Bai 11 doan thuyen danh ca

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.. Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng, Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.. Câu hát căng buồ

PHÒNG GD&ĐT TRƯỜNG THCS

~~~~~  ~~~~~

NĂM HỌC 2018 - 2019

Tiết 51 Văn bản:

(Huy Cận)

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

 Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

 Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

 Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

 Cá thu biển Đông như đoàn thoi

 Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

 Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

 Lướt giữa mây cao với biển bằng,

 Ra đậu dặm xa dò bụng biển,

 Dàn đan thế trận lưới vây giăng.

 Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

 Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,  Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé,  Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.

Ta hát bài ca gọi cá vào,

 Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,  Biển cho ta cá như lòng mẹ,  Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

  Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

 Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,  Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông,  Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng  

Câu hát căng buồm với gió khơi,  Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời  Mặt trời đội biển nhô màu mới

 Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi Hồng Gai, 4-10-1958

ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ

I Đọc, tìm hiểu chung.

1 Đọc

HUY CẬN NĂM 2005

2 Tác giả, tác phẩm.

a Tác giả

- Huy Cận (1919 – 2005)

- Tên đầy đủ : Cù Huy Cận

- Quê : Ân Phú – Vụ Quang – Hà Tĩnh

- Nổi tiếng trong phong trào thơ mới với tập

thơ Lửa thiêng (1940)

- Là nhà thơ tiêu biểu cho nền thơ hiện đại VN

sau 1945

- Trước 1945 thơ ông giàu chất triết lí và

thấm thí bao nỗi buồn.

- Sau 1945, thơ Huy Cận dạt dào niềm vui,

nhất là khi ông nói về cuộc sống mới, con

người mới.

- Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ

Chí Minh về VHNT năm 1996

- Các sáng tác: Trời mỗi ngày lại sáng (1958), Đất nở hoa (1960), Bài thơ cuộc đời (1963)

đó cũng không phải là chuyện ngẫu nhiên mà thực sự là cảm hứng

đã được tích tụ trên một đề tài quen thuộc của tôi và được viết ra trong không khí rất vui của những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội.”

Theo Huy Cận - trích trong “Nhà văn nói về tác phẩm”

2, Tác phẩm:

* Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ nằm trong tập "Trời mỗi

ngày lại sáng" (1958), kết quả của chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh.

• Năm 1954 chiến dịch ĐBP vừa kết thúc, đất nước bị

chia làm 2 miền Miền Nam tiếp tục chống đế quốc

Mĩ Miền Bắc được giải phóng tiến lên xây dựng CNXH.

• Bài thơ được viết năm 1958 khi đất nước đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp, Miền Bắc được giải phóng và đi vào xây dựng cuộc sống mới Không khí hào hứng, phấn chấn tin tưởng bao trùm trong đời sống xã hội và khắp nơi dấy lên phong trào phát triển sản xuất, xây dựng đất nước mới

• Chuyến đi thực tế của mình ở vùng mỏ Quảng Ninh vào nưả cuối năm 1958, đã giúp cho nhà thơ thấy rõ

và sống trong không khí lao động ấy của nhân dân ta, góp phần quan trọng mở ra chặng đường mới trong thơ Huy Cận

Loài cá mình dẹt, vẩy lớn

Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm màu đen và hồng

Thân dài, hơi dẹt

Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá trích nhưng lớn hơn

3 Chú thích.

Thảo luận:

1/ Biển ta giàu và đẹp như thế nhưng hiện nay môi trường biển ở nước ta như thế nào? Theo các em ta phải làm gì để bảo vệ môi trường biển cũng như các nguồn lợi thủy hải sản từ biển?

2/ Tình hình hiện nay vùng biển của chúng ta

đang bị xâm phạm nghiêm trọng chúng ta sẽ làm

gì để bảo vệ vùng biển,vùng trời thân yêu?

Dầu loang ở vùng biển Việt Nam

6 Bố cục: 3 phần

Phần 1: hai khổ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá lúc hoàng hôn.

Phần 2: bốn khổ tiếp: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trong một đêm trăng đẹp.

Phần 3: khổ cuối: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về trong ánh bình minh

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

 Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

 Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

 Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

 Cá thu biển Đông như đoàn thoi

 Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

 Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

 Lướt giữa mây cao với biển bằng,

 Ra đậu dặm xa dò bụng biển,

 Dàn đan thế trận lưới vây giăng.

  Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

 Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,  Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé,  Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.

Ta hát bài ca gọi cá vào,

 Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,  Biển cho ta cá như lòng mẹ,  Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

  Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

 Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,  Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông,  Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Câu hát căng buồm với gió khơi,  Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời  Mặt trời đội biển nhô màu mới

 Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

* Mạch cảm xúc của bài thơ

Cảm hứng bao trùm bài thơ:

Có sự thống nhất giữa hai nguồn cảm hứng: về thiên nhiên vũ trụ

và cảm hứng về con người lao động trong cuộc sống mới.

II Đọc, tìm hiểu chi tiết.

1 Cảnh biển đêm và hình ảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá.

-> Tinh thần lao động

khẩn trương tích cực

của con người

Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Mặt trời xuống biển như hòn lửa 

Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

- So sánh ->gợi cảnh hoàng hôn trên biển đẹp kì vĩ, rực rỡ, tráng lệ.

Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

- Nhân hoá -> Vũ trụ gần gũi như một ngôi nhà lớn đang đi vào thời khắc

nghỉ ngơi

‘‘Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi”

- Phụ từ “lại”: Công việc đánh cá diễn ra thường xuyên, thường kì-> Không khí lao động khẩn trương

“Câu hát căng buồm với gió khơi”

-> Niềm vui, sự phấn chấn, tinh thần hăng say của những con người đi lao động chinh phục thiên nhiên

- Ẩn dụ

THẢO LUẬN (2 phút)

Qua toàn khổ thơ, em thấy thiên nhiên và con người có gì đối lập

nhau, sự đối lập đó nói lên điều gì ?

Mặt trời xuống biển như hòn lửa  Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

 Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,  Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Thiên nhiên nghỉ ngơi

Con người làm việc

Ca ngợi tinh thần lao động khẩn trương, tích cực của con người

Đối lập

ĐÁP ÁN

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

 Cá thu biển Đông như đoàn thoi  Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

 Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Liệt kê: cá bạc, cá thu -> biển có rất nhiều tôm cá đang chờ con người khai thác

So sánh: cá được so sánh như đoàn thoi ->cá rất nhiều, biển giàu và đẹp

Nhân hoá: cá như đoàn thoi đang dệt biển ->mong muốn đánh bắt được nhiều cá

Câu cầu khiến: Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi! ->tiếng gọi thiết tha ->khát vọng chinh

phục biển cả, chinh phục thiên nhiên

-> Tiếng hát của họ đã thể hiện một tâm hồn chan chứa niềm vui, phấn khởi, hăng say lao động

BÀI TẬP

Câu 1: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” ra đời trong hoàn cảnh nào?

A Trước Cách mạng tháng 8.

B Trong chuyến đi thực tế của Huy Cận về vùng mỏ Quảng Ninh năm 1958.

C Trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

D Sau năm 1975 khi đất nước được giải phóng.

Câu 2: “Câu hát” trong bài thơ có ý nghĩa như thế nào ?

A Biểu hiện sức sống căng tràn của thiên nhiên.

B Thể hiện sức mạnh vô địch của người lao động

C Biểu hiện niềm vui, phấn chấn, tinh thần hăng say lao động

D Thể hiện sự bao la, hùng vĩ của biển cả