7 doan thuyen danh ca xong

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.. Phó từ "lại" khẳng định công việc đánh cá đêm đã trở thành nhịp sống thân quen: Khí thế phấn chấn, hào hứng, ngập trà

“Chàng Huy Cận khi xưa hay sầu lắm/Nỗi nhớ thương không biết đã tan chưa?” (Mai sau) Trước cách mạng tháng Tám, thơ Huy Cận

thường u sầu ảo não Nhưng từ khi cách mạng tháng Tám thành công

đã tiếp thêm cho thơ ông một luồng sinh khí mới, những trang thơ dạt dào niềm vui khi viết về cuộc sống mới, con người mới Bài thơ

“Đoàn thuyền đánh cá” là một tác phẩm mang cảm xúc như thế Nó

đã ghi lại hành trình đẹp đẽ của đoàn thuyền: ra khơi lúc hoàng hôn, đánh cá lúc trăng lên và trở về lúc bình minh Nhưng có lẽ khung

cảnh đẹp đẽ và hùng vĩ nhất là lúc nào và cảnh đoàn thuyền ra khơi

ra sao, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay nhé các bạn!

Lời dẫn vào bài

Huy Cận

Tiết 51: VĂN BẢN: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

- Phong cách: Thơ Huy Cận luôn vận động ở nhiều đối cực :

vũ trụ- cuộc đời, sự sống- cái chết, hiện thực- lãng mạn, nềm vui- nỗi buồn… ; giọng điệu mộc mạc, chân tình, lắng đọng ; hình ảnh thâm trầm, khơi gợi.

- Huy cận (1919-2005) quê Hà Tỉnh

- Là nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ mới

- Thơ ông sau cách mạng tràn đầy niềm vui, niềm tin

cuộc sống

Tiết 51: VĂN BẢN: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

( HUY CẬN)

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

2 Tác phẩm

- Năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở

vùng mỏ Quảng Ninh Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”

được sáng tác trong hoàn cảnh đó, in trong tập “Trời

mỗi ngày lại sáng” (1958).

đoàn thuyền đánh cá

Hồng Gai, 4 – 10 – 1958.

Hỏt rằng : cỏ bạc biển Đụng lặng,

Cỏ thu biển Đụng như đoàn thoi Đờm ngày dệt biển muụn luồng sỏng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cỏ ơi

Mặt trời xuống biển như hũn lửa.

Súng đó cài then, đờm sập cửa.

Đoàn thuyền đỏnh cỏ lại ra khơi.

Cõu hỏt căng buồm cựng giú khơi.

Thuyền ta lỏi giú với buồm trăng Lướt giữa mõy cao với biển bằng,

Ra đậu dặm xa dũ bụng biển, Dàn đan thế trận lưới võy giăng.

Cỏ nhụ cỏ chim cựng cỏ độ,

Cỏ song lấp lỏnh đuốc đen hồng, Cỏi đuụi em quẫy trăng vàng choộ.

Đờm thở: sao lựa nước Hạ Long.

Ta hỏt bài ca gọi cỏ vào,

Gừ thuyền đó cú nhịp trăng cao.

Biển cho ta cỏ như lũng mẹ Nuụi lớn đời ta tự buổi nào.

Sao mờ, kộo lưới kịp trời sỏng,

Ta kộo xoăn tay chựm cỏ nặng.

Vẩy bạc đuụi vàng loộ rạng đụng, Lưới xếp buồm lờn đún nắng hồng.

Cõu hỏt căng buồm với giú khơi, Đoàn thuyền chạy đua cựng mặt trời Mặt trời đội biển nhụ màu mới,

Mắt cỏ huy hoàng muụn dặm phơi.

Tiết 51: VĂN BẢN: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

Thân dài, hơi dẹt

Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm màu đen và hồng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi

Mặt trời xuống biển như hòn lửa.

Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.

Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng,

Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng.

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé.

Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.

Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.

Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.

Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

C ảnh đoàn

thuyền đánh ca

ra khơi

C ảnh hoạt động của đoàn thuyền đánh cá

C ảnh cảnh đoàn

thuyền trở về

Bài thơ được bố cục theo trình tự thời gian, không gian chuyến

ra khơi của đoàn thuyền, gồm 3 phần:

- Phần 1 (2 khổ đầu): cảnh đoàn thuyền ra khơi

- Phần 2 (5 khổ tiếp theo): cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển

- Phần 3 (khổ cuối): hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trở về

Quan sát bức tranh và cho biết

đoàn thuyền ra khơi vào thời điểm

a Khung cảnh hoàng hôn trên biển

Mở đầu bài thơ là cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi trên phông nền của một buổi chiều hoàng hôn tuyệt đẹp.

Tác giả đã đặt nhân vật trữ tình từ một điểm nhìn nghệ

thuật đặc biệt: đó là một điểm nhìn di động được đặt trên

con thuyền đang tiến bước ra khơi.

- Sử dụng hình ảnh so sánh rất độc đáo: ‘‘mặt trời xuống

biển như hòn lửa’’

+ Tả thực vầng mặt trời đỏ rực từ từ chìm xuống lòng biển

khép lại vòng tuần hoàn của một ngày

+ Gợi quang cảnh kì vĩ tráng lệ của bầu trời và mặt biển lúc

hoàng hôn

+ Gợi bước đi của thời gian và đặc biệt thời gian này nó

không chết lặng mà có sự vận động theo hành trình của đoàn thuyền đánh cá.

a Khung cảnh hoàng hôn trên biển

Mở đầu bài thơ là cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi trên phông nền của một buổi chiều hoàng hôn tuyệt đẹp.

- Sử dụng hình ảnh nhân hóa: Sóng đã cài then đêm

b Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

1 Cảnh ra khơi đánh cá

II Phân tích : Hoàng hôn buông xuống, vũ trụ nghỉ ngơi, người lao động

lại bắt đầu một chuyến ra khơi Họ chủ động mở cửa vũ

trụ, đi trong biển đêm như đi trong ngôi nhà thân thuộc của mình Phó từ "lại" khẳng định công việc đánh cá đêm đã trở thành nhịp sống thân quen:

Khí thế phấn chấn, hào hứng, ngập tràn niềm vui, niệm lạc quan của người lao động:" Câu hát căng buồm cùng gió

khơi"

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi"

 Ba hình ảnh: câu hát, cánh buồm, gió khơi ơi bỗng hòa vào nhau trong một câu thơ thể hiện trí

tưởng tượng phong phú, lãng mạn Người đánh cá căng buồm và cất lên câu hát, nhà thơ có cảm

giác như chính câu hát ấy đã làm căng cánh buồm Câu hát mang theo niềm vui, sự phấn chấn của người lao động trở thành sức mạnh cụ thể cùng với gió biển làm căng cánh buồm để con

thuyền lướt sóng ra khơi.

b Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

1 Cảnh ra khơi đánh cá

II Phân tích : “Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!”

 Từ “hát rằng”: Gợi lên niềm vui và hi vọng của người dân chài,

hứa hẹn một chuyến ra khơi bội thu

 Phép liệt kê kết hợp với hình ảnh so sánh “ cá thu…”: mang âm

hưởng ngợi ca, tự hào về sự giàu có của biển

 Phép nhân hóa “ đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng”:

- Cho thấy không khí lao động hăng say, không kể ngày đêm của người lao động.

- Gợi hình ảnh đàn cá chao qua chao lại trên mặt biển, biển như một tấm lụa khổng lồ mà cá là “ đoàn thoi” đang mải miết dệt Liên tưởng này kéo theo một liên tưởng khác: “ đoàn thoi” cá dệt nên tấm lưới của người dân chài

Hai khổ thơ đầu đã phác họa rất thành công một bức tranh thiên nhiên kì vĩ, thơ mộng và qua

đó gợi được tâm hồn phóng khoáng, tình yêu lao động và niềm hi vọng của người dân chài.

2 Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển và và khí thế của người lạo động( 4 khổ giữa)

a Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển được miêu tả cụ thể và rất sinh động:

Hình ảnh đoàn thuyền được tái hiện trên nền thiên nhiên bao la, rộng mở: chiều cao

của gió của trăng, chiều rộng của mặt biển và còn cả chiều sâu của lòng biển

+ Hình ảnh "thuyền" được đặt trong mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên, là trung tâm

được vũ trụ, thiên nhiên quây quần trợ giúp: gió là bánh lái, gió lái thuyền đi; trăng là

buồm, buồm đầy trăng sáng, thể hiện trí tưởng tượng bay bổng, lãng mạn.

+ Động từ "lướt" diễn tả vận tốc rất lớn, sự điêu luyện của tay lái Đoàn thuyền lướt đi trong không gian bao la trong tư thế làm chủ biển trời, vũ trụ, trong khát vọng chinh phục đại dương

+ Đoàn thuyền chủ động " Ra đậu dặm xa dò bụng biển", lập thế trận " lưới vây

giăng" Chủ động nắm bắt thiên nhiên bằng trí tuệ, lòng dũng cảm và cả sự quyết tâm làm

giàu cho đất nước

“Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn dan thế trận lưới vây giăng”

b Theo đoàn thuyền đánh cá, tác giả mở ra sự giàu có, hào phóng của biển cả:

 Bằng cách liệt kê tên của các loài cá khác nhau: “Cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song”Tác giả

đã miêu tả sự phong phú và giàu có của biển cả quê hương qua những loài cá ngon, quý hiếm

 HÌnh ảnh ẩn dụ: Cá song lấp lánh đuốc đen hồng  Tả thực loài cá song, thân dài, trên

vảy có những chấm nhỏ màu đen hồng Gợi hình ảnh về đoàn cá song như một cây đuốc lấp lánh dưới ánh trăng đêm, đã tạo nên một cảnh tượng thật lộng lẫy và kì vĩ

 Hình ảnh nhân hóa “Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé” Miêu tả động tác quẫy đuôi

của một chú cá dưới ánh trăng vàng chiếu rọi Gợi một đêm trăng đẹp, huyền ảo mà

ánh trăng như thếp đầy biển.

“Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long”.

b Theo đoàn thuyền đánh cá, tác giả mở ra sự giàu có, hào phóng của biển cả:

Tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hóa: “Đểm thở: sao lùa nước Hạ Long”.

Vừa miêu tả nhịp điệu của những cánh sóng, vừa gợi nhịp thở của biển, vũ trụ lúc đêm về Biển như mang linh hồn của con người

 Câu thơ còn độc đáo ở chỗ: tác giả đã tạo ra hình ảnh đảo ngược: ánh sao in bóng xuống biển đêm, nhưng không phải sao bị sóng đẩy vào mạn thuyền mà dường như chính ánh sao như lùa nước Hạ Long làm nên tiếng thở của đêm

“Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé, Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long”.

c Trước sự giàu có của biển cả, lòng người háo hức, vui tươi:

 Công việc lao động của người đánh cá vốn nặng nhọc đã được nhà thơ diễn tả thật hào

hứng, khỏe khoắn và lãng mạn.

+ Khí thế lao động mỗi lúc một hăng say, hào hứng Người lao động cất cao tiếng hát mê say

lao động, ngợi ca biển cả với bao ân tình sâu nặng, thiết tha.

+ Hình ảnh nhân hóa: “Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao”  Gợi nhiều liên tưởng: trong đêm

trăng sáng, vầng trăng in xuống mặt nước, sóng xô bóng trăng dưới nước gõ vào mạn thuyền tạo nên nhịp điệu cho bài ca lao động Có thể nói đây là hình ảnh lãng mạn đầy chất thơ làm đẹp thêm công việc đánh cá trên biển Thiên nhiên đã cùng con người hoà đồng trong lao động

Hình ảnh so sánh “như lòng mẹ ” Biển tựa như nguồn sữa khổng lồ đã nuôi dưỡng con người tự bao đời Thể hiện sâu sắc niềm tự hào và lòng biết ơn của người dân chài với biển cả quê hương.

“Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.

Biển cho ta cá như lòng mẹ, Nuôi lớn đời ta tự buổi nào".

d Khung cảnh lao động hăng say trên biển lúc bình minh:

 Hệ thống từ ngữ tượng hình: kéo xoăn tay ; Lưới xếp; buồm lên  Đã đặc tả để làm hiện lên một cách cụ thể, sinh động công việc kéo lưới của những ngư dân.

 HÌnh ảnh ẩn dụ ‘‘Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

+ Những nét tạo hình gân guốc, chắc khỏe, cơ bắp cuồn cuộn gợi vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài lưới trong lao động.

+ Đồng thời gợi lên một mẻ lưới bội thu

 Hình ảnh “ vẩy bạc”, “ đuôi vàng” đầy ắp khoang thuyền: vừa gợi màu sắc sáng đẹp Cho thấy sự giàu có của biển cả quê hương và niềm vui phơi phới của người lao động

Đoạn thơ đã diến tả được một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ với sự giàu có hào phóng của thiên nhien, đồng thời khắc họa thành công hình tượng người lao động lướn lao, phi thường.

“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

Vẫy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng”.

Khổ thơ miêu tả hình ảnh người lao động trên nền trời đang sáng dần, ửng hồng

3 Cảnh đoàn thuyền thắng lợi trở về trong bình minh rực rỡ, tráng lệ (Khổ cuối).

 Câu hát ra khơi và câu hát trở về thoạt nghe tưởng nó cùng một âm hưởng, cùng một lối

miêu tả Nhưng đọc kĩ ta sẽ thấy: câu hát ra khơi là câu hát căng buồm cùng gió khơi,

còn câu hát trở về là Câu hát căng buồm với gió khơi

 Từ cùng để gợi cái hài hòa, tái hiện chuyến đi biển thuận lợi, bình yên

 Từ với để gợi niềm vui phơi phới khi họ trở về trên con thuyền đầy ắp cá

 Hình ảnh nhân hóa, phóng đại “Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời”  Cho thấy đoàn

thuyền như một sinh thể sống chạy đua với thiên nhiên bằng tốc độ vũ trụ Qua đó cho thấy khí thế khẩn trương, sức lực sức dồi dào, vẫn hăng say mạnh mẽ sau một đêm lao động vất

vả của người dân chài

“Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.

 Hình ảnh nhân hóa “ mặt trời đội biển” kết hợp với động từ “ nhô”:  Vừa gợi cái kì vĩ,

tráng lệ của thiên nhiên, vừa gợi bước đi của thời gian

Bình minh báo hiệu một ngày mới, báo hiệu một sự sống sinh sôi nảy nở, là sự khởi đầu của những niềm vui, niềm hạnh phúc mà người dân chài có được sau một chuyến hành trình rất vất vả và cực nhọc

 Hình ảnh hoán dụ “ mắt cá… phơi” Miêu tả muôn triệu mắt cá li ti được phản chiếu

ánh sáng rạng đông trở nên rực rỡ, huy hoàng đó là ánh sáng của thành quả lao động lấp lánh niềm vui, hi vọng

khổ thơ mang âm hưởng của bản anh hùng ca lao độngthể hiện niềm vui

phơi phới của người lao động khi làm chủ đất trời, làm chủ cuộc đời.

3 Cảnh đoàn thuyền thắng lợi trở về trong bình minh rực rỡ, tráng lệ (Khổ cuối).

“Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.

* Đánh giá:

- Bài thơ có nhiều sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh thơ đẹp tráng lệ

về biển trời vũ trụ bằng sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú và độc đáo;

âm hưởng khỏe khoắn, sôi nổi, hào hùng, lạc quan; cảm hứng hiện thực và lãng mạn hòa hợp đan cài.

- Theo hành trình chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá, bài thơ là một khúc tráng ca về lao động,ca ngợi con người lao động với tinh thần làm chủ và về thiên nhiên đất nước giàu đẹp Từ đó, nhà thơ bộc lộ niềm vui, niềm tự hào, tin tưởng trước đất nước, con người và cuộc sống mới.

Bài thơ là những bức tranh đẹp, rộng lớn kế tiếp nhau về hình ảnh thiên nhiên và đoàn thuyền đánh cá Thiên nhiên như một người bạn thân thiết, đồng hành cùng cuốc sống của con người Hình ảnh người lao động trong bài thơ được sáng tạo với cảm hứng lãng mạn, thể hiện niềm tin, niềm vui trước cuộc sống mới Đoàn thuyền đánh cá là một bài thơ hay, thể hiện rõ nét sự thay đổi của hồn thơ Huy Cận sau Cách Mạng.

III Tổng kết

1.Nội dung

 Đoàn thuyền đánh cá đã tái hiện thành công vẻ đẹp trù phú của biển cả quê hương và cuộc sống lao động đầy hăng say của nhân dân trong thời kỳ mới.

 Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá còn là khúc tráng ca ca ngợi cuộc sống lao động tập thể của người dân chài trong công cuộc xây dựng và tái thiết đất nước, đồng thời bộc lộ niềm vui, niềm

tự hào của nhà thơ trước khung cảnh thiên nhiên đất nước giàu đẹp.

III Tổng kết

2 Nghệ thuật

 Xây dựng hình ảnh thơ

bằng liên tưởng

 Trí tưởng tượng phong

phú

 Âm hưởng thơ khỏe

khoắn hào hùng và sáng tạo.

ĐỀ ĐỌC- HIỂU SỐ 1:

Cho hai câu thơ:

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Câu 1: Chép tiếp 6 câu thơ tiếp theo?

Câu 2: Cho biết tên tác giả và văn bản chứa những câu thơ trên?

Câu 3: Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 4: Hãy trình bày hoàn cảnh sáng tác của bài thơ Mạch cảm xúc của bài thơ được triển khai theo trình tự nào? Nêu hiệu quả nghệ thuật của nó?

Câu 5: Viết đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu nêu cảm nghĩ của em về vẻ đẹp của người lao động trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá Đoạn văn có sử dụng lời dẫn gián

tiếp và phép lặp.