ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH cá đl

Câu 9: Bằng sự hiểu biết của bản thân, em hây viết đoạn văn khoảng 12 câu theo kiểu lập luận diễn dịch, trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của người dân chài khi đánh cá trên biển đêm, trong đ

ÔN TẬP VĂN BẢN:

Trong bài “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận có câu thơ sau:

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng”

Câu 1: Chép chính xác ba câu thơ tiếp theo? Dựa vào trình tự ra khơi của đoàn thuyền thì đoạn trích em vừa chép

mang nội dung gì? (Diễn đạt ngắn gọn bằng một câu văn).

Câu 2: Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong câu thơ “Thuyền ta lái gió với buồm trăng”? Các biện pháp nghệ thuật đó đã góp phần khắc họa vẻ đẹp nào của những người ngư dân?

Câu 3: Nêu mạch cảm xúc của bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”.

Cáu 4: Phân tích nét đặc sắc của hình ảnh “buồm trăng” Em hiểu cách nói “thuyền ta” nghĩa là gì? Theo em, có thể thay thế “thuyền ta” bằng “đoàn thuyền” được không? Vì sao?

Câu 5: Câu thơ “Lướt giữa mây cao với biển bằng", tác giả đã vi phạm phương châm hội thoại nào? Điều đó có phải chủ ý của nhà văn không, vì sao?

Cáu 6: Trong chương trinh Ngữ văn THCS, em cũng đã học một bài thơ rất hay có hinh ảnh con thuyền, cánh buồm

Đó là bài thơ nào? Của ai?

Câu 7: Cách viết “Lái gió với buồm trăng” đã gợi cho em điều gì?

Cáu 8: Viết đoạn văn nêu cảm nhận vể khổ thơ trên.

Câu 9: Bằng sự hiểu biết của bản thân, em hây viết đoạn văn khoảng 12 câu theo kiểu lập luận diễn dịch, trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của người dân chài khi đánh cá trên biển đêm, trong đoạn có sử dụng một câu phủ định và một phép lặp để liên kết.

Câu 10; Từ đoạn thơ vừa chép, với những hiểu biết xã hội của mình, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng nửa trang

giấy thi) về hình ảnh những người ngư dân vẫn đang ngày đêm vươn khơi bám biển trong thời điểm hiện nay.

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1

Câu 1: Chép chính xác ba câu thơ tiếp theo? Dựa vào trình tự ra khơi của đoàn thuyền thì đoạn trích em vừa chép mang nội dung gì? (Diễn đạt ngắn gọn bằng một câu văn).

Câu 1: Chép tiếp 3 câu thơ, đoạn thơ vừa chép có nội dung:

- Chép chính xác ba câu thơ tiếp để thành khổ:

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

Gỉàn đan thế trận lưới vây giăng"

- Nêu được nội dung đoạn thơ bằng một câu văn: Đoạn thơ đã khắc họa hình ảnh đòan thuyền đánh cá giữa biển đêm hùng tráng và thơ mộng

Câu 2: Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong câu thơ

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng”? Các biện pháp nghệ thuật đó đã góp phần khắc họa vẻ đẹp nào của những người ngư dân?

Câu 2: Câu thơ “Thuyền ta lái gió với buồm trăng”:

- Biện pháp nghệ thuật: nhân hóa, nói quá qua từ “lái”

- Tác dụng: Góp phần khắc hoạ vẻ đẹp người ngư dân về:

+ Tư thế: Lớn lao, kì vĩ ngang tầm thiên nhiên, vũ trụ

+ Tâm hồn: phóng khoáng, lãng mạn

Câu 3: Nêu mạch cảm xúc của bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”.

Câu 3: Nêu cảm xúc của bài thơ:

Theo sự vận động của thời gian và hành trình của một chuyến ra khơi đánh cá (Thời gian là nhịp tuần hoàn của

vũ trụ từ lúc hoàng hôn đến bình minh, cũng là thời gian của một chuyến ra biển rồi trở về của đoàn thuyền đánh cá: mặt trời xuống biền, cả trời đất vào đêm, trăng lên cao, đêm thở, sao lùa rồi sao mờ, mặt trời đội biển nhô lên trong một ngày mớỉ.)

Câu 4: Phân tích nét đặc sắc của hình ảnh “buồm trăng” Em hiểu cách nói

“thuyền ta” nghĩa là gì? Theo em, có thể thay thế “thuyền ta” bằng “đoàn

thuyền” được không? Vì sao?

Chỉ ra nét đặc sắc cùa hình ảnh buồm, trăng, nghĩa của từ “Thuyền ta”:

- Nét đặc sắc của hình ảnh buồm, trăng: Đây là hình ảnh ẩn dụ

+ Hình ảnh thể hiện cuộc sống lao động đầy chất thơ, thể hiện tâm hồn lãng mạn của những người dân chài

- Thuyền ta: Thuyền của ta, thuyền của những người dân chài đang đánh cá.

- Không thể thay thế “thuyền ta” thành “đoàn thuyền” Vì từ “ta” đầy tự hào, không còn cái tôi cô đơn, nhỏ bé Thể hiện được niềm vui, niềm lạc quan, hăng say lao động, làm chủ biển trời của những người lao động mới Thể hiện rõ được

sự thống nhất của hai nguồn cảm hứng: cảm hứng lãng mạn tràn đầy, niềm vui hào hứng về cuộc sống mới trong thời kì miền Bắc xây dựng Chủ nghĩa xã hội

và cảm hứng thiên nhiên, vũ trụ; tạo riêng hình ảnh thơ mang tính chất lãng mạn

Câu 5: Câu thơ “Lướt giữa mây cao với biển bằng", tác giả đã vi phạm phương châm hội thoại nào? Điều đó có phải chủ ý của nhà văn không, vì sao?

Câu 5: Câu thơ “Lướt giữa mây cao với biển bằng”:

- Phương châm vi phạm: Phương châm về chất

- Tác dụng: Dụng ý của tác giả, nói quá lên so với sự thật, nhằm làm nổi bật hình ảnh và tư thế của đoàn thuyền, của con người, họ không còn bé nhỏ mà tầm vóc trở nên lớn lao, vĩ đại, phi thường

Cáu 6: Trong chương trinh Ngữ văn THCS, em cũng đã học một bài thơ rất hay có hinh ảnh con thuyền, cánh buồm Đó là bài thơ nào? Của ai?

Câu 6: Bài thơ cũng có hình ảnh thuyền, cánh buồm:

- Bài thơ: Quê hương

- Tác giả: Tế Hanh

Câu 7: Cách viết “Lái gió với buồm trăng” đã gợi cho em điều gì?

Câu 7: Cách viêt “Lái gió với buồm trăng” đã gợi cho em:

Thuyền có lái và có buồm, người lái con thuyền và thuyền lái gió đẩy thuyền Hình ảnh lãng mạn và thơ mộng: Gió là người lái, mảnh trăng là cánh buồm Con thuyền lướt đi giữa mây cao biển lớn Bút pháp lãng mạn đã biến con thuyền vốn nhỏ bé trước biển cả bao la thành con thuyền kì vĩ khổng lồ, hòa nhập với kích thước rộng lớn của thiên nhiên vũ trụ

Câu 8: Viết đoạn văn nêu cảm nhận vể khổ thơ trên.

Câu 8: Viết đoạn văn cảm nhận về khổ thơ:

- Trên mặt biển đó, có con thuyền đang băng băng lướt đi trên sóng:

“Thuyền ta lái vây giăng”.

- Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trước biển cả bao la giờ đây đã trở thành một con thuyền đặc biệt có gió là người cầm lái, còn trăng là cánh buồm Con thuyền băng băng lướt sóng ra khơi để

- Hình ảnh thơ thật lãng mạn bay bổng và con người có tâm hồn cũng thật vui vẻ, phơi phới

Công việc lao động nặng nhọc đã trở thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên.

Câu 9: Bằng sự hiểu

biết của bản thân, em

hây viết đoạn văn

khoảng 12 câu theo

kiểu lập luận diễn

- Tâm hồn lãng mạn, tràn đầy tinh thần lạc quan

- Giàu ơn nghĩa, gắn bó với thiên nhiên

Câu 10; Từ đoạn thơ vừa chép, với những hiểu biết xã hội của mình, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng nửa trang giấy thi) về hình ảnh những người ngư dân vẫn đang ngày đêm vươn khơi bám biển trong thời điểm hiện nay.

Câu 10: Viết đoạn nghị luận hình ảnh những ngườỉ ngư dân vẫn đang ngày đêm vươn khơi bám biển trong thời điểm hiện nay;

- Khẳng định đây là một hình ảnh đẹp, được toàn dân ngợi ca, ủng hộ.

- Nêu suy nghĩ về công việc của người ngư dân: khó khăn, gian khổ, phải đương đầu với thử thách của thiên nhiên, biển cả, hiềm nguy luôn rình rập luôn dũng cảm, kiên cường vì một tình yêu với quê hương, đất nước.

- Nêu ý nghĩa công việc của những người Ngư dân: Lao động hăng say, đầy hào hứng để góp phần khai tác tài nguyên, nuôi sống bản thân, làm giàu cho gia đình, xây dựng đất nước; kiên trì bám biển để khẳng định chủ quyền lãnh thổ của đất nước, bảo vệ vùng biển đảo quê hương

- Suy nghĩ, hành động bản thân: khâm phục, tự hào -> ủng

hộ về vật chất và tinh thần cho những người ngư dân để họ yên tâm bám biển, quyết tâm xây dựng và bảo vệ đất nước;

ra sức học tập, rèn luyện sức khỏe, tu dưỡng đạo đức trở thành người có ích cho xã hội, giúp đất nước phát triển, thể hiện tình yêu nước một cách đúng đắn

CÂU 10

Cho đoạn thơ sau:

“Mặt trời xuống … cùng gió khơi.”

Câu 1: Những câu thơ trên trong bài thơ nào? Bài thơ

đó được ra đời trong hoàn cảnh nào?

Câu 2: Từ “lại” trong câu “Đoàn thuyền lại ra khơi”

ấy như thế nào?

Câu 5: Viết đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ trên

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2

Câu 1: Những câu thơ trên trong bài thơ nào? Bài thơ đó được ra

đời trong hoàn cảnh nào?

Câu 1: Hoàn cảnh sáng tác bài thơ:

- Tác giả: Huy Cận

- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”

được Huy Cận sáng tác năm 1958 khi miền Bắc đang tiến hành xây dựng Chủ nghĩa Xã hội, tác giả đi thực tế đến

vùng mỏ Hòn Gai - Quảng Ninh

Câu 2: Từ “lại” trong câu “Đoàn thuyền lại ra khơi” có ý nghĩa gì?

Câu 2: Ý nghĩa từ “lại”:

Từ “lại” nói về hoạt động của đoàn

thuyền vừa biểu thị sự lặp lại tuần tự,

thường nhật, liên tục mỗi ngày của công

việc lao động vừa biểu thị ý so sánh

ngược chiều với câu trên: đất trời vào

đêm nghỉ ngơi mà con người bắt đầu lao

động, một công việc lao động không ít

vất vả

buông xuống là tấm cửa khổng lồ và những gợn sóng là then cài cửa

- Ẩn dụ: Câu hát căng buồm cùng gió khơi

=> Tác dụng: Nghệ thuật ẩn dụ góp phần thể hiện một hiện thực: Đó là niềm vui phơi phới, tinh thần lạc quan của người dân chài Họ ra khơi trong tâm trạng đầy hứng khởi vì họ tìm thấy niềm vui trong lao động, yêu biển và say mê với công việc chinh phục biển khơi làm giàu cho Tồ quốc

Câu 4; Có ý kiến cho rằng: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là “một khúc ca”

Em hiểu nội dung khúc ca ấy như thế nào?

Câu 4: Bài thơ là một khúc ca:

- Bài thơ là khúc ca về lao động và thiên nhiên đất nước giàu, đẹp

- Khúc ca ấy vừa phơi phới, hào hứng vừa khỏe khoắn, mạnh mẽ

GỢI Ý

Câu 5: Viết đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ trên.

* Cảnh hoàng hôn trên biên được miêu tả bằng hình tượng độc đáo:

“Mặt trời xuống biền như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa”

- Với sự liên tưởng so sánh thú vị, Huy Cận đã miêu tả rất thực sự chuyển đồi thời khắc giữa ngày và đêm khiến cảnh biển vào đêm thật kì vĩ, tráng lệ.

- Với phép tu từ so sánh, nhân hóa khiến ta hình dung vũ trụ như một ngôi nhà lớn với màn đêm buông xuống là tấm cửa khổng lồ với những lượn sóng hiền hoà gối đầu nhau chạy ngang trên biển như những chiếc then cài cửa Phác hoạ được một bức tranh phong cảnh kì diệu như thế hển nhà thơ phải có cặp mắt thần và trái tim nhạy cảm.

* Khi thiên nhiên bước vào trạng thái nghỉ ngơi thì con ngườỉ bắt đầu làm việc:

- Màn đêm mở ra đã khép lại không gian của một ngày Giữa lúc vũ trụ, đất trời như chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi thì ngược lại, con người bắt đầu hoạt động:

“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi”

* Sự đối lập này làm nổi bật tư thế lao đọng của con người trước biển:

- Nhịp thơ nhanh mạnh như một quyết định dứt khoát Đoàn ngư dân ào xuống đẩy thuyền ra khơi và cất cao tiếng hát khởi hành Từ

“lại” vừa biểu thị sự lặp lại tuần tự, thường nhật, liên tục mỗi ngày của công việc lao động vừa biểu thị ý so sánh ngược chiều với câu trên: đất trời vào đêm nghỉ ngơi mà con người bắt đầu lao động, một công việc lao động không ít vất và

- Hình ảnh “câu hát căng buồm” - cánh buồm căng gió ra khơi- là

ẩn dụ cho tiếng hát của con người có sức mạnh làm căng cánh buồm Câu hát là niềm vui, niềm say sưa hứng khởi của những người lao động lạc quan yêu nghề, yêu biển và say mê với công việc chinh phục biển khơi làm giàu cho Tổ quốc

Cho đoạn thơ:

“Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!”

Câu 1: Tại sao tác giả lại nói: "Cá thu biển Đông như đòan thoi”?

Câu 2: Câu hát của người dân có ý nghĩa gì?

Câu 3: Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo theo kiểu Tổng - Phân - Hợp để làm rõ khí thế ra khơi của những ngư dân

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3

Câu 1: Tại sao tác giả lại nói: "Cá thu biển Đông như đòan thoi”?

Câu 1 : Câu thơ “Cá thu biển Đông như đoàn thoi”:

- Nghệ thuật: So sánh

- Hiệu quả của cách nói đó: Cách nói “Cá thu biển Đông như đoàn thoi”: là cách nói so sánh, tác giả so sánh cá thu với đoàn thoi nhằm gợi lên bức tranh biển cả như một tấm lưới dệt được dệt nên từ hàng nghìn đoàn thoi đưa So sánh đàn cá như đoàn thoi, Huy Cận đã thể hiện được không gian biển cả giàu

có với những đoàn cá đông đúc, nối đuôi nhau trên biển như thoi đưa

Câu 2: Câu hát của người dân có ý nghĩa gì?

Câu 2: Ý nghĩa câu hát của ngư dân:

- Lời hát của ngư dân làng chài ca ngợi sự

giàu cố của biển cá với đa dạng các loài cá

khác nhau Đây chính là niềm vui tươi, phấn

chấn để có một chuyến đi đánh cá bội thu

- Tiếng hát ấy như gọi cá đến cho đầy ắp

khoang thuyền Tinh thần vui tươi, phấn khởi

trong lao động ấy đa tạo nên sự hăng say và

tin tưởng hơn Tác giả đã tái hiện lại cảnh

đánh cá tuyệt đẹp

Câu 3: Viết đoạn

- Chuyện làm ăn thường có nhiều may rủi Ra khơi đánh cá,

họ cầu mong biển lặng sóng êm, gặp luồng cá, đánh bắt được nhiều Họ hát khúc hát ca ngợi sự giàu có của biển cả

Họ hát bài ca gọi cá vào lưới, mong muốn công việc đánh

cá thu được kết quả tốt đẹp Niềm ước mong ấy phản ánh tấm lòng hiền hậu của ngư dân từng trải qua nhiều nắng, gió, bão tố trên biển Giọng điệu thơ ngọt ngào, ngắn dài và vang xa: “cá bạc”, “đoàn thoi”, “dệt biển”, “luồng sáng”,

“dệt lưới”

- Câu hát của những người đi biển, nó không những thể hiện được tâm hồn lạc quan và khí thế khẩn trương mà còn nói lên niềm mong ước của con người Đi đánh cá từ ngàn đời nay may rủi là chuyện thường tình Vì vậy, trong câu hát ta đọc được uớc mong của họ Đó là ước mơ về trời yên biển lặng, gặp được luồng cá để đánh bắt được nhiều Giọng điệu lời thơ như ngân lên ngọt ngào, ngân dài và xa mãi “Cá thu biển Đông như đoàn thoi”

- Các hình ảnh của cá được so sánh, ẩn dụ là nhừng nét sáng tạo độc đáo đem đến cho người đọc một cảm nhận thứ vị về con người lao động trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

Câu 3: Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo theo kiểu Tổng - Phân - Hợp để làm rõ khí thế ra khơi của những ngư dân

Cho đoạn thơ:

“Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,

Biển cho ta cá như lòng mẹ,

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào”

Câu 1: Tiếng hát trong đoạn thơ trên có ý nghĩa gì?

Câu 2: Tại sao tác giả so sánh biển như lòng mẹ?

Câu 3: Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về khổ thơ trên để thấy biển không những giàu đẹp mà còn rất ân nghĩa thủy chung

PHIẾU BÀI TẬP SỐ 4

Câu 1: Tiếng hát trong đoạn thơ trên có ý nghĩa gì?

Câu 1: Ý nghĩa tiếng hát trong đoạn thơ:

- Vầng trăng in xuống mặt nước, sóng xô bóng trăng dưới nước như gõ vào mạn thuyền thành hình ảnh nhịp trăng cao gõ thuyền xua cá vào lưới

=> Cái mới của sự sáng tạo nghệ thuật - một hình ảnh lãng mạn đầy chất thơ - một tưởng tượng đẹp của nhà thơ tạo nên cảnh lao động vừa đẹp, vừa vui, vừa nên thơ bởi sự hoà nhập con người và thiên nhiên cùng lao động

Câu 2: Tại sao tác giả so sánh biển như lòng mẹ?

Câu 2: “Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta tự buổi nào”

- Nghệ thuật so sánh: Là một lời hát ân tình sâu sắc tronq bài ca lao động say sưa thơ mộng, hùng vĩ và đầy lòng biết ơn Biển luôn ưu đãi con người => Sự biết

ơn của tác giả với biển

Câu 3: Viết đoạn văn để thấy biển không những giàu đẹp mà còn rất ân nghĩa thủy chung:

- Biển không những giàu đẹp mà còn rất ân nghĩa thủy chung, bao la như lòng

mẹ Biển cho con người cá, nuôi lớn con người Những người dân chài đã hát bài

ca gọi cá vào với họ:

“Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.”