông tin

đại chúng những bản tin, bài viết về vấn

đề sử dụng bao bì ni lông và tác hại của

nó?

Hình thành kĩ năng q/sát nhận xét, thuyết trình

- Nghe, suy nghĩ, trao đổi

Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về tác hại của

việc dùng bao nilon và những vấn đề

khác của rác thải sinh hoạt làm ô nhiễm

môi trường

Bước 4: Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà:

1 Bài cũ

- Học phần ghi nhớ: nắm được nội dung ý nghĩa của văn bản

2 Bài mới

- Đọc kĩ bài “Nói giảm nói tránh” và trả lời các câu hỏi trong SGK

-Ngày soạn: 11/11/2020

Tiết 42 TIẾNG VIỆT: NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Khái niệm nói giảm nói tránh

- Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh

2 Kĩ năng

- Phân biệt nói giảm nói tránh với nói không đúng sự thật

- Sử dụng nói giảm nói tránh đúng lúc, đúng chỗ để tạo lời nói trang nhã, lịch sự

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh ý thức sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh trong giao tiếp khi cần thiết

4 Năng lực phát triển

a Các phẩm chất

- Yêu quê hương đất nước

- Tự lập, tự tin, tự chủ

b Các năng lực chung